Kir, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
विहितां प्रियया मनःप्रियाम् अथ निश्चित्य गिरं गरीयसीम् । (१।१)
vihitāṃ priyayā manaḥpriyām atha niścitya giraṃ garīyasīm |
उपपत्तिमद् ऊर्जिताश्रयं नृपम् ऊचे वचनं वृकोदरः ॥ (१।२)
upapattimad ūrjitāśrayaṃ nṛpam ūce vacanaṃ vṛkodaraḥ ||
यद् अवोचत वीक्ष्य मानिनी परितः स्नेहमयेन चक्षुषा । (२।१)
yad avocata vīkṣya māninī paritaḥ snehamayena cakṣuṣā |
अपि वागधिपस्य दुर्वचं वचनं तद् विदधीत विस्मयम् ॥ (२।२)
api vāgadhipasya durvacaṃ vacanaṃ tad vidadhīta vismayam ||
विषमो ऽपि विगाह्यते नयः कृततीर्थः पयसाम् इवाशयः । (३।१)
viṣamo 'pi vigāhyate nayaḥ kṛtatīrthaḥ payasām ivāśayaḥ |
स तु तत्र विशेषदुर्लभः सद् उपन्यस्यति कृत्यवर्त्म यः ॥ (३।२)
sa tu tatra viśeṣadurlabhaḥ sad upanyasyati kṛtyavartma yaḥ ||
परिणामसुखे गरीयसि व्यथके ऽस्मिन् वचसि क्षतौजसाम् । (४।१)
pariṇāmasukhe garīyasi vyathake 'smin vacasi kṣataujasām |
अतिवीर्यवतीव भेषजे बहुर् अल्पीयसि दृश्यते गुणः ॥ (४।२)
ativīryavatīva bheṣaje bahur alpīyasi dṛśyate guṇaḥ ||
इयम् इष्टगुणाय रोचतां रुचिरार्था भवते ऽपि भारती । (५।१)
iyam iṣṭaguṇāya rocatāṃ rucirārthā bhavate 'pi bhāratī |
ननु वक्तृविशेषनिःस्पृहा गुणगृह्या वचने विपश्चितः ॥ (५।२)
nanu vaktṛviśeṣaniḥspṛhā guṇagṛhyā vacane vipaścitaḥ ||
चतसृष्व् अपि ते विवेकिनी नृप विद्यासु निरूढिम् आगता । (६।१)
catasṛṣv api te vivekinī nṛpa vidyāsu nirūḍhim āgatā |
कथम् एत्य मतिर् विपर्ययं करिणी पङ्कम् इवावसीदति ॥ (६।२)
katham etya matir viparyayaṃ kariṇī paṅkam ivāvasīdati ||
विधुरं किम् अतः परं परैर् अवगीतां गमिते दशाम् इमाम् । (७।१)
vidhuraṃ kim ataḥ paraṃ parair avagītāṃ gamite daśām imām |
अवसीदति यत् सुरैर् अपि त्वयि संभावितवृत्ति पौरुषम् ॥ (७।२)
avasīdati yat surair api tvayi saṃbhāvitavṛtti pauruṣam ||
द्विषताम् उदयः सुमेधसा गुरुर् अस्वन्ततरः सुमर्षणः । (८।१)
dviṣatām udayaḥ sumedhasā gurur asvantataraḥ sumarṣaṇaḥ |
न महान् अपि भूतिम् इच्छता फलसम्पत्प्रवणः परिक्षयः ॥ (८।२)
na mahān api bhūtim icchatā phalasampatpravaṇaḥ parikṣayaḥ ||
अचिरेण परस्य भूयसीं विपरीतां विगणय्य चात्मनः । (९।१)
acireṇa parasya bhūyasīṃ viparītāṃ vigaṇayya cātmanaḥ |
क्षययुक्तिम् उपेक्षते कृती कुरुते तत्प्रतिकारम् अन्यथा ॥ (९।२)
kṣayayuktim upekṣate kṛtī kurute tatpratikāram anyathā ||
अनुपालयताम् उदेष्यतीं प्रभुशक्तिं द्विषताम् अनीहया । (१०।१)
anupālayatām udeṣyatīṃ prabhuśaktiṃ dviṣatām anīhayā |
अपयान्त्य् अचिरान् महीभुजां जननिर्वादभयाद् इव श्रियः ॥ (१०।२)
apayānty acirān mahībhujāṃ jananirvādabhayād iva śriyaḥ ||
क्षययुक्तम् अपि स्वभावजं दधतं धाम शिवं समृद्धये । (११।१)
kṣayayuktam api svabhāvajaṃ dadhataṃ dhāma śivaṃ samṛddhaye |
प्रणमन्त्य् अनपायम् उत्थितं प्रतिपच्चन्द्रम् इव प्रजा नृपम् ॥ (११।२)
praṇamanty anapāyam utthitaṃ pratipaccandram iva prajā nṛpam ||
प्रभवः खलु कोशदण्डयोः कृतपञ्चाङ्गविनिर्णयो नयः । (१२।१)
prabhavaḥ khalu kośadaṇḍayoḥ kṛtapañcāṅgavinirṇayo nayaḥ |
स विधेयपदेषु दक्षतां नियतिं लोक इवानुरुध्यते ॥ (१२।२)
sa vidheyapadeṣu dakṣatāṃ niyatiṃ loka ivānurudhyate ||
अभिमानवतो मनस्विनः प्रियम् उच्चैः पदम् आरुरुक्षतः । (१३।१)
abhimānavato manasvinaḥ priyam uccaiḥ padam ārurukṣataḥ |
विनिपातनिवर्तनक्षमं मतम् आलम्बनम् आत्मपौरुषम् ॥ (१३।२)
vinipātanivartanakṣamaṃ matam ālambanam ātmapauruṣam ||
विपदो ऽभिभवन्त्य् अविक्रमं रहयत्य् आपदुपेतम् आयतिः । (१४।१)
vipado 'bhibhavanty avikramaṃ rahayaty āpadupetam āyatiḥ |
नियता लघुता निरायतेर् अगरीयान् न पदं नृपश्रियः ॥ (१४।२)
niyatā laghutā nirāyater agarīyān na padaṃ nṛpaśriyaḥ ||
तद् अलं प्रतिपक्षम् उन्नतेर् अवलम्ब्य व्यवसायवन्ध्यताम् । (१५।१)
tad alaṃ pratipakṣam unnater avalambya vyavasāyavandhyatām |
निवसन्ति पराक्रमाश्रया न विषादेन समं समृद्धयः ॥ (१५।२)
nivasanti parākramāśrayā na viṣādena samaṃ samṛddhayaḥ ||
अथ चेद् अवधिः प्रतीक्ष्यते कथम् आविष्कृतजिह्मवृत्तिना । (१६।१)
atha ced avadhiḥ pratīkṣyate katham āviṣkṛtajihmavṛttinā |
धृतराष्ट्रसुतेन सुत्यज्याश् चिरम् आस्वाद्य नरेन्द्रसम्पदः ॥ (१६।२)
dhṛtarāṣṭrasutena sutyajyāś ciram āsvādya narendrasampadaḥ ||
द्विषता विहितं त्वयाथवा यदि लब्धा पुनर् आत्मनः पदम् । (१७।१)
dviṣatā vihitaṃ tvayāthavā yadi labdhā punar ātmanaḥ padam |
जननाथ तवानुजन्मनां कृतम् आविष्कृतपौरुषैर् भुजैः ॥ (१७।२)
jananātha tavānujanmanāṃ kṛtam āviṣkṛtapauruṣair bhujaiḥ ||
मदसिक्तमुखैर् मृगाधिपः करिभिर् वर्तयति स्वयं हतैः । (१८।१)
madasiktamukhair mṛgādhipaḥ karibhir vartayati svayaṃ hataiḥ |
लघयन् खलु तेजसा जगन् न महान् इच्छति भूतिम् अन्यतः ॥ (१८।२)
laghayan khalu tejasā jagan na mahān icchati bhūtim anyataḥ ||
अभिमानधनस्य गत्वरैर् असुभिः स्थास्नु यशश् चिचीषतः । (१९।१)
abhimānadhanasya gatvarair asubhiḥ sthāsnu yaśaś cicīṣataḥ |
अचिरांशुविलासचञ्चला ननु लक्ष्मीः फलम् आनुषङ्गिकम् ॥ (१९।२)
acirāṃśuvilāsacañcalā nanu lakṣmīḥ phalam ānuṣaṅgikam ||
ज्वलितं न हिरण्यरेतसं चयम् आस्कन्दति भस्मनां जनः । (२०।१)
jvalitaṃ na hiraṇyaretasaṃ cayam āskandati bhasmanāṃ janaḥ |
अभिभूतिभयाद् असून् अतः सुखम् उझन्ति न धाम मानिनः ॥ (२०।२)
abhibhūtibhayād asūn ataḥ sukham ujhanti na dhāma māninaḥ ||
किम् अवेक्ष्य फलं पयोधरान् ध्वनतः प्रार्थयते मृगाधिपः । (२१।१)
kim avekṣya phalaṃ payodharān dhvanataḥ prārthayate mṛgādhipaḥ |
प्रकृतिः खलु सा महीयसः सहते नान्यसमुन्नतिं यया ॥ (२१।२)
prakṛtiḥ khalu sā mahīyasaḥ sahate nānyasamunnatiṃ yayā ||
कुरु तन्मतिम् एव विक्रमे नृप निर्धूय तमः प्रमादजम् । (२२।१)
kuru tanmatim eva vikrame nṛpa nirdhūya tamaḥ pramādajam |
ध्रुवम् एतद् अवेहि विद्विषां त्वदनुत्साहहता विपत्तयः ॥ (२२।२)
dhruvam etad avehi vidviṣāṃ tvadanutsāhahatā vipattayaḥ ||
द्विरदान् इव दिग्विभावितांश् चतुरस् तोयनिधीन् इवायतः । (२३।१)
dviradān iva digvibhāvitāṃś caturas toyanidhīn ivāyataḥ |
प्रसहेत रणे तवानुजान् द्विषतां कः शतमन्युतेजसः ॥ (२३।२)
prasaheta raṇe tavānujān dviṣatāṃ kaḥ śatamanyutejasaḥ ||
ज्वलतस् तव जातवेदसः सततं वैरिकृतस्य चेतसि । (२४।१)
jvalatas tava jātavedasaḥ satataṃ vairikṛtasya cetasi |
विदधातु शमं शिवेतरा रिपुनारीनयनाम्बुसन्ततिः ॥ (२४।२)
vidadhātu śamaṃ śivetarā ripunārīnayanāmbusantatiḥ ||
इति दर्शितविक्रियं सुतं मरुतः कोपपरीतमानसम् । (२५।१)
iti darśitavikriyaṃ sutaṃ marutaḥ kopaparītamānasam |
उपसान्त्वयितुं महीपतिर् द्विरदं दुष्टम् इवोपचक्रमे ॥ (२५।२)
upasāntvayituṃ mahīpatir dviradaṃ duṣṭam ivopacakrame ||
अपवर्जितविप्लवे शुचौ हृदयग्राहिणि मङ्गलास्पदे । (२६।१)
apavarjitaviplave śucau hṛdayagrāhiṇi maṅgalāspade |
विमला तव विस्तरे गिरां मतिर् आदर्श इवाभिदृश्यते ॥ (२६।२)
vimalā tava vistare girāṃ matir ādarśa ivābhidṛśyate ||
स्फुटता न पदैर् अपाकृता न च न स्वीकृतम् अर्थगौरवम् । (२७।१)
sphuṭatā na padair apākṛtā na ca na svīkṛtam arthagauravam |
रचिता पृथगर्थता गिरां न च सामर्थ्यम् अपोहितं क्वचित् ॥ (२७।२)
racitā pṛthagarthatā girāṃ na ca sāmarthyam apohitaṃ kvacit ||
उपपत्तिर् उदाहृता बलाद् अनुमानेन न चागमः क्षतः । (२८।१)
upapattir udāhṛtā balād anumānena na cāgamaḥ kṣataḥ |
इदम् ईदृग् अनीदृगाशयः प्रसभं वक्तुम् उपक्रमेत कः ॥ (२८।२)
idam īdṛg anīdṛgāśayaḥ prasabhaṃ vaktum upakrameta kaḥ ||
अवितृप्ततया तथापि मे हृदयं निर्णयम् एव धावति । (२९।१)
avitṛptatayā tathāpi me hṛdayaṃ nirṇayam eva dhāvati |
अवसाययितुं क्षमाः सुखं न विधेयेषु विशेषसम्पदः ॥ (२९।२)
avasāyayituṃ kṣamāḥ sukhaṃ na vidheyeṣu viśeṣasampadaḥ ||
सहसा विदधीत न क्रियाम् अविवेकः परम् आपदां पदम् । (३०।१)
sahasā vidadhīta na kriyām avivekaḥ param āpadāṃ padam |
वृणते हि विमृश्यकारिणं गुणलुब्धाः स्वयम् एव सम्पदः ॥ (३०।२)
vṛṇate hi vimṛśyakāriṇaṃ guṇalubdhāḥ svayam eva sampadaḥ ||
अभिवर्षति यो ऽनुपालयन् विधिबीजानि विवेकवारिणा । (३१।१)
abhivarṣati yo 'nupālayan vidhibījāni vivekavāriṇā |
स सदा फलशालिनीं क्रियां शरदं लोक इवाधितिष्ठति ॥ (३१।२)
sa sadā phalaśālinīṃ kriyāṃ śaradaṃ loka ivādhitiṣṭhati ||
शुचि भूषयति श्रुतं वपुः प्रशमस् तस्य भवत्य् अलंक्रिया । (३२।१)
śuci bhūṣayati śrutaṃ vapuḥ praśamas tasya bhavaty alaṃkriyā |
प्रशमाभरणं पराक्रमः स नयापादितसिद्धिभूषणः ॥ (३२।२)
praśamābharaṇaṃ parākramaḥ sa nayāpāditasiddhibhūṣaṇaḥ ||
मतिभेदतमस्तिरोहिते गहने कृत्यविधौ विवेकिनाम् । (३३।१)
matibhedatamastirohite gahane kṛtyavidhau vivekinām |
सुकृतः परिशुद्ध आगमः कुरुते दीप इवार्थदर्शनम् ॥ (३३।२)
sukṛtaḥ pariśuddha āgamaḥ kurute dīpa ivārthadarśanam ||
स्पृहणीयगुणैर् महात्मभिश् चरिते वर्त्मनि यच्छतां मनः । (३४।१)
spṛhaṇīyaguṇair mahātmabhiś carite vartmani yacchatāṃ manaḥ |
विधिहेतुर् अहेतुर् आगसां विनिपातो ऽपि समः समुन्नतेः ॥ (३४।२)
vidhihetur ahetur āgasāṃ vinipāto 'pi samaḥ samunnateḥ ||
शिवम् औपयिकं गरीयसीं फलनिष्पत्तिम् अदूषितायतिम् । (३५।१)
śivam aupayikaṃ garīyasīṃ phalaniṣpattim adūṣitāyatim |
विगणय्य नयन्ति पौरुषं विजितक्रोधरया जिगीषवः ॥ (३५।२)
vigaṇayya nayanti pauruṣaṃ vijitakrodharayā jigīṣavaḥ ||
अपनेयम् उदेतुम् इच्छता तिमिरं रोषमयं धिया पुरः । (३६।१)
apaneyam udetum icchatā timiraṃ roṣamayaṃ dhiyā puraḥ |
अविभिद्य निशाकृतं तमः प्रभया नांशुमताप्य् उदीयते ॥ (३६।२)
avibhidya niśākṛtaṃ tamaḥ prabhayā nāṃśumatāpy udīyate ||
बलवान् अपि कोपजन्मनस् तमसो नाभिभवं रुणद्धि यः । (३७।१)
balavān api kopajanmanas tamaso nābhibhavaṃ ruṇaddhi yaḥ |
क्षयपक्ष इवैन्दवीः कलाः सकला हन्ति स शक्तिसम्पदः ॥ (३७।२)
kṣayapakṣa ivaindavīḥ kalāḥ sakalā hanti sa śaktisampadaḥ ||
समवृत्तिर् उपैति मार्दवं समये यश् च तनोति तिग्मताम् । (३८।१)
samavṛttir upaiti mārdavaṃ samaye yaś ca tanoti tigmatām |
अधितिष्ठति लोकम् ओजसा स विवस्वान् इव मेदिनीपतिः ॥ (३८।२)
adhitiṣṭhati lokam ojasā sa vivasvān iva medinīpatiḥ ||
क्व चिराय परिग्रहः श्रियां क्व च दुष्टेन्द्रियवाजिवश्यता । (३९।१)
kva cirāya parigrahaḥ śriyāṃ kva ca duṣṭendriyavājivaśyatā |
शरदभ्रचलाश् चलेन्द्रियैर् असुरक्षा हि बहुच्छलाः श्रियः ॥ (३९।२)
śaradabhracalāś calendriyair asurakṣā hi bahucchalāḥ śriyaḥ ||
किम् असामयिकं वितन्वता मनसः क्षोभम् उपात्तरंहसः । (४०।१)
kim asāmayikaṃ vitanvatā manasaḥ kṣobham upāttaraṃhasaḥ |
क्रियते पतिर् उच्चकैर् अपां भवता धीरतयाधरीकृतः ॥ (४०।२)
kriyate patir uccakair apāṃ bhavatā dhīratayādharīkṛtaḥ ||
श्रुतम् अप्य् अधिगम्य ये रिपून् विनयन्ते स्म न शरीरजन्मनः । (४१।१)
śrutam apy adhigamya ye ripūn vinayante sma na śarīrajanmanaḥ |
जनयन्त्य् अचिराय सम्पदाम् अयशस् ते खलु चापलाश्रयम् ॥ (४१।२)
janayanty acirāya sampadām ayaśas te khalu cāpalāśrayam ||
अतिपातितकालसाधना स्वशरीरेन्द्रियवर्गतापनी । (४२।१)
atipātitakālasādhanā svaśarīrendriyavargatāpanī |
जनवन् न भवन्तम् अक्षमा नयसिद्धेर् अपनेतुम् अर्हति ॥ (४२।२)
janavan na bhavantam akṣamā nayasiddher apanetum arhati ||
उपकारकम् आयतेर् भृशं प्रसवः कर्मफलस्य भूरिणः । (४३।१)
upakārakam āyater bhṛśaṃ prasavaḥ karmaphalasya bhūriṇaḥ |
अनपायि निबर्हणं द्विषां न तितिक्षासमम् अस्ति साधनम् ॥ (४३।२)
anapāyi nibarhaṇaṃ dviṣāṃ na titikṣāsamam asti sādhanam ||
प्रणतिप्रवणान् विहाय नः सहजस्नेहनिबद्धचेतसः । (४४।१)
praṇatipravaṇān vihāya naḥ sahajasnehanibaddhacetasaḥ |
प्रणमन्ति सदा सुयोधनं प्रथमे मानभृतां न वृष्णयः ॥ (४४।२)
praṇamanti sadā suyodhanaṃ prathame mānabhṛtāṃ na vṛṣṇayaḥ ||
सुहृदः सहजास् तथेतरे मतम् एषां न विलङ्घयन्ति ये । (४५।१)
suhṛdaḥ sahajās tathetare matam eṣāṃ na vilaṅghayanti ye |
विनयाद् इव यापयन्ति ते धृतराष्ट्रात्मजम् आत्मसिद्धये ॥ (४५।२)
vinayād iva yāpayanti te dhṛtarāṣṭrātmajam ātmasiddhaye ||
अभियोग इमान् महीभुजो भवता तस्य ततः कृतावधेः । (४६।१)
abhiyoga imān mahībhujo bhavatā tasya tataḥ kṛtāvadheḥ |
प्रविघाटयिता समुत्पतन् हरिदश्वः कमलाकरान् इव ॥ (४६।२)
pravighāṭayitā samutpatan haridaśvaḥ kamalākarān iva ||
उपजापसहान् विलङ्घयन् स विधाता नृपतीन् मदोद्धतः । (४७।१)
upajāpasahān vilaṅghayan sa vidhātā nṛpatīn madoddhataḥ |
सहते न जनो ऽप्य् अधःक्रियां किमु लोकाधिकधाम राजकम् ॥ (४७।२)
sahate na jano 'py adhaḥkriyāṃ kimu lokādhikadhāma rājakam ||
असमापितकृत्यसम्पदां हतवेगं विनयेन तावता । (४८।१)
asamāpitakṛtyasampadāṃ hatavegaṃ vinayena tāvatā |
प्रभवन्त्य् अभिमानशालिनां मदम् उत्तम्भयितुं विभूतयः ॥ (४८।२)
prabhavanty abhimānaśālināṃ madam uttambhayituṃ vibhūtayaḥ ||
मदमानसमुद्धतं नृपं न वियुङ्क्ते नियमेन मूढता । (४९।१)
madamānasamuddhataṃ nṛpaṃ na viyuṅkte niyamena mūḍhatā |
अतिमूढ उदस्यते नयान् नयहीनाद् अपरज्यते जनः ॥ (४९।२)
atimūḍha udasyate nayān nayahīnād aparajyate janaḥ ||
अपरागसमीरणेरितः क्रमशीर्णाकुलमूलसन्ततिः । (५०।१)
aparāgasamīraṇeritaḥ kramaśīrṇākulamūlasantatiḥ |
सुकरस् तरुवत् सहिष्णुना रिपुर् उन्मूलयितुं महान् अपि ॥ (५०।२)
sukaras taruvat sahiṣṇunā ripur unmūlayituṃ mahān api ||
अणुर् अप्य् उपहन्ति विग्रहः प्रभुम् अन्तःप्रकृतिप्रकोपजः । (५१।१)
aṇur apy upahanti vigrahaḥ prabhum antaḥprakṛtiprakopajaḥ |
अखिलं हि हिनस्ति भूधरं तरुशाखान्तनिघर्षजो ऽनलः ॥ (५१।२)
akhilaṃ hi hinasti bhūdharaṃ taruśākhāntanigharṣajo 'nalaḥ ||
मतिमान् विनयप्रमाथिनः समुपेक्षेत समुन्नतिं द्विषः । (५२।१)
matimān vinayapramāthinaḥ samupekṣeta samunnatiṃ dviṣaḥ |
सुजयः खलु तादृग् अन्तरे विपदन्ता ह्य् अविनीतसम्पदः ॥ (५२।२)
sujayaḥ khalu tādṛg antare vipadantā hy avinītasampadaḥ ||
लघुवृत्तितया भिदां गतं बहिर् अन्तश् च नृपस्य मण्डलम् । (५३।१)
laghuvṛttitayā bhidāṃ gataṃ bahir antaś ca nṛpasya maṇḍalam |
अभिभूय हरत्य् अनन्तरः शिथिलं कूलम् इवापगारयः ॥ (५३।२)
abhibhūya haraty anantaraḥ śithilaṃ kūlam ivāpagārayaḥ ||
अनुशासतम् इत्य् अनाकुलं नयवर्त्माकुलम् अर्जुनाग्रजम् । (५४।१)
anuśāsatam ity anākulaṃ nayavartmākulam arjunāgrajam |
स्वयम् अर्थ इवाभिवाञ्छितस् तम् अभीयाय पराशरात्मजः ॥ (५४।२)
svayam artha ivābhivāñchitas tam abhīyāya parāśarātmajaḥ ||
मधुरैर् अवशानि लम्भयन्न् अपि तिर्यञ्चि शमं निरीक्षितैः । (५५।१)
madhurair avaśāni lambhayann api tiryañci śamaṃ nirīkṣitaiḥ |
परितः पटु बिभ्रद् एनसां दहनं धाम विलोकनक्षमम् ॥ (५५।२)
paritaḥ paṭu bibhrad enasāṃ dahanaṃ dhāma vilokanakṣamam ||
सहसोपगतः सविस्मयं तपसां सूतिर् असूतिर् एनसाम् । (५६।१)
sahasopagataḥ savismayaṃ tapasāṃ sūtir asūtir enasām |
ददृशे जगतीभुजा मुनिः स वपुष्मान् इव पुण्यसंचयः ॥ (५६।२)
dadṛśe jagatībhujā muniḥ sa vapuṣmān iva puṇyasaṃcayaḥ ||
अथोच्चकैर् आसनतः परार्ध्याद् उद्यन् स धूतारुणवल्कलाग्रः । (५७।१)
athoccakair āsanataḥ parārdhyād udyan sa dhūtāruṇavalkalāgraḥ |
रराज कीर्णाकपिशांशुजालः शृङ्गात् सुमेरोर् इव तिग्मरश्मिः ॥ (५७।२)
rarāja kīrṇākapiśāṃśujālaḥ śṛṅgāt sumeror iva tigmaraśmiḥ ||
अवहितहृदयो विधाय स अर्हाम् ऋषिवद् ऋषिप्रवरे गुरूपदिष्टाम् । (५८।१)
avahitahṛdayo vidhāya sa arhām ṛṣivad ṛṣipravare gurūpadiṣṭām |
तदनुमतम् अलंचकार पश्चात् प्रशम इव श्रुतम् आसनं नरेन्द्रः ॥ (५८।२)
tadanumatam alaṃcakāra paścāt praśama iva śrutam āsanaṃ narendraḥ ||
व्यक्तोदितस्मितमयूखविभासितोष्ठस् तिष्ठन् मुनेर् अभिमुखं स विकीर्णधाम्नः । (५९।१)
vyaktoditasmitamayūkhavibhāsitoṣṭhas tiṣṭhan muner abhimukhaṃ sa vikīrṇadhāmnaḥ |
तन्वन्तम् इद्धम् अभितो गुरुम् अंशुजालं लक्ष्मीम् उवाह सकलस्य शशाङ्कमूर्तेः ॥ (५९।२)
tanvantam iddham abhito gurum aṃśujālaṃ lakṣmīm uvāha sakalasya śaśāṅkamūrteḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.