RArṇ, 12
Select a line for its word-by-word analysis.
केन वा भस्मसूतः स्यात् केन वा खोटबन्धनम् ॥ (१।३)
kena vā bhasmasūtaḥ syāt kena vā khoṭabandhanam ||
ब्रह्मविष्णुसुरेन्द्राद्यैर्न ज्ञातं वीरवन्दिते ॥ (२।३)
brahmaviṣṇusurendrādyairna jñātaṃ vīravandite ||
राक्षसपत्त्रेण रसबन्धनम्निशाचरस्य पत्त्राणि गृह्णीयात् साधकोत्तमः । (४।१)
rākṣasapattreṇa rasabandhanamniśācarasya pattrāṇi gṛhṇīyāt sādhakottamaḥ |
रसं संमर्द्य तेनैव दिनानि त्रीणि वार्त्तिकः । (५।१)
rasaṃ saṃmardya tenaiva dināni trīṇi vārttikaḥ |
आरोटं बन्धयेत् क्षिप्रं गगनं तत्र जारयेत् ॥ (५।२)
āroṭaṃ bandhayet kṣipraṃ gaganaṃ tatra jārayet ||
शतवेधिरससप्तधा भावितं तेन त्र्यूषणेन सहैकतः । (६।२)
śatavedhirasasaptadhā bhāvitaṃ tena tryūṣaṇena sahaikataḥ |
यन्त्रे विद्याधरे देवि गगनं तत्र जारयेत् ॥ (६।३)
yantre vidyādhare devi gaganaṃ tatra jārayet ||
शतवेधिरस (२)निशाचररसे देवि गन्धकं भावयेत्ततः । (८।१)
śatavedhirasa (2)niśācararase devi gandhakaṃ bhāvayettataḥ |
भावयेत् सप्तवारं तु द्विपद्याश्च रसेन तु ॥ (८।२)
bhāvayet saptavāraṃ tu dvipadyāśca rasena tu ||
गन्धके समजीर्णे ऽस्मिन् शतवेधी रसो भवेत् ॥ (९।२)
gandhake samajīrṇe 'smin śatavedhī raso bhavet ||
गन्धेन रसमारणम् (?)पुनस्तं गन्धकं दत्त्वा पत्त्रलेपे रविं हरेत् । (१०।१)
gandhena rasamāraṇam (?)punastaṃ gandhakaṃ dattvā pattralepe raviṃ haret |
तं रविं तारमध्ये तु त्रिगुणं वाहयेत्ततः ॥ (१०।२)
taṃ raviṃ tāramadhye tu triguṇaṃ vāhayettataḥ ||
हेमार्धे मिलितं हेम मातृकासमतां व्रजेत् । (११।१)
hemārdhe militaṃ hema mātṛkāsamatāṃ vrajet |
पुनस्तं गन्धकं साक्षाद्द्रावयित्वा द्रुतं कुरु ॥ (११।२)
punastaṃ gandhakaṃ sākṣāddrāvayitvā drutaṃ kuru ||
रसेन्द्रं मर्दयेत्तेन गतदेहं तु कारयेत् । (१२।१)
rasendraṃ mardayettena gatadehaṃ tu kārayet |
अर्शो भगंदरं लूतां शिरोरोगांश्च नाशयेत् ॥ (१२।३)
arśo bhagaṃdaraṃ lūtāṃ śirorogāṃśca nāśayet ||
रसबन्धननिशाचररसे भाव्यं सप्तवारं तु तालकम् । (१३।१)
rasabandhananiśācararase bhāvyaṃ saptavāraṃ tu tālakam |
तेनैव घातयेद्वङ्गं वङ्गं तारे तु निर्वहेत् ॥ (१३।२)
tenaiva ghātayedvaṅgaṃ vaṅgaṃ tāre tu nirvahet ||
तं तारं जारयेत् सूते तत्सूतं बन्धनं व्रजेत् । (१४।१)
taṃ tāraṃ jārayet sūte tatsūtaṃ bandhanaṃ vrajet |
रजतकाञ्चनीकरणचतुःषष्टितमे भागे शुल्ववेधं तु दापयेत् । (१५।१)
rajatakāñcanīkaraṇacatuḥṣaṣṭitame bhāge śulvavedhaṃ tu dāpayet |
शुल्वं तु दापयेत्तारे तत्तारं काञ्चनं भवेत् । (१५।२)
śulvaṃ tu dāpayettāre tattāraṃ kāñcanaṃ bhavet |
तत्तारं जायते श्रेष्ठं धर्मकामार्थमोक्षदम् ॥ (१५।३)
tattāraṃ jāyate śreṣṭhaṃ dharmakāmārthamokṣadam ||
निशाचर-पुल्वेर् अल्स् रसायननिशाचरस्य पुष्पाणि सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् । (१६।१)
niśācara-Pulver als rasāyananiśācarasya puṣpāṇi sūkṣmacūrṇāni kārayet |
पलानि दश चूर्णस्य रसैर्धात्र्यास्तु भावयेत् ॥ (१६।२)
palāni daśa cūrṇasya rasairdhātryāstu bhāvayet ||
धान्यराशौ निधातव्यं त्रिसप्ताहं सुरेश्वरि ॥ (१७।२)
dhānyarāśau nidhātavyaṃ trisaptāhaṃ sureśvari ||
वेधाःवल्कलं सूक्ष्मचूर्णं तु मधुना सहितं लिहेत् । (१९।१)
vedhāḥvalkalaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu madhunā sahitaṃ lihet |
अर्धमासप्रयोगेण प्रत्यक्षोऽयं भवेत् प्रिये ॥ (१९।२)
ardhamāsaprayogeṇa pratyakṣo'yaṃ bhavet priye ||
तस्य मूत्रपुरीषेण शुल्वं भवति काञ्चनम् । (२०।१)
tasya mūtrapurīṣeṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam |
मासमात्रप्रयोगेण पन्नगः काञ्चनं भवेत् ॥ (२०।२)
māsamātraprayogeṇa pannagaḥ kāñcanaṃ bhavet ||
मेर्चुर्य्:: पट्टबन्धनग्राह्यं तत्फलतैलं वा यन्त्रे पातालसंज्ञके । (२१।१)
mercury:: paṭṭabandhanagrāhyaṃ tatphalatailaṃ vā yantre pātālasaṃjñake |
रसमारणकटुकं कङ्कणं कार्यं रसलिङ्गे वरानने । (२३।१)
rasamāraṇakaṭukaṃ kaṅkaṇaṃ kāryaṃ rasaliṅge varānane |
संकोच्य मारणं तेन कर्तव्यं परमाद्भुतम् ॥ (२३।२)
saṃkocya māraṇaṃ tena kartavyaṃ paramādbhutam ||
ताम्रकाञ्चनीकरणनिशाचररसे क्षिप्तं सप्तवारं तु भास्करम् । (२४।१)
tāmrakāñcanīkaraṇaniśācararase kṣiptaṃ saptavāraṃ tu bhāskaram |
??तत्तारेण समं वाह्यं तेन सिक्तं तु वापितम् । (२५।१)
??tattāreṇa samaṃ vāhyaṃ tena siktaṃ tu vāpitam |
दशांशं कोटिवेधि स्यात् कोटिवेधि समेन च ॥ (२६।२)
daśāṃśaṃ koṭivedhi syāt koṭivedhi samena ca ||
रसबन्धन मित् अजनायिकापुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम् ॥ (२७।०)
rasabandhana mit ajanāyikāpunaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham ||
तस्याः सम्पर्कमात्रेण बद्धस्तिष्ठति पारदः ॥ (२८।२)
tasyāḥ samparkamātreṇa baddhastiṣṭhati pāradaḥ ||
वेध मित् महौषधीसप्ताहं मर्दितस्तस्या महौषध्या रसेन सः । (२९।१)
vedha mit mahauṣadhīsaptāhaṃ marditastasyā mahauṣadhyā rasena saḥ |
द्विसप्ताहं रसे तस्या मर्दनाद्वरवर्णिनि । (३०।१)
dvisaptāhaṃ rase tasyā mardanādvaravarṇini |
लक्षवेधी रसः साक्षादष्टौ लोहानि काञ्चनम् ॥ (३०।२)
lakṣavedhī rasaḥ sākṣādaṣṭau lohāni kāñcanam ||
एर्लन्गेन् वोन् खेचरीस्वेदतापननिघृष्टो महौषध्या रसेन तु । (३२।१)
Erlangen von khecarīsvedatāpananighṛṣṭo mahauṣadhyā rasena tu |
नष्टच्छायो ह्य् अदृश्यश्च त्रैलोक्यं च भ्रमेद्रसैः ॥ (३३।२)
naṣṭacchāyo hy adṛśyaśca trailokyaṃ ca bhramedrasaiḥ ||
मृतसंजीवनमहौषध्या रसेनैव मृतसंजीवनं भवेत् । (३४।१)
mṛtasaṃjīvanamahauṣadhyā rasenaiva mṛtasaṃjīvanaṃ bhavet |
अनेन घातयेत् सूतं पञ्चावस्थं कुरु प्रिये ॥ (३४।२)
anena ghātayet sūtaṃ pañcāvasthaṃ kuru priye ||
मृतस्य दापयेन्नस्यं हस्तपादौ तु मर्दयेत् । (३५।१)
mṛtasya dāpayennasyaṃ hastapādau tu mardayet |
रसबन्धनपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम् । (३६।१)
rasabandhanapunaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham |
रसरञ्जननरसाररसं दत्त्वा द्विपदीरजसा सह । (३७।१)
rasarañjananarasārarasaṃ dattvā dvipadīrajasā saha |
दिनान्ते बन्धमायाति सर्वलोहानि रञ्जयेत् ॥ (३७।२)
dinānte bandhamāyāti sarvalohāni rañjayet ||
पन्नगस्य निःसत्त्वीकरणम्नरसाररसेनैव जीर्णे षड्गुणपन्नगे । (३८।१)
pannagasya niḥsattvīkaraṇamnarasārarasenaiva jīrṇe ṣaḍguṇapannage |
तारे ताम्रेऽपि वा देवि भावयेत्तं मनःशिलाम् ॥ (३८।२)
tāre tāmre'pi vā devi bhāvayettaṃ manaḥśilām ||
निर्गन्धा जायते सा तु घातयेत्तद्रसायनम् । (३९।१)
nirgandhā jāyate sā tu ghātayettadrasāyanam |
द्विपदीरजसा सार्धं निःसत्त्वः पन्नगो भवेत् ॥ (३९।२)
dvipadīrajasā sārdhaṃ niḥsattvaḥ pannago bhavet ||
कोटिवेधिरसनरसाररसेनैव जीर्णे षड्गुणपन्नगे । (४०।१)
koṭivedhirasanarasārarasenaiva jīrṇe ṣaḍguṇapannage |
तारे ताम्रेऽपि वा देवि कोटिवेधी भवेद्रसः ॥ (४०।२)
tāre tāmre'pi vā devi koṭivedhī bhavedrasaḥ ||
अभ्र:: निर्मुखीकरणनरसाररसस्तन्ये भावनाः सप्तधा पृथक् । (४१।१)
abhra:: nirmukhīkaraṇanarasārarasastanye bhāvanāḥ saptadhā pṛthak |
रसेन्द्रं दापयेद्ग्रासं यन्त्रे विद्याधराह्वये ॥ (४१।२)
rasendraṃ dāpayedgrāsaṃ yantre vidyādharāhvaye ||
अभ्र, तीक्ष्णलोह, इरोन्, लेअद्:: द्रावणनरसाररसेनैव कीटमारीरसेन च । (४२।२)
abhra, tīkṣṇaloha, iron, lead:: drāvaṇanarasārarasenaiva kīṭamārīrasena ca |
द्रावयेद्गगनं देवि तीक्ष्णं लोहं च पन्नगम् ॥ (४२।३)
drāvayedgaganaṃ devi tīkṣṇaṃ lohaṃ ca pannagam ||
गोल्धेर्स्तेल्लुन्ग्नरसाररसेनैव हनूमत्या रसेन च । (४३।१)
Goldherstellungnarasārarasenaiva hanūmatyā rasena ca |
जायते काञ्चनं दिव्यं निषेकाद् भास्करप्रिये ॥ (४३।२)
jāyate kāñcanaṃ divyaṃ niṣekād bhāskarapriye ||
गोल्धेर्स्तेल्लुन्ग्नरसाररसे दत्त्वा मञ्जिष्ठारक्तचन्दनम् । (४४।१)
Goldherstellungnarasārarase dattvā mañjiṣṭhāraktacandanam |
स्वरसे मर्दयेत् पश्चात् पन्नगं देवि सेचयेत् ॥ (४४।२)
svarase mardayet paścāt pannagaṃ devi secayet ||
तत्क्षणात् काञ्चनं दिव्यं सप्तवारं निषेचितम् । (४५।१)
tatkṣaṇāt kāñcanaṃ divyaṃ saptavāraṃ niṣecitam |
गोल्धेर्स्तेल्लुन्ग्रविघृष्टं तु तं देवि पन्नगं त्रिगुणं प्रिये ॥ (४५।२)
Goldherstellungravighṛṣṭaṃ tu taṃ devi pannagaṃ triguṇaṃ priye ||
गोल्धेर्स्तेल्लुन्ग्नरसाररसे भाव्यं सप्तवारं तु हिङ्गुलम् । (४७।१)
Goldherstellungnarasārarase bhāvyaṃ saptavāraṃ tu hiṅgulam |
तेनैव घातयेत्तीक्ष्णं भस्मीभूतत्वमादिशेत् ॥ (४७।२)
tenaiva ghātayettīkṣṇaṃ bhasmībhūtatvamādiśet ||
तद्भस्म ताम्रपिष्टं तु त्रिगुणं तेन निर्वहेत् ॥ (४८।०)
tadbhasma tāmrapiṣṭaṃ tu triguṇaṃ tena nirvahet ||
तारहेम समांशं तु द्विगुणं पित्तलं भवेत् ॥ (४९।२)
tārahema samāṃśaṃ tu dviguṇaṃ pittalaṃ bhavet ||
रसरसकबन्धननरसाररसे भाव्यं रसकं सप्तवारतः । (५०।१)
rasarasakabandhananarasārarase bhāvyaṃ rasakaṃ saptavārataḥ |
तं रसं रसकं चैव तीक्ष्णं लोहं च पन्नगम् । (५०।२)
taṃ rasaṃ rasakaṃ caiva tīkṣṇaṃ lohaṃ ca pannagam |
गोल्धेर्स्तेल्लुन्ग्तीक्ष्णं नागं तथा शुल्वं रसकेन तु रञ्जयेत् । (५१।१)
Goldherstellungtīkṣṇaṃ nāgaṃ tathā śulvaṃ rasakena tu rañjayet |
रसबन्धनपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम् ॥ (५२।०)
rasabandhanapunaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham ||
तस्यास्तैलं तु संगृह्य माघखेचरिसंयुतम् । (५३।२)
tasyāstailaṃ tu saṃgṛhya māghakhecarisaṃyutam |
भावयेत् दिनमेकं तु पात्रे भास्करनिर्मिते ॥ (५३।३)
bhāvayet dinamekaṃ tu pātre bhāskaranirmite ||
द्वितीये वासरे प्राप्ते वज्ररत्नं तु घातयेत् । (५४।१)
dvitīye vāsare prāpte vajraratnaṃ tu ghātayet |
कोटिवेधिरसकङ्कालखेचरीतैले वज्ररत्नं निषेचयेत् । (५५।१)
koṭivedhirasakaṅkālakhecarītaile vajraratnaṃ niṣecayet |
दशवारं निषिक्तं तु भस्माकारं हि जायते ॥ (५५।२)
daśavāraṃ niṣiktaṃ tu bhasmākāraṃ hi jāyate ||
त्रिभागं टङ्कणं दत्त्वा अन्धमूषागतं धमेत् । (५६।२)
tribhāgaṃ ṭaṅkaṇaṃ dattvā andhamūṣāgataṃ dhamet |
तत्क्षणान्मिलति द्वंद्वं वज्ररत्नं च काञ्चनम् ॥ (५६।३)
tatkṣaṇānmilati dvaṃdvaṃ vajraratnaṃ ca kāñcanam ||
कोटिवेधी रसो देवि लोहान्यष्टौ च विध्यति ॥ (५७।२)
koṭivedhī raso devi lohānyaṣṭau ca vidhyati ||
रसबन्धनपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम् ॥ (५८।०)
rasabandhanapunaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham ||
सबीजा चौषधी ग्राह्या काचिद् गुल्मलता प्रिये । (५९।१)
sabījā cauṣadhī grāhyā kācid gulmalatā priye |
पातालयन्त्रे तत्तैलं गृह्णीयात्ताम्रभाजने ॥ (५९।३)
pātālayantre tattailaṃ gṛhṇīyāttāmrabhājane ||
तस्य तैलस्य मध्ये तु प्रक्षिपेत् खेचरीरसम् । (६०।१)
tasya tailasya madhye tu prakṣipet khecarīrasam |
मेदिनीयन्त्रमध्ये तु स्थापयेत्तु वरानने ॥ (६०।२)
medinīyantramadhye tu sthāpayettu varānane ||
रसग्रासं ततो दत्त्वा मर्दनाद्गोलकं कुरु ॥ (६१।२)
rasagrāsaṃ tato dattvā mardanādgolakaṃ kuru ||
समे तु गगने जीर्णे बद्धस्तिष्ठति सूतकः ॥ (६२।२)
same tu gagane jīrṇe baddhastiṣṭhati sūtakaḥ ||
भस्त्राफूत्कारयुक्तेन धाम्यमानेन नश्यति । (६३।१)
bhastrāphūtkārayuktena dhāmyamānena naśyati |
द्विगुणे गगने जीर्णे अष्टौ लोहानि संहरेत् ॥ (६४।०)
dviguṇe gagane jīrṇe aṣṭau lohāni saṃharet ||
तुरसिंहनीपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धं सुदुर्लभम् ॥ (६५।०)
turasiṃhanīpunaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhaṃ sudurlabham ||
जारयेद्गन्धकं सा तु जारयेत् सापि तालकम् ॥ (६६।२)
jārayedgandhakaṃ sā tu jārayet sāpi tālakam ||
काञ्चनं जारयेत् सापि रसेन्द्रं सा च बद्धयेत् । (६७।१)
kāñcanaṃ jārayet sāpi rasendraṃ sā ca baddhayet |
प्रवालं जारयेत् सा तु गगनं द्रावयेत् तथा । (६७।२)
pravālaṃ jārayet sā tu gaganaṃ drāvayet tathā |
वज्रं च घातयेत् सा तु सर्वसत्त्वं च पातयेत् ॥ (६७।३)
vajraṃ ca ghātayet sā tu sarvasattvaṃ ca pātayet ||
जारयेत्सर्वलोहानि सत्त्वान्यपि च पाचयेत् । (६८।१)
jārayetsarvalohāni sattvānyapi ca pācayet |
न्-वेधि-क़ुएच्क्सिल्बेर् दुर्छ् हरींदरीहरींदरीरसे न्यस्य गोशृङ्गे तु वरानने । (६८।२)
n-vedhi-Quecksilber durch harīṃdarīharīṃdarīrase nyasya gośṛṅge tu varānane |
धान्यराशौ निधातव्यं मृतं तिष्ठति सूतकम् ॥ (६८।३)
dhānyarāśau nidhātavyaṃ mṛtaṃ tiṣṭhati sūtakam ||
दिव्यौषध्या रसेनैव रसेन्द्रः सुरवन्दिते । (६९।१)
divyauṣadhyā rasenaiva rasendraḥ suravandite |
पञ्चमे लक्षकोटिस्तु षड्गुणे स्पर्शवेधकः । (७०।१)
pañcame lakṣakoṭistu ṣaḍguṇe sparśavedhakaḥ |
सप्तमे धूमवेधी स्यात् अष्टमे त्व् अवलोकतः । (७०।२)
saptame dhūmavedhī syāt aṣṭame tv avalokataḥ |
नवमे शब्दवेधी स्यादत ऊर्ध्वं न विद्यते ॥ (७०।३)
navame śabdavedhī syādata ūrdhvaṃ na vidyate ||
कुलौषध्यःभ्रमन्ति पशवो मूढाः कुलौषधिविवर्जिताः । (७१।१)
kulauṣadhyaḥbhramanti paśavo mūḍhāḥ kulauṣadhivivarjitāḥ |
तृणौषधिरसानां च नैव सिद्धिः प्रजायते ॥ (७१।२)
tṛṇauṣadhirasānāṃ ca naiva siddhiḥ prajāyate ||
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन ज्ञातव्या तु कुलौषधी ॥ (७२।०)
tasmāt sarvaprayatnena jñātavyā tu kulauṣadhī ||
दिव्यौषधी चतुःषष्टिः कुलमध्ये व्यवस्थिता । (७३।१)
divyauṣadhī catuḥṣaṣṭiḥ kulamadhye vyavasthitā |
ड़ुन्दोर्ते वोन् नोर्मलेन् क्र्¦उतेर्नदिव्यास्तु तृणौषध्यो जायन्ते गिरिगह्वरे ॥ (७४।०)
Fundorte von normalen Kr¦uternadivyāstu tṛṇauṣadhyo jāyante girigahvare ||
अक्षयं च वरारोहे वह्निमध्ये न तिष्ठति ॥ (७५।२)
akṣayaṃ ca varārohe vahnimadhye na tiṣṭhati ||
न खोटो नैव वाहस्तु नैव द्रव्यं करोति सः । (७६।१)
na khoṭo naiva vāhastu naiva dravyaṃ karoti saḥ |
किं तत् द्रव्यं प्रकुर्वीत धाम्यमानो न तिष्ठति ॥ (७६।२)
kiṃ tat dravyaṃ prakurvīta dhāmyamāno na tiṣṭhati ||
मेर्क्मले वोन् स्छ्लेछ्तेम् गोल्द् (?)पत्त्रे पाके कटे छेदे नैव तिष्ठति काञ्चने । (७७।१)
Merkmale von schlechtem Gold (?)pattre pāke kaṭe chede naiva tiṣṭhati kāñcane |
न वेधं च शताद् ऊर्ध्वं करोति स रसः प्रिये ॥ (७७।२)
na vedhaṃ ca śatād ūrdhvaṃ karoti sa rasaḥ priye ||
यावन्न बद्धमेकं तु विक्रीतं तत्तु काञ्चनम् । (७८।१)
yāvanna baddhamekaṃ tu vikrītaṃ tattu kāñcanam |
धर्मार्थकाममोक्षार्थं नैव दद्यात्तु तत् प्रिये ॥ (७८।२)
dharmārthakāmamokṣārthaṃ naiva dadyāttu tat priye ||
Wइए कन्न् मृतरस बेलेबेन्?निर्जीवत्वं गतः सूतः कथं जीवं ददाति च । (७९।२)
Wie kann mṛtarasa beleben?nirjīvatvaṃ gataḥ sūtaḥ kathaṃ jīvaṃ dadāti ca |
मूर्छन मित् दिव्यौषधिस्दिव्यौषध्या यदा देवि रसेन्द्रो मूर्छितो भवेत् । (८०।२)
mūrchana mit divyauṣadhisdivyauṣadhyā yadā devi rasendro mūrchito bhavet |
अष्टानां चैव लोहानां मलं शमयति क्षणात् ॥ (८१।२)
aṣṭānāṃ caiva lohānāṃ malaṃ śamayati kṣaṇāt ||
नष्टचेतनरसमहामूर्छागतं सूतं को वापि कथयेन्मृतम् । (८२।१)
naṣṭacetanarasamahāmūrchāgataṃ sūtaṃ ko vāpi kathayenmṛtam |
पञ्चभूतात्मकः सूतस्तिष्ठत्येव सदाशिवः ॥ (८३।०)
pañcabhūtātmakaḥ sūtastiṣṭhatyeva sadāśivaḥ ||
रसबन्धनपुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसबन्धनम् ईश्वरि ॥ (८४।०)
rasabandhanapunaranyaṃ pravakṣyāmi rasabandhanam īśvari ||
क्ष्मापालेन हतं वज्रमनेनैव तु काञ्चनम् । (८५।१)
kṣmāpālena hataṃ vajramanenaiva tu kāñcanam |
वज्रभस्म हेमभस्म तद्वै एकत्र बन्धयेत् ॥ (८५।२)
vajrabhasma hemabhasma tadvai ekatra bandhayet ||
भक्षितः स रसो येन सो ऽपि साक्षात् सदाशिवः । (८७।१)
bhakṣitaḥ sa raso yena so 'pi sākṣāt sadāśivaḥ |
भक्षिते तोलकैकेन स्पर्शवेधी भवेन्नरः ॥ (८७।२)
bhakṣite tolakaikena sparśavedhī bhavennaraḥ ||
प्रस्वेदात्तस्य गात्रस्य रसराजश्च वेध्यते । (८८।१)
prasvedāttasya gātrasya rasarājaśca vedhyate |
प्रस्वेदादपि मूत्रेण अष्टौ लोहानि काञ्चनम् ॥ (८८।२)
prasvedādapi mūtreṇa aṣṭau lohāni kāñcanam ||
प्रजापतिः कृष्णतेजाः क्षणाद्बध्नाति सूतकम् ॥ (८९।२)
prajāpatiḥ kṛṣṇatejāḥ kṣaṇādbadhnāti sūtakam ||
रसबन्धनगजारिस्पर्शनाद्देवि क्ष्मापालेन च बध्यते ॥ (९०।०)
rasabandhanagajārisparśanāddevi kṣmāpālena ca badhyate ||
रस (?) -> खोटवज्रवल्लीरसेनैव भावितं गगनं प्रिये । (९१।१)
rasa (?) -> khoṭavajravallīrasenaiva bhāvitaṃ gaganaṃ priye |
जारयेद्वालुकायन्त्रे खोटो भवति तत्क्षणात् ॥ (९१।२)
jārayedvālukāyantre khoṭo bhavati tatkṣaṇāt ||
नागमारणमृतगोलकमाषैकं माषैकं हेमगोलकम् । (९२।१)
nāgamāraṇamṛtagolakamāṣaikaṃ māṣaikaṃ hemagolakam |
एकीकृत्य तु संमर्द्य लुङ्गाम्लेन दिनत्रयम् । (९२।२)
ekīkṛtya tu saṃmardya luṅgāmlena dinatrayam |
वेष्टयेद्वृश्चिकाल्या च तत्पिण्डं लेपयेत् ततः । (९३।१)
veṣṭayedvṛścikālyā ca tatpiṇḍaṃ lepayet tataḥ |
मारयेत् पन्नगं देवि शक्रगोपनिभं भवेत् ॥ (९३।२)
mārayet pannagaṃ devi śakragopanibhaṃ bhavet ||
ताम्र -> काञ्चनकर्षैकं तारपत्त्राणि मृतनागेन लेपयेत् । (९४।१)
tāmra -> kāñcanakarṣaikaṃ tārapattrāṇi mṛtanāgena lepayet |
वृश्चिकाल्या च तत्पत्त्रं लेपितं वेष्टयेत्ततः ॥ (९४।२)
vṛścikālyā ca tatpattraṃ lepitaṃ veṣṭayettataḥ ||
तत्तारं म्रियते देवि सिन्दूरारुणसंनिभम् । (९५।१)
tattāraṃ mriyate devi sindūrāruṇasaṃnibham |
सहस्रांशेन तेनैव शुल्बवेधं प्रदापयेत् ॥ (९५।२)
sahasrāṃśena tenaiva śulbavedhaṃ pradāpayet ||
चटुलपर्णीक्षीरयुक्ता बहुफला ग्रन्थियुक्ता च पार्वति । (९७।१)
caṭulaparṇīkṣīrayuktā bahuphalā granthiyuktā ca pārvati |
रसबन्धन मित् एकवीराएकवीराकन्दरसे मूकमूषागतं रसम् । (९८।१)
rasabandhana mit ekavīrāekavīrākandarase mūkamūṣāgataṃ rasam |
धमेन्मुखानिलैर्बद्धो भक्षणाय प्रशस्यते ॥ (९८।२)
dhamenmukhānilairbaddho bhakṣaṇāya praśasyate ||
रसबन्धनरक्तकञ्चुकिकन्दं तु स्त्रीस्तन्येन तु पेषितम् । (९९।१)
rasabandhanaraktakañcukikandaṃ tu strīstanyena tu peṣitam |
??वृश्चिकापत्त्रिकाबीजं नारीक्षीरसमन्वितम् । (१००।१)
??vṛścikāpattrikābījaṃ nārīkṣīrasamanvitam |
धमयेत् पूर्ववत् सूतं भक्षणार्थाय वार्त्तिकः ॥ (१००।२)
dhamayet pūrvavat sūtaṃ bhakṣaṇārthāya vārttikaḥ ||
रसबन्धनवज्रकन्दं समादाय रसमध्ये विनिक्षिपेत् । (१०१।१)
rasabandhanavajrakandaṃ samādāya rasamadhye vinikṣipet |
गजेन्द्राख्यं पुटं दत्त्वा सप्तधा बद्धतां नयेत् ॥ (१०१।२)
gajendrākhyaṃ puṭaṃ dattvā saptadhā baddhatāṃ nayet ||
भक्षयेत् तं रसं प्राज्ञः षण्मासादमरो भवेत् ॥ (१०२।०)
bhakṣayet taṃ rasaṃ prājñaḥ ṣaṇmāsādamaro bhavet ||
रसमारणलाङ्गलीकन्दमादाय कर्कोटीकन्दमेव च । (१०३।१)
rasamāraṇalāṅgalīkandamādāya karkoṭīkandameva ca |
रसं तन्मध्यगं कृत्वा स्वेदयेन्मर्दयेत्पुनः ॥ (१०३।२)
rasaṃ tanmadhyagaṃ kṛtvā svedayenmardayetpunaḥ ||
म्रियते नात्र संदेहो ध्मातस्तीव्रानलेन तु । (१०४।१)
mriyate nātra saṃdeho dhmātastīvrānalena tu |
वेध मित् रसशुकचञ्चुगतं सूतं पुटयेद्धामयेत्ततः ॥ (१०४।२)
vedha mit rasaśukacañcugataṃ sūtaṃ puṭayeddhāmayettataḥ ||
शतांशं वेधकर्तायं देहसिद्धिकरो भवेत् ॥ (१०५।०)
śatāṃśaṃ vedhakartāyaṃ dehasiddhikaro bhavet ||
रसमारणहंसपादीरसं सूतं शूककन्दोदरे क्षिपेत् । (१०६।१)
rasamāraṇahaṃsapādīrasaṃ sūtaṃ śūkakandodare kṣipet |
गजेन्द्रपुटनं दद्यात् म्रियते नात्र संशयः ॥ (१०६।२)
gajendrapuṭanaṃ dadyāt mriyate nātra saṃśayaḥ ||
रसमारणहंसाङ्घ्रिं शुकतुण्डीं च गृहीत्वा मर्दयेद् रसम् । (१०७।१)
rasamāraṇahaṃsāṅghriṃ śukatuṇḍīṃ ca gṛhītvā mardayed rasam |
क्रौञ्चपादोदरे दत्त्वा ततो दद्यात् पुटत्रयम् ॥ (१०७।२)
krauñcapādodare dattvā tato dadyāt puṭatrayam ||
म्रियते नात्र संदेहो लक्षवेधी महारसः ॥ (१०८।०)
mriyate nātra saṃdeho lakṣavedhī mahārasaḥ ||
तृणज्योतिस्तृणज्योतिरिति ख्याता शृणु दिव्यौषधी प्रिये । (१०९।१)
tṛṇajyotistṛṇajyotiriti khyātā śṛṇu divyauṣadhī priye |
निशासु प्रज्वलेन्नित्यं नाह्नि ज्वलति पार्वति । (१०९।२)
niśāsu prajvalennityaṃ nāhni jvalati pārvati |
तस्या मूले तु निक्षिप्तं क्षीरं रक्तं भवेत् प्रिये ॥ (१०९।३)
tasyā mūle tu nikṣiptaṃ kṣīraṃ raktaṃ bhavet priye ||
शुल्ब -> हेमन्तन्मूलरसगन्धाभ्रैर् मातुलुङ्गाम्लपेषितैः । (११०।१)
śulba -> hemantanmūlarasagandhābhrair mātuluṅgāmlapeṣitaiḥ |
शुल्बपत्त्रं विलिप्तं तु भवेद्धेम पुटत्रयात् ॥ (११०।२)
śulbapattraṃ viliptaṃ tu bhaveddhema puṭatrayāt ||
अभ्रग्रासनतन्मूलचूर्णसंयुक्तो रसराजः सुरेश्वरि । (१११।१)
abhragrāsanatanmūlacūrṇasaṃyukto rasarājaḥ sureśvari |
मातुलुङ्गरसे घृष्टमभ्रकं चरति क्षणात् ॥ (१११।२)
mātuluṅgarase ghṛṣṭamabhrakaṃ carati kṣaṇāt ||
उच्चटीअथोच्चटीं प्रवक्ष्यामि रसबन्धकरीं प्रिये । (११२।१)
uccaṭīathoccaṭīṃ pravakṣyāmi rasabandhakarīṃ priye |
एकमेव भवेन्नालं तस्य रोम तु वेष्टनम् ॥ (११२।२)
ekameva bhavennālaṃ tasya roma tu veṣṭanam ||
तस्याग्रे च भवेत् पुष्पं शुकतुण्डस्य संनिभम् । (११३।१)
tasyāgre ca bhavet puṣpaṃ śukatuṇḍasya saṃnibham |
तत्पत्त्राणि च देवेशि शुकपिच्छनिभानि च । (११३।२)
tatpattrāṇi ca deveśi śukapicchanibhāni ca |
तत्कन्दं कुष्ठसंस्थानं क्षीरं सिन्दूरसंनिभम् ॥ (११३।३)
tatkandaṃ kuṣṭhasaṃsthānaṃ kṣīraṃ sindūrasaṃnibham ||
जलं स्रवेन्मधूच्छिष्टं तत्समादाय पार्वति । (११४।१)
jalaṃ sravenmadhūcchiṣṭaṃ tatsamādāya pārvati |
वेधयेत् सर्वलोहानि काञ्चनानि भवन्ति च ॥ (११४।२)
vedhayet sarvalohāni kāñcanāni bhavanti ca ||
मेर्चुर्य्:: मारण, वेधरसतालकतुत्थानि मर्दयेदुच्चटीरसैः । (११५।१)
mercury:: māraṇa, vedharasatālakatutthāni mardayeduccaṭīrasaiḥ |
आतपे म्रियते तप्तो रसो दिव्यौषधीबलात् ॥ (११५।२)
ātape mriyate tapto raso divyauṣadhībalāt ||
वेधयेत् सप्त लोहानि लक्षांशेन वरानने ॥ (११६।०)
vedhayet sapta lohāni lakṣāṃśena varānane ||
रक्तस्नुहीअथ रक्तस्नुहीकल्पं वक्ष्यामि सुरसुन्दरि । (११७।१)
raktasnuhīatha raktasnuhīkalpaṃ vakṣyāmi surasundari |
शुल्ब -> कनकस्नुहीक्षीरेण शुल्बस्य पत्त्रलेपं तु कारयेत् ॥ (११७।२)
śulba -> kanakasnuhīkṣīreṇa śulbasya pattralepaṃ tu kārayet ||
आवर्तितं भवेद् यावज् जाम्बूनदसमप्रभम् ॥ (११८।२)
āvartitaṃ bhaved yāvaj jāmbūnadasamaprabham ||
तथा शुल्वस्य पत्त्राणि वेध्यं जाम्बुनदं भवेत् । (११९।२)
tathā śulvasya pattrāṇi vedhyaṃ jāmbunadaṃ bhavet |
मिxतुरे ड़ोर् वेधरसं रक्तस्नुहीक्षीरं कुनटीं गन्धकाभ्रकम् । (११९।३)
mixture for vedharasaṃ raktasnuhīkṣīraṃ kunaṭīṃ gandhakābhrakam |
लेअद् => गोल्द्स्नुहीक्षीरं समादाय निशार्धं हेम चोभयम् । (१२०।१)
lead => goldsnuhīkṣīraṃ samādāya niśārdhaṃ hema cobhayam |
कुनटीं गन्धचूर्णं च सर्वमेकत्र मर्दयेत् ॥ (१२०।२)
kunaṭīṃ gandhacūrṇaṃ ca sarvamekatra mardayet ||
अनेनैव प्रकारेण निशार्धं हेम शोधयेत् । (१२१।१)
anenaiva prakāreṇa niśārdhaṃ hema śodhayet |
गुटिकाकृत्य तेनैव नागं विध्यति तत्क्षणात् ॥ (१२१।२)
guṭikākṛtya tenaiva nāgaṃ vidhyati tatkṣaṇāt ||
स्थलपद्मिनीअथातः स्थलपद्मिन्या दिव्यौषध्या विधिं शृणु ॥ (१२२।०)
sthalapadminīathātaḥ sthalapadminyā divyauṣadhyā vidhiṃ śṛṇu ||
पद्मिनीसदृशी पत्त्रैः पुष्पैरपि च तादृशी । (१२३।१)
padminīsadṛśī pattraiḥ puṣpairapi ca tādṛśī |
भङ्गे चैव भवेत् क्षीरं रक्तवर्णं सुशोभनम् ॥ (१२३।२)
bhaṅge caiva bhavet kṣīraṃ raktavarṇaṃ suśobhanam ||
पश्येच्च तारकायुक्तं ग्रहनक्षत्रमण्डलम् । (१२४।२)
paśyecca tārakāyuktaṃ grahanakṣatramaṇḍalam |
लक्षयोजनतो देवि सा ज्ञेया स्थलपद्मिनी ॥ (१२४।३)
lakṣayojanato devi sā jñeyā sthalapadminī ||
ताम्र -> कनकतस्याः पञ्चाङ्गमादाय हरगौरीसमन्वितम् । (१२५।१)
tāmra -> kanakatasyāḥ pañcāṅgamādāya haragaurīsamanvitam |
मर्दयेत् सप्तरात्रं तु तेन शुल्वं च वेधयेत् । (१२६।१)
mardayet saptarātraṃ tu tena śulvaṃ ca vedhayet |
सहस्रांशेन देवेशि विद्धं भवति काञ्चनम् ॥ (१२६।२)
sahasrāṃśena deveśi viddhaṃ bhavati kāñcanam ||
रसमारण -> लोहवेधतस्याः पञ्चाङ्गमादाय पूर्वोक्तविधिना प्रिये । (१२७।१)
rasamāraṇa -> lohavedhatasyāḥ pañcāṅgamādāya pūrvoktavidhinā priye |
कुमुदिनीअथातः सम्प्रवक्ष्यामि कुमुदिन्या विधिं प्रिये । (१२९।१)
kumudinīathātaḥ sampravakṣyāmi kumudinyā vidhiṃ priye |
भित्त्वा काश्मीरिपाषाणे पूर्णिमायां तु कारयेत् ॥ (१२९।२)
bhittvā kāśmīripāṣāṇe pūrṇimāyāṃ tu kārayet ||
नाग -> कनकतस्याः पञ्चाङ्गम् आदाय भावयेत्तु मनःशिलाम् । (१३०।१)
nāga -> kanakatasyāḥ pañcāṅgam ādāya bhāvayettu manaḥśilām |
खर्परे धारयित्वा तु भावयेत्तु पुनः पुनः ॥ (१३०।२)
kharpare dhārayitvā tu bhāvayettu punaḥ punaḥ ||
खर्परे द्रावितं नागं तत्कल्केन युतं कुरु । (१३१।१)
kharpare drāvitaṃ nāgaṃ tatkalkena yutaṃ kuru |
काश्मीरद्रवतुल्यं हि जायते कनकं ध्रुवम् ॥ (१३१।२)
kāśmīradravatulyaṃ hi jāyate kanakaṃ dhruvam ||
चित्रक: ~भेदाः, ~उद्धरणचित्रकस्य यथा ग्राह्यं कथयामि समासतः ॥ (१३२।०)
citraka: ~bhedāḥ, ~uddharaṇacitrakasya yathā grāhyaṃ kathayāmi samāsataḥ ||
चित्रकस्त्रिविधो ज्ञेयो रक्तः कृष्णो रसायने । (१३३।१)
citrakastrividho jñeyo raktaḥ kṛṣṇo rasāyane |
शुक्लो व्याधिप्रशमने श्रेष्ठो मध्यः कनीयसः ॥ (१३३।२)
śuklo vyādhipraśamane śreṣṭho madhyaḥ kanīyasaḥ ||
कृष्णं रक्तं सितं वापि हेमन्ते नोद्धरेद् बुधः ॥ (१३४।०)
kṛṣṇaṃ raktaṃ sitaṃ vāpi hemante noddhared budhaḥ ||
कृष्णचित्रकमुत्पाट्य गोभिर् नाघ्रातमीश्वरि । (१३५।१)
kṛṣṇacitrakamutpāṭya gobhir nāghrātamīśvari |
क्षीरमध्यस्थितं क्षीरं कृष्णवर्णं भवेत् क्षणात् ॥ (१३५।२)
kṣīramadhyasthitaṃ kṣīraṃ kṛṣṇavarṇaṃ bhavet kṣaṇāt ||
रसखोटतस्य पञ्चाङ्गचूर्णेन पारदं सह मर्दयेत् । (१३६।१)
rasakhoṭatasya pañcāṅgacūrṇena pāradaṃ saha mardayet |
धमेच्च मूकमूषायां खोटो भवति तत्क्षणात् ॥ (१३६।२)
dhamecca mūkamūṣāyāṃ khoṭo bhavati tatkṣaṇāt ||
रक्तचित्रकोद्धरणरक्ताम्बरधरो भूत्वा रक्तमाल्यानुलेपनः । (१३७।१)
raktacitrakoddharaṇaraktāmbaradharo bhūtvā raktamālyānulepanaḥ |
कृष्णपक्षे तु पञ्चम्यां रक्तशाल्योदनेन तु । (१३७।२)
kṛṣṇapakṣe tu pañcamyāṃ raktaśālyodanena tu |
बलिं दत्त्वा महादेवि रक्तचित्रकम् उद्धरेत् ॥ (१३७।३)
baliṃ dattvā mahādevi raktacitrakam uddharet ||
वङ्गस्तम्भरक्तचित्रकचूर्णेन वङ्गस् तापैस् त्रिभिस् त्रिभिः । (१३८।१)
vaṅgastambharaktacitrakacūrṇena vaṅgas tāpais tribhis tribhiḥ |
सर्वदोषविनिर्मुक्तः स्तम्भमायाति तत्क्षणात् ॥ (१३८।२)
sarvadoṣavinirmuktaḥ stambhamāyāti tatkṣaṇāt ||
शुल्बशोधनतन्मूलं सूतकं चाम्ले कङ्गुणीतैलसेवनात् । (१३९।१)
śulbaśodhanatanmūlaṃ sūtakaṃ cāmle kaṅguṇītailasevanāt |
एकविंशतिवारेण शुल्वं शुद्धं भविष्यति ॥ (१३९।२)
ekaviṃśativāreṇa śulvaṃ śuddhaṃ bhaviṣyati ||
चन्द्रार्क -> हेमन्रक्तचित्रकभल्लाततैललिप्तं पुटेन तु । (१४०।१)
candrārka -> hemanraktacitrakabhallātatailaliptaṃ puṭena tu |
चन्द्रार्कपत्त्रं देवेशि जायते हेम शोभनम् ॥ (१४०।२)
candrārkapattraṃ deveśi jāyate hema śobhanam ||
चन्द्रार्क -> हेमन्नागिनीकन्दसूतेन्द्रं रक्तचित्रकसंयुतम् । (१४१।१)
candrārka -> hemannāginīkandasūtendraṃ raktacitrakasaṃyutam |
पत्त्रलेपप्रमाणेन चन्द्रार्कं काञ्चनं भवेत् ॥ (१४१।२)
pattralepapramāṇena candrārkaṃ kāñcanaṃ bhavet ||
रक्तचित्रकसंयुक्तो रसोऽपि सर्वदो भवेत् ॥ (१४२।०)
raktacitrakasaṃyukto raso'pi sarvado bhavet ||
ज्योतिष्मतीज्योतिष्मतीतैलविधिं वक्ष्यामि शृणु पार्वति ॥ (१४३।०)
jyotiṣmatījyotiṣmatītailavidhiṃ vakṣyāmi śṛṇu pārvati ||
ज्योतिष्मती नाम लता या च काञ्चनसंनिभा । (१४४।१)
jyotiṣmatī nāma latā yā ca kāñcanasaṃnibhā |
हेमकरण मित् ज्योतिष्मतीआषाढपूर्वपक्षे तु गृहीत्वा बीजमुत्तमम् । (१४५।१)
hemakaraṇa mit jyotiṣmatīāṣāḍhapūrvapakṣe tu gṛhītvā bījamuttamam |
तिलवत् क्वाथयित्वा तु हस्तैः पादैरथापि वा । (१४५।२)
tilavat kvāthayitvā tu hastaiḥ pādairathāpi vā |
तस्य तैलं समादाय कुम्भे ताम्रमये क्षिपेत् ॥ (१४५।३)
tasya tailaṃ samādāya kumbhe tāmramaye kṣipet ||
तापयेद्भूगतं कुम्भं क्रमाद् ऊर्ध्वं तुषाग्निना । (१४६।१)
tāpayedbhūgataṃ kumbhaṃ kramād ūrdhvaṃ tuṣāgninā |
षण्मासे तु व्यतिक्रान्ते स घटः काञ्चनं भवेत् ॥ (१४६।२)
ṣaṇmāse tu vyatikrānte sa ghaṭaḥ kāñcanaṃ bhavet ||
तं तु हेममयं कृत्वा तैलमाक्षिकमिश्रितम् । (१४७।१)
taṃ tu hemamayaṃ kṛtvā tailamākṣikamiśritam |
प्रतिवापे निषिञ्चेत् तत् हेम ताम्रसमं भवेत् ॥ (१४७।२)
prativāpe niṣiñcet tat hema tāmrasamaṃ bhavet ||
तथाच शतवेधि स्याद् विद्यारत्नम् अनुत्तमम् ॥ (१४८।०)
tathāca śatavedhi syād vidyāratnam anuttamam ||
दग्धारोहादग्धारोहां प्रवक्ष्यामि रसबन्धकरीं प्रिये । (१४९।१)
dagdhārohādagdhārohāṃ pravakṣyāmi rasabandhakarīṃ priye |
स्पर्शवेधे तु सा ज्ञेया सर्वकार्यार्थसाधिनी ॥ (१४९।२)
sparśavedhe tu sā jñeyā sarvakāryārthasādhinī ||
शस्त्रच्छिन्ना महादेवि दग्धा वा पावकेन तु । (१५०।१)
śastracchinnā mahādevi dagdhā vā pāvakena tu |
प्ररोहति क्षणाद्दिव्या दग्धा छिन्ना महौषधी ॥ (१५०।२)
prarohati kṣaṇāddivyā dagdhā chinnā mahauṣadhī ||
रक्तं पीतं सितं कृष्णं तस्याः पुष्पं प्रजायते । (१५१।१)
raktaṃ pītaṃ sitaṃ kṛṣṇaṃ tasyāḥ puṣpaṃ prajāyate |
चणकस्येव पत्त्राणि सुप्रसूतानि लक्षयेत् ॥ (१५१।२)
caṇakasyeva pattrāṇi suprasūtāni lakṣayet ||
सा स्थिता गोमतीतीरे गङ्गायाम् अर्बुदे गिरौ । (१५२।१)
sā sthitā gomatītīre gaṅgāyām arbude girau |
उज्जयिन्या दक्षिणतो वनान्तेषु च दृश्यते ॥ (१५२।२)
ujjayinyā dakṣiṇato vanānteṣu ca dṛśyate ||
हेमकरणतस्याः कन्दरसं दिव्यं कृष्णराजिसमन्वितम् । (१५३।१)
hemakaraṇatasyāḥ kandarasaṃ divyaṃ kṛṣṇarājisamanvitam |
ताम्बूलेन समं कृत्वा गुटिकां कारयेद् बुधः ॥ (१५३।२)
tāmbūlena samaṃ kṛtvā guṭikāṃ kārayed budhaḥ ||
सर्वेषामेव लोहानां द्रुतानां वह्निमध्यतः । (१५४।१)
sarveṣāmeva lohānāṃ drutānāṃ vahnimadhyataḥ |
सहस्रं वेधयित्वा तु काञ्चनं कुरुते क्षणात् ॥ (१५४।२)
sahasraṃ vedhayitvā tu kāñcanaṃ kurute kṣaṇāt ||
हेमकरणतथैव म्रियते सूतः कान्तहेमाभ्रसंयुतः । (१५५।१)
hemakaraṇatathaiva mriyate sūtaḥ kāntahemābhrasaṃyutaḥ |
कुरुते काञ्चनं दिव्यं देवाभरणभूषणम् ॥ (१५५।२)
kurute kāñcanaṃ divyaṃ devābharaṇabhūṣaṇam ||
कटुतुम्बीकटुतुम्बीति विख्यातां देवि दिव्यौषधीं शृणु ॥ (१५६।०)
kaṭutumbīkaṭutumbīti vikhyātāṃ devi divyauṣadhīṃ śṛṇu ||
हेर्स्तेल्लुन्ग् वोन् वेधिरसतस्या बीजानि संगृह्य सूक्ष्मचूर्णानि कारयेत् ॥ (१५७।०)
Herstellung von vedhirasatasyā bījāni saṃgṛhya sūkṣmacūrṇāni kārayet ||
एकविंशतिवारांस्तु भाव्यं धात्रीरसेन तु । (१५८।१)
ekaviṃśativārāṃstu bhāvyaṃ dhātrīrasena tu |
बीजं यन्त्रे विनिक्षिप्य तैलं संगृह्य पण्डितः । (१५९।१)
bījaṃ yantre vinikṣipya tailaṃ saṃgṛhya paṇḍitaḥ |
रसं मूर्छापयेत् तेन चक्रमर्देन मर्दयेत् ॥ (१५९।२)
rasaṃ mūrchāpayet tena cakramardena mardayet ||
गोपित्तं शिखिपित्तं च काङ्क्षीकासीससंयुतम् । (१६०।१)
gopittaṃ śikhipittaṃ ca kāṅkṣīkāsīsasaṃyutam |
तारतुल्यानि चैतानि सर्वेषां सूतकः समः ॥ (१६०।२)
tāratulyāni caitāni sarveṣāṃ sūtakaḥ samaḥ ||
मेषशृङ्गे निधातव्यं मासमेकं निरन्तरम् । (१६१।१)
meṣaśṛṅge nidhātavyaṃ māsamekaṃ nirantaram |
लोहदण्डेन संसिक्तं सर्वलोहानि वेधयेत् ॥ (१६१।२)
lohadaṇḍena saṃsiktaṃ sarvalohāni vedhayet ||
तार -> काञ्चनगन्धकं लोहदण्डेन एकविंशतिभावितम् । (१६२।१)
tāra -> kāñcanagandhakaṃ lohadaṇḍena ekaviṃśatibhāvitam |
भूगतं मासमेकं तु तारं काञ्चनतां नयेत् ॥ (१६२।४)
bhūgataṃ māsamekaṃ tu tāraṃ kāñcanatāṃ nayet ||
स्वर्णकरणदलस्य भागमेकं तु तारपञ्चकमेव च । (१६३।१)
svarṇakaraṇadalasya bhāgamekaṃ tu tārapañcakameva ca |
शुल्वस्य पञ्चभागं च बीजस्यैकं च योजयेत् ॥ (१६३।२)
śulvasya pañcabhāgaṃ ca bījasyaikaṃ ca yojayet ||
एते द्वादश भागाः स्युः सर्वं तद्धारयेत् क्षितौ । (१६४।१)
ete dvādaśa bhāgāḥ syuḥ sarvaṃ taddhārayet kṣitau |
स्थानस्यास्य निषेकं तु भूदण्डेन तु कारयेत् ॥ (१६४।२)
sthānasyāsya niṣekaṃ tu bhūdaṇḍena tu kārayet ||
पञ्चविंशद्दिनान्ते तु जायते कनकोत्तमम् ॥ (१६५।०)
pañcaviṃśaddinānte tu jāyate kanakottamam ||
क्षीरकन्दक्षीरकन्दविधिं वक्ष्ये सर्वसिद्धिकरं परम् । (१६६।१)
kṣīrakandakṣīrakandavidhiṃ vakṣye sarvasiddhikaraṃ param |
चतुर्वर्णविधं तत्र रक्तकन्दः प्रशस्यते ॥ (१६६।२)
caturvarṇavidhaṃ tatra raktakandaḥ praśasyate ||
भग्नम् एतच्छ्रवेत् क्षीरं रक्तवर्णं सुशोभनम् ॥ (१६७।०)
bhagnam etacchravet kṣīraṃ raktavarṇaṃ suśobhanam ||
पत्त्रैः स्नुहीसमैः स्निग्धैः सप्तभिर् हेमसुप्रभैः । (१६८।२)
pattraiḥ snuhīsamaiḥ snigdhaiḥ saptabhir hemasuprabhaiḥ |
हेमकरण मित् क्षीरकन्दतस्य क्षीरं तु संगृह्य तारं निर्वापयेद् बुधः । (१६९।१)
hemakaraṇa mit kṣīrakandatasya kṣīraṃ tu saṃgṛhya tāraṃ nirvāpayed budhaḥ |
धमेद्धवाग्निना चैव जायते हेम शोभनम् ॥ (१६९।२)
dhameddhavāgninā caiva jāyate hema śobhanam ||
रसबन्ध मित् तमरिन्देतिन्तिणीपत्त्रनिर्यासैर् ईषत्ताम्ररजोयुतम् । (१७०।१)
rasabandha mit Tamarindetintiṇīpattraniryāsair īṣattāmrarajoyutam |
मर्दयेत् पारदं प्राज्ञो रसबन्धो भविष्यति ॥ (१७०।२)
mardayet pāradaṃ prājño rasabandho bhaviṣyati ||
तोयमध्ये विनिक्षिप्य गुटिका वज्रवद् भवेत् ॥ (१७१।०)
toyamadhye vinikṣipya guṭikā vajravad bhavet ||
लोहमारणशाकवृक्षस्य देवेशि निष्पीड्य रसमुत्तमम् । (१७२।१)
lohamāraṇaśākavṛkṣasya deveśi niṣpīḍya rasamuttamam |
रक्तचन्दनसंयुक्तं सर्वलोहानि जारयेत् ॥ (१७२।२)
raktacandanasaṃyuktaṃ sarvalohāni jārayet ||
लोहद्रावणगन्धपाषाणगन्धेन आयसे विनियोजयेत् । (१७३।१)
lohadrāvaṇagandhapāṣāṇagandhena āyase viniyojayet |
मिलन्ति सर्वलोहानि द्रवन्ति सलिलं यथा ॥ (१७३।२)
milanti sarvalohāni dravanti salilaṃ yathā ||
तार -> काञ्चनगन्धकं रसकं ताप्यं पारदं रक्तचन्दनम् । (१७४।१)
tāra -> kāñcanagandhakaṃ rasakaṃ tāpyaṃ pāradaṃ raktacandanam |
रुदन्त्या रससंयुक्तं तारमायाति काञ्चनम् ॥ (१७४।२)
rudantyā rasasaṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam ||
शुल्ब -> काञ्चनशाकवृक्षस्य निर्यासं पत्त्रे तस्य च गालयेत् । (१७५।१)
śulba -> kāñcanaśākavṛkṣasya niryāsaṃ pattre tasya ca gālayet |
शिग्रुमूलस्य चूर्णं तु तद्रसेन विमर्दयेत् ॥ (१७५।२)
śigrumūlasya cūrṇaṃ tu tadrasena vimardayet ||
प्रलिप्य शुल्वपत्त्राणि पुटे क्षिप्त्वा विपाचयेत् । (१७६।१)
pralipya śulvapattrāṇi puṭe kṣiptvā vipācayet |
तद्द्रुतं काञ्चनं दिव्यं भवेल्लक्षणसंयुतम् ॥ (१७६।२)
taddrutaṃ kāñcanaṃ divyaṃ bhavellakṣaṇasaṃyutam ||
तार -> काञ्चनफलानि शाकवृक्षस्य परिपक्वानि संगृहेत् । (१७७।१)
tāra -> kāñcanaphalāni śākavṛkṣasya paripakvāni saṃgṛhet |
तद्रसेन युतं प्राज्ञः सप्तरात्रं तु भावयेत् ॥ (१७७।२)
tadrasena yutaṃ prājñaḥ saptarātraṃ tu bhāvayet ||
तद्रसेन समायुक्तं मञ्जिष्ठामिश्रितं तथा । (१७८।१)
tadrasena samāyuktaṃ mañjiṣṭhāmiśritaṃ tathā |
लेपयेत् तारपत्त्राणि ध्मातं भवति काञ्चनम् ॥ (१७८।२)
lepayet tārapattrāṇi dhmātaṃ bhavati kāñcanam ||
देवदालीदेवदाल्या महौषध्या विधिं वक्ष्यामि तत्परम् । (१७९।१)
devadālīdevadālyā mahauṣadhyā vidhiṃ vakṣyāmi tatparam |
सा श्वेता व्याधिनाशे च कृष्णा पीता रसायने ॥ (१७९।२)
sā śvetā vyādhināśe ca kṛṣṇā pītā rasāyane ||
पौर्णमास्यां त्रयोदश्यां राहुग्रस्ते दिवाकरे । (१८०।१)
paurṇamāsyāṃ trayodaśyāṃ rāhugraste divākare |
अथवा कृष्णपञ्चम्यामिमां विधिवदुद्धरेत् ॥ (१८०।२)
athavā kṛṣṇapañcamyāmimāṃ vidhivaduddharet ||
शुल्ब -> कनकदेवदालीफलं देवि विष्णुक्रान्ता च सूतकम् । (१८१।१)
śulba -> kanakadevadālīphalaṃ devi viṣṇukrāntā ca sūtakam |
मूर्छयेद् बन्धयेत् क्षिप्रं शुल्वं हेम करोति च ॥ (१८१।२)
mūrchayed bandhayet kṣipraṃ śulvaṃ hema karoti ca ||
तिन्:: स्तम्भनदेवदालीफलं मूलमीश्वरीरस एव च । (१८२।१)
tin:: stambhanadevadālīphalaṃ mūlamīśvarīrasa eva ca |
तोयेन मर्दितं कृत्वा वङ्गं स्तम्भयति क्षणात् ॥ (१८२।२)
toyena marditaṃ kṛtvā vaṅgaṃ stambhayati kṣaṇāt ||
श्वेतगुञ्जाअतः परं प्रवक्ष्यामि श्वेतगुञ्जाविधिं प्रिये ॥ (१८३।०)
śvetaguñjāataḥ paraṃ pravakṣyāmi śvetaguñjāvidhiṃ priye ||
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यामष्टम्यां वा सुरार्चिते । (१८४।१)
kṛṣṇapakṣe caturdaśyāmaṣṭamyāṃ vā surārcite |
कपाले मृत्तिकां न्यस्य सेचयेत् सलिलेन तु ॥ (१८४।२)
kapāle mṛttikāṃ nyasya secayet salilena tu ||
वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण कुर्यात् संग्रहणं तथा ॥ (१८५।२)
vakṣyamāṇena mantreṇa kuryāt saṃgrahaṇaṃ tathā ||
नमो भगवति श्वेतवल्लि श्वेतपर्वतवासिनि सर्वकार्याणि कुरु कुरु अप्रतिहते नमो नमः स्वाहा । (१८६।१)
namo bhagavati śvetavalli śvetaparvatavāsini sarvakāryāṇi kuru kuru apratihate namo namaḥ svāhā |
अनेन मनुना प्रोक्ता सिद्धिर्भवति नान्यथा । (१८६।२)
anena manunā proktā siddhirbhavati nānyathā |
षण्मासेन तथा वल्लीं मन्त्रपूतेन रक्षयेत् ॥ (१८६।३)
ṣaṇmāsena tathā vallīṃ mantrapūtena rakṣayet ||
शुल्ब, तार -> काञ्चनशुद्धशुल्वं तु संगृह्य मूषामध्ये तु संस्थितम् । (१८७।१)
śulba, tāra -> kāñcanaśuddhaśulvaṃ tu saṃgṛhya mūṣāmadhye tu saṃsthitam |
त्रिपञ्चपलसंख्यं तु कर्षार्धसितगुञ्जया ॥ (१८७।२)
tripañcapalasaṃkhyaṃ tu karṣārdhasitaguñjayā ||
सहैकत्र भवेत्तारं तस्य गन्धविवर्जितम् । (१८८।१)
sahaikatra bhavettāraṃ tasya gandhavivarjitam |
ब्रह्मरीतिसमायुक्तं गुञ्जाचूर्णं सहैकतः । (१८८।२)
brahmarītisamāyuktaṃ guñjācūrṇaṃ sahaikataḥ |
देवानां भूषणं देवि जायते हेम शोभनम् ॥ (१८८।३)
devānāṃ bhūṣaṇaṃ devi jāyate hema śobhanam ||
चन्द्रतोयचन्द्रोदकेन देवेशि वक्ष्यामि रसबन्धनम् ॥ (१८९।०)
candratoyacandrodakena deveśi vakṣyāmi rasabandhanam ||
शुक्लपक्षे पूर्णमास्यां दृष्ट्वा पूर्णेन्दुमण्डलम् । (१९०।१)
śuklapakṣe pūrṇamāsyāṃ dṛṣṭvā pūrṇendumaṇḍalam |
निर्गच्छन्ति महीं भित्त्वा चन्द्रतोयान्यनेकधा ॥ (१९०।२)
nirgacchanti mahīṃ bhittvā candratoyānyanekadhā ||
कानिचिच्चन्द्रतुल्यानि व्योमभासानि कानिचित् । (१९१।२)
kāniciccandratulyāni vyomabhāsāni kānicit |
चन्द्रवृद्ध्याभिवर्धेरन् क्षीयेरन् तत्क्षयेण तु ॥ (१९१।३)
candravṛddhyābhivardheran kṣīyeran tatkṣayeṇa tu ||
दृष्ट्वा चन्द्रोदकं मन्त्री पौर्णमास्यां विशेषतः । (१९२।१)
dṛṣṭvā candrodakaṃ mantrī paurṇamāsyāṃ viśeṣataḥ |
निर्गच्छति महीं भित्त्वा चन्द्रवृद्ध्या विवर्धते ॥ (१९२।२)
nirgacchati mahīṃ bhittvā candravṛddhyā vivardhate ||
क्षेत्रबन्धं पुरा कृत्वा देवमभ्यर्च्य शंकरम् । (१९३।१)
kṣetrabandhaṃ purā kṛtvā devamabhyarcya śaṃkaram |
चतुर्दश्यां च तत्क्षेत्रं पूजयित्वा विचक्षणः । (१९३।२)
caturdaśyāṃ ca tatkṣetraṃ pūjayitvā vicakṣaṇaḥ |
अहोरात्रोषितो भूत्वा बलिं तत्र निवेदयेत् ॥ (१९३।३)
ahorātroṣito bhūtvā baliṃ tatra nivedayet ||
पूर्णमास्यां च रात्रौ च गत्वा तस्य समीपतः । (१९४।१)
pūrṇamāsyāṃ ca rātrau ca gatvā tasya samīpataḥ |
चन्द्रोदकं तु संगृह्य मन्त्रयुक्तं सुमन्त्रितम् । (१९४।२)
candrodakaṃ tu saṃgṛhya mantrayuktaṃ sumantritam |
आलोड्य मधुसर्पिर्भ्यां पिबेत्तत्तु समाहितः ॥ (१९४।३)
āloḍya madhusarpirbhyāṃ pibettattu samāhitaḥ ||
पीतमात्रेण तेनैव मूर्छा भवति तत्क्षणात् । (१९५।१)
pītamātreṇa tenaiva mūrchā bhavati tatkṣaṇāt |
चन्द्रोदये ततो दृष्टे क्षीरं तस्य तु दापयेत् । (१९५।२)
candrodaye tato dṛṣṭe kṣīraṃ tasya tu dāpayet |
सप्तरात्रप्रयोगेण चन्द्रवन्निर्मलो भवेत् ॥ (१९५।३)
saptarātraprayogeṇa candravannirmalo bhavet ||
लोहवेध दुर्छ् चन्द्रतोयचन्द्रोदकेन गगनं रसं हेम च मर्दयेत् । (१९७।१)
lohavedha durch candratoyacandrodakena gaganaṃ rasaṃ hema ca mardayet |
मूषामध्यगतं ध्मातं तत्क्षणाद्गुटिका भवेत् ॥ (१९७।२)
mūṣāmadhyagataṃ dhmātaṃ tatkṣaṇādguṭikā bhavet ||
अयं च स्पर्शमात्रेण लोहान्यष्टौ च वेधयेत् ॥ (१९८।०)
ayaṃ ca sparśamātreṇa lohānyaṣṭau ca vedhayet ||
उन्सिछ्त्बर्केइत्तद्रसेन रसं भाव्यं वज्रेण समजारितम् । (१९९।१)
Unsichtbarkeittadrasena rasaṃ bhāvyaṃ vajreṇa samajāritam |
चतुःषष्ट्यंशतः पिण्डे द्विगुणे तु सहस्रकम् ॥ (१९९।२)
catuḥṣaṣṭyaṃśataḥ piṇḍe dviguṇe tu sahasrakam ||
दशसंकलिकाबद्धं गुञ्जामात्रं रसं नरः । (२००।१)
daśasaṃkalikābaddhaṃ guñjāmātraṃ rasaṃ naraḥ |
त्रिलोहवेष्टितं वक्त्रे धृत्वा चादृश्यतां व्रजेत् ॥ (२००।२)
trilohaveṣṭitaṃ vaktre dhṛtvā cādṛśyatāṃ vrajet ||
ॐ नमो रुद्राय दंष्ट्रोत्कटाय विघ्ननाशाय दिशां रक्ष रक्ष विदिशां रक्ष रक्ष रुद्रो विज्ञापयति हुं फट् स्वाहा । (२०१।१)
oṃ namo rudrāya daṃṣṭrotkaṭāya vighnanāśāya diśāṃ rakṣa rakṣa vidiśāṃ rakṣa rakṣa rudro vijñāpayati huṃ phaṭ svāhā |
ॐ नमो भगवते रुद्राय त्रिशूलहस्ताय अमृतोद्भवाय रक्ष रक्ष फट् स्वाहा । (२०१।२)
oṃ namo bhagavate rudrāya triśūlahastāya amṛtodbhavāya rakṣa rakṣa phaṭ svāhā |
कर्तरीअथातः सम्प्रवक्ष्यामि कर्तरीरसबन्धनम् ॥ (२०१।३)
kartarīathātaḥ sampravakṣyāmi kartarīrasabandhanam ||
सुदर्शनं महाचक्रं प्रेरितं मुरवैरिणा ॥ (२०२।२)
sudarśanaṃ mahācakraṃ preritaṃ muravairiṇā ||
भालपट्टात्ततस्तस्य निपेतुः स्वेदबिन्दवः । (२०३।१)
bhālapaṭṭāttatastasya nipetuḥ svedabindavaḥ |
ते भूमौ पतिता दिव्याः संजाताः कर्तरीरसः ॥ (२०३।२)
te bhūmau patitā divyāḥ saṃjātāḥ kartarīrasaḥ ||
रक्षार्थं स्थापितं तत्र विष्णुना च सुदर्शनम् । (२०४।१)
rakṣārthaṃ sthāpitaṃ tatra viṣṇunā ca sudarśanam |
चक्रतुल्यं भ्रमत्येतदायुधानि निकृन्तति ॥ (२०४।२)
cakratulyaṃ bhramatyetadāyudhāni nikṛntati ||
कुरुते गर्जितं नादं धूमं ज्वालां विमुञ्चति । (२०५।१)
kurute garjitaṃ nādaṃ dhūmaṃ jvālāṃ vimuñcati |
कर्तरी दृष्टिमात्रेण तथान्या शब्दकर्तरी ॥ (२०५।२)
kartarī dṛṣṭimātreṇa tathānyā śabdakartarī ||
सा स्पर्शकर्तरी छायाकर्तरी धूमकर्तरी । (२०६।१)
sā sparśakartarī chāyākartarī dhūmakartarī |
सा ज्वालाकर्तरी चैव शक्तिर्घोरस्य कर्तरी ॥ (२०६।२)
sā jvālākartarī caiva śaktirghorasya kartarī ||
लोकानां तु हितार्थाय घोरशक्तिर् व्यवस्थिता । (२०७।१)
lokānāṃ tu hitārthāya ghoraśaktir vyavasthitā |
तस्याः क्षेत्रं यदा गच्छेत् अघोरास्त्रं जपेत्तदा । (२०८।१)
tasyāḥ kṣetraṃ yadā gacchet aghorāstraṃ japettadā |
पुनर्घोरं न्यसेत्तत्र अथास्त्रं विन्यसेद् बुधः ॥ (२०८।२)
punarghoraṃ nyasettatra athāstraṃ vinyased budhaḥ ||
मुद्रया मुद्रयेत्तां तु अघोरास्त्रेण योजिताम् ॥ (२०९।२)
mudrayā mudrayettāṃ tu aghorāstreṇa yojitām ||
दीपेनाराधयेत्तां तु स्तम्भयेद्धूपनेन च । (२१०।१)
dīpenārādhayettāṃ tu stambhayeddhūpanena ca |
विष्टरामुद्रया तां तु स्थानयोगं नियोजयेत् ॥ (२१०।२)
viṣṭarāmudrayā tāṃ tu sthānayogaṃ niyojayet ||
वशीकरणतिलककञ्चुकी तु शिला क्रान्ता कुमारी वज्रकन्दकम् । (२११।१)
vaśīkaraṇatilakakañcukī tu śilā krāntā kumārī vajrakandakam |
योषिद्रक्तं गवां मूत्रं तिलकः सर्ववश्यकृत् ॥ (२११।२)
yoṣidraktaṃ gavāṃ mūtraṃ tilakaḥ sarvavaśyakṛt ||
विषोदकअथातः सम्प्रवक्ष्यामि विषोदरसबन्धनम् ॥ (२१२।०)
viṣodakaathātaḥ sampravakṣyāmi viṣodarasabandhanam ||
सितपीतादिवर्णाढ्यं तच्च देवि रसोत्तमम् ॥ (२१३।२)
sitapītādivarṇāḍhyaṃ tacca devi rasottamam ||
तत्र गत्वा वनोद्देशे स्मरेद्घोरसहस्रकम् । (२१४।१)
tatra gatvā vanoddeśe smaredghorasahasrakam |
केशाः क्षिप्ताः स्फुटन्त्यस्मिन् आत्मच्छाया न दृश्यते ॥ (२१४।२)
keśāḥ kṣiptāḥ sphuṭantyasmin ātmacchāyā na dṛśyate ||
तैलं च गोलकाकारं घृतं चैव विसर्पति । (२१५।१)
tailaṃ ca golakākāraṃ ghṛtaṃ caiva visarpati |
गन्धकस्य हरेद्गन्धं लवणाम्लं च जायते ॥ (२१५।२)
gandhakasya haredgandhaṃ lavaṇāmlaṃ ca jāyate ||
आप्त्वा पालाशपत्त्रेण कटुकालाबुके क्षिपेत् । (२१६।१)
āptvā pālāśapattreṇa kaṭukālābuke kṣipet |
लोहवेध मित् विषोदकविषोदकं गन्धकं च हरबीजं च तत्समम् ॥ (२१६।२)
lohavedha mit viṣodakaviṣodakaṃ gandhakaṃ ca harabījaṃ ca tatsamam ||
अजाक्षीरेण पिष्ट्वा तु शुल्वपत्त्राणि लेपयेत् । (२१७।१)
ajākṣīreṇa piṣṭvā tu śulvapattrāṇi lepayet |
तत् पुटेन च देवेशि सिन्दूरारुणसंनिभम् । (२१७।२)
tat puṭena ca deveśi sindūrāruṇasaṃnibham |
नाग -> सिन्दूरअनेन विधिना देवि नागः सिन्दूरतां व्रजेत् । (२१८।१)
nāga -> sindūraanena vidhinā devi nāgaḥ sindūratāṃ vrajet |
सहस्रांशेन तस्यैवं तारं वेधं प्रदापयेत् ॥ (२१८।२)
sahasrāṃśena tasyaivaṃ tāraṃ vedhaṃ pradāpayet ||
रक्तं पीतं तथा कृष्णम् उत्तरोत्तरकार्यकृत् ॥ (२१९।०)
raktaṃ pītaṃ tathā kṛṣṇam uttarottarakāryakṛt ||
लन्ग्लेबिग्केइत्त्रिपलं कान्तपात्रे वा पात्रेऽलाबुमयेऽपि वा । (२२०।१)
Langlebigkeittripalaṃ kāntapātre vā pātre'lābumaye'pi vā |
गृहीत्वा पूर्ववत् पत्त्रैः पालाशैर् वेष्टयेद्बहिः ॥ (२२०।२)
gṛhītvā pūrvavat pattraiḥ pālāśair veṣṭayedbahiḥ ||
स्थापयेद्धान्यराशौ तु दिवसानेकविंशतिम् । (२२१।१)
sthāpayeddhānyarāśau tu divasānekaviṃśatim |
महिषीक्षीरमध्ये तु बिन्दुमेकं तु साधयेत् ॥ (२२१।२)
mahiṣīkṣīramadhye tu bindumekaṃ tu sādhayet ||
पायसं भक्षयेद्यस्तु मध्वाज्येन तु संयुतम् । (२२२।१)
pāyasaṃ bhakṣayedyastu madhvājyena tu saṃyutam |
यावच्चूर्णपलं देवि जीवेत्तद्बिन्दुसंख्यया ॥ (२२२।२)
yāvaccūrṇapalaṃ devi jīvettadbindusaṃkhyayā ||
तारकरणलाङ्गली गृहधूमं च सिन्दूरं रजनीद्वयम् । (२२३।१)
tārakaraṇalāṅgalī gṛhadhūmaṃ ca sindūraṃ rajanīdvayam |
मेषशृङ्गीं च शृङ्गीं च कृष्णोन्मत्तं च मारकम् । (२२३।२)
meṣaśṛṅgīṃ ca śṛṅgīṃ ca kṛṣṇonmattaṃ ca mārakam |
विषतोयेन मेधावी सप्तवारांश्च भावयेत् ॥ (२२३।४)
viṣatoyena medhāvī saptavārāṃśca bhāvayet ||
अथवा भावयेत्तत्तु यावच्चूर्णं तु तद्भवेत् । (२२४।१)
athavā bhāvayettattu yāvaccūrṇaṃ tu tadbhavet |
तेन नागं प्रतीवाप्य षोडशांशेन सम्भवेत् ॥ (२२४।२)
tena nāgaṃ pratīvāpya ṣoḍaśāṃśena sambhavet ||
मूषाख्ये वेणुयन्त्रे च त्रिवारमपि भावयेत् । (२२५।१)
mūṣākhye veṇuyantre ca trivāramapi bhāvayet |
धूमं परिहरेत्तस्य अङ्गव्याधिकरं परम् ॥ (२२५।२)
dhūmaṃ pariharettasya aṅgavyādhikaraṃ param ||
स्थापयेन्नागसिन्दूरं पात्रेऽलाबुमये ततः । (२२६।१)
sthāpayennāgasindūraṃ pātre'lābumaye tataḥ |
तच्चूर्णं तु शतांशेन तारपत्त्राणि वेधयेत् ॥ (२२६।२)
taccūrṇaṃ tu śatāṃśena tārapattrāṇi vedhayet ||
निषिक्तं तच्च वर्ते ऽयं तारं भवति शोभनम् ॥ (२२७।२)
niṣiktaṃ tacca varte 'yaṃ tāraṃ bhavati śobhanam ||
तार -> कनकविषपानीयम् आदाय प्रक्षिपेच्च रसोत्तमे । (२२८।१)
tāra -> kanakaviṣapānīyam ādāya prakṣipecca rasottame |
नष्टपिष्टीकृतं खल्ले तारपत्त्राणि लेपयेत् । (२२८।३)
naṣṭapiṣṭīkṛtaṃ khalle tārapattrāṇi lepayet |
अन्धमूषागतं ध्मातं निर्बीजं कनकं भवेत् ॥ (२२८।४)
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ nirbījaṃ kanakaṃ bhavet ||
विषतृणविषतृणविधिं वक्ष्ये समाहितमनाः शृणु ॥ (२२९।३)
viṣatṛṇaviṣatṛṇavidhiṃ vakṣye samāhitamanāḥ śṛṇu ||
हेमकरणगन्धमाक्षीकदरदं कुनट्या रससंयुतम् । (२३०।१)
hemakaraṇagandhamākṣīkadaradaṃ kunaṭyā rasasaṃyutam |
एतत् कल्कं पलमात्रं चौषध्या लेपनं कुरु । (२३१।१)
etat kalkaṃ palamātraṃ cauṣadhyā lepanaṃ kuru |
निर्यासे तु पुटं कुर्यात् त्रिवारं हेम शोभनम् ॥ (२३१।२)
niryāse tu puṭaṃ kuryāt trivāraṃ hema śobhanam ||
संजीवनीसंजीवनीजलस्याथ विधिं वक्ष्यामि पार्वति ॥ (२३२।०)
saṃjīvanīsaṃjīvanījalasyātha vidhiṃ vakṣyāmi pārvati ||
शुक्रेणाराधितो देवि प्राग् अहं सुरवन्दिते । (२३३।१)
śukreṇārādhito devi prāg ahaṃ suravandite |
तया संजीविता दैत्या ये मृता देवसंगरे ॥ (२३४।२)
tayā saṃjīvitā daityā ye mṛtā devasaṃgare ||
निक्षिप्ता मर्त्यलोके सा सम्यक् ते कथयाम्यहम् ॥ (२३५।०)
nikṣiptā martyaloke sā samyak te kathayāmyaham ||
अस्ति मर्त्ये महापुण्या पवित्रा दक्षिणापथे । (२३६।१)
asti martye mahāpuṇyā pavitrā dakṣiṇāpathe |
नदी गोदावरी नाम प्रसिद्धा जाह्नवी यथा ॥ (२३६।२)
nadī godāvarī nāma prasiddhā jāhnavī yathā ||
तस्य दक्षिणतः शैलः सर्वलोकेषु विश्रुतः ॥ (२३७।२)
tasya dakṣiṇataḥ śailaḥ sarvalokeṣu viśrutaḥ ||
नाम्ना कृष्णगिरिश्चेति दृश्यते सर्वमङ्गले । (२३८।१)
nāmnā kṛṣṇagiriśceti dṛśyate sarvamaṅgale |
सुप्रसिद्धाम्बिका नाम ग्रामस्तस्यास्ति संनिधौ ॥ (२३८।२)
suprasiddhāmbikā nāma grāmastasyāsti saṃnidhau ||
तत्राप्युदकमालोक्य परीक्ष्येत सुरार्चिते ॥ (२३९।०)
tatrāpyudakamālokya parīkṣyeta surārcite ||
गृहीत्वा शुष्कवंशं तु क्षिपेत्तोयस्य मध्यतः । (२४०।१)
gṛhītvā śuṣkavaṃśaṃ tu kṣipettoyasya madhyataḥ |
जायते हरितं स्निग्धमहोरात्रेण निश्चितम् । (२४०।२)
jāyate haritaṃ snigdhamahorātreṇa niścitam |
मुञ्चत्यङ्कुरपत्त्राणि दृश्यते तन्मनोहरम् ॥ (२४०।३)
muñcatyaṅkurapattrāṇi dṛśyate tanmanoharam ||
क्षेत्राधिपं गणेशंच चण्डयोनीश्वरं तथा ॥ (२४१।२)
kṣetrādhipaṃ gaṇeśaṃca caṇḍayonīśvaraṃ tathā ||
तस्य मन्त्रं प्रवक्ष्यामि त्रिषु लोकेषु दुर्लभम् ॥ (२४२।०)
tasya mantraṃ pravakṣyāmi triṣu lokeṣu durlabham ||
ॐ चण्डाय पिनाकिने शूलहस्ताय ॐ दिशां बन्धय विदिशां बन्धय ठठः । (२४३।१)
oṃ caṇḍāya pinākine śūlahastāya oṃ diśāṃ bandhaya vidiśāṃ bandhaya ṭhaṭhaḥ |
तिलांश्च तण्डुलांश्चैव मन्त्रेणानेन सर्षपान् । (२४३।२)
tilāṃśca taṇḍulāṃścaiva mantreṇānena sarṣapān |
सप्ताभिमन्त्रितान्कृत्वा साधको दिक्षु निक्षिपेत् ॥ (२४३।३)
saptābhimantritānkṛtvā sādhako dikṣu nikṣipet ||
गृहीत्वा तत्प्रयत्नेन निजस्थानं समाश्रयेत् ॥ (२४४।२)
gṛhītvā tatprayatnena nijasthānaṃ samāśrayet ||
ॐ नमोऽमृतेऽमृतरूपिणि अमृतं मे कुरु कुरु एवं रुद्र आज्ञापयति स्वाहा । (२४५।१)
oṃ namo'mṛte'mṛtarūpiṇi amṛtaṃ me kuru kuru evaṃ rudra ājñāpayati svāhā |
सप्ताभिमन्त्रितं कृत्वा मन्त्रेणानेन तज्जलम् । (२४५।२)
saptābhimantritaṃ kṛtvā mantreṇānena tajjalam |
दिनमेकं तथा सूतं स्वर्णमाषद्वयान्वितम् । (२४५।३)
dinamekaṃ tathā sūtaṃ svarṇamāṣadvayānvitam |
मर्दयेत्तेन तोयेन पिबेत्तत्तु विचक्षणः ॥ (२४५।४)
mardayettena toyena pibettattu vicakṣaṇaḥ ||
जीवेत् कल्पायुतं साग्रं कामरूपो महाबलः ॥ (२४६।२)
jīvet kalpāyutaṃ sāgraṃ kāmarūpo mahābalaḥ ||
अवध्यः सर्वभूतानां स्वेच्छाचारः स खेचरः ॥ (२४७।२)
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ svecchācāraḥ sa khecaraḥ ||
सर्वलोहवेधकनकं पारदं व्योम समम् एकत्र योजयेत् । (२४८।१)
sarvalohavedhakanakaṃ pāradaṃ vyoma samam ekatra yojayet |
मर्दयेत्तेन तोयेन सप्तवारं तु स्वेदयेत् ॥ (२४८।२)
mardayettena toyena saptavāraṃ tu svedayet ||
स रसः सर्वलोहानि षष्ट्यंशेन तु वेधयेत् ॥ (२४९।०)
sa rasaḥ sarvalohāni ṣaṣṭyaṃśena tu vedhayet ||
शुल्ब -> कनकअथवा तं रसं दिव्यं मधुना सह भक्षयेत् । (२५०।१)
śulba -> kanakaathavā taṃ rasaṃ divyaṃ madhunā saha bhakṣayet |
मासमात्रप्रयोगेण जीवेद्ब्रह्मदिनायुतम् ॥ (२५०।२)
māsamātraprayogeṇa jīvedbrahmadināyutam ||
तस्य मूत्रमलस्वेदैः शुल्वं भवति काञ्चनम् ॥ (२५१।०)
tasya mūtramalasvedaiḥ śulvaṃ bhavati kāñcanam ||
लन्ग्लेबिग्केइत् दुर्छ् संजीवनी-Wअस्सेर्निर्वाते तोयमादाय अञ्जलित्रितयं पिबेत् । (२५२।१)
Langlebigkeit durch saṃjīvanī-Wassernirvāte toyamādāya añjalitritayaṃ pibet |
पीतमात्रे भवेन्मूर्छा स्वास्थ्यं स्यात् प्रहरत्रयात् ॥ (२५२।२)
pītamātre bhavenmūrchā svāsthyaṃ syāt praharatrayāt ||
एकविंशद्दिनान्येवं क्षीराहारो भवेत्ततः । (२५३।१)
ekaviṃśaddinānyevaṃ kṣīrāhāro bhavettataḥ |
अष्टवर्षाकृतिः प्राज्ञः कामरूपो महाबलः ॥ (२५३।२)
aṣṭavarṣākṛtiḥ prājñaḥ kāmarūpo mahābalaḥ ||
पश्येच्छिद्रां महीं सर्वां सप्तपातालसंयुताम् । (२५४।१)
paśyecchidrāṃ mahīṃ sarvāṃ saptapātālasaṃyutām |
अवध्यो देवदैत्यानां कल्पायुश्च प्रजायते ॥ (२५४।२)
avadhyo devadaityānāṃ kalpāyuśca prajāyate ||
उन्सिछ्त्बर्केइतथवोदकमादाय पारदं च मनःशिलाम् । (२५५।१)
Unsichtbarkeitathavodakamādāya pāradaṃ ca manaḥśilām |
मर्दयेत् खल्लपाषाणे नष्टपिष्टं भवेत्ततः ॥ (२५५।२)
mardayet khallapāṣāṇe naṣṭapiṣṭaṃ bhavettataḥ ||
स्वेदयेत् सप्तरात्रं तु त्रिलोहेन च वेष्टयेत् ॥ (२५६।०)
svedayet saptarātraṃ tu trilohena ca veṣṭayet ||
अन्तर्धानं क्षणाद्गच्छेत् विद्याधरपतिर्भवेत् । (२५७।१)
antardhānaṃ kṣaṇādgacchet vidyādharapatirbhavet |
सिद्धकन्याशतवृतो यावत् कल्पान् चतुर्दश ॥ (२५७।२)
siddhakanyāśatavṛto yāvat kalpān caturdaśa ||
दिनेषु तेषु सर्वेषु दद्याच्छाल्योदनं घृतम् । (२५८।१)
dineṣu teṣu sarveṣu dadyācchālyodanaṃ ghṛtam |
पयसा च समायुक्तं नित्यमेवं तु कारयेत् ॥ (२५८।२)
payasā ca samāyuktaṃ nityamevaṃ tu kārayet ||
उष्णोदकविधिउष्णोदकविधिं वक्ष्ये समाहितमनाः शृणु । (२५९।१)
uṣṇodakavidhiuṣṇodakavidhiṃ vakṣye samāhitamanāḥ śṛṇu |
पश्येदुष्णोदकं यत्र वासं तत्रैव कारयेत् ॥ (२५९।२)
paśyeduṣṇodakaṃ yatra vāsaṃ tatraiva kārayet ||
अस्ति गोदावरी नाम महाराष्ट्रेऽतिविश्रुता । (२६०।१)
asti godāvarī nāma mahārāṣṭre'tiviśrutā |
तस्या उत्तरभागे तु सह्याद्रिः पुण्यपर्वतः ॥ (२६०।२)
tasyā uttarabhāge tu sahyādriḥ puṇyaparvataḥ ||
तत्र मातापुरं नाम प्रसिद्धं देवतागृहम् । (२६१।१)
tatra mātāpuraṃ nāma prasiddhaṃ devatāgṛham |
तस्मादुत्तरतो देवि कम्पाख्यं नगरं परम् ॥ (२६१।२)
tasmāduttarato devi kampākhyaṃ nagaraṃ param ||
तत्र कम्पेश्वरो देवस् तत्रास्त्युष्णोदकं ध्रुवम् । (२६२।१)
tatra kampeśvaro devas tatrāstyuṣṇodakaṃ dhruvam |
प्रणीताख्या नदी तत्र स्नात्वा वै साधकोत्तमः । (२६२।२)
praṇītākhyā nadī tatra snātvā vai sādhakottamaḥ |
पश्चादुष्णोदके कुण्डे विधिं कुर्याद् यथोदितः ॥ (२६२।३)
paścāduṣṇodake kuṇḍe vidhiṃ kuryād yathoditaḥ ||
शर्वरीम् उषितस्तत्र धनवांश्च दिने दिने । (२६३।१)
śarvarīm uṣitastatra dhanavāṃśca dine dine |
भक्षयेन्मासमात्रं तु जीवेद् वर्षशताष्टकम् ॥ (२६३।२)
bhakṣayenmāsamātraṃ tu jīved varṣaśatāṣṭakam ||
वर्षमेकं प्रयुञ्जीत जीवेद्वर्षायुतं सुखी । (२६४।१)
varṣamekaṃ prayuñjīta jīvedvarṣāyutaṃ sukhī |
वर्षमेकं पिबेत् तोयं जीवेच्चन्द्रार्कतारकम् । (२६५।१)
varṣamekaṃ pibet toyaṃ jīveccandrārkatārakam |
तस्य मूत्रपुरीषेण शुल्वं भवति काञ्चनम् ॥ (२६५।२)
tasya mūtrapurīṣeṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam ||
शुल्ब -> कनकौष्णोदकं च कासीसं गन्धपाषाणसंयुतम् । (२६६।१)
śulba -> kanakauṣṇodakaṃ ca kāsīsaṃ gandhapāṣāṇasaṃyutam |
चतुर्थांशेन रसकं दशभागं विनिक्षिपेत् ॥ (२६६।२)
caturthāṃśena rasakaṃ daśabhāgaṃ vinikṣipet ||
शुल्वं च मर्दयेत् सर्वं नष्टपिष्टं क्षणेन तु । (२६७।१)
śulvaṃ ca mardayet sarvaṃ naṣṭapiṣṭaṃ kṣaṇena tu |
तेन लेपितमात्रेण शुल्वं भवति काञ्चनम् ॥ (२६७।२)
tena lepitamātreṇa śulvaṃ bhavati kāñcanam ||
शुल्ब -> कनकनिषिक्तं तेन तोयेन प्रतिवापं ददेद् बुधः । (२६८।१)
śulba -> kanakaniṣiktaṃ tena toyena prativāpaṃ daded budhaḥ |
शुल्वं च जायते हेम तरुणादित्यवर्चसम् ॥ (२६८।२)
śulvaṃ ca jāyate hema taruṇādityavarcasam ||
तार -> कनक (?)तज्जलेन निषिक्तं च हेम बीजार्थसंयुतम् । (२६९।१)
tāra -> kanaka (?)tajjalena niṣiktaṃ ca hema bījārthasaṃyutam |
तारं चानेन मार्गेण निषिक्तं हेमतां व्रजेत् ॥ (२६९।२)
tāraṃ cānena mārgeṇa niṣiktaṃ hematāṃ vrajet ||
लन्ग्लेबिग्केइतुष्णोदकेन भल्लातं तिलपिष्टं च भक्षयेत् । (२७०।१)
Langlebigkeituṣṇodakena bhallātaṃ tilapiṣṭaṃ ca bhakṣayet |
षोडशवर्णकशुल्बरसगन्धाश्मरसकं तुत्थं दरदमाक्षिकम् । (२७१।१)
ṣoḍaśavarṇakaśulbarasagandhāśmarasakaṃ tutthaṃ daradamākṣikam |
याममुष्णाम्भसा घृष्टं तारपत्त्राणि लेपयेत् ॥ (२७१।२)
yāmamuṣṇāmbhasā ghṛṣṭaṃ tārapattrāṇi lepayet ||
द्विवारं तु धमेद्देवि स्याच्चतुर्दशवर्णकम् । (२७२।१)
dvivāraṃ tu dhameddevi syāccaturdaśavarṇakam |
हेर्स्तेल्लुन्ग् वोन् खोटएकैकं हेमतारांशं द्वंद्वं कान्ताभ्रयोः पृथक् । (२७३।१)
Herstellung von khoṭaekaikaṃ hematārāṃśaṃ dvaṃdvaṃ kāntābhrayoḥ pṛthak |
उष्णोदकेन संमर्द्य धमनात् खोटतां व्रजेत् ॥ (२७३।२)
uṣṇodakena saṃmardya dhamanāt khoṭatāṃ vrajet ||
तन्मुखे धारयेन्मासं वज्रकायो भवेन्नरः । (२७४।१)
tanmukhe dhārayenmāsaṃ vajrakāyo bhavennaraḥ |
शुल्ब -> कनकतच्चूर्णं यवमात्रं तु भक्षयेन्मधुसर्पिषा । (२७४।२)
śulba -> kanakataccūrṇaṃ yavamātraṃ tu bhakṣayenmadhusarpiṣā |
यावत् पलं तस्य मलैः शुल्वं भवति काञ्चनम् ॥ (२७४।३)
yāvat palaṃ tasya malaiḥ śulvaṃ bhavati kāñcanam ||
उष्णोदपाचितान् खादेत् कुलत्थान् क्षीरपो भवेत् । (२७५।१)
uṣṇodapācitān khādet kulatthān kṣīrapo bhavet |
स्नानमुष्णाम्भसा कुर्यात् वर्षाद्वर्षशतायुषम् ॥ (२७५।२)
snānamuṣṇāmbhasā kuryāt varṣādvarṣaśatāyuṣam ||
लन्ग्लेबिग्केइत्क्षीरमुष्णोदकं क्वाथं त्रिफलायाश्च पाचयेत् । (२७६।१)
Langlebigkeitkṣīramuṣṇodakaṃ kvāthaṃ triphalāyāśca pācayet |
पायसं कान्तपात्रे तन्मासम् एकं तु भक्षयेत् । (२७६।२)
pāyasaṃ kāntapātre tanmāsam ekaṃ tu bhakṣayet |
भुक्त्वा जीवेत् कल्पशतं वैष्णवायुर् भवेन्नरः ॥ (२७६।३)
bhuktvā jīvet kalpaśataṃ vaiṣṇavāyur bhavennaraḥ ||
शैलोदकअतः परं प्रवक्ष्यामि शैलोदकविधिं प्रिये । (२७७।१)
śailodakaataḥ paraṃ pravakṣyāmi śailodakavidhiṃ priye |
कर्दमापो महीशैलं शिलं चेति चतुर्विधम् ॥ (२७७।२)
kardamāpo mahīśailaṃ śilaṃ ceti caturvidham ||
कानिचित् क्षणवेधीनि दिनवेधीनि कानिचित् । (२७८।१)
kānicit kṣaṇavedhīni dinavedhīni kānicit |
क्षिप्तं यदा भवेत् काष्ठं शैलीभूतं च दृश्यते । (२७९।१)
kṣiptaṃ yadā bhavet kāṣṭhaṃ śailībhūtaṃ ca dṛśyate |
बहिरन्तश्च देवेशि वेधकं तत् प्रकीर्तितम् ॥ (२७९।२)
bahirantaśca deveśi vedhakaṃ tat prakīrtitam ||
हिङ्गुलं हरितालं च गन्धकं च मनःशिला । (२८०।१)
hiṅgulaṃ haritālaṃ ca gandhakaṃ ca manaḥśilā |
एषां गन्धापहारं यत् कुरुते तच्च वेधकम् ॥ (२८०।२)
eṣāṃ gandhāpahāraṃ yat kurute tacca vedhakam ||
प्र्ड़ुन्ग् औड़् शैलोदकगन्धकं तालकं चैव तोयपूर्णे घटे क्षिपेत् । (२८१।१)
Prfung auf śailodakagandhakaṃ tālakaṃ caiva toyapūrṇe ghaṭe kṣipet |
यदा तद्बुद्बुदाकारं तदा शैलोदकं भवेत् । (२८१।२)
yadā tadbudbudākāraṃ tadā śailodakaṃ bhavet |
अन्यथा वेष्टकं देवि तदग्राह्यं निरर्थकम् ॥ (२८१।३)
anyathā veṣṭakaṃ devi tadagrāhyaṃ nirarthakam ||
वोर्कोम्मेन् वोन् शैलोदकश्रीशैले श्रीवनप्रान्ते पर्यङ्काख्ये शिलातले । (२८२।१)
Vorkommen von śailodakaśrīśaile śrīvanaprānte paryaṅkākhye śilātale |
तत्रस्थं क्षणवेधि स्यात् नदीभगवतीतटे । (२८२।२)
tatrasthaṃ kṣaṇavedhi syāt nadībhagavatītaṭe |
एकाहे वेधकं तत्र गोकर्णे तु दिनत्रयम् ॥ (२८२।३)
ekāhe vedhakaṃ tatra gokarṇe tu dinatrayam ||
भद्राङ्गे दिनवेधि स्यात् त्रिस्थलान्ते त्रिवासरम् । (२८३।१)
bhadrāṅge dinavedhi syāt tristhalānte trivāsaram |
धारेश्वरे पाक्षिकं स्यात् वर्षापुर्यां दिनैकतः ॥ (२८३।२)
dhāreśvare pākṣikaṃ syāt varṣāpuryāṃ dinaikataḥ ||
ब्रह्मेश्वरे मासिकं स्यात् व्याघ्रपुर्यां तु वासरम् । (२८४।१)
brahmeśvare māsikaṃ syāt vyāghrapuryāṃ tu vāsaram |
अघोरेशे मासिकं तु सिंहद्वीपे तथा पुनः । (२८४।२)
aghoreśe māsikaṃ tu siṃhadvīpe tathā punaḥ |
दिनमेकं ब्रह्मगिरौ विन्ध्ये तु क्षणवेधकम् ॥ (२८४।३)
dinamekaṃ brahmagirau vindhye tu kṣaṇavedhakam ||
वासरं माल्यवन्तेषु क्षणवेधि शिलोदकम् ॥ (२८५।०)
vāsaraṃ mālyavanteṣu kṣaṇavedhi śilodakam ||
किष्किन्ध्यापर्वते रम्ये पम्पातीरे तृणोदकम् । (२८६।१)
kiṣkindhyāparvate ramye pampātīre tṛṇodakam |
भूशैलमस्ति तत्रैव त्रिदिनं वेधि पर्वते ॥ (२८६।३)
bhūśailamasti tatraiva tridinaṃ vedhi parvate ||
सह्याचले पुरे देव्याः क्षीरक्षेत्रस्य संनिधौ । (२८७।१)
sahyācale pure devyāḥ kṣīrakṣetrasya saṃnidhau |
अन्यत्र यत्र तत्रापि ब्रह्मविष्णुशिवोद्भवम् । (२८८।१)
anyatra yatra tatrāpi brahmaviṣṇuśivodbhavam |
अमृतं तत्र तत्रापि वज्रीकरणम् उत्तमम् ॥ (२८८।२)
amṛtaṃ tatra tatrāpi vajrīkaraṇam uttamam ||
शैलोदकोत्पत्तितस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि यथा जानन्ति साधकाः ॥ (२८९।०)
śailodakotpattitasyotpattiṃ pravakṣyāmi yathā jānanti sādhakāḥ ||
यः स्वेदः पतितस्तस्माज्जातं शैलोदकं परम् ॥ (२९०।२)
yaḥ svedaḥ patitastasmājjātaṃ śailodakaṃ param ||
तन्मुखे क्षणिकं जातं क्रोडदेशे तु वासरम् । (२९१।१)
tanmukhe kṣaṇikaṃ jātaṃ kroḍadeśe tu vāsaram |
बाहुभ्यां त्र्यहवेधि स्यात् मासवेधि तु पार्श्वयोः । (२९१।२)
bāhubhyāṃ tryahavedhi syāt māsavedhi tu pārśvayoḥ |
षण्मासमपराङ्गे च सर्वं समफलं भवेत् ॥ (२९१।३)
ṣaṇmāsamaparāṅge ca sarvaṃ samaphalaṃ bhavet ||
अघोरास्त्रेण तत्क्षेत्ररक्षां कृत्वा दिशां बलिम् । (२९२।१)
aghorāstreṇa tatkṣetrarakṣāṃ kṛtvā diśāṃ balim |
दत्त्वा लक्षं जपित्वा तु गृह्णीयादमृतं परम् ॥ (२९२।२)
dattvā lakṣaṃ japitvā tu gṛhṇīyādamṛtaṃ param ||
लन्ग्लेबिग्केइत्शरद्ग्रीष्मवसन्तेषु हेमन्ते वा सुरार्चिते । (२९३।१)
Langlebigkeitśaradgrīṣmavasanteṣu hemante vā surārcite |
आयसे ताम्रपात्रे वा पात्रेऽलाबुमयेऽथवा । (२९३।२)
āyase tāmrapātre vā pātre'lābumaye'thavā |
शैलाम्बुपलमष्टौ तु पलं क्षीरस्य निक्षिपेत् ॥ (२९३।३)
śailāmbupalamaṣṭau tu palaṃ kṣīrasya nikṣipet ||
क्षीरावशेषं संक्वाथ्य त्रिसप्ताहं पिबेन्नरः । (२९४।१)
kṣīrāvaśeṣaṃ saṃkvāthya trisaptāhaṃ pibennaraḥ |
लन्ग्लेबिग्केइतथवाष्टपलं क्षीरं पलैकेनाम्बुना युतम् । (२९५।१)
Langlebigkeitathavāṣṭapalaṃ kṣīraṃ palaikenāmbunā yutam |
क्षीरावशेषं सेवेत पूर्वोक्तं लभते फलम् ॥ (२९५।२)
kṣīrāvaśeṣaṃ seveta pūrvoktaṃ labhate phalam ||
लन्ग्लेबिग्केइत्कुलत्थाष्टगुणं वारि पचेदष्टावशेषितम् । (२९६।१)
Langlebigkeitkulatthāṣṭaguṇaṃ vāri pacedaṣṭāvaśeṣitam |
चतुर्गुणेन तेनाज्यं पाचयेद् घृतशेषितम् ॥ (२९६।२)
caturguṇena tenājyaṃ pācayed ghṛtaśeṣitam ||
लिह्यान्मधुसमोपेतं त्रिसप्ताहं बृहस्पतिः । (२९७।१)
lihyānmadhusamopetaṃ trisaptāhaṃ bṛhaspatiḥ |
मासेन शास्त्रसम्पत्तिं ज्ञात्वा देवि बलाबलम् । (२९७।२)
māsena śāstrasampattiṃ jñātvā devi balābalam |
द्विर् अष्टवर्षकाकारः सहस्रायुर् न संशयः ॥ (२९७।३)
dvir aṣṭavarṣakākāraḥ sahasrāyur na saṃśayaḥ ||
लन्ग्लेबिग्केइतवशिष्टकुलत्थं तु पादांशं मधुसर्पिषा । (२९८।१)
Langlebigkeitavaśiṣṭakulatthaṃ tu pādāṃśaṃ madhusarpiṣā |
भक्षयेद् वर्षम् एकं तु मासेनायुतजीवितः ॥ (२९८।२)
bhakṣayed varṣam ekaṃ tu māsenāyutajīvitaḥ ||
लन्ग्लेबिग्केइत्तत्सिद्धतैलेनाभ्यङ्गं मर्दनं चापि कारयेत् । (२९९।१)
Langlebigkeittatsiddhatailenābhyaṅgaṃ mardanaṃ cāpi kārayet |
मासमेकं ततो मर्द्यं देहसिद्धिं करोति च ॥ (२९९।२)
māsamekaṃ tato mardyaṃ dehasiddhiṃ karoti ca ||
लन्ग्लेबिग्केइत्यः पिबेत् प्रातरुत्थाय शैलाम्बुचुलुकत्रयम् । (३०१।१)
Langlebigkeityaḥ pibet prātarutthāya śailāmbuculukatrayam |
षण्मासात् स्यात् सहस्रायुर् वलीपलितवर्जितः ॥ (३०१।२)
ṣaṇmāsāt syāt sahasrāyur valīpalitavarjitaḥ ||
लन्ग्लेबिग्केइतथवा सूतकं देवि वारिणा सह मर्दयेत् । (३०२।१)
Langlebigkeitathavā sūtakaṃ devi vāriṇā saha mardayet |
मासेनैकेन देवेशि नष्टपिष्टं भविष्यति ॥ (३०२।२)
māsenaikena deveśi naṣṭapiṣṭaṃ bhaviṣyati ||
लन्ग्लेबिग्केइतथवा तं रसं हेम्ना हेमभस्म ततो बली । (३०४।१)
Langlebigkeitathavā taṃ rasaṃ hemnā hemabhasma tato balī |
मर्दयेत्तेन तोयेन धामयेत् खदिराग्निना ॥ (३०४।२)
mardayettena toyena dhāmayet khadirāgninā ||
कर्ता हर्ता स्वयं सिद्धो जीवेच्चन्द्रार्कतारकम् ॥ (३०५।२)
kartā hartā svayaṃ siddho jīveccandrārkatārakam ||
एन्त्ड़ेर्नेन् वोन् अल्तेरुन्ग्सेर्स्छेइनुन्गेन्कुनटी चाभ्रमाक्षीकं हेम तारं तथैव च । (३०६।१)
Entfernen von Alterungserscheinungenkunaṭī cābhramākṣīkaṃ hema tāraṃ tathaiva ca |
तत् सर्वं पयसा क्षीरैर्मद्यं पाच्यं दिनत्रयम् । (३०६।२)
tat sarvaṃ payasā kṣīrairmadyaṃ pācyaṃ dinatrayam |
एन्त्ड़ेर्नेन् वोन् अल्तेरुन्ग्सेर्स्छेइनुन्गेनथ तेनोदकेनैव क्षीरार्धं पायसं पचेत् । (३०७।१)
Entfernen von Alterungserscheinungenatha tenodakenaiva kṣīrārdhaṃ pāyasaṃ pacet |
लन्ग्लेबिग्केइत्पक्त्वा तेनाम्भसा पथ्याः षष्टिं त्रीणि शतानि च । (३०८।१)
Langlebigkeitpaktvā tenāmbhasā pathyāḥ ṣaṣṭiṃ trīṇi śatāni ca |
मधु संयोज्य भाण्डस्थं भूमौ सर्वं निधापयेत् ॥ (३०८।२)
madhu saṃyojya bhāṇḍasthaṃ bhūmau sarvaṃ nidhāpayet ||
दिने दिने तथैकैकं भक्षयेत् प्रातरुत्थितः । (३०९।१)
dine dine tathaikaikaṃ bhakṣayet prātarutthitaḥ |
लन्ग्लेबिग्केइत्शैलीभूतं कुलत्थं वा भक्षयेन्मधुसर्पिषा । (३१०।१)
Langlebigkeitśailībhūtaṃ kulatthaṃ vā bhakṣayenmadhusarpiṣā |
वज्रकायकूष्माण्डं मारितं कृत्वा यानि कानि फलानि च । (३११।१)
vajrakāyakūṣmāṇḍaṃ māritaṃ kṛtvā yāni kāni phalāni ca |
जले क्षिप्तानि लोहानि शैलीभूतानि भक्षयेत् । (३११।२)
jale kṣiptāni lohāni śailībhūtāni bhakṣayet |
क्षीराहारश्च जीर्णान्ते वज्रकायो भवेन्नरः ॥ (३११।३)
kṣīrāhāraśca jīrṇānte vajrakāyo bhavennaraḥ ||
लन्ग्लेबिग्केइत्तेनोदकेन संमर्द्य अभ्रकं क्वाथयेत् प्रिये । (३१२।१)
Langlebigkeittenodakena saṃmardya abhrakaṃ kvāthayet priye |
कटुत्रययुतं खादेत् जीवेद्वर्षसहस्रकम् ॥ (३१२।२)
kaṭutrayayutaṃ khādet jīvedvarṣasahasrakam ||
वज्रकायअथवा रसकर्षैकं तज्जलेन तु मर्दयेत् । (३१३।१)
vajrakāyaathavā rasakarṣaikaṃ tajjalena tu mardayet |
इङ्गुदीफलमध्यस्थं तच्छैलोदकमध्यगम् । (३१३।२)
iṅgudīphalamadhyasthaṃ tacchailodakamadhyagam |
कालेन त्रिगुणेनैव काठिन्यं तस्य जायते ॥ (३१३।३)
kālena triguṇenaiva kāṭhinyaṃ tasya jāyate ||
षण्मासं तन्मुखे धार्यं वज्रकायं करोति च । (३१४।१)
ṣaṇmāsaṃ tanmukhe dhāryaṃ vajrakāyaṃ karoti ca |
लन्ग्लेबिग्केइत्गृहीत्वा त्रिफलां तत्र शैलवारिणि निक्षिपेत् । (३१५।१)
Langlebigkeitgṛhītvā triphalāṃ tatra śailavāriṇi nikṣipet |
यदा भवति तच्छैलं गृहीत्वा चूर्णयेत् ततः ॥ (३१५।२)
yadā bhavati tacchailaṃ gṛhītvā cūrṇayet tataḥ ||
कान्तजीर्णरसं तेन सार्धं घृतमधुप्लुतम् । (३१६।१)
kāntajīrṇarasaṃ tena sārdhaṃ ghṛtamadhuplutam |
भक्षयेद्वर्षमेकं तु ततः क्षीराशनो भवेत् ॥ (३१६।२)
bhakṣayedvarṣamekaṃ tu tataḥ kṣīrāśano bhavet ||
नीलकुञ्चितकेशश्च जीवेच्चन्द्रार्कतारकम् ॥ (३१७।२)
nīlakuñcitakeśaśca jīveccandrārkatārakam ||
शुल्ब, तार -> कनकपारदं हरितालं च शिला माक्षिकमेव च । (३१८।१)
śulba, tāra -> kanakapāradaṃ haritālaṃ ca śilā mākṣikameva ca |
दरदं च विषं चैव सर्वमेकत्र कारयेत् ॥ (३१८।२)
daradaṃ ca viṣaṃ caiva sarvamekatra kārayet ||
गोलकं कारयित्वा तु वारिमध्ये निधापयेत् ॥ (३१९।२)
golakaṃ kārayitvā tu vārimadhye nidhāpayet ||
तेन तारं च शुल्वं च काञ्चनं भवति ध्रुवम् ॥ (३२०।०)
tena tāraṃ ca śulvaṃ ca kāñcanaṃ bhavati dhruvam ||
नाग -> कनकशैलीभूतां हरिद्रां तु तच्चूर्णवापमात्रतः । (३२२।१)
nāga -> kanakaśailībhūtāṃ haridrāṃ tu taccūrṇavāpamātrataḥ |
हेमत्वं लभते नागो बालार्कसदृशप्रभम् ॥ (३२२।२)
hematvaṃ labhate nāgo bālārkasadṛśaprabham ||
लोह -> कनकशैलोदके विनिक्षिप्य भूशैले कर्दमेऽपि वा । (३२३।१)
loha -> kanakaśailodake vinikṣipya bhūśaile kardame'pi vā |
ज्ञात्वा कालप्रमाणेन बन्धयेत् पारदं ततः ॥ (३२३।२)
jñātvā kālapramāṇena bandhayet pāradaṃ tataḥ ||
दिव्यत्वप्राप्तिरक्तक्षारयुतं ध्मातं सुवर्णं समसारितम् । (३२४।१)
divyatvaprāptiraktakṣārayutaṃ dhmātaṃ suvarṇaṃ samasāritam |
शतांशेन तु लोहानां सर्वेषां हेमकारकम् ॥ (३२४।२)
śatāṃśena tu lohānāṃ sarveṣāṃ hemakārakam ||
द्वितीयसारणां प्राप्य भक्षयेन्मधुसर्पिषा । (३२५।१)
dvitīyasāraṇāṃ prāpya bhakṣayenmadhusarpiṣā |
तत्कालं चित्तजातानाम् ऊर्ध्वं भवति चानिलः ॥ (३२५।२)
tatkālaṃ cittajātānām ūrdhvaṃ bhavati cānilaḥ ||
द्वितीयसारणां प्राप्य सहस्रांशेन विध्यति । (३२७।१)
dvitīyasāraṇāṃ prāpya sahasrāṃśena vidhyati |
तं खोटं धारयेद्वक्त्रे दिव्यत्वं लभते ध्रुवम् ॥ (३२७।२)
taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre divyatvaṃ labhate dhruvam ||
wइएदेर्होल्तेस् सारण मित् शैलोदकनिचुले ककुभे चैव किंशुके मधुकेऽपि वा । (३२८।१)
wiederholtes sāraṇa mit śailodakanicule kakubhe caiva kiṃśuke madhuke'pi vā |
पारदं गन्धकं चैव मर्दयेत् गुलिकाकृति । (३२९।१)
pāradaṃ gandhakaṃ caiva mardayet gulikākṛti |
पाचयेद्दिनमेकं तु हेम्ना संवेष्ट्य धारयेत् ॥ (३२९।२)
pācayeddinamekaṃ tu hemnā saṃveṣṭya dhārayet ||
त्रिफलाव्योषकल्केन वेष्टयित्वा प्रयत्नतः । (३३०।१)
triphalāvyoṣakalkena veṣṭayitvā prayatnataḥ |
पादेन कनकं दत्त्वा पारदं तत्र योजयेत् । (३३०।२)
pādena kanakaṃ dattvā pāradaṃ tatra yojayet |
क्षिपेच्छैलाम्बुमध्यस्थं गुलिका वज्रवद्भवेत् ॥ (३३०।३)
kṣipecchailāmbumadhyasthaṃ gulikā vajravadbhavet ||
पूर्ववत् सारणा कार्या पूर्ववत् सिद्धिदा भवेत् । (३३१।१)
pūrvavat sāraṇā kāryā pūrvavat siddhidā bhavet |
धार्यमाणा मुखे सा तु सहस्रायुष्करी भवेत् ॥ (३३१।२)
dhāryamāṇā mukhe sā tu sahasrāyuṣkarī bhavet ||
धार्यमाणा मुखे सेयमयुतायुःप्रदा भवेत् ॥ (३३२।२)
dhāryamāṇā mukhe seyamayutāyuḥpradā bhavet ||
तं खोटं धारयेद्वक्त्रे लक्षायुर्जायते नरः ॥ (३३३।२)
taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre lakṣāyurjāyate naraḥ ||
चतुर्थीं सारणां प्राप्य कोटिवेधो न संशयः । (३३४।१)
caturthīṃ sāraṇāṃ prāpya koṭivedho na saṃśayaḥ |
कोट्यायुर्जीवितं तस्य खेचरत्वं च लभ्यते ॥ (३३४।२)
koṭyāyurjīvitaṃ tasya khecaratvaṃ ca labhyate ||
पञ्चभिर् दशकोटिः स्यात् षड्भिः कोटिशतं भवेत् । (३३५।१)
pañcabhir daśakoṭiḥ syāt ṣaḍbhiḥ koṭiśataṃ bhavet |
यावच्चन्द्रार्कजीवित्वम् अनन्तबलवीर्यवान् ॥ (३३५।२)
yāvaccandrārkajīvitvam anantabalavīryavān ||
खेचरी नाम विख्याता भैरवेण प्रचोदिता ॥ (३३६।२)
khecarī nāma vikhyātā bhairaveṇa pracoditā ||
यस्तु तद्राजिकामात्रं मासमेकं तु भक्षयेत् । (३३७।१)
yastu tadrājikāmātraṃ māsamekaṃ tu bhakṣayet |
वज्रदेहः स सिद्धः स्यात् दिव्यस्त्रीजनवल्लभः । (३३७।२)
vajradehaḥ sa siddhaḥ syāt divyastrījanavallabhaḥ |
क्रीडते खेचरैर् भोगैः स्वेच्छया शिवतां व्रजेत् ॥ (३३७।३)
krīḍate khecarair bhogaiḥ svecchayā śivatāṃ vrajet ||
नानाविधफलं च स्यात् तद्रसैर् बीजतैलतः । (३३८।१)
nānāvidhaphalaṃ ca syāt tadrasair bījatailataḥ |
गुटिका ड़्र् उन्सिछ्त्बर्केइत्, लन्गेस् लेबेन् + वेधतद्बद्धं पारदं चैव गुटिकां शृणु सुन्दरि ॥ (३३८।२)
guṭikā fr Unsichtbarkeit, langes Leben + vedhatadbaddhaṃ pāradaṃ caiva guṭikāṃ śṛṇu sundari ||
शुद्धबद्धरसेन्द्रस्तु गन्धकं तत्र जारयेत् । (३३९।१)
śuddhabaddharasendrastu gandhakaṃ tatra jārayet |
त्रिगुणे गन्धके जीर्णे तेन हेम तु कारयेत् ॥ (३३९।२)
triguṇe gandhake jīrṇe tena hema tu kārayet ||
कारयेद्भस्म सूतं तु काञ्चनं तत्र सूतकम् । (३४०।१)
kārayedbhasma sūtaṃ tu kāñcanaṃ tatra sūtakam |
तद्भस्म सूतके जार्यं रसेन्द्रस्य समे समम् ॥ (३४०।२)
tadbhasma sūtake jāryaṃ rasendrasya same samam ||
तद्वज्रं जायते भस्म सिन्दूरारुणसंनिभम् ॥ (३४१।२)
tadvajraṃ jāyate bhasma sindūrāruṇasaṃnibham ||
तद्भस्म जारयते सूते त्रिगुणे तु सुरार्चिते । (३४२।१)
tadbhasma jārayate sūte triguṇe tu surārcite |
हाटके सारयेत्तं तु गुटिकां तेन कारयेत् ॥ (३४२।२)
hāṭake sārayettaṃ tu guṭikāṃ tena kārayet ||
त्रिलोहावेष्टितं तं तु मुखे प्रक्षिप्य साधकः । (३४३।१)
trilohāveṣṭitaṃ taṃ tu mukhe prakṣipya sādhakaḥ |
नष्टच्छायो भवेत् सो ऽयमदृश्यो देवदानवैः ॥ (३४३।२)
naṣṭacchāyo bhavet so 'yamadṛśyo devadānavaiḥ ||
तत्क्षणाद् वेधयेद्देवि सर्वलोहानि काञ्चनम् । (३४४।१)
tatkṣaṇād vedhayeddevi sarvalohāni kāñcanam |
अब्wएह्र् वोन् Wअड़्ड़ेन्शूलिनं शक्तिसंयुक्तं रत्नादिगुणभूषितम् । (३४५।१)
Abwehr von Waffenśūlinaṃ śaktisaṃyuktaṃ ratnādiguṇabhūṣitam |
वक्त्रे करे च बिभृयात् सर्वायुधनिवारणात् ॥ (३४५।२)
vaktre kare ca bibhṛyāt sarvāyudhanivāraṇāt ||
पिल्ले गेगेन् ग्रौएस् हअर्व्योम माक्षिकसत्त्वं च तारामात्रं सुरायुधम् । (३४६।१)
Pille gegen graues Haarvyoma mākṣikasattvaṃ ca tārāmātraṃ surāyudham |
वैक्रान्तं तालकं सूतं रत्नादिगुणभूषितम् ॥ (३४६।२)
vaikrāntaṃ tālakaṃ sūtaṃ ratnādiguṇabhūṣitam ||
वक्त्रस्था नाशयेत् साक्षात् पलितं नात्र संशयः । (३४७।२)
vaktrasthā nāśayet sākṣāt palitaṃ nātra saṃśayaḥ |
सिएग् इन् वेर्स्छ्। सितुअतिओनेन्हेम तारं तथा भानुं समभागानि कारयेत् । (३४८।१)
Sieg in versch. Situationenhema tāraṃ tathā bhānuṃ samabhāgāni kārayet |
स्त्रीरजो व्याघ्रमध्यस्थं पद्मसूत्रेण वेष्टयेत् ॥ (३४८।२)
strīrajo vyāghramadhyasthaṃ padmasūtreṇa veṣṭayet ||
सेचयेत्तत् तथावेष्ट्य गुह्यस्थाने निधापयेत् । (३४९।१)
secayettat tathāveṣṭya guhyasthāne nidhāpayet |
रणे राजकुले द्यूते दिव्ये काम्ये जयो भवेत् । (३४९।२)
raṇe rājakule dyūte divye kāmye jayo bhavet |
यन्मुखे चैव तद्गोलं स सर्वरञ्जको भवेत् ॥ (३४९।३)
yanmukhe caiva tadgolaṃ sa sarvarañjako bhavet ||
पिल्ले गेगेन् क्रन्खेइत् उस्w।वैक्रान्ताभ्रककान्तं तु सस्यकं तु सुरायुधम् । (३५०।१)
Pille gegen Krankheit usw.vaikrāntābhrakakāntaṃ tu sasyakaṃ tu surāyudham |
विभीतकादिसम्भूतकाञ्चिकस्य समं भवेत् ॥ (३५०।२)
vibhītakādisambhūtakāñcikasya samaṃ bhavet ||
रोगमृत्युजरा हन्ति वक्त्रस्था नात्र संशयः ॥ (३५१।३)
rogamṛtyujarā hanti vaktrasthā nātra saṃśayaḥ ||
पिल्ले गेगेन् क्रन्खेइत् उस्w।पञ्चतारं वरारोहे सूतकं द्वयमेव च । (३५२।१)
Pille gegen Krankheit usw.pañcatāraṃ varārohe sūtakaṃ dvayameva ca |
त्रयो गगनभागाः स्युर् एकैकं हेमकान्तयोः ॥ (३५२।२)
trayo gaganabhāgāḥ syur ekaikaṃ hemakāntayoḥ ||
अक्षयो ह्य् अजरश्चैव भवेत्तेन महाबलः । (३५३।२)
akṣayo hy ajaraścaiva bhavettena mahābalaḥ |
सर्वरोगविनिर्मुक्तो जीवेद्वक्त्रे विधारणात् ॥ (३५३।३)
sarvarogavinirmukto jīvedvaktre vidhāraṇāt ||
लन्ग्लेबिग्केइत्भस्मसूतपलैकं च मृतकान्तपलं तथा । (३५४।१)
Langlebigkeitbhasmasūtapalaikaṃ ca mṛtakāntapalaṃ tathā |
एकीकृत्याथ तत् सर्वं मध्वाज्येन तु पेषयेत् ॥ (३५५।२)
ekīkṛtyātha tat sarvaṃ madhvājyena tu peṣayet ||
गुटिकाः कारयेद्देवि षष्ट्यधिकशतत्रयम् । (३५६।१)
guṭikāḥ kārayeddevi ṣaṣṭyadhikaśatatrayam |
एकैकं भक्षयेन्नित्यं वर्षमेकं निरन्तरम् ॥ (३५६।२)
ekaikaṃ bhakṣayennityaṃ varṣamekaṃ nirantaram ||
जीवेद्वर्षसहस्राणि रुद्रतुल्यो महाबलः ॥ (३५७।०)
jīvedvarṣasahasrāṇi rudratulyo mahābalaḥ ||
रसभस्मरसायन: गेसुन्धेइत्, लन्ग्लेबिग्केइत्, ॥।अतः परं प्रवक्ष्यामि रसभस्मरसायनम् । (३५८।१)
rasabhasmarasāyana: Gesundheit, Langlebigkeit, ...ataḥ paraṃ pravakṣyāmi rasabhasmarasāyanam |
विज्ञेयं निष्परीहारं साक्षाद्दिव्यौषधं परम् ॥ (३५८।२)
vijñeyaṃ niṣparīhāraṃ sākṣāddivyauṣadhaṃ param ||
आमलक्यादि कान्तं च पारदं च मनःशिलाम् । (३५९।१)
āmalakyādi kāntaṃ ca pāradaṃ ca manaḥśilām |
माषं त्रिमाषं त्रिगुणं भक्षयेत्तु क्रमेण तु । (३६०।१)
māṣaṃ trimāṣaṃ triguṇaṃ bhakṣayettu krameṇa tu |
वर्षत्रयपरं देवि पादनिष्कार्धकं क्रमात् ॥ (३६०।२)
varṣatrayaparaṃ devi pādaniṣkārdhakaṃ kramāt ||
षट् सप्ताष्टौ च वर्षाणि क्रमान्निष्कप्रमाणतः । (३६१।१)
ṣaṭ saptāṣṭau ca varṣāṇi kramānniṣkapramāṇataḥ |
भुञ्जीत स च दिव्यान्नं जरावैरूप्यवर्जितः ॥ (३६१।२)
bhuñjīta sa ca divyānnaṃ jarāvairūpyavarjitaḥ ||
किंचित् काञ्चनसंयुक्तं निष्कं निष्कार्धमेव च । (३६२।१)
kiṃcit kāñcanasaṃyuktaṃ niṣkaṃ niṣkārdhameva ca |
यो भक्षयेत् त्रिभिर्वर्षैः सर्वव्याधीन् जयत्यलम् ॥ (३६२।२)
yo bhakṣayet tribhirvarṣaiḥ sarvavyādhīn jayatyalam ||
अष्टवर्षे सहस्रायुः द्वादशे लक्षवेधकः । (३६३।१)
aṣṭavarṣe sahasrāyuḥ dvādaśe lakṣavedhakaḥ |
पिल्ले, उम् गन्ज़् तोल्ल् ज़ु wएर्देन्शतपलम् अभयानाम् अक्षधात्र्योस् तथैव क्वथितजलशताष्टौ भागमष्टावशेषम् । (३६४।१)
Pille, um ganz toll zu werdenśatapalam abhayānām akṣadhātryos tathaiva kvathitajalaśatāṣṭau bhāgamaṣṭāvaśeṣam |
घृतमधुसितयाढ्यं व्योषचित्रं दशांशं रसफलरससिद्धं लोहजीर्णं मृतं च ॥ (३६४।२)
ghṛtamadhusitayāḍhyaṃ vyoṣacitraṃ daśāṃśaṃ rasaphalarasasiddhaṃ lohajīrṇaṃ mṛtaṃ ca ||
गिरिजतुसममभ्रं कान्तभृङ्गं विडङ्गं रससहितसुभाव्यं तण्डुलैर्दिव्यमुख्यैः । (३६५।१)
girijatusamamabhraṃ kāntabhṛṅgaṃ viḍaṅgaṃ rasasahitasubhāvyaṃ taṇḍulairdivyamukhyaiḥ |
अहिमरकृतकल्कं लोहपात्रस्थमाषं त्रिदिनतनुसुसिद्धं कल्कमेतद्वरिष्ठम् ॥ (३६५।२)
ahimarakṛtakalkaṃ lohapātrasthamāṣaṃ tridinatanususiddhaṃ kalkametadvariṣṭham ||
लिहति शयनकाले वामनेत्रावसेवी घननिबिडसुमध्यो मत्तमातंगदर्पः । (३६६।१)
lihati śayanakāle vāmanetrāvasevī ghananibiḍasumadhyo mattamātaṃgadarpaḥ |
विगतसकलदोषः सर्वदिग्दिव्यचक्षुः मदन इव सुकान्तिः कामिनीनां प्रवीरः ॥ (३६६।२)
vigatasakaladoṣaḥ sarvadigdivyacakṣuḥ madana iva sukāntiḥ kāminīnāṃ pravīraḥ ||
जलदलववपुष्मान् कुञ्चितानीलकेशः सुरगुरुरिव शुद्धः सत्कविश्चित्रकारी । (३६७।१)
jaladalavavapuṣmān kuñcitānīlakeśaḥ suragururiva śuddhaḥ satkaviścitrakārī |
वृषभगतिविचेष्टः स्निग्धगम्भीरघोषः सुरगज इव लोके श्रान्तिहन्ताशु नित्यम् ॥ (३६७।२)
vṛṣabhagativiceṣṭaḥ snigdhagambhīraghoṣaḥ suragaja iva loke śrāntihantāśu nityam ||
प्रभवति खलु लोके सोमतारार्कजीवी कमलसदनसुश्रीर् न्यायशास्त्रादिवेत्ता । (३६८।१)
prabhavati khalu loke somatārārkajīvī kamalasadanasuśrīr nyāyaśāstrādivettā |
सुजनसमयपाता धर्मदीक्षानुमाता हरिहरमगभीरः सूर्यसोमाब्धिधीरः ॥ (३६८।२)
sujanasamayapātā dharmadīkṣānumātā hariharamagabhīraḥ sūryasomābdhidhīraḥ ||
पिल्ले ड़्र् ग्त्तेर्बेस्¦न्ड़्तिगुन्ग्कान्तहेमरविचन्द्रमभ्रकं गोलकं निहितमिङ्गुदीफले । (३६९।१)
Pille fr Gtterbes¦nftigungkāntahemaravicandramabhrakaṃ golakaṃ nihitamiṅgudīphale |
शैलवारिवरसिद्धगोलकं सुन्दरं ह्य् अमररञ्जकं शुभम् ॥ (३६९।२)
śailavārivarasiddhagolakaṃ sundaraṃ hy amararañjakaṃ śubham ||
वज्रकायकान्तहेमरविचन्द्रम् अभ्रकं वज्ररत्नम् अहिराजगोलकम् । (३७०।१)
vajrakāyakāntahemaravicandram abhrakaṃ vajraratnam ahirājagolakam |
क्षिप्तम् आमलककाष्ठकोटरे भूमिशैलनिहितं समुद्धृतम् । (३७०।२)
kṣiptam āmalakakāṣṭhakoṭare bhūmiśailanihitaṃ samuddhṛtam |
शैलतां गतमथाहितं मुखे वज्रकायकरम् अल्पवासरैः ॥ (३७०।३)
śailatāṃ gatamathāhitaṃ mukhe vajrakāyakaram alpavāsaraiḥ ||
खेचरीगुटिकातालहेमवरशुल्बसूतकैः गोलकं वरणकाष्ठयन्त्रितम् । (३७१।१)
khecarīguṭikātālahemavaraśulbasūtakaiḥ golakaṃ varaṇakāṣṭhayantritam |
शैलवारिकृतसुन्दरीरसं खेचरीति गुटिका निगद्यते ॥ (३७१।२)
śailavārikṛtasundarīrasaṃ khecarīti guṭikā nigadyate ||
पिल्ले ड़्र् विजयशैलाम्बुनिक्षिप्तपलाशबीजं शैलीकृतं क्षौद्रघृतेन खादेत् । (३७२।१)
Pille fr vijayaśailāmbunikṣiptapalāśabījaṃ śailīkṛtaṃ kṣaudraghṛtena khādet |
त्रिःसप्तरात्रं दिनमेकमेकं सहस्रजीवी विजयी नरः स्यात् ॥ (३७२।२)
triḥsaptarātraṃ dinamekamekaṃ sahasrajīvī vijayī naraḥ syāt ||
खेचरी-पिल्लेसूतकं चाभ्रकं चैव वज्रीक्षीरसमन्वितम् । (३७३।१)
khecarī-Pillesūtakaṃ cābhrakaṃ caiva vajrīkṣīrasamanvitam |
करञ्जफलमध्यस्थं सूतकं तत्र निक्षिपेत् । (३७४।१)
karañjaphalamadhyasthaṃ sūtakaṃ tatra nikṣipet |
घृतशैलाम्बुमध्यस्थं सहस्रायुः प्रयच्छति ॥ (३७४।२)
ghṛtaśailāmbumadhyasthaṃ sahasrāyuḥ prayacchati ||
तिन्दुके द्विसहस्रायुः जम्बीरे त्रिसहस्रकम् । (३७५।१)
tinduke dvisahasrāyuḥ jambīre trisahasrakam |
मातुलुङ्गे च नारङ्गे चतुःपञ्चसहस्रकम् ॥ (३७५।२)
mātuluṅge ca nāraṅge catuḥpañcasahasrakam ||
रम्भाफले षट्सहस्रं पनसे सप्तसंख्यकम् । (३७६।१)
rambhāphale ṣaṭsahasraṃ panase saptasaṃkhyakam |
त्रिंशत्सहस्रं पद्मे च लक्षमामलके पुनः ॥ (३७७।२)
triṃśatsahasraṃ padme ca lakṣamāmalake punaḥ ||
वेर्ज्न्गुन्ग्, लक्षवेधअभ्रपत्त्रद्रवे क्वाथमहोरात्रं शिलोदके । (३७८।१)
Verjngung, lakṣavedhaabhrapattradrave kvāthamahorātraṃ śilodake |
तस्मात्तु चोद्धृतं सूतं मृत्युदारिद्र्यनाशनम् ॥ (३७८।२)
tasmāttu coddhṛtaṃ sūtaṃ mṛtyudāridryanāśanam ||
वेर्ग्त्त्लिछुन्ग्कर्दमं च कुमार्याश्च रसेन कृतगोलकम् । (३८०।१)
Vergttlichungkardamaṃ ca kumāryāśca rasena kṛtagolakam |
धमनात् पतते सत्त्वं मुखे तद्धारयेन्नरः । (३८०।२)
dhamanāt patate sattvaṃ mukhe taddhārayennaraḥ |
षण्मासेन प्रयोगेण ह्य् अजरामरतां व्रजेत् ॥ (३८०।३)
ṣaṇmāsena prayogeṇa hy ajarāmaratāṃ vrajet ||
उन्सिछ्त्बर्केइत्स्रोतोञ्जनयुतं ध्मातं सत्त्वं पारदमिश्रितम् । (३८१।१)
Unsichtbarkeitsrotoñjanayutaṃ dhmātaṃ sattvaṃ pāradamiśritam |
तं खोटं धारयेद्वक्त्रे अदृश्यो भवति ध्रुवम् ॥ (३८१।२)
taṃ khoṭaṃ dhārayedvaktre adṛśyo bhavati dhruvam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.