Kir, 8
Select a line for its word-by-word analysis.
अथ स्वमायाकृतमन्दिरोज्ज्वलं ज्वलन्मणि व्योमसदां सनातनम् । (१।१)
atha svamāyākṛtamandirojjvalaṃ jvalanmaṇi vyomasadāṃ sanātanam |
सुराङ्गना गोपतिचापगोपुरं पुरं वनानां विजिहीर्षया जहुः ॥ (१।२)
surāṅganā gopaticāpagopuraṃ puraṃ vanānāṃ vijihīrṣayā jahuḥ ||
यथायथं ताः सहिता नभश्चरैः प्रभाभिर् उद्भासितशैलवीरुधः । (२।१)
yathāyathaṃ tāḥ sahitā nabhaścaraiḥ prabhābhir udbhāsitaśailavīrudhaḥ |
वनं विशन्त्यो वनजायतेक्षणाः क्षणद्युतीनां दधुर् एकरूपताम् ॥ (२।२)
vanaṃ viśantyo vanajāyatekṣaṇāḥ kṣaṇadyutīnāṃ dadhur ekarūpatām ||
निवृत्तवृत्तोरुपयोधरक्लमः प्रवृत्तैनिर्ह्रादिविभूषणारवः । (३।१)
nivṛttavṛttorupayodharaklamaḥ pravṛttainirhrādivibhūṣaṇāravaḥ |
नितम्बिनीनां भृशम् आदधे धृतिं नभःप्रयाणाद् अवनौ परिक्रमः ॥ (३।२)
nitambinīnāṃ bhṛśam ādadhe dhṛtiṃ nabhaḥprayāṇād avanau parikramaḥ ||
घनानि कामं कुसुमानि बिभ्रतः करप्रचेयान्य् अपहाय शाखिनः । (४।१)
ghanāni kāmaṃ kusumāni bibhrataḥ karapraceyāny apahāya śākhinaḥ |
पुरो ऽभिसस्रे सुरसुन्दरीजनैर् यथोत्तरेच्छा हि गुणेषु कामिनः ॥ (४।२)
puro 'bhisasre surasundarījanair yathottarecchā hi guṇeṣu kāminaḥ ||
तनूर् अलक्तारुणपाणिपल्लवाः स्फुरन्नखांशूत्करमञ्जरीभृतः । (५।१)
tanūr alaktāruṇapāṇipallavāḥ sphurannakhāṃśūtkaramañjarībhṛtaḥ |
विलासिनीबाहुलता वनालयो विलेपनामोदहृताः सिषेविरे ॥ (५।२)
vilāsinībāhulatā vanālayo vilepanāmodahṛtāḥ siṣevire ||
निपीयमानस्तबका शिलीमुखैर् अशोकयष्टिश् चलबालपल्लवा । (६।१)
nipīyamānastabakā śilīmukhair aśokayaṣṭiś calabālapallavā |
विडम्बयन्ती ददृशे वधूजनैर् अमन्ददष्टौष्ठकरावधूननम् ॥ (६।२)
viḍambayantī dadṛśe vadhūjanair amandadaṣṭauṣṭhakarāvadhūnanam ||
करौ धुनाना नवपल्लवाकृती वृथा कृथा मानिनि मा परिश्रमम् । (७।१)
karau dhunānā navapallavākṛtī vṛthā kṛthā mānini mā pariśramam |
उपेयुषी कल्पलताभिशङ्कया कथं न्व् इतस् त्रस्यति षट्पदावलिः ॥ (७।२)
upeyuṣī kalpalatābhiśaṅkayā kathaṃ nv itas trasyati ṣaṭpadāvaliḥ ||
जहीहि कोपं दयितो ऽनुगम्यतां पुरानुशेते तव चञ्चलं मनः । (८।१)
jahīhi kopaṃ dayito 'nugamyatāṃ purānuśete tava cañcalaṃ manaḥ |
इति प्रियं कांचिद् उपैतुम् इच्छतीं पुरो ऽनुनिन्ये निपुणः सखीजनः ॥ (८।२)
iti priyaṃ kāṃcid upaitum icchatīṃ puro 'nuninye nipuṇaḥ sakhījanaḥ ||
समुन्नतैः काशदुकूलशालिभिः परिक्वणत्सारसपङ्क्तिमेखलैः । (९।१)
samunnataiḥ kāśadukūlaśālibhiḥ parikvaṇatsārasapaṅktimekhalaiḥ |
प्रतीरदेशैः स्वकलत्रचारुभिर् विभूषिताः कुञ्जसमुद्रयोषितः ॥ (९।२)
pratīradeśaiḥ svakalatracārubhir vibhūṣitāḥ kuñjasamudrayoṣitaḥ ||
विदूरपातेन भिदाम् उपेयुषश् च्युताः प्रवाहाद् अभितः प्रसारिणः । (१०।१)
vidūrapātena bhidām upeyuṣaś cyutāḥ pravāhād abhitaḥ prasāriṇaḥ |
प्रियाङ्कशीताः शुचिमौक्तिकत्विषो वनप्रहासा इव वारिबिन्दवः ॥ (१०।२)
priyāṅkaśītāḥ śucimauktikatviṣo vanaprahāsā iva vāribindavaḥ ||
सखीजनं प्रेमगुरूकृतादरं निरीक्षमाणा इव नम्रमूर्तयः । (११।१)
sakhījanaṃ premagurūkṛtādaraṃ nirīkṣamāṇā iva namramūrtayaḥ |
स्थिरद्विरेफाञ्जनशरितोदरैर् विसारिभिः पुष्पविलोचनैर् लताः ॥ (११।२)
sthiradvirephāñjanaśaritodarair visāribhiḥ puṣpavilocanair latāḥ ||
उपेयुषीणां बृहतीर् अधित्यका मनांसि जह्रुः सुरराजयोषिताम् । (१२।१)
upeyuṣīṇāṃ bṛhatīr adhityakā manāṃsi jahruḥ surarājayoṣitām |
कपोलकाषैः करिणां मदारुणैर् उपाहितश्यामरुचश् च चन्दनाः ॥ (१२।२)
kapolakāṣaiḥ kariṇāṃ madāruṇair upāhitaśyāmarucaś ca candanāḥ ||
स्वगोचरे सत्य् अपि वित्तहारिणा विलोभ्यमानाः प्रसवेन शाखिनाम् । (१३।१)
svagocare saty api vittahāriṇā vilobhyamānāḥ prasavena śākhinām |
नभश्चराणाम् उपकर्तुम् इच्छतां प्रियाणि चक्रुः प्रणयेन योषितः ॥ (१३।२)
nabhaścarāṇām upakartum icchatāṃ priyāṇi cakruḥ praṇayena yoṣitaḥ ||
प्रयच्छतोच्चैः कुसुमानि मानिनी विपक्षगोत्रं दयितेन लम्भिता । (१४।१)
prayacchatoccaiḥ kusumāni māninī vipakṣagotraṃ dayitena lambhitā |
न किंचिद् ऊचे चरणेन केवलं लिलेख बाष्पाकुललोचना भुवम् ॥ (१४।२)
na kiṃcid ūce caraṇena kevalaṃ lilekha bāṣpākulalocanā bhuvam ||
प्रिये ऽपरा यच्छति वाचम् उन्मुखी निबद्धदृष्टिः शिथिलाकुलोच्चया । (१५।१)
priye 'parā yacchati vācam unmukhī nibaddhadṛṣṭiḥ śithilākuloccayā |
समादधे नांशुकम् आहितं वृथा विवेद पुष्पेषु न पाणिपल्लवम् ॥ (१५।२)
samādadhe nāṃśukam āhitaṃ vṛthā viveda puṣpeṣu na pāṇipallavam ||
सलीलम् आसक्तलतान्तभूषणं समासजन्त्या कुसुमावतंसकम् । (१६।१)
salīlam āsaktalatāntabhūṣaṇaṃ samāsajantyā kusumāvataṃsakam |
स्तनोपपीडं नुनुदे नितम्बिना घनेन कश्चिज् जघनेन कान्तया ॥ (१६।२)
stanopapīḍaṃ nunude nitambinā ghanena kaścij jaghanena kāntayā ||
कलत्रभारेण विलोलनीविना गलद्दुकूलस्तनशालिनोरसा । (१७।१)
kalatrabhāreṇa vilolanīvinā galaddukūlastanaśālinorasā |
बलिव्यपायस्फुटरोमराजिना निरायतत्वाद् उदरेण ताम्यता ॥ (१७।२)
balivyapāyasphuṭaromarājinā nirāyatatvād udareṇa tāmyatā ||
विलम्बमानाकुलकेशपाशया कयाचिद् आविष्कृतबाहुमूलया । (१८।१)
vilambamānākulakeśapāśayā kayācid āviṣkṛtabāhumūlayā |
तरुप्रसूनान्य् अपदिश्य सादरं मनोधिनाथस्य मनः समाददे ॥ (१८।२)
taruprasūnāny apadiśya sādaraṃ manodhināthasya manaḥ samādade ||
व्यपोहितुं लोचनतो मुखानिलैर् अपारयन्तं किल पुष्पजं रजः । (१९।१)
vyapohituṃ locanato mukhānilair apārayantaṃ kila puṣpajaṃ rajaḥ |
पयोधरेणोरसि काचिद् उन्मनाः प्रियं जघानोन्नतपीवरस्तनी ॥ (१९।२)
payodhareṇorasi kācid unmanāḥ priyaṃ jaghānonnatapīvarastanī ||
इमान्य् अमूनीत्य् अपवर्जिते शनैर् यथाभिरामं कुसुमाग्रपल्लवे । (२०।१)
imāny amūnīty apavarjite śanair yathābhirāmaṃ kusumāgrapallave |
विहाय निःसारतयेव भूरुहान् पदं वनश्रीर् वनितासु संदधे ॥ (२०।२)
vihāya niḥsāratayeva bhūruhān padaṃ vanaśrīr vanitāsu saṃdadhe ||
प्रवालभङ्गारुणपाणिपल्लवः परागपाण्डूकृतपीवरस्तनः । (२१।१)
pravālabhaṅgāruṇapāṇipallavaḥ parāgapāṇḍūkṛtapīvarastanaḥ |
महीरुहः पुष्पसुगन्धिर् आददे वपुर्गुणोच्छ्रायम् इवाङ्गनाजनः ॥ (२१।२)
mahīruhaḥ puṣpasugandhir ādade vapurguṇocchrāyam ivāṅganājanaḥ ||
वरोरुभिर् वारणहस्तपीवरैश् चिराय खिन्नान् नवपल्लवश्रियः । (२२।१)
varorubhir vāraṇahastapīvaraiś cirāya khinnān navapallavaśriyaḥ |
समे ऽपि यातुं चरणान् अनीश्वरान् मदाद् इव प्रस्खलतः पदे पदे ॥ (२२।२)
same 'pi yātuṃ caraṇān anīśvarān madād iva praskhalataḥ pade pade ||
विसारिकाञ्चीमणिरश्मिलब्धया मनोहरोच्छायनितम्बशोभया । (२३।१)
visārikāñcīmaṇiraśmilabdhayā manoharocchāyanitambaśobhayā |
स्थितानि जित्वा नवसैकतद्युतिं श्रमातिरिक्तैर् जघनानि गौरवैः ॥ (२३।२)
sthitāni jitvā navasaikatadyutiṃ śramātiriktair jaghanāni gauravaiḥ ||
समुच्छ्वसत्पङ्कजकोशकोमलैर् उपाहितश्रीण्य् उपनीवि नाभिभिः । (२४।१)
samucchvasatpaṅkajakośakomalair upāhitaśrīṇy upanīvi nābhibhiḥ |
दधन्ति मध्येषु वलीविभङ्गिषु स्तनातिभाराद् उदराणि नम्रताम् ॥ (२४।२)
dadhanti madhyeṣu valīvibhaṅgiṣu stanātibhārād udarāṇi namratām ||
समानकान्तीनि तुषारभूषणैः सरोरुहैर् अस्फुटपत्त्रपङ्क्तिभिः । (२५।१)
samānakāntīni tuṣārabhūṣaṇaiḥ saroruhair asphuṭapattrapaṅktibhiḥ |
चितानि घर्माम्बुकणैः समन्ततो मुखान्य् अनुत्फुल्लविलोचनानि च ॥ (२५।२)
citāni gharmāmbukaṇaiḥ samantato mukhāny anutphullavilocanāni ca ||
विनिर्यतीनां गुरुस्वेदमन्थरं सुराङ्गनानाम् अनुसानुवर्त्मनः । (२६।१)
viniryatīnāṃ gurusvedamantharaṃ surāṅganānām anusānuvartmanaḥ |
सविस्मयं रूपयतो नभश्चरान् विवेश तत्पूर्वम् इवेक्षणादरः ॥ (२६।२)
savismayaṃ rūpayato nabhaścarān viveśa tatpūrvam ivekṣaṇādaraḥ ||
अथ स्फुरन्मीनविधूतपङ्कजा विपङ्कतीरस्खलितोर्मिसंहतिः । (२७।१)
atha sphuranmīnavidhūtapaṅkajā vipaṅkatīraskhalitormisaṃhatiḥ |
पयो ऽवगाढुं कलहंसनादिनी समाजुहावेव वधूः सुरापगा ॥ (२७।२)
payo 'vagāḍhuṃ kalahaṃsanādinī samājuhāveva vadhūḥ surāpagā ||
प्रशान्तघर्माभिभवः शनैर् विवान् विलासिनीभ्यः परिमृष्टपङ्कजः । (२८।१)
praśāntagharmābhibhavaḥ śanair vivān vilāsinībhyaḥ parimṛṣṭapaṅkajaḥ |
ददौ भुजालम्बम् इवात्तशीकरस् तरङ्गमालान्तरगोचरो ऽनिलः ॥ (२८।२)
dadau bhujālambam ivāttaśīkaras taraṅgamālāntaragocaro 'nilaḥ ||
गतैः सहावैः कलहंसविक्रमं कलत्रभारैः पुलिनं नितम्बिभिः । (२९।१)
gataiḥ sahāvaiḥ kalahaṃsavikramaṃ kalatrabhāraiḥ pulinaṃ nitambibhiḥ |
मुखैः सरोजानि च दीर्घलोचनैः सुरस्त्रियः साम्यगुणान् निरासिरे ॥ (२९।२)
mukhaiḥ sarojāni ca dīrghalocanaiḥ surastriyaḥ sāmyaguṇān nirāsire ||
विभिन्नपर्यन्तगमीनपङ्क्तयः पुरो विगाढाः सखिभिर् मरुत्वतः । (३०।१)
vibhinnaparyantagamīnapaṅktayaḥ puro vigāḍhāḥ sakhibhir marutvataḥ |
कथंचिद् आपः सुरसुन्दरीजनैः सभीतिभिस् तत्प्रथमं प्रपेदिरे ॥ (३०।२)
kathaṃcid āpaḥ surasundarījanaiḥ sabhītibhis tatprathamaṃ prapedire ||
विगाढमात्रे रमणीभिर् अम्भसि प्रयत्नसंवाहितपीवरोरुभिः । (३१।१)
vigāḍhamātre ramaṇībhir ambhasi prayatnasaṃvāhitapīvarorubhiḥ |
विभिद्यमाना विससार सारसान् उदस्य तीरेषु तरङ्गसंहतिः ॥ (३१।२)
vibhidyamānā visasāra sārasān udasya tīreṣu taraṅgasaṃhatiḥ ||
शिलाघनैर् नाकसदाम् उरःस्थलैर् बृहन्निवेशैश् च वधूपयोधरैः । (३२।१)
śilāghanair nākasadām uraḥsthalair bṛhanniveśaiś ca vadhūpayodharaiḥ |
तटाभिनीतेन विभिन्नवीचिना रुषेव भेजे कलुषत्वम् अम्भसा ॥ (३२।२)
taṭābhinītena vibhinnavīcinā ruṣeva bheje kaluṣatvam ambhasā ||
विधूतकेशाः परिलोलितस्रजः सुराङ्गनानां प्रविलुप्तचन्दनाः । (३३।१)
vidhūtakeśāḥ parilolitasrajaḥ surāṅganānāṃ praviluptacandanāḥ |
अतिप्रसङ्गाद् विहितागसो मुहुः प्रकम्पम् ईयुः सभया इवोर्मयः ॥ (३३।२)
atiprasaṅgād vihitāgaso muhuḥ prakampam īyuḥ sabhayā ivormayaḥ ||
विपक्षचित्तोन्मथना नखव्रणास् तिरोहिता विभ्रममण्डनेन ये । (३४।१)
vipakṣacittonmathanā nakhavraṇās tirohitā vibhramamaṇḍanena ye |
हृतस्य शेषान् इव कुङ्कुमस्य तान् विकत्थनीयान् दधुर् अन्यथा स्त्रियः ॥ (३४।२)
hṛtasya śeṣān iva kuṅkumasya tān vikatthanīyān dadhur anyathā striyaḥ ||
सरोजपत्त्रे नु विलीनषट्पदे विलोलदृष्टेः स्विद् अमू विलोचने । (३५।१)
sarojapattre nu vilīnaṣaṭpade viloladṛṣṭeḥ svid amū vilocane |
शिरोरुहाः स्विन् नतपक्ष्मसन्ततेर् द्विरेफवृन्दं नु निशब्दनिश्चलम् ॥ (३५।२)
śiroruhāḥ svin natapakṣmasantater dvirephavṛndaṃ nu niśabdaniścalam ||
अगूढहासस्फुटदन्तकेसरं मुखं स्विद् एतद् विकसन् नु पङ्कजम् । (३६।१)
agūḍhahāsasphuṭadantakesaraṃ mukhaṃ svid etad vikasan nu paṅkajam |
इति प्रलीनां नलिनीवने सखीं विदांबभूवुः सुचिरेण योषितः ॥ (३६।२)
iti pralīnāṃ nalinīvane sakhīṃ vidāṃbabhūvuḥ sucireṇa yoṣitaḥ ||
प्रियेण संग्रथ्य विपक्षसंनिधाव् उपाहितां वक्षसि पीवरस्तने । (३७।१)
priyeṇa saṃgrathya vipakṣasaṃnidhāv upāhitāṃ vakṣasi pīvarastane |
स्रजं न काचिद् विजहौ जलाविलां वसन्ति हि प्रेम्णि गुणा न वस्तुनि ॥ (३७।२)
srajaṃ na kācid vijahau jalāvilāṃ vasanti hi premṇi guṇā na vastuni ||
असंशयं न्यस्तम् उपान्तरक्ततां यद् एव रोद्धुं रमणीभिर् अञ्जनम् । (३८।१)
asaṃśayaṃ nyastam upāntaraktatāṃ yad eva roddhuṃ ramaṇībhir añjanam |
हृते ऽपि तस्मिन् सलिलेन शुक्लतां निरास रागो नयनेषु न श्रियम् ॥ (३८।२)
hṛte 'pi tasmin salilena śuklatāṃ nirāsa rāgo nayaneṣu na śriyam ||
द्युतिं वहन्तो वनितावतंसका हृताः प्रलोभाद् इव वेगिभिर् जलैः । (३९।१)
dyutiṃ vahanto vanitāvataṃsakā hṛtāḥ pralobhād iva vegibhir jalaiḥ |
उपप्लुतास् तत्क्षणशोचनीयतां च्युताधिकाराः सचिवा इवाययुः ॥ (३९।२)
upaplutās tatkṣaṇaśocanīyatāṃ cyutādhikārāḥ sacivā ivāyayuḥ ||
विपत्त्रलेखा निरलक्तकाधरा निरञ्जनाक्षीर् अपि बिभ्रतीः श्रियम् । (४०।१)
vipattralekhā niralaktakādharā nirañjanākṣīr api bibhratīḥ śriyam |
निरीक्ष्य रामा बुबुधे नभश्चरैर् अलंकृतं तद्वपुषैव मण्डनम् ॥ (४०।२)
nirīkṣya rāmā bubudhe nabhaścarair alaṃkṛtaṃ tadvapuṣaiva maṇḍanam ||
तथा न पूर्वं कृतभूषणादरः प्रियानुरागेण विलासिनीजनः । (४१।१)
tathā na pūrvaṃ kṛtabhūṣaṇādaraḥ priyānurāgeṇa vilāsinījanaḥ |
यथा जलार्द्रो नखमण्डनश्रिया ददाह दृष्टीश् च विपक्षयोषिताम् ॥ (४१।२)
yathā jalārdro nakhamaṇḍanaśriyā dadāha dṛṣṭīś ca vipakṣayoṣitām ||
शुभाननाः साम्बुरुहेषु भीरवो विलोलहाराश् चलफेनपङ्क्तिषु । (४२।१)
śubhānanāḥ sāmburuheṣu bhīravo vilolahārāś calaphenapaṅktiṣu |
नितान्तगौर्यो हृतकुङ्कुमेष्व् अलं न लेभिरे ताः परभागम् ऊर्मिषु ॥ (४२।२)
nitāntagauryo hṛtakuṅkumeṣv alaṃ na lebhire tāḥ parabhāgam ūrmiṣu ||
ह्रदाम्भसि व्यस्तवधूकराहते रवं मृदङ्गध्वनिधीरम् उझति । (४३।१)
hradāmbhasi vyastavadhūkarāhate ravaṃ mṛdaṅgadhvanidhīram ujhati |
मुहुस्तनैस्तालस्समं समाददे मनोरमं नृत्यम् इव प्रवेपितम् ॥ (४३।२)
muhustanaistālassamaṃ samādade manoramaṃ nṛtyam iva pravepitam ||
श्रिया हसद्भिः कलमानि सस्मितैर् अलंकृताम्बुः प्रतिमागतैर् मुखैः । (४४।१)
śriyā hasadbhiḥ kalamāni sasmitair alaṃkṛtāmbuḥ pratimāgatair mukhaiḥ |
कृतानुकूल्या सुरराजयोषितां प्रसादसाफल्यम् अवाप जाह्नवी ॥ (४४।२)
kṛtānukūlyā surarājayoṣitāṃ prasādasāphalyam avāpa jāhnavī ||
परिस्फुरन्मीनविघट्टितोरवः सुराङ्गनास् त्रासविलोलदृष्टयः । (४५।१)
parisphuranmīnavighaṭṭitoravaḥ surāṅganās trāsaviloladṛṣṭayaḥ |
उपाययुः कम्पितपाणिपल्लवाः सखीजनस्यापि विलोकनीयताम् ॥ (४५।२)
upāyayuḥ kampitapāṇipallavāḥ sakhījanasyāpi vilokanīyatām ||
भयाद् इवाश्लिष्य झषाहते ऽम्भसि प्रियं मुदानन्दयति स्म मानिनी । (४६।१)
bhayād ivāśliṣya jhaṣāhate 'mbhasi priyaṃ mudānandayati sma māninī |
अकृत्रिमप्रेमरसाहितैर् मनो हरन्ति रामाः कृतकैर् अपीहितैः ॥ (४६।२)
akṛtrimapremarasāhitair mano haranti rāmāḥ kṛtakair apīhitaiḥ ||
तिरोहितान्तानि नितान्तम् आकुलैर् अपां विगाहाद् अलकैः प्रसारिभिः । (४७।१)
tirohitāntāni nitāntam ākulair apāṃ vigāhād alakaiḥ prasāribhiḥ |
ययुर् वधूनां वदनानि तुल्यतां द्विरेफवृन्दान्तरितैः सरोरुहैः ॥ (४७।२)
yayur vadhūnāṃ vadanāni tulyatāṃ dvirephavṛndāntaritaiḥ saroruhaiḥ ||
करौ धुनाना नवपल्लवाकृती पयस्य् अगाधे किल जातसम्भ्रमा । (४८।१)
karau dhunānā navapallavākṛtī payasy agādhe kila jātasambhramā |
सखीषु निर्वाच्यम् अधार्ष्ट्यदूषितं प्रियाङ्गसंश्लेषम् अवाप मानिनी ॥ (४८।२)
sakhīṣu nirvācyam adhārṣṭyadūṣitaṃ priyāṅgasaṃśleṣam avāpa māninī ||
प्रियैः सलीलं करवारिवारितः प्रवृद्धनिःश्वासविकम्पितस्तनः । (४९।१)
priyaiḥ salīlaṃ karavārivāritaḥ pravṛddhaniḥśvāsavikampitastanaḥ |
सविभ्रमाधूतकराग्रपल्लवो यथार्थताम् आप विलासिनीजनः ॥ (४९।२)
savibhramādhūtakarāgrapallavo yathārthatām āpa vilāsinījanaḥ ||
उदस्य धैर्यं दयितेन सादरं प्रसादितायाः करवारिवारितम् । (५०।१)
udasya dhairyaṃ dayitena sādaraṃ prasāditāyāḥ karavārivāritam |
मुखं निमीलन्नयनं नतभ्रुवः श्रियं सपत्नीवदनाद् इवाददे ॥ (५०।२)
mukhaṃ nimīlannayanaṃ natabhruvaḥ śriyaṃ sapatnīvadanād ivādade ||
विहस्य पाणौ विधृते धृताम्भसि प्रियेण वध्वा मदनार्द्रचेतसः । (५१।१)
vihasya pāṇau vidhṛte dhṛtāmbhasi priyeṇa vadhvā madanārdracetasaḥ |
सखीव काञ्ची पयसा घनीकृता बभार वीतोच्चयबन्धम् अंशुकम् ॥ (५१।२)
sakhīva kāñcī payasā ghanīkṛtā babhāra vītoccayabandham aṃśukam ||
निरञ्जने साचिविलोकितं दृशावयावकं वेपथुर् ओष्ठपल्लवम् । (५२।१)
nirañjane sācivilokitaṃ dṛśāvayāvakaṃ vepathur oṣṭhapallavam |
नतभ्रुवो मण्डयति स्म विग्रहे बलिक्रिया चातिलकं तदास्पदम् ॥ (५२।२)
natabhruvo maṇḍayati sma vigrahe balikriyā cātilakaṃ tadāspadam ||
निमीलदाकेकरलोचचक्षुषां प्रियोपकण्ठं कृतगात्रवेपथुः । (५३।१)
nimīladākekaralocacakṣuṣāṃ priyopakaṇṭhaṃ kṛtagātravepathuḥ |
निमज्जतीनां श्वसितोद्धतस्तनः श्रमो नु तासां मदनो नु पप्रथे ॥ (५३।२)
nimajjatīnāṃ śvasitoddhatastanaḥ śramo nu tāsāṃ madano nu paprathe ||
प्रियेण सिक्ता चरमं विपक्षतश् चुकोप काचिन् न तुतोष सान्त्वनैः । (५४।१)
priyeṇa siktā caramaṃ vipakṣataś cukopa kācin na tutoṣa sāntvanaiḥ |
जनस्य रूढप्रणयस्य चेतसः किम् अप्य् अमर्षो ऽनुनये भृशायते ॥ (५४।२)
janasya rūḍhapraṇayasya cetasaḥ kim apy amarṣo 'nunaye bhṛśāyate ||
इत्थं विहृत्य वनिताभिर् उदस्यमानं पीनस्तनोरुजघनस्थलशालिनीभिः । (५५।१)
itthaṃ vihṛtya vanitābhir udasyamānaṃ pīnastanorujaghanasthalaśālinībhiḥ |
उत्सर्पितोर्मिचयलङ्घिततीरदेशम् औत्सुक्यनुन्नम् इव वारि पुरः प्रतस्थे ॥ (५५।२)
utsarpitormicayalaṅghitatīradeśam autsukyanunnam iva vāri puraḥ pratasthe ||
तीरान्तराणि मिथुनानि रथाङ्गनाम्नां नीत्वा विलोलितसरोजवनश्रियस् ताः । (५६।१)
tīrāntarāṇi mithunāni rathāṅganāmnāṃ nītvā vilolitasarojavanaśriyas tāḥ |
संरेजिरे सुरसरिज्जलधौतहारास् तारावितानतरला इव यामवत्यः ॥ (५६।२)
saṃrejire surasarijjaladhautahārās tārāvitānataralā iva yāmavatyaḥ ||
संक्रान्तचन्दनरसाहितवर्णभेदं विच्छिन्नभूषणमणिप्रकरांशुचित्रम् । (५७।१)
saṃkrāntacandanarasāhitavarṇabhedaṃ vicchinnabhūṣaṇamaṇiprakarāṃśucitram |
बद्धोर्मि नाकवनितापरिभुक्तमुक्तं सिन्धोर् बभार सलिलं शयनीयलक्ष्मीम् ॥ (५७।२)
baddhormi nākavanitāparibhuktamuktaṃ sindhor babhāra salilaṃ śayanīyalakṣmīm ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.