ज्वरस्य रक्तपित्तस्य कासस्य श्वासहिध्मयोः । (१।१)

वैस्वर्यस्य क्षयस्यापि तथारोचप्रसेकयोः ॥ (१।२)

छर्दिहृद्रोगयोश् चैव तृष्णामद्योद्भवार्शसाम् । (२।१)

उदावर्तातिसाराणां ग्रहण्यर्तिप्रवाहिणोः ॥ (२।२)

विसूच्या वह्निमान्द्यस्य मूत्रकृच्छ्राश्मरुजाम् । (३।१)

मेहस्य सोमरोगस्य पिटिकानां च विद्रधेः ॥ (३।२)

वृद्धिगुल्मादिरोगाणां शूलानामुदरस्य च । (४।१)

पाण्डुशोफविसर्पाणां कुष्ठश्वित्रनभस्वताम् ॥ (४।२)

वातास्रस्यावृतानां च वन्ध्यानां गर्भिणीरुजाम् । (५।१)

सूतिकाबालरोगाणाम् उन्मादे ऽपस्मृताव् अपि ॥ (५।२)

नेत्ररोगे कर्णरोगे नासारोगास्यरोगयोः । (६।१)

शिरःसंजातरोगेषु व्रणे भङ्गे भगंदरे ॥ (६।२)

ग्रन्थ्यादौ क्षुद्ररोगेषु गुह्यरोगे विषेषु च । (७।१)

जरायास्त्वनपत्यानां बीजपोषणहेतवे ॥ (७।२)

परिपाट्यानया सर्वं रोगाणां हि चिकित्सनम् । (८।१)

रसलोहविषैर् अत्र योगैर्वक्ष्ये यथागमम् ॥ (८।२)

रोमाञ्चकम्पौ वदने मधुत्वमुज्जृम्भणं मस्तकतोददाहौ । (९।१)

वातज्वरस्योक्तम् इदं हि लक्ष्म भुक्तोत्तरं स्याद्यदि शश्वदेव ॥ (९।२)

विरेकशोषास्यकटुत्वतीव्रतापप्रलापभ्रममूर्छनानि । (१०।१)

एतानि पित्तज्वरलक्षणानि वमिः सतृष्णाङ्गविदाहिता च ॥ (१०।२)

कासश्वासौ मुखे जाड्यं माधुर्यं बहुनिद्रता । (११।१)

प्रस्वेदः स्वल्पदाहश्च श्लेष्मजज्वरलक्षणम् ॥ (११।२)

मिश्रितं लक्षणं यत्तु द्वयोस् त्रिषु भवेच्च तत् ॥ (१२।०)

विमर्दिताभ्यां रसगन्धकाभ्यां नीरेण कुर्यादिह गोलकं तम् । (१३।१)

भाण्डे नवीने विनिवेश्य पश्चात्तद्गोलकस्योपरि ताम्रपात्रम् ॥ (१३।२)

सार्धं मुहूर्तं विनिरुध्य धीमान् उद्दीपयेद् दीप्तकृशानुनास्य । (१४।१)

अधस्ततः सिध्यति पर्पटीयं नवज्वरारण्यकृशानुमेघः ॥ (१४।२)

विलिप्य पूर्वं रसनां च तालुदेशं च सिन्धूद्भवजीरकार्द्रैः । (१५।१)

वल्लोन्मितां चार्द्रकतोयमिश्राम् एनां नियोज्य स्थगयेत् पटेन ॥ (१५।२)

घर्मोद्गमो यावदतः परं च तक्रौदनं पथ्यमिह प्रयोज्यम् । (१६।१)

कुर्याद्दिनानां त्रितयं यदीत्थं ज्वरस्य शङ्कापि तदा भवेत्किम् ॥ (१६।२)

सूतार्कगन्धचपलाजयपालतिक्तापथ्यात्रिवृच्च विषतिन्दुकजान् समांशान् । (१७।१)

संभाव्य वज्रिपयसा मधुना त्रिवल्लस् त्रैलोक्यडम्बररसो ऽभिनवज्वरघ्नः ॥ (१७।२)

पादांशकं साररविः समांशगन्धो विपक्वः स्वकषायपिष्टः । (१८।१)

रसः क्रमान्माषमितो ऽनिलादिज्वरेषु नाम्ना किल मेघनादः ॥ (१८।२)

दरदजलदयुक्तं शुद्धसूतं च गन्धं प्रहरमथ सुपिष्टं वल्लयुग्मं च दद्यात् । (१९।१)

ज्वरगजहरिसंज्ञं शृङ्गवेरोदकेन प्रथमजनितदाही क्षीरभक्तेन भोज्यः ॥ (१९।२)

संतप्तसीसभागं च पारदं गन्धकं कणाम् । (२०।१)

समभागं पृथक् तत्र मेलयेच्च यथाविधि ॥ (२०।२)

जम्बीरस्य रसे सर्वं मर्दयेच्च दिनत्रयम् । (२१।१)

मेघनादकुमार्योश्च रसे चापि दिनत्रयम् ॥ (२१।२)

दिनद्वयमजामूत्रे गवां मूत्रे दिनत्रयम् । (२२।१)

भावयेच्च यथायोग्यं तस्मिन्नेतानि दापयेत् ॥ (२२।२)

सैन्धवं चित्रकं भागं सौवर्चललवणं तथा । (२३।१)

तेन सम्मेलनं कृत्वा भावयेच्च पुनः पुनः ॥ (२३।२)

अनेन विधिना सम्यक् सिद्धो भवति तद्रसः । (२४।१)

शर्कराघृतसंयुक्तं दद्याद्वल्लत्रयं रसम् ॥ (२४।२)

गोधूमस्यौदनं पथ्यं माषसूपं च वास्तुकम् । (२५।१)

धात्रीफलसमायुक्तं सर्वज्वरविनाशनम् । (२५।२)

दीपिकारस इत्येष तन्त्रज्ञैः परिकीर्तितः ॥ (२५।३)

पारदं रसकं तालं तुत्थं गन्धकटङ्कणम् । (२६।१)

सर्वमेतत्समं शुद्धं कारवल्ल्या द्रवैर्दिनम् ॥ (२६।२)

मर्दयेत्तेन कल्केन ताम्रपात्रोदरं लिम्पेत् । (२७।१)

अङ्गुलार्धार्धमानेन तं पचेत्सिकताह्वये ॥ (२७।२)

यन्त्रे यावत्स्फुटन्त्येवं व्रीहयस्तस्य पृष्ठतः । (२८।१)

ततः सुशीतलं ग्राह्यं ताम्रपात्रोदराद् भिषक् ॥ (२८।२)

शीतभञ्जी रसो नाम चूर्णयेन्मरिचैः समम् । (२९।१)

माषैकं पर्णखण्डेन भक्षयेन्नाशयेज्ज्वरम् । (२९।२)

त्रिदिनैर् विषमं तीव्रमेकद्वित्रिचतुर्थकम् ॥ (२९।३)

सूततालशिलास्तुल्या मर्दयेत्कर्कटीरसे । (३०।१)

ताम्रपात्रे विनिक्षिप्य तत्कल्कं कज्जलीकृतम् ॥ (३०।२)

विपचेद्वालुकायन्त्रे यथोक्तविधिना ततः । (३१।१)

दद्यान्मरिचचूर्णेन माषमात्रं भिषग्वरः ॥ (३१।२)

प्रपिबेदुष्णतोयस्य चुलुकं शीतकज्वरे । (३२।१)

शीतभञ्जी रसः सो ऽयं शीतज्वरनिवारणः ॥ (३२।२)

कूष्माण्डचूर्णतिलजैः प्रविशुद्धतालं गाढं विमर्द्य सुषवीसलिलेन तुल्यम् । (३३।१)

सूतेन हिङ्गुलभुवा सिकताख्ययन्त्रे गोलं विधाय परिवृत्तकपालमध्ये ॥ (३३।२)

पत्त्रेण तं दिनपतेश्च पिधाय रुद्ध्वा संधिं तयोर्गुडसुधाखटिकाशिवाभिः । (३४।१)

वह्नौ पचेन्मृदुनि पात्रशिरःस्थशालीवैवर्ण्यमात्रम् अवधिं प्रविधाय धीमान् ॥ (३४।२)

वल्लं ततः सुरसमिश्रममुष्य दद्यात् सर्पिः सिताकणपयोमधु चानुपेयम् । (३५।१)

जेतुं ज्वरान् प्रविषमान् इह वान्तिशान्त्यै मौलौ सुशीतलजलस्य ददीत धाराम् ॥ (३५।२)

अथामयान्तं रसराजमौलिभूषामणिं तं मृतजीवनाख्यम् । (३६।१)

सुधारसेनेव रसेन येन संजीवनं स्यात् सहसातुराणाम् ॥ (३६।२)

रसहिङ्गुलजेपालैर् वृद्ध्या दन्त्यम्बुमर्दितैः । (३७।१)

दिनार्धेन ज्वरं हन्याद्गुञ्जैकं सितया सह ॥ (३७।२)

शुद्धं सूतं विषं गन्धं धूर्तबीजं त्रिभिः समम् । (३८।१)

चतुर्भिश्च समं व्योषं चूर्णीकृत्य निधापयेत् ॥ (३८।२)

दन्तभाण्डे ऽथ वा शार्ङ्गे काष्ठे नैव कदाचन । (३९।१)

वातश्लेष्मज्वरे देयं द्वंद्वजे वा त्रिदोषजे ॥ (३९।२)

रसेन शृङ्गवेरस्य जम्बीरस्याथवा पुनः । (४०।१)

गुञ्जाद्वयं च जीर्णेऽस्मिन्दधिभक्तं प्रयोजयेत् ॥ (४०।२)

एकद्वित्रिदिनैर्हन्याज् ज्वरान् दोषक्रमेण तु । (४१।१)

महाज्वराङ्कुशो नाम रसोऽयं शम्भुनोदितः ॥ (४१।२)

तालं ताम्ररजो रसश्च गगनं गन्धश्च नेपालकं दीनारप्रमितं तदर्धमुदितं टङ्कं शिलामाक्षिकम् । (४२।१)

दीनारद्वितयं विषस्य शिखिनः पिष्ट्वा रसैः पाचितो यश्चिन्तामणिवज्ज्वरौघविजयी नाम्ना तु मृत्युंजयः ॥ (४२।२)

तालं ताम्रम् अयोरजश्च चपला तुत्थाभ्रकं कान्तकं नागं स्याच्च समांशकं सुमृदितं मूलं च पौनर्नवम् । (४३।१)

भृङ्गीकासहरीपुनर्नवामहामन्दारपत्त्रोद्भवैः कल्कं वालुकयन्त्रपाचितम् इदं सर्वज्वरस्यान्तकृत् ॥ (४३।२)

तुत्थेन तुल्यः शिवजश्च गन्धो जम्बीरनीरेण विमर्दनीयः । (४४।१)

दिनत्रयं मेलय तेन तुल्यं व्योषं ततः सिध्यति चन्द्रसूर्यः ॥ (४४।२)

वल्लो विजेतुं विषमावलम्बि दलेन देयो भुजगाख्यवल्ल्याः । (४५।१)

दुग्धं हितं स्यादिह शृङ्गवेररसेन शैत्येषु निषेवणीयः ॥ (४५।२)

तक्रं सगर्भाज्वरशूलयोस्तु द्राक्षाम्बुना पथ्यमनन्तरोक्तम् । (४६।१)

रोधं वरायाः सलिलेन शूलं जम्बीरनीरेण वराजलेन ॥ (४६।२)

अपस्मृताव् अत्र नियोजनीयमभ्यञ्जनं बिम्बपयोभवाभ्याम् । (४७।१)

घृतौदनं स्यादिह भोजनाय जम्बीरनीरेण निहन्ति गुल्मम् ॥ (४७।२)

हिङ्ग्वम्लिकानिम्बुरसेन देयं प्लीहोदरे स्यादिह तक्रभक्तः । (४८।१)

स्तम्भार्थमस्मिन्ससितं पयः स्याद् गुडो नियोज्यो वमनप्रशान्त्यै ॥ (४८।२)

अशीतिर् यस्य वर्षाणि वसुवर्षाणि यस्य वा । (४९।१)

विषं तस्य न दातव्यं दत्तं चेद् दोषकारकम् ॥ (४९।२)

मेघपारदगन्धाश्मविषव्योषपटूनि च । (५०।१)

जीरकद्वयमेतानि समभागानि कारयेत् ॥ (५०।२)

सिन्दुवाररसेनापि लशुनस्य रसेन च । (५१।१)

अपामार्गरसेनापि सप्तरात्रं विमर्दयेत् ॥ (५१।२)

तत्पक्वं वालुकायन्त्रे गुञ्जामात्रं प्रयोजयेत् । (५२।१)

सनागवल्लीमरिचं ततः शीताम्बु पाययेत् ॥ (५२।२)

उमाप्रसादनो नाम रसः शीतज्वरापहः । (५३।१)

चातुर्थिकं त्रिरात्रं वा नाशयेत् किमुतापरान् ॥ (५३।२)

टङ्कणं रसगन्धौ च समभागान्प्रकल्पयेत् । (५४।१)

नेपालं द्विगुणं दत्त्वा मर्दयेत् खल्लमध्यतः ॥ (५४।२)

श्लक्ष्णतां याति तद्यावत्तावत्तन्मर्दयेच्छनैः । (५५।१)

सैन्धवं मरिचं शङ्खं चिञ्चाक्षारं समाक्षिकम् ॥ (५५।२)

तत्तुल्यम् एतत् कृत्वाथ निम्बूतोयेन मर्दयेत् । (५६।१)

चणप्रमाणवटिकाम् भक्षयेद्दिवसत्रयम् ॥ (५६।२)

ऐकाहिकं द्व्याहिकं च त्र्याहिकं च चतुर्थकम् । (५७।१)

सर्वज्वरविनाशाय ज्वराङ्कुश इति स्मृतः ॥ (५७।२)

अभ्रकं गन्धकं सूतं तोलकैकं पृथक्पृथक् । (५८।१)

गृहीत्वा विषतोलार्धं तोलार्धं तिन्तिडीफलम् ॥ (५८।२)

एतत्सर्वं समं कृत्वा मर्दयेत् खल्लमध्यतः । (५९।१)

श्लक्ष्णतां याति तद्यावत् तावत् संमर्दयेच्छनैः ॥ (५९।२)

विस्तारे परिणाहे च गर्तां कृत्वा षडङ्गुलाम् । (६०।१)

फणिवल्लीदलान्यन्तर्गर्तायां प्रक्षिपेन्नरः ॥ (६०।२)

पर्णेषु सूतकल्कं तं गर्तायां स्थापयेद् दृढम् । (६१।१)

कल्काद् उपरि तत्पर्णैर् गर्तावक्त्रं प्रपूरयेत् ॥ (६१।२)

गर्तायां तु ततो देयं पुटमारण्यकोत्पलैः । (६२।१)

स्वाङ्गशीतलतां ज्ञात्वा समाकर्षेत्ततः परम् ॥ (६२।२)

सूतलिप्तदलैः सार्धं कल्कं खल्ले विमर्दयेत् । (६३।१)

तोलार्धममृतं क्षिप्त्वा तोलार्धं तिन्तिडीफलम् ॥ (६३।२)

स्थापयेत्खल्लितं कल्कं योजयेद् गुञ्जमात्रया । (६४।१)

शृङ्गवेराम्भसा युक्तं तीक्ष्णचित्रकसैन्धवैः ॥ (६४।२)

संनिपाते तथा वाते त्रिदोषे विषमज्वरे । (६५।१)

अग्निमान्द्ये ग्रहिण्यां च तथा देयोऽतिसारिणि ॥ (६५।२)

भोजनं दधिभक्तं च रसेऽस्मिन् संप्रयोजयेत् । (६६।१)

व्याध्यादिकं यथा कुर्यादुदकं ढालयेत् ततः ॥ (६६।२)

एष योगवरः श्रीमान्प्राणिनां प्राणदायकः । (६७।१)

चिन्तामणिरितिख्यातो रसः सर्वाङ्गसुन्दरः ॥ (६७।२)

सूतेन्द्रं परिमर्द्य पञ्चपटुभिः क्षारैस् त्रिभिस् तं ततः पिण्डे हिङ्गुमहौषधासुरीमये संस्वेद्य धान्योदके । (६८।१)

निर्गुण्ड्यम्बुहुताशमन्थतिलपर्ण्युन्मत्तभृङ्गार्द्रकं कामातागिरिकर्णिकाप्लवदलापञ्चाङ्गुलोत्थैर् जलैः ॥ (६८।२)

सूतेन्द्रेण समैर् विमर्द्य सहजैः पित्तैस्ततो भावयेद् दंष्ट्रिच्छागलुलायमत्स्यशिखिनां सा संनिपाताञ्जयेत् । (६९।१)

विख्याता भुवि लोकनाथगुटिका मारीचमात्रा हिता स्यादस्याः सहितं दधीक्षुशकलं वीर्यं भवेच्छीतलम् ॥ (६९।२)

वज्रवैक्रान्तयोर् भस्म प्रत्येकं निष्कसम्मितम् । (७०।१)

शृङ्गीविषं द्विनिष्कं च त्रिनिष्कं चूलिकापटु ॥ (७०।२)

पञ्चनिष्कोऽग्निजारश्च सर्वमेकत्र मेलयेत् । (७१।१)

तावद्भस्म रसं यावन्मर्दयेद् दिवसत्रयम् ॥ (७१।२)

शार्ङ्गष्टादिकवर्गस्य क्षारनीरेण भावयेत् । (७२।१)

त्रयोविंशतिवाराणि विमर्द्य च विशोष्य च ॥ (७२।२)

ततो विमर्द्य दिवसं क्षिपेद् दन्तकरण्डके । (७३।१)

मृतसंजीवनाख्यो ऽयं सूचिकाभरणो रसः ॥ (७३।२)

संनिपातेन तीव्रेण मुमुर्षोर् भूगतस्य च । (७४।१)

तालुनि वृश्चयित्वाथ रसमेनं विनिक्षिपेत् ॥ (७४।२)

सूच्यातिसूक्ष्मया तोयभिन्नयातिप्रयत्नतः । (७५।१)

ततस्तैलेन तं लिप्त्वा निर्वाते संनिवेशयेत् ॥ (७५।२)

ततो ऽर्धप्रहराद् ऊर्ध्वं मुक्तमूत्रपुरीषकम् । (७६।१)

लब्धसंज्ञं प्रतापाढ्यं दोलयन्तं शिरो मुहुः ॥ (७६।२)

आयुष्मन्तं विजानीयादन्यथा चान्यथा खलु । (७७।१)

ततः शीताम्बुसम्पूर्णे कटाहे तं निवेशयेत् ॥ (७७।२)

तत्र चोत्क्वथितं तोयम् अपनीयापरं क्षिपेत् । (७८।१)

याचमानम् अमुं पश्चात् पाययेत् ससितं पयः ॥ (७८।२)

दधि वा सितयोपेतं नारिकेलजलं तथा । (७९।१)

रम्भाफलानि दद्याच्च म्रियते सो ऽन्यथा खलु ॥ (७९।२)

लब्धसंज्ञं प्रभाषन्तं याचमानं फलादिकम् । (८०।१)

तस्मादाकृष्य तैलाक्तं तैलं पिष्ट्वापनीय च ॥ (८०।२)

लेपयेद्गन्धकर्पूरैर् आ पादतलमस्तकम् । (८१।१)

इत्यादिशिशिरैर् द्रव्यैः सप्तरात्रम् उपाचरेत् ॥ (८१।२)

कर्णाक्षिनासिकावक्त्रे क्षिपेत् पोताश्रयं मुहुः । (८२।१)

अष्टमे ऽहनि सम्प्राप्ते दर्दुरीमूलजं रसम् ॥ (८२।२)

ससितं पाययेद् वेगम् अवतारयितुं रसम् । (८३।१)

रसेऽवतारिते पश्चाद् यथेष्टं भोजनं दधि ॥ (८३।२)

श्वासोच्छ्वासयुतं चान्यैर् मुक्तजीवनलक्षणैः । (८४।१)

कटाहे जलसम्पूर्णे निक्षिपेद् बोधलब्धये ॥ (८४।२)

लब्धबोधं तमाकृष्य पूर्ववत् समुपाचरेत् । (८५।१)

जीवित्वा यावद् आयुष्यं म्रियते तदनन्तरम् ॥ (८५।२)

संनिपाते महाघोरे मज्जन्तं मृत्युसागरे । (८६।१)

उद्धरेत्तस्य धर्मस्य ब्रह्माप्यन्तं न विन्दति ॥ (८६।२)

संनिपातमहामृत्युभयनिर्मुक्तमानवः । (८७।१)

अपि सर्वस्वदानेन प्राणाचार्यं प्रपूजयेत् ॥ (८७।२)

अन्यथा नरके तावद् यावत् कल्पविकल्पना । (८८।१)

इत्याज्ञा शांकरी ज्ञेया शम्भुना परिकीर्तिता ॥ (८८।२)

प्रकाशा नैव कर्तव्या रसोत्तरणमूलिका । (८९।१)

शास्त्रं विना प्रयच्छन्ते मन्दा वित्ताभिकाङ्क्षया । (८९।२)

गुरुप्रसादम् आसाद्य संनिपाते प्रयुज्यताम् ॥ (८९।३)

शार्ङ्गष्टा च तथा व्याघ्री करीरस् तिलपर्णिका । (९०।१)

इन्द्रवारुणिका मुस्ता हरिद्राङ्कोलमूलिका ॥ (९०।२)

अपामार्गः कणा स्वर्णं कटुतुम्बी च तिन्तिडी । (९१।१)

शार्ङ्गष्टादिकवर्गो ऽयं संनिपातहरः परम् ॥ (९१।२)

सूतं गन्धकतालकं मणिशिलां ताप्यं लवं तुत्थकं जेपालं विषटङ्कणं मधुफलं कृत्वा समांशं दृढम् । (९२।१)

कृत्वा कज्जलिकां विषोल्बणफणेः पित्तैश्च संभावयेत् क्षिप्त्वा सीसककूपिके रसवरं सूचीमुखं नामतः ॥ (९२।२)

ब्रह्मद्वारि विकीर्णलोहितलवे गुञ्जैकमात्रं ददेद् दत्त्वा सम्पुटबद्धतन्द्रिकधनुर्वाते सशाखाहिमे । (९३।१)

कासं श्वासमरोचकं प्रलपनं कम्पं च हिक्कातुरं मूकत्वं बधिरत्वम् उन्मदम् अपस्मारं जयेत् तत्क्षणात् ॥ (९३।२)

रसगन्धकताम्राभ्रं लाङ्गलीवह्निरामठम् । (९४।१)

वन्ध्यापटोलनिर्गुण्डीसुगन्धानिम्बपल्लवाः ॥ (९४।२)

पाठाक्षारत्रयं क्ष्वेडबोलधत्तूरतण्डुलैः । (९५।१)

शृङ्गीमधुकसारं च जम्बीराम्लेन मर्दयेत् ॥ (९५।२)

कुर्याद्धि निष्कमानेन वटिका सा नियच्छति । (९६।१)

सस्वेददाहाभिन्यासं संनिपातगजांकुशः ॥ (९६।२)

ससारा वैष्णवी सेना अचला कादि कङ्कणा । (९७।१)

रागरुद्रोपमोपेता प्रौढा मस्तकशालिनी ॥ (९७।२)

त्रिभागं तालकं विद्याद् एकभागं तु पारदम् । (९८।१)

तदर्धं गन्धकं चैव तदर्धं तु मनःशिला ॥ (९८।२)

कारवल्लीदलरसैर् मर्दयेत् तत्प्रहरत्रयम् । (९९।१)

पाचितो वालुकायन्त्रे चातुर्थिकहरो रसः ॥ (९९।२)

स्याद् रसेन समायुक्तो गन्धकः सुमनोहरः । (१००।१)

हियावल्लित्रिगुणितो निर्गुण्डीरसमर्दितः ॥ (१००।२)

सप्तवाराणि तद् योज्यम् आर्द्रकस्वरसेन तु । (१०१।१)

संततादिज्वरं हन्याच्चातुर्थिकगजांकुशः ॥ (१०१।२)

ताप्यतालकजेपालवत्सनाभमनःशिलाः । (१०२।१)

ताम्रगन्धकसूतं च मुसलीरसमर्दितः । (१०२।२)

मृत्युंजय इति ख्यातः कुक्कुटीपुटपाचितः ॥ (१०२।३)

वल्लद्वयं प्रयुञ्जीत यथेष्टं दधिभोजनम् । (१०३।१)

नवज्वरं संनिपातं हन्यादेष महारसः ॥ (१०३।२)

शुद्धं सूतं विषं गन्धं मरिचं टङ्कणं कणाम् । (१०४।१)

मर्दयेद् धूर्तजद्रावैर् दिनम् एकं तु शोषयेत् ॥ (१०४।२)

पञ्चवक्त्रो रसो नाम द्विगुञ्जः संनिपातजित् । (१०५।१)

अर्कमूलकषायं च सत्र्यूषम् अनुपाययेत् । (१०५।२)

दध्योदनं हितं तत्र जलयोगं च कारयेत् ॥ (१०५।३)

रसगन्धकतुल्यांशं धत्तूरफलजद्रवैः । (१०६।१)

मर्दयेद् दिनमेकं तु तत्तुल्यं त्रिकटु क्षिपेत् । (१०६।२)

उन्मत्ताख्यो रसो नाम्ना नस्ये स्यात्संनिपातजित् ॥ (१०६।३)

निस्त्वग्जेपालजं बीजं दशनिष्कं प्रचूर्णयेत् । (१०७।१)

मरिचं पिप्पलीं सूतं प्रतिनिष्कं विमिश्रयेत् ॥ (१०७।२)

भाव्यं जम्बीरजैर्द्रावैः सप्ताहं तत् प्रयत्नतः । (१०८।१)

संनिपातं निहन्त्याशु अञ्जने यः शिवः स्मृतः ॥ (१०८।२)

मदनफलं विडलवणं सर्षपाः प्रतिनिष्कद्वयम् । (१०९।१)

चूर्णयित्वा त्रिफलाक्वाथेन सटङ्कणं पिबेत् ॥ (१०९।२)

कुष्ठे ज्वरे कामलायां कण्ठरोगे ह्य् अजीर्णके । (११०।१)

नस्ये च गिरिकर्ण्युत्थबीजैकं शीतवारिणा ॥ (११०।२)

प्रत्येकं रसगन्धयोर् द्विपलयोः कृत्वा मषीं शुद्धयोर् रम्यां म्लेच्छलुलायलोचनमनोधात्रीप्रकुञ्चत्रयम् । (१११।१)

पथ्याया बदरत्रिकं त्रिकटु षट्शाणं वचा धर्मिणी वेल्लाम्भोधरपत्त्रकद्विरदकिञ्जल्काश्वगन्धाह्वयम् ॥ (१११।२)

पिष्ट्वैतत् समसारम् अखिलं कर्षोन्मितं न्यस्य तत् प्रोन्मर्द्यार्धकरञ्जकामृतयुतं सागस्तिकत्र्यूषणैः । (११२।१)

भूधात्रीविजयासरित्पतिफलं ज्वालामुखीमार्कवैः प्रत्येकं विदधीत निश्चलमतिः सप्त क्रमाद् भावनाः ॥ (११२।२)

पित्तैरथो पञ्च विधाय पञ्चभिः करञ्जपत्त्रामृतधूपनं ततः । (११३।१)

दत्त्वार्द्रकस्य स्वरसेन तण्डुलाकृतिं विदध्याद्गुटिकां भिषग्वरः ॥ (११३।२)

देयैका संनिपाते प्रतिहतविषये मोहनेत्रप्रसुप्त्योः स्याद्गुल्मे साजमोदा पवनविकृतिषु त्र्यूषणेन ग्रहण्याम् । (११४।१)

दातव्या जीरकेण द्विपतुरगनृणां प्राणसंरक्षणाय कायाम्भोधिर् एतं रसकसमरसं वैद्यनाथोऽभ्यधत्त ॥ (११४।२)

गन्धकाभ्रसमः सूतो वाराहीरसमर्दितः । (११५।१)

पाचितो वालुकायन्त्रे त्रिफलाव्योषचित्रकैः ॥ (११५।२)

त्रिक्षारं पञ्चलवणहिङ्गुगुग्गुलुदीप्यकैः । (११६।१)

सजीरकैः सेन्द्रयवैः पृथग्रससमैर्युतः ॥ (११६।२)

माषमात्रोऽनुपानेन द्विपलस्योष्णवारिणः । (११७।१)

अभिन्यासानलभ्रंशग्रहणीपाण्डुगुल्मिनाम् ॥ (११७।२)

कुर्यात्प्राणपरित्राणमतः प्राणेश्वरः स्मृतः । (११८।१)

व्याधिवृद्धौ प्रयोगोऽस्य द्वौ वारौ वैद्यसंमतः ॥ (११८।२)

रसायोव्योषकङ्कुष्ठशिलातालाभ्रहिङ्गुलान् । (११९।१)

कुम्भ्यग्निभृङ्गमारीतण्डुलीयकमाक्षिकान् ॥ (११९।२)

हस्तिशुण्डीयुतांस् तुल्यांस् तदर्धशिवगन्धकान् । (१२०।१)

त्र्यहम् आर्द्राम्बुना पिष्ट्वा कूपीस्थं वालुकाग्निना ॥ (१२०।२)

जयाजम्बीरनिर्गुण्डीचाङ्गेरीवारि निक्षिपेत् । (१२१।१)

पक्त्वा चतुर्दशाहानि पिष्ट्वार्द्राक्तं विशोषयेत् ॥ (१२१।२)

मृतसंजीवनाख्योऽयं रसो वल्लमितो ऽशितः । (१२२।१)

द्राग् जयेदौषधं संनिपातादीन् सकलान् गदान् ॥ (१२२।२)

रसभागो भवेदेको गन्धको द्विगुणो मतः । (१२३।१)

विषतालककङ्कुष्ठशिलाहिङ्गुललोहकम् ॥ (१२३।२)

वह्नित्रिकटुभृङ्गाह्वहेममाक्षिकमभ्रकम् । (१२४।१)

हस्तिशुण्डी विषं कुम्भी तण्डुलीयकताम्रकौ ॥ (१२४।२)

एषां प्रत्येकमेकैकं भागमादाय चूर्णयेत् । (१२५।१)

आर्द्रकस्य द्रवेणैव मर्दयेच्च दिनत्रयम् ॥ (१२५।२)

जम्बीरस्य रसो ग्राह्यः पलत्रयपरीक्षितः । (१२६।१)

त्रिफलायाश्च निर्गुण्ड्याः प्रत्येकं च पलत्रयम् ॥ (१२६।२)

रसस्य पलमात्रं तु चाङ्गेर्याः परिकीर्तितम् । (१२७।१)

काचकूप्यां विनिक्षिप्य यन्त्रे क्षिप्त्वा प्रयत्नवान् ॥ (१२७।२)

उद्धृत्यार्द्रकनिर्यासैर् मर्दयित्वा विशोषयेत् । (१२८।१)

मृतसंजीवनो नाम रसोऽयंविदितो भुवि । (१२८।२)

गुञ्जाद्वयं ददीतास्य संनिपातापनुत्तये ॥ (१२८।३)

वङ्गं नागं च सूतं च नेपालं गन्धकं तथा । (१२९।१)

शुल्बं विषं समांशेन रसेनार्द्रेण मर्दयेत् ॥ (१२९।२)

पुनर् मर्द्येत निर्गुण्ड्याश् चाङ्गेर्या रसमर्दितः । (१३०।१)

वल्लप्रयोगेण रसोऽयं संनिपातनुत् ॥ (१३०।२)

गन्धकं च रसं शुद्धं प्रत्येकं कर्षसम्मितम् । (१३१।१)

एकत्र कज्जलीं कृत्वा ततः कुर्वीत गोलकम् ॥ (१३१।२)

नवभाण्डे विनिक्षिप्य ताम्रपात्रेण गोपयेत् । (१३२।१)

दृढं निरुध्य तत् पात्रमग्नावारोपयेत् ततः ॥ (१३२।२)

व्रीहिस्फुटनमात्रेण स्वाङ्गशीतं समुद्धरेत् । (१३३।१)

नवज्वरे प्रयुञ्जीत रसं पर्पटिकाह्वयम् ॥ (१३३।२)

आर्द्रकस्य रसेनैव त्रिवल्लं त्रिदिनं भिषक् । (१३४।१)

ज्वरितं छादयेद्गाढं यावत्स्वेदः समुद्भवेत् ॥ (१३४।२)

तक्रभक्तं भवेत्पथ्यं ज्वरमुक्तस्य देहिनः । (१३५।१)

नवज्वरारिर् इत्येष रसः परमदुर्लभः । (१३५।२)

वातज्वरे विशेषेण रसः साधारणो मतः ॥ (१३५।३)

टङ्कणं रसगन्धौ च मरिचानि समांशकम् । (१३६।१)

सर्वं जम्बीरनीरेण दिनानि त्रीणि मर्दयेत् ॥ (१३६।२)

संशोष्य शर्करायुक्तं मत्स्यपित्तेन भावयेत् । (१३७।१)

भावितं तद्रसं सिद्धम् आर्द्रकस्वरसैस्त्र्यहम् ॥ (१३७।२)

वल्लं वारत्रयं देयं पानार्थं वारि शीतलम् । (१३८।१)

तक्रभक्तं भवेत्पथ्यं वृन्ताकफलसंयुतम् । (१३८।२)

सर्वान् नवज्वरान् हन्ति रसोऽयं जलमञ्जरी ॥ (१३८।३)

कान्तस्य कण्टवेध्यानां पात्राणां भस्म कारयेत् । (१३९।१)

तत्समश्च रसो गन्धष्टङ्कणो निम्बवारिणा । (१३९।२)

ततः संपेष्य तत्कल्कं मर्दयेत्त्रिदिनं पुनः ॥ (१३९।३)

रसतुल्येन मत्स्यस्य पित्तेन परिभावयेत् । (१४०।१)

सिद्धः कान्तरसो ह्य् एष प्रयोज्यो ऽभिनवज्वरे । (१४०।२)

शृङ्गवेरानुपानेन मात्रया भिषगुत्तमैः ॥ (१४०।३)

रसगन्धौ तथा वङ्गम् अभ्रकं समभागतः । (१४१।१)

मेलयित्वाथ वङ्गेन समं सूतं विमर्दयेत् ॥ (१४१।२)

तत्रैकीकृत्य गन्धाभ्रे पेष्यं जम्बीरवारिणा । (१४२।१)

सामान्यं पुटम् आदद्यात् सप्तधा साधितं रसम् ॥ (१४२।२)

कुमार्या चित्रकेणापि भावयित्वाथ सप्तधा । (१४३।१)

गुडेन जीरकेणापि ज्वरे जीर्णे प्रयोजयेत् ॥ (१४३।२)

कासे श्वासे कुमार्या च त्रिफलाक्वाथयोगतः । (१४४।१)

उन्मादं च धनुर्वातम् अमृताक्वाथयोगतः । (१४४।२)

इत्येवं रोगतापघ्नो रसश् चन्द्रोदयाभिधः ॥ (१४४।३)

नागं वङ्गं रसं ताम्रं गन्धकं टङ्कणं तथा । (१४५।१)

विषं च नेपालं हरितालं समं तथा ॥ (१४५।२)

वटक्षीरेण संमर्द्य सर्वं कुर्यात्तु गोलकम् । (१४६।१)

तं गोलकं भाण्डमध्ये पाचयेद्दीपवह्निना ॥ (१४६।२)

तं गोलं शीतलं कृत्वा भृङ्गराजेन मर्दयेत् । (१४७।१)

आर्द्रकस्य रसेनापि मर्दयेच्च पुनः पुनः ॥ (१४७।२)

चणप्रमाणवटकान् रसेनार्द्रस्य दापयेत् । (१४८।१)

गुञ्जाद्वयप्रमाणेन ज्वरं जीर्णं हरत्यसौ ॥ (१४८।२)

हरश्च गन्धकं चैव कुनटी च समं समम् । (१४९।१)

मर्द्यं कर्कोटिकायाश्च रसेन विनियोजयेत् ॥ (१४९।२)

नवज्वरमुरारिः स्याद्वल्लं शर्करया सह । (१५०।१)

तण्डुलीयरसेनानुपानं शर्करयापि वा । (१५०।२)

गुञ्जाद्वयप्रमाणेन ज्वरान्हन्ति नवान्हठात् ॥ (१५०।३)