RHT, 13
Select a line for its word-by-word analysis.
माक्षीककान्ततीक्ष्णं तीक्ष्णं माक्षीकम् अभ्रकं बीजम् । (१।१)
mākṣīkakāntatīkṣṇaṃ tīkṣṇaṃ mākṣīkam abhrakaṃ bījam |
माक्षीककान्तशुल्बं तीक्ष्णाभ्रकं महाबीजम् ॥ (१।२)
mākṣīkakāntaśulbaṃ tīkṣṇābhrakaṃ mahābījam ||
माक्षीककान्तशुल्बं शुल्बाभ्रकमाक्षिकं चापि । (२।१)
mākṣīkakāntaśulbaṃ śulbābhrakamākṣikaṃ cāpi |
कान्ताभ्रकमाक्षीकं ताप्यकशुल्बाभ्रकं महाबीजम् ॥ (२।२)
kāntābhrakamākṣīkaṃ tāpyakaśulbābhrakaṃ mahābījam ||
माक्षीकतीक्ष्णशुल्बं तीक्ष्णशुल्बाभ्रकं महाबीजम् । (३।१)
mākṣīkatīkṣṇaśulbaṃ tīkṣṇaśulbābhrakaṃ mahābījam |
माक्षीककान्तकनकं कनकारुणमाक्षिकं महाबीजम् ॥ (३।२)
mākṣīkakāntakanakaṃ kanakāruṇamākṣikaṃ mahābījam ||
कान्तं तु शुल्बताप्यं शुल्बाभ्रताप्यकांचनं चापि ॥ (४।२)
kāntaṃ tu śulbatāpyaṃ śulbābhratāpyakāṃcanaṃ cāpi ||
कान्तेन्दुसस्यताप्यं कान्ताभ्रकतीक्ष्णमाक्षिकं चैव । (५।१)
kāntendusasyatāpyaṃ kāntābhrakatīkṣṇamākṣikaṃ caiva |
हेमाभ्रशुल्बताप्यं हेमाभ्रकशुल्बमाक्षिकं वापि ॥ (५।२)
hemābhraśulbatāpyaṃ hemābhrakaśulbamākṣikaṃ vāpi ||
कान्ताभ्रशुल्बताप्यं सङ्करबीजं चतुःषष्टिः ॥ (६।०)
kāntābhraśulbatāpyaṃ saṅkarabījaṃ catuḥṣaṣṭiḥ ||
महाबीज:: प्रोदुच्तिओन्सर्वेषां बीजानामादौ कृत्वा यथोक्तसंयोगम् । (७।१)
mahābīja:: productionsarveṣāṃ bījānāmādau kṛtvā yathoktasaṃyogam |
शतवाप्यं यद्वह्नौ द्रावितं हि बीजं विशुद्धमिदं ॥ (७।२)
śatavāpyaṃ yadvahnau drāvitaṃ hi bījaṃ viśuddhamidaṃ ||
चारण, गर्भ- अन्द् बाह्यद्रुति नेचेस्सर्य् ड़ोर् बन्धनन पतति यदि घनसत्वं गर्भे नो वा द्रवन्ति बीजानि । (८।१)
cāraṇa, garbha- and bāhyadruti necessary for bandhanana patati yadi ghanasatvaṃ garbhe no vā dravanti bījāni |
न च बाह्यद्रुतियोगस्तत्कथमिह बध्यते सूतः ॥ (८।२)
na ca bāhyadrutiyogastatkathamiha badhyate sūtaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.