RHT, 11
Select a line for its word-by-word analysis.
स्वर्णमाक्षिक:: ड़ोर् प्रोदुच्तिओन् ओड़् गोल्द् (?)स्वीकृत्य सर्वसरितो गङ्गा जलधौ यथा तथा हैमम् । (१।२)
svarṇamākṣika:: for production of gold (?)svīkṛtya sarvasarito gaṅgā jaladhau yathā tathā haimam |
प्रविशति रसे गृहीत्वा संमिलिति सर्वलोहगुणान् ॥ (१।३)
praviśati rase gṛhītvā saṃmiliti sarvalohaguṇān ||
जीर्यति मिलति च शुल्बे तत्सत्वं किट्टतां याति । (२।१)
jīryati milati ca śulbe tatsatvaṃ kiṭṭatāṃ yāti |
पस्सेन्दे स्तोड़्ड़े ड़्र् स्वर्ण-, तारक्रियाहेमक्रियासु करिणा त्रपुणा तारक्रियासु निर्व्यूढम् ॥ (२।२)
passende Stoffe fr svarṇa-, tārakriyāhemakriyāsu kariṇā trapuṇā tārakriyāsu nirvyūḍham ||
हेर्स्तेल्लुन्ग् एइनेस् बीजस्घनसत्वं खलु रविणा रसायने द्वंद्वकं योज्यम् । (३।१)
Herstellung eines bījasghanasatvaṃ khalu raviṇā rasāyane dvaṃdvakaṃ yojyam |
रक्तगणपातभावितगिरिजतुमाक्षिकगैरिकदरदैः ॥ (३।२)
raktagaṇapātabhāvitagirijatumākṣikagairikadaradaiḥ ||
गोल्द्:: बीजमृदुलताम्रकान्तघनसत्वं मृतनागतीक्ष्णकनकं च । (४।१)
gold:: bījamṛdulatāmrakāntaghanasatvaṃ mṛtanāgatīkṣṇakanakaṃ ca |
कुर्वीत बीजशेषं दरदशिलातालमाक्षिकैर्वापात् ॥ (४।२)
kurvīta bījaśeṣaṃ daradaśilātālamākṣikairvāpāt ||
गोल्द्, सिल्वेर्:: बीजमृतनागं वङ्गं वा शुल्वं घनसत्वतारकनकं वा । (५।१)
gold, silver:: bījamṛtanāgaṃ vaṅgaṃ vā śulvaṃ ghanasatvatārakanakaṃ vā |
ध्मातं तदेव सर्वं गिरिणाधिकशोधनैर्वापात् ॥ (५।२)
dhmātaṃ tadeva sarvaṃ giriṇādhikaśodhanairvāpāt ||
गोल्द्:: बिज (?)रक्तगणं पीतं वा माक्षिकराजावर्तम् अथो विमलम् । (६।१)
gold:: bija (?)raktagaṇaṃ pītaṃ vā mākṣikarājāvartam atho vimalam |
एकतमं वा गैरिककुनटीक्षितिगन्धकखगैर्वा ॥ (६।२)
ekatamaṃ vā gairikakunaṭīkṣitigandhakakhagairvā ||
निर्व्यूढैरेव रसो रागादि गृह्णाति बन्धमुपयाति । (७।१)
nirvyūḍhaireva raso rāgādi gṛhṇāti bandhamupayāti |
मृतलोहोपरसाद्यैर् निर्व्यूढं भवति शृङ्खलाबीजम् ॥ (७।२)
mṛtalohoparasādyair nirvyūḍhaṃ bhavati śṛṅkhalābījam ||
बीज ड़ोर् रञ्जन अन्द् बन्धन ओड़् मेर्चुर्यायसशलाकिकाभ्याम् अद्वन्द्वाख्यैश्च सङ्कराख्यैश्च । (८।१)
bīja for rañjana and bandhana of mercuryāyasaśalākikābhyām advandvākhyaiśca saṅkarākhyaiśca |
तेxत्निर्व्यूढं रसलोहैर्जारणकर्मोचितं भवति ॥ (८।२)
Textnirvyūḍhaṃ rasalohairjāraṇakarmocitaṃ bhavati ||
बीज:: ड़ुर्थेर् प्रोचेस्सिन्ग्रक्तस्नेहविशोधितमृतलोहरसादिभिस्तु सर्वेषाम् । (१०।१)
bīja:: further processingraktasnehaviśodhitamṛtaloharasādibhistu sarveṣām |
सिल्वेर्:: बीजस्वङ्गाभ्रम् अभ्रतारं सितशैलमलाहतौ च सितवङ्गौ । (११।१)
silver:: bījasvaṅgābhram abhratāraṃ sitaśailamalāhatau ca sitavaṅgau |
रक्तं सितताप्यहतं रञ्जति निर्व्यूढवङ्गाभ्रम् ॥ (११।२)
raktaṃ sitatāpyahataṃ rañjati nirvyūḍhavaṅgābhram ||
निर्वाहणविधिरेषः प्रकाशितोऽशेषदोषशमनाय । (१२।१)
nirvāhaṇavidhireṣaḥ prakāśito'śeṣadoṣaśamanāya |
बीजानामप्येवं घनसत्वं युज्यते प्रथमम् ॥ (१२।२)
bījānāmapyevaṃ ghanasatvaṃ yujyate prathamam ||
च्रुचिब्ले ड़ोर् बीजनिर्वाहणछागास्थिभस्मनिर्मितमूषां कृत्वैव मल्लकाकाराम् । (१३।१)
crucible for bījanirvāhaṇachāgāsthibhasmanirmitamūṣāṃ kṛtvaiva mallakākārām |
दलयोगे घनरन्ध्रां टङ्कणविषगुञ्जाकृतलेपाम् ॥ (१३।२)
dalayoge ghanarandhrāṃ ṭaṅkaṇaviṣaguñjākṛtalepām ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.