zu Aṣṭādhyāyī, 1, 1, 28.1
Select a line for its word-by-word analysis.
तस्मिन् नित्ये प्रतिषेधे प्राप्ते विभाषेयम् आरभ्यते । (१।२)
tasmin nitye pratiṣedhe prāpte vibhāṣeyam ārabhyate |
दिगुपदिष्टे समासे बहुव्रीहौ विभाषा सर्वादीनि सर्वनामसञ्ज्ञानि भवन्ति । (१।४)
digupadiṣṭe samāse bahuvrīhau vibhāṣā sarvādīni sarvanāmasañjñāni bhavanti |
दिग्ग्रहणं किम् न बहुव्रीहौ इति प्रतिषेधं वक्ष्यति तत्र न ज्ञायते क्व विभाषा क्व प्रतिषेधः इति । (१।७)
diggrahaṇaṃ kim na bahuvrīhau iti pratiṣedhaṃ vakṣyati tatra na jñāyate kva vibhāṣā kva pratiṣedhaḥ iti |
दिग्ग्रहणे पुनः क्रियमाणे ज्ञायते दिगुपदिष्टसमासे विभाषा अन्यत्र प्रतिषेधः इति । (१।८)
diggrahaṇe punaḥ kriyamāṇe jñāyate digupadiṣṭasamāse vibhāṣā anyatra pratiṣedhaḥ iti |
समासग्रहणं किम् समास एव यो बहुव्रीहिः तत्र विभाषा यथा स्यात् । (१।९)
samāsagrahaṇaṃ kim samāsa eva yo bahuvrīhiḥ tatra vibhāṣā yathā syāt |
बहुव्रीहिवद् भावेन यो बहुव्रीहिः तत्र मा भूत् । (१।१०)
bahuvrīhivad bhāvena yo bahuvrīhiḥ tatra mā bhūt |
बहुव्रीहौ इति किं द्वन्द्वे विभाषा मा भूत् । (१।१२)
bahuvrīhau iti kiṃ dvandve vibhāṣā mā bhūt |
दक्षिणोत्तरपूर्वाणाम् इति द्वन्द्वे चेति नित्यं प्रतिषेधो भवति ॥ (१।१३)
dakṣiṇottarapūrvāṇām iti dvandve ceti nityaṃ pratiṣedho bhavati ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.