zu Aṣṭādhyāyī, 1, 1, 34.1

33 of 45 · 14 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

पूर्व परावरदक्षिणोत्तरापराधर इत्येषां गणे पाठात् पूर्वेण नित्यायां सर्वनामसञ्ज्ञायां प्राप्तायां जसि विभाषा आरभ्यते । (१।१)

pūrva parāvaradakṣiṇottarāparādhara ityeṣāṃ gaṇe pāṭhāt pūrveṇa nityāyāṃ sarvanāmasañjñāyāṃ prāptāyāṃ jasi vibhāṣā ārabhyate |

पूर्वादीनि विभाषा जसि सर्वनामसञ्ज्ञानि भवन्ति व्यवस्थायाम् असंज्ञायाम् । (१।२)

pūrvādīni vibhāṣā jasi sarvanāmasañjñāni bhavanti vyavasthāyām asaṃjñāyām |

स्वाभिधेयापेक्षावधिनियमो व्यवस्था । (१।३)

svābhidheyāpekṣāvadhiniyamo vyavasthā |

पूर्वे पूर्वाः । (१।४)

pūrve pūrvāḥ |

परे पराः । (१।५)

pare parāḥ |

अवरे अवराः । (१।६)

avare avarāḥ |

दक्षिणे दक्षिणाः । (१।७)

dakṣiṇe dakṣiṇāḥ |

उत्तरे उत्तराः । (१।८)

uttare uttarāḥ |

अपरे अपराः । (१।९)

apare aparāḥ |

अधरे अधराः । (१।१०)

adhare adharāḥ |

व्यवस्थायाम् इति किं दक्षिणा इमे गाथकाः । (१।११)

vyavasthāyām iti kiṃ dakṣiṇā ime gāthakāḥ |

प्रवीणाः इत्यर्थः । (१।१२)

pravīṇāḥ ityarthaḥ |

असंज्ञायाम् इति किम् उत्तराः कुरवः । (१।१३)

asaṃjñāyām iti kim uttarāḥ kuravaḥ |

सत्याम् एव व्यवस्थायाम् इयं तेषां सञ्ज्ञा ॥ (१।१४)

satyām eva vyavasthāyām iyaṃ teṣāṃ sañjñā ||

Kāśikāvṛtti zu Aṣṭādhyāyī, 1, 1, 34.1