वाराहगृह्यसूत्रVārāhagṛhyasūtra
VārGṛSū, 3
Select a line for its word-by-word analysis.
एवम् एव दशम्यां कृत्वा पिता माता च पुत्रस्य नाम दध्यताम् घोषवदाद्यन्तरन्तस्थं दीर्घाभिनिष्टानान्तं कृतं न तद्धितं द्व्यक्षरं चतुरक्षरं वा त्यक्त्वा पितुर् नामधेयात् नक्षत्रदेवतेष्टनामानो वा ॥ (१।०)
evam eva daśamyāṃ kṛtvā pitā mātā ca putrasya nāma dadhyatām ghoṣavadādyantarantasthaṃ dīrghābhiniṣṭānāntaṃ kṛtaṃ na taddhitaṃ dvyakṣaraṃ caturakṣaraṃ vā tyaktvā pitur nāmadheyāt nakṣatradevateṣṭanāmāno vā ||
नामैव कन्यायाः अकारव्यवधानम् आकारान्तम् अयुग्माक्षरं नदीनक्षत्रचन्द्रसूर्यपूषदेवदत्तरक्षितावर्जम् ॥ (३।०)
nāmaiva kanyāyāḥ akāravyavadhānam ākārāntam ayugmākṣaraṃ nadīnakṣatracandrasūryapūṣadevadattarakṣitāvarjam ||
नवनीतेन पाणी प्रलिप्य सोमस्य त्वा द्युम्नेनेत्य् एनमभिमृशेत् ॥ (४।०)
navanītena pāṇī pralipya somasya tvā dyumnenety enamabhimṛśet ||
सर्वेषु कुमारकर्मस्व् आग्नेयः स्थालीपाकः प्राजापत्यो वा ॥ (५।०)
sarveṣu kumārakarmasv āgneyaḥ sthālīpākaḥ prājāpatyo vā ||
सर्वत्रानादेशे ऽग्निः पुंसाम् अर्यमा स्त्रीणाम् ॥ (६।०)
sarvatrānādeśe 'gniḥ puṃsām aryamā strīṇām ||
पुत्रस्य जातदन्ते यजेताग्निं गवा पशुना वा ॥ (८।०)
putrasya jātadante yajetāgniṃ gavā paśunā vā ||
विप्रोषितः प्रत्येत्य पुत्रस्य मूर्धानं त्रिर् आजिघ्रेत् पशूनां त्वा हिंकारेणाभिजिघ्रामीति ॥ (९।०)
viproṣitaḥ pratyetya putrasya mūrdhānaṃ trir ājighret paśūnāṃ tvā hiṃkāreṇābhijighrāmīti ||
जातकर्मवद्धस्ताङ्गुलिं प्रवेष्ट्य तेनास्य कर्णाव् आजपेत् ॥ (१०।०)
jātakarmavaddhastāṅguliṃ praveṣṭya tenāsya karṇāv ājapet ||
अग्निधन्वन्तरी पुत्रव्रती छागमेषाभ्याम् इष्ट्वा दीर्घाणां व्याहृतिभिः कुमारं चतुः प्राशयेत् । (१२।१)
agnidhanvantarī putravratī chāgameṣābhyām iṣṭvā dīrghāṇāṃ vyāhṛtibhiḥ kumāraṃ catuḥ prāśayet |
कुमारकर्माणि शुक्ल उदगयने पुण्ये नक्षत्रे नवमीवर्जम् । (१३।१)
kumārakarmāṇi śukla udagayane puṇye nakṣatre navamīvarjam |
सर्व ऋतवो विवाहे ऽमाघचैत्रौ मासौ परिहाप्योत्तरं च नैदाघम् ॥ (१३।२)
sarva ṛtavo vivāhe 'māghacaitrau māsau parihāpyottaraṃ ca naidāgham ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.