RArṇ, 3
Select a line for its word-by-word analysis.
पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि मन्त्रमूर्तिं रसाङ्कुशीम् । (२।२)
punaranyaṃ pravakṣyāmi mantramūrtiṃ rasāṅkuśīm |
यत्र सिद्धिर् मकारादिः तिष्ठते पञ्चमे गृहे ॥ (३।२)
yatra siddhir makārādiḥ tiṣṭhate pañcame gṛhe ||
लिङ्गाश्रयं यथा रूपं लिङ्गिमाया तु लिङ्गिनी । (४।१)
liṅgāśrayaṃ yathā rūpaṃ liṅgimāyā tu liṅginī |
प्रणवं पूर्वम् उच्चार्य बीजं शब्दमनुत्तरम् । (५।१)
praṇavaṃ pūrvam uccārya bījaṃ śabdamanuttaram |
ह्रींकारं चैव क्रींकारं हंसबुद्धिमनन्तरम् ॥ (५।२)
hrīṃkāraṃ caiva krīṃkāraṃ haṃsabuddhimanantaram ||
कालपाशं महामन्त्रं गृह्णीयात् साधकेश्वरः । (६।१)
kālapāśaṃ mahāmantraṃ gṛhṇīyāt sādhakeśvaraḥ |
महारम्भे तु तन्मन्त्रं प्रतीहारं रसाङ्कुशीम् ॥ (६।२)
mahārambhe tu tanmantraṃ pratīhāraṃ rasāṅkuśīm ||
क्षेत्रं तदुत्तमं स्थानं रसेन्द्रस्तत्र तिष्ठति ॥ (८।२)
kṣetraṃ taduttamaṃ sthānaṃ rasendrastatra tiṣṭhati ||
मार्जन्या मार्जयेत्स्थानं कुब्जिकाख्या तु खेचरी । (९।१)
mārjanyā mārjayetsthānaṃ kubjikākhyā tu khecarī |
द्वात्रिंशदक्षरा देवि पञ्चनादेषु संस्थिता ॥ (९।२)
dvātriṃśadakṣarā devi pañcanādeṣu saṃsthitā ||
ततः सिद्धाश्च चत्वारः पुरुषाष्टादश स्मृताः । (१०।१)
tataḥ siddhāśca catvāraḥ puruṣāṣṭādaśa smṛtāḥ |
अर्थपञ्चकसंयुक्ता ध्यानं स्यात् पञ्चकं पुनः ॥ (१०।२)
arthapañcakasaṃyuktā dhyānaṃ syāt pañcakaṃ punaḥ ||
योगिनीषट्कसंयुक्तं सप्तविंशत्क्रमान्वितम् । (११।१)
yoginīṣaṭkasaṃyuktaṃ saptaviṃśatkramānvitam |
अनेन मार्जयेत् क्षेत्रं रसेन्द्रो यत्र तिष्ठति ॥ (१२।२)
anena mārjayet kṣetraṃ rasendro yatra tiṣṭhati ||
उपलेपं तु तत्रैव चण्डघण्टां तु कारयेत् । (१३।१)
upalepaṃ tu tatraiva caṇḍaghaṇṭāṃ tu kārayet |
पूर्वे गृहे तु सा देवी चण्डघण्टा व्यवस्थिता ॥ (१३।२)
pūrve gṛhe tu sā devī caṇḍaghaṇṭā vyavasthitā ||
चण्डभैरविका देवी संस्थिता दक्षिणे गृहे । (१४।१)
caṇḍabhairavikā devī saṃsthitā dakṣiṇe gṛhe |
सप्तदशाक्षरां कालीं खल्लपाषाणतो न्यसेत् । (१६।१)
saptadaśākṣarāṃ kālīṃ khallapāṣāṇato nyaset |
द्वात्रिंशदक्षरं घोरं मर्दके तु नियोजयेत् ॥ (१६।२)
dvātriṃśadakṣaraṃ ghoraṃ mardake tu niyojayet ||
गृह्णीयात् काञ्जिकां देवि कालपाशेन मन्त्रितः । (१७।१)
gṛhṇīyāt kāñjikāṃ devi kālapāśena mantritaḥ |
ताः सर्वाः किंकरास्तस्य औषधं पेषयन्ति ताः ॥ (१८।२)
tāḥ sarvāḥ kiṃkarāstasya auṣadhaṃ peṣayanti tāḥ ||
तासां सर्वं तु मन्त्रैकं चतुरक्षरसंयुतम् । (१९।१)
tāsāṃ sarvaṃ tu mantraikaṃ caturakṣarasaṃyutam |
सो ऽहं हंसः सा विद्या खेचरीणां तु नाम्नां तु कुलखेचरी ॥ (१९।२)
so 'haṃ haṃsaḥ sā vidyā khecarīṇāṃ tu nāmnāṃ tu kulakhecarī ||
राजिकां सैन्धवं न्यस्य सा विद्या कुलखेचरी । (२०।१)
rājikāṃ saindhavaṃ nyasya sā vidyā kulakhecarī |
मन्त्रयेत् काञ्जिकां तत्र मन्त्रराजो रसाङ्कुशी ॥ (२०।२)
mantrayet kāñjikāṃ tatra mantrarājo rasāṅkuśī ||
अस्त्रविद्यां जपेत्तत्र या ज्ञाता पूर्वभार्गवे । (२१।१)
astravidyāṃ japettatra yā jñātā pūrvabhārgave |
गुडेष्टकां तु संमर्द्य प्रिये तन्मर्दितं रसम् ॥ (२१।२)
guḍeṣṭakāṃ tu saṃmardya priye tanmarditaṃ rasam ||
का कथा मन्त्रराजस्य न वाक्यं त्रिशिरस्य च । (२२।१)
kā kathā mantrarājasya na vākyaṃ triśirasya ca |
षडङ्गं योजयेत् तां तु त्वरितं धारयेत् ततः ॥ (२२।२)
ṣaḍaṅgaṃ yojayet tāṃ tu tvaritaṃ dhārayet tataḥ ||
चण्डिकाया महामन्त्रं तं तु पात्रे नियोजयेत् । (२४।१)
caṇḍikāyā mahāmantraṃ taṃ tu pātre niyojayet |
त्रिपुराभैरवीं देवीं राजिकाकाञ्जिके न्यसेत् । (२५।१)
tripurābhairavīṃ devīṃ rājikākāñjike nyaset |
गुडस्य कालरात्रिस् तु न्यस्तव्या वीरवन्दिते ॥ (२५।२)
guḍasya kālarātris tu nyastavyā vīravandite ||
त्रिकूटाक्षं त्रिनेत्रं तु अनलस्य तु विन्यसेत् । (२६।१)
trikūṭākṣaṃ trinetraṃ tu analasya tu vinyaset |
क्षेत्रपालमघोरास्त्रं न्यस्तव्यं कोष्ठके प्रिये । (२७।१)
kṣetrapālamaghorāstraṃ nyastavyaṃ koṣṭhake priye |
महापाशुपतास्त्रं तु मूषायां च नियोजयेत् ॥ (२७।२)
mahāpāśupatāstraṃ tu mūṣāyāṃ ca niyojayet ||
तदा तु सिध्यते तस्य साधकस्य फलं प्रिये ॥ (२८।२)
tadā tu sidhyate tasya sādhakasya phalaṃ priye ||
रसाङ्कुशं महामन्त्रं जपेत्तु हृदयान्तरे । (२९।१)
rasāṅkuśaṃ mahāmantraṃ japettu hṛdayāntare |
अन्ये ये योगिनीमन्त्राः सर्वान्नारीश्च जापयेत् ॥ (२९।२)
anye ye yoginīmantrāḥ sarvānnārīśca jāpayet ||
अप्रकाशं तु तेनैव मन्त्रराजं रसाङ्कुशम् । (३०।१)
aprakāśaṃ tu tenaiva mantrarājaṃ rasāṅkuśam |
कुब्जिकाद्यास्तु ये मन्त्रा मया ते संप्रकाशिताः । (३१।१)
kubjikādyāstu ye mantrā mayā te saṃprakāśitāḥ |
त्रैलोक्यं क्षोभितास्ते तु न मन्यन्ते मम प्रिये ॥ (३१।२)
trailokyaṃ kṣobhitāste tu na manyante mama priye ||
रसाङ्कुशेन ज्ञानेन त्रैलोक्यं वश्यतां व्रजेत् ॥ (३२।०)
rasāṅkuśena jñānena trailokyaṃ vaśyatāṃ vrajet ||
मन्त्रन्यासमिति ज्ञात्वा यन्त्रमूषाग्निमानवित् । (३३।१)
mantranyāsamiti jñātvā yantramūṣāgnimānavit |
कुर्वाणो रसकर्माणि सिद्धिं प्राप्नोति साधकः ॥ (३३।२)
kurvāṇo rasakarmāṇi siddhiṃ prāpnoti sādhakaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.