रसार्णवRasārṇava

RArṇ, 3

3 of 18 · 68 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीदेव्युवाच । (१।१)

śrīdevyuvāca |

1.2१.२

भगवन् देवदेवेश लोकनाथ जगत्पते । (१।२)

bhagavan devadeveśa lokanātha jagatpate |

1.3१.३

मन्त्रन्यासं समाचक्ष्व रसकर्मोपकारकम् ॥ (१।३)

mantranyāsaṃ samācakṣva rasakarmopakārakam ||

2.1२.१

श्रीभैरव उवाच । (२।१)

śrībhairava uvāca

2.2२.२

पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि मन्त्रमूर्तिं रसाङ्कुशीम् । (२।२)

punaranyaṃ pravakṣyāmi mantramūrtiṃ rasāṅkuśīm |

2.3२.३

पञ्चमं तु गृहं देवि दुर्लभं देवदानवैः ॥ (२।३)

pañcamaṃ tu gṛhaṃ devi durlabhaṃ devadānavaiḥ ||

3.1३.१

चत्वारः प्रधानगृहाः हंसगृहं तु पञ्चमम् । (३।१)

catvāraḥ pradhānagṛhāḥ haṃsagṛhaṃ tu pañcamam |

3.2३.२

यत्र सिद्धिर् मकारादिः तिष्ठते पञ्चमे गृहे ॥ (३।२)

yatra siddhir makārādiḥ tiṣṭhate pañcame gṛhe ||

4.1४.१

लिङ्गाश्रयं यथा रूपं लिङ्गिमाया तु लिङ्गिनी । (४।१)

liṅgāśrayaṃ yathā rūpaṃ liṅgimāyā tu liṅginī |

4.2४.२

गगनेन तु सा ज्ञेया भगरेखा तु पञ्चमे ॥ (४।२)

gaganena tu sā jñeyā bhagarekhā tu pañcame ||

5.1५.१

प्रणवं पूर्वम् उच्चार्य बीजं शब्दमनुत्तरम् । (५।१)

praṇavaṃ pūrvam uccārya bījaṃ śabdamanuttaram |

5.2५.२

ह्रींकारं चैव क्रींकारं हंसबुद्धिमनन्तरम् ॥ (५।२)

hrīṃkāraṃ caiva krīṃkāraṃ haṃsabuddhimanantaram ||

6.1६.१

कालपाशं महामन्त्रं गृह्णीयात् साधकेश्वरः । (६।१)

kālapāśaṃ mahāmantraṃ gṛhṇīyāt sādhakeśvaraḥ |

6.2६.२

महारम्भे तु तन्मन्त्रं प्रतीहारं रसाङ्कुशीम् ॥ (६।२)

mahārambhe tu tanmantraṃ pratīhāraṃ rasāṅkuśīm ||

7.1७.१

लक्षमेकं जपेत्तस्य महासिद्धिः प्रवर्तते । (७।१)

lakṣamekaṃ japettasya mahāsiddhiḥ pravartate |

7.2७.२

बालवत्सपुरीषं तु ततः केनैव ग्राहयेत् ॥ (७।२)

bālavatsapurīṣaṃ tu tataḥ kenaiva grāhayet ||

8.1८.१

चिताग्निभस्म तेनैव ग्राहयेत् परमेश्वरि । (८।१)

citāgnibhasma tenaiva grāhayet parameśvari |

8.2८.२

क्षेत्रं तदुत्तमं स्थानं रसेन्द्रस्तत्र तिष्ठति ॥ (८।२)

kṣetraṃ taduttamaṃ sthānaṃ rasendrastatra tiṣṭhati ||

9.1९.१

मार्जन्या मार्जयेत्स्थानं कुब्जिकाख्या तु खेचरी । (९।१)

mārjanyā mārjayetsthānaṃ kubjikākhyā tu khecarī |

9.2९.२

द्वात्रिंशदक्षरा देवि पञ्चनादेषु संस्थिता ॥ (९।२)

dvātriṃśadakṣarā devi pañcanādeṣu saṃsthitā ||

10.1१०.१

ततः सिद्धाश्च चत्वारः पुरुषाष्टादश स्मृताः । (१०।१)

tataḥ siddhāśca catvāraḥ puruṣāṣṭādaśa smṛtāḥ |

10.2१०.२

अर्थपञ्चकसंयुक्ता ध्यानं स्यात् पञ्चकं पुनः ॥ (१०।२)

arthapañcakasaṃyuktā dhyānaṃ syāt pañcakaṃ punaḥ ||

11.1११.१

योगिनीषट्कसंयुक्तं सप्तविंशत्क्रमान्वितम् । (११।१)

yoginīṣaṭkasaṃyuktaṃ saptaviṃśatkramānvitam |

11.2११.२

एकाशीतिपदैर्युक्तं पञ्चावरणसंयुतम् ॥ (११।२)

ekāśītipadairyuktaṃ pañcāvaraṇasaṃyutam ||

12.1१२.१

अनेन क्रमयोगेन मार्जनीं परिपूजयेत् । (१२।१)

anena kramayogena mārjanīṃ paripūjayet |

12.2१२.२

अनेन मार्जयेत् क्षेत्रं रसेन्द्रो यत्र तिष्ठति ॥ (१२।२)

anena mārjayet kṣetraṃ rasendro yatra tiṣṭhati ||

13.1१३.१

उपलेपं तु तत्रैव चण्डघण्टां तु कारयेत् । (१३।१)

upalepaṃ tu tatraiva caṇḍaghaṇṭāṃ tu kārayet |

13.2१३.२

पूर्वे गृहे तु सा देवी चण्डघण्टा व्यवस्थिता ॥ (१३।२)

pūrve gṛhe tu sā devī caṇḍaghaṇṭā vyavasthitā ||

14.1१४.१

चण्डभैरविका देवी संस्थिता दक्षिणे गृहे । (१४।१)

caṇḍabhairavikā devī saṃsthitā dakṣiṇe gṛhe |

14.2१४.२

गोमयं तेन गृह्णीयाल् लेपनार्थं वरानने ॥ (१४।२)

gomayaṃ tena gṛhṇīyāl lepanārthaṃ varānane ||

15.1१५.१

चण्डकापालिनी देवी संस्थिता चोत्तरे गृहे । (१५।१)

caṇḍakāpālinī devī saṃsthitā cottare gṛhe |

15.2१५.२

गृहीत्वा चोदकं तेन लेपयेद्भूमिमण्डलम् ॥ (१५।२)

gṛhītvā codakaṃ tena lepayedbhūmimaṇḍalam ||

16.1१६.१

सप्तदशाक्षरां कालीं खल्लपाषाणतो न्यसेत् । (१६।१)

saptadaśākṣarāṃ kālīṃ khallapāṣāṇato nyaset |

16.2१६.२

द्वात्रिंशदक्षरं घोरं मर्दके तु नियोजयेत् ॥ (१६।२)

dvātriṃśadakṣaraṃ ghoraṃ mardake tu niyojayet ||

17.1१७.१

गृह्णीयात् काञ्जिकां देवि कालपाशेन मन्त्रितः । (१७।१)

gṛhṇīyāt kāñjikāṃ devi kālapāśena mantritaḥ |

17.2१७.२

एवं सुकर्मसंयोगं कुरुते खेचरीकुलम् ॥ (१७।२)

evaṃ sukarmasaṃyogaṃ kurute khecarīkulam ||

18.1१८.१

अष्टाशीतिसहस्राणि याः स्थिता दिव्यखेचरी । (१८।१)

aṣṭāśītisahasrāṇi yāḥ sthitā divyakhecarī |

18.2१८.२

ताः सर्वाः किंकरास्तस्य औषधं पेषयन्ति ताः ॥ (१८।२)

tāḥ sarvāḥ kiṃkarāstasya auṣadhaṃ peṣayanti tāḥ ||

19.1१९.१

तासां सर्वं तु मन्त्रैकं चतुरक्षरसंयुतम् । (१९।१)

tāsāṃ sarvaṃ tu mantraikaṃ caturakṣarasaṃyutam |

19.2१९.२

सो ऽहं हंसः सा विद्या खेचरीणां तु नाम्नां तु कुलखेचरी ॥ (१९।२)

so 'haṃ haṃsaḥ sā vidyā khecarīṇāṃ tu nāmnāṃ tu kulakhecarī ||

20.1२०.१

राजिकां सैन्धवं न्यस्य सा विद्या कुलखेचरी । (२०।१)

rājikāṃ saindhavaṃ nyasya sā vidyā kulakhecarī |

20.2२०.२

मन्त्रयेत् काञ्जिकां तत्र मन्त्रराजो रसाङ्कुशी ॥ (२०।२)

mantrayet kāñjikāṃ tatra mantrarājo rasāṅkuśī ||

21.1२१.१

अस्त्रविद्यां जपेत्तत्र या ज्ञाता पूर्वभार्गवे । (२१।१)

astravidyāṃ japettatra yā jñātā pūrvabhārgave |

21.2२१.२

गुडेष्टकां तु संमर्द्य प्रिये तन्मर्दितं रसम् ॥ (२१।२)

guḍeṣṭakāṃ tu saṃmardya priye tanmarditaṃ rasam ||

22.1२२.१

का कथा मन्त्रराजस्य न वाक्यं त्रिशिरस्य च । (२२।१)

kā kathā mantrarājasya na vākyaṃ triśirasya ca |

22.2२२.२

षडङ्गं योजयेत् तां तु त्वरितं धारयेत् ततः ॥ (२२।२)

ṣaḍaṅgaṃ yojayet tāṃ tu tvaritaṃ dhārayet tataḥ ||

23.1२३.१

डामराख्यं महामन्त्रं धमनीषु नियोजयेत् । (२३।१)

ḍāmarākhyaṃ mahāmantraṃ dhamanīṣu niyojayet |

23.2२३.२

चिन्तामणिमहाविद्यां कवचेषु नियोजयेत् ॥ (२३।२)

cintāmaṇimahāvidyāṃ kavaceṣu niyojayet ||

24.1२४.१

चण्डिकाया महामन्त्रं तं तु पात्रे नियोजयेत् । (२४।१)

caṇḍikāyā mahāmantraṃ taṃ tu pātre niyojayet |

24.2२४.२

नवविद्यां वरारोहे विन्यसेत्तुषगोमये ॥ (२४।२)

navavidyāṃ varārohe vinyasettuṣagomaye ||

25.1२५.१

त्रिपुराभैरवीं देवीं राजिकाकाञ्जिके न्यसेत् । (२५।१)

tripurābhairavīṃ devīṃ rājikākāñjike nyaset |

25.2२५.२

गुडस्य कालरात्रिस् तु न्यस्तव्या वीरवन्दिते ॥ (२५।२)

guḍasya kālarātris tu nyastavyā vīravandite ||

26.1२६.१

त्रिकूटाक्षं त्रिनेत्रं तु अनलस्य तु विन्यसेत् । (२६।१)

trikūṭākṣaṃ trinetraṃ tu analasya tu vinyaset |

26.2२६.२

उदके विन्यसेद्देवि चतुरशीतिचण्डिकाः ॥ (२६।२)

udake vinyaseddevi caturaśīticaṇḍikāḥ ||

27.1२७.१

क्षेत्रपालमघोरास्त्रं न्यस्तव्यं कोष्ठके प्रिये । (२७।१)

kṣetrapālamaghorāstraṃ nyastavyaṃ koṣṭhake priye |

27.2२७.२

महापाशुपतास्त्रं तु मूषायां च नियोजयेत् ॥ (२७।२)

mahāpāśupatāstraṃ tu mūṣāyāṃ ca niyojayet ||

28.1२८.१

एतन्मन्त्रगणं देवि रसस्थाने नियोजयेत् । (२८।१)

etanmantragaṇaṃ devi rasasthāne niyojayet |

28.2२८.२

तदा तु सिध्यते तस्य साधकस्य फलं प्रिये ॥ (२८।२)

tadā tu sidhyate tasya sādhakasya phalaṃ priye ||

29.1२९.१

रसाङ्कुशं महामन्त्रं जपेत्तु हृदयान्तरे । (२९।१)

rasāṅkuśaṃ mahāmantraṃ japettu hṛdayāntare |

29.2२९.२

अन्ये ये योगिनीमन्त्राः सर्वान्नारीश्च जापयेत् ॥ (२९।२)

anye ye yoginīmantrāḥ sarvānnārīśca jāpayet ||

30.1३०.१

अप्रकाशं तु तेनैव मन्त्रराजं रसाङ्कुशम् । (३०।१)

aprakāśaṃ tu tenaiva mantrarājaṃ rasāṅkuśam |

30.2३०.२

अप्रकाशं च नारीणां रक्षयेत्प्रणवं तथा । (३०।२)

aprakāśaṃ ca nārīṇāṃ rakṣayetpraṇavaṃ tathā |

30.3३०.३

महासमयविभ्रंशं नारीणां हृदयं यथा ॥ (३०।३)

mahāsamayavibhraṃśaṃ nārīṇāṃ hṛdayaṃ yathā ||

31.1३१.१

कुब्जिकाद्यास्तु ये मन्त्रा मया ते संप्रकाशिताः । (३१।१)

kubjikādyāstu ye mantrā mayā te saṃprakāśitāḥ |

31.2३१.२

त्रैलोक्यं क्षोभितास्ते तु न मन्यन्ते मम प्रिये ॥ (३१।२)

trailokyaṃ kṣobhitāste tu na manyante mama priye ||

32.0३२.०

रसाङ्कुशेन ज्ञानेन त्रैलोक्यं वश्यतां व्रजेत् ॥ (३२।०)

rasāṅkuśena jñānena trailokyaṃ vaśyatāṃ vrajet ||

33.1३३.१

मन्त्रन्यासमिति ज्ञात्वा यन्त्रमूषाग्निमानवित् । (३३।१)

mantranyāsamiti jñātvā yantramūṣāgnimānavit |

33.2३३.२

कुर्वाणो रसकर्माणि सिद्धिं प्राप्नोति साधकः ॥ (३३।२)

kurvāṇo rasakarmāṇi siddhiṃ prāpnoti sādhakaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

RArṇ, 3

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit