श्रीदेव्युवाच । (१।१)

द्रावणं रञ्जनं चैव पारदस्य श्रुतं मया । (१।२)

सारणं क्रामणं चैव क्रमादाख्यातुमर्हसि ॥ (१।३)

श्रीभैरव उवाच । (२।१)

हेर्स्तेल्लुन्ग् एइनेस् वेधकस् मित् वेर्स्छ्। सारण-प्रोज़ेदुरेन्मूषां तु गोस्तनीं कृत्वा धत्तूरकुसुमाकृतिम् । (२।२)

तदर्धं पूरयेत्तैलं रञ्जितं च रसं क्षिपेत् ॥ (२।३)

तुषकर्षाग्निना बाह्ये मूषायास्तु प्रदापयेत् । (३।१)

विंशांशनागसंयुक्तं समावर्तं च खोटकम् । (३।२)

दीर्घसंदंशनेनैव प्रक्षिपेत् सारितं भवेत् ॥ (३।३)

द्विगुणेन ततो हेम्ना जायते प्रतिसारितम् । (४।१)

ततस्त्रिगुणहेम्ना तु जायते चानुसारितम् ॥ (४।२)

जारयेद्विडयोगेन प्राग्वच्चाथ पुनः पुनः । (५।१)

अनेन विधिना देवि भवेद्द्वेधा तु वेधकः ॥ (५।२)

पारदक्रामणभूलताशोणितशिलाविषटङ्कणपारदम् । (६।१)

ताप्यं स्त्रीस्तन्यसम्पिष्टं क्रामणं क्षेपलेपयोः ॥ (६।२)

क्रामणैन्द्रगोपो विषं कान्तं दरदं रुधिरं तथा । (७।१)

रसकं तिलतैलं च क्रामणं क्षेपलेपयोः ॥ (७।२)

क्रामणभूलता माक्षिकशिला टङ्कणं रुधिरं विषम् । (८।१)

काकविष्ठा स्तनक्षीरं महिषीकर्णयोर्मलः । (८।२)

रामठं च महेशानि क्रामणं क्षेपलेपयोः ॥ (८।३)

क्रामणभूलता लाङ्गली शृङ्गी काकविष्ठा च शैलजम् । (९।१)

विष्णुक्रान्ता मधूच्छिष्टं रुधिरं द्विपदीरजः ॥ (९।२)

सुरसा ब्रह्मसोमा च गृध्रकर्णी च लक्षणा । (१०।१)

कर्णगं महिषस्यापि क्रामणं क्षेपलेपयोः ॥ (१०।२)

रसक्रामणगण्डोलविषभेकास्यमहिषाक्षिमलं तथा । (११।१)

रुधिरेण समायुक्तं रससंक्रामणं परम् ॥ (११।२)

रसक्रामणविषं सुरेन्द्रगोपश्च रोचना गुग्गुलुस्तथा । (१२।१)

स्त्रीस्तन्यं चैव तैर् युक्तो लोहे तु क्रमते रसः ॥ (१२।२)

रसक्रामणश्रीखण्डनिम्बनिर्यासस्त्रीस्तन्यविषटङ्कणैः । (१३।१)

गोघृतेन समायुक्तो लोहे तु क्रमते रसः ॥ (१३।२)

रसक्रामणअरिवर्गहतौ वङ्गनागौ द्वौ क्रामणं परम् ॥ (१४।०)

मातृवाहः कुलीरश्च शङ्खाभ्यन्तरजो मलः । (१५।१)

तथा कपित्थनिर्यासो रससंक्रामणं परम् ॥ (१५।२)

ज़ेइत्पुन्क्त्।बेदेउतुन्ग् वोन् क्रामणक्रामणं रसराजस्य वेधकाले प्रदापयेत् । (१६।१)

क्रामणं यो न जानाति श्रमस्तस्य निरर्थकः ॥ (१६।२)

गोल्द्, सिल्वेर्:: दलअतः परं प्रवक्ष्यामि हेमतारदलानि तु ॥ (१७।०)

सिल्वेर्:: रञ्जन:: रेद्नागं सूतं समं घृष्टं गन्धद्वादशसंयुतम् । (१८।१)

धत्तूरकरसे घृष्टा गुटिका चणकाकृतिः ॥ (१८।२)

तारस्य भागाश् चत्वारः शुल्वभागास्त्रयस्तथा । (१९।१)

सम्यग् आवर्त्य देवेशि गुटिकैकां तु निक्षिपेत् ॥ (१९।२)

अनेन क्रमयोगेण तारे ताम्रं तु वाहयेत् । (२०।१)

यावत्तु जायते रक्तं तारं चैव न संशयः ॥ (२०।२)

वेध:: सिल्वेर् => गोल्दस्य भागद्वयं ग्राह्यं तारस्य भागपञ्चकम् । (२१।१)

हेमभागैकसंयुक्तं द्रुतं हेमाष्टकं भवेत् ॥ (२१।२)

लेअद् => गोल्द्गन्धकेन हतं शुल्वं दरदेन समन्वितम् । (२२।१)

आर्द्रकं मूलकं शुण्ठी लशुनं हिङ्गु माक्षिकम् ॥ (२२।२)

मर्दयेन्मातुलुङ्गेन नागपत्त्राणि लेपयेत् । (२३।१)

पुटेन म्रियते नागः सिन्दूरारुणसंनिभः ॥ (२३।२)

तत्तारे त्रिगुणे व्यूढं निर्बीजं कनकं भवेत् ॥ (२४।०)

सिल्वेर्:: रञ्जन:: ब्लच्क्गन्धपाषाणदरदतीक्ष्णखर्परसूतकैः । (२५।१)

भागवृद्धैः समध्वाज्यैः पञ्चमांशेन लेपयेत् ॥ (२५।२)

पुटनाच्छुष्कपुटनात् द्विधा तारस्य कृष्णता ॥ (२६।०)

सिल्वेर् => गोल्द्पीतगन्धकपालाशनिर्यासेन प्रलेपितम् । (२७।१)

पुटत्रयप्रदानेन रजतं काञ्चनं भवेत् ॥ (२७।२)

सिल्वेर्:: रञ्जन:: रेमोविन्ग् wहितेनेस्स्पीतकृष्णारुणगणं यथालाभं सुचूर्णितम् । (२८।१)

गोसर्पिर्भावितं तारे वापेन श्वेतनाशनम् ॥ (२८।२)

सिल्वेर्:: रञ्जन:: रेद्रक्तपीतासितगणं छागक्षीरेण भूयसा । (२९।१)

सप्ताहं स्थापयेत्तारे निषेकाद् रक्तिवर्धनम् ॥ (२९।२)

यदा वापनिषेकाभ्यां मार्जारनयनप्रभम् । (३०।१)

तत्तारं दलसम्प्रोक्तं मेलनं परमं मतम् ॥ (३०।२)

वेध:: चोप्पेर् + सिल्वेर्शुल्वस्य कांस्यकृष्णं तु रसकेन तु रञ्जयेत् । (३१।१)

द्वौ भागौ तस्य शुल्वस्य तारस्यैकं च मेलयेत् ॥ (३१।२)

तदा तस्य रसेन्द्रस्य मेलनं परमं मतम् । (३२।१)

वेधयेत् शुद्धसूतेन शतांशेन सुरेश्वरि ॥ (३२।२)

गोल्द्:: दल:: शोधनहेममाक्षिकलवणं पेषयेन्मधुसर्पिषा । (३३।१)

कुङ्कुमाभं भवेद्यावत् तेन नागपुटे पचेत् ॥ (३३।२)

समं शुल्वं ततो देयं तच्छुल्वं तारपत्त्रके । (३४।१)

त्रिवारं शोधयेद्दत्त्वा शुद्धं हेमदलं भवेत् ॥ (३४।२)

गोल्द्:: दल:: शोधनवङ्गं नागं तथा तीक्ष्णं शुल्वं तारं च पञ्चकम् । (३५।१)

त्रिवारं शोधयेद्दत्त्वा शुद्धं हेमदलं भवेत् ॥ (३५।२)

तिन्:: पुटपाकतालकं गन्धपाषाणं माक्षिकं खर्परं विषम् । (३६।१)

मातुलुङ्गयुतं लिप्त्वा वङ्गलोहं पुटे पचेत् ॥ (३६।२)

तीक्ष्णलोह:: पुटपाकदरदं गन्धपाषाणं माक्षिकं सैन्धवं विषम् । (३७।१)

मातुलुङ्गयुतं लिप्त्वा तीक्ष्णलोहं पुटे पचेत् ॥ (३७।२)

लेअद्:: पुटपाककुनटी गन्धपाषाणं माक्षिकं सैन्धवं विषम् । (३८।१)

मातुलुङ्गयुतं लिप्त्वा नागलोहं पुटे पचेत् ॥ (३८।२)

??सर्वं हेमदले वाह्यं हेम बद्धेन वेधयेत् ॥ (३९।०)

सिल्वेर् => गोल्द्तुल्यांशौ हेमकरिणौ तीक्ष्णं द्विगुणम् एव च । (४०।१)

व्यूढं रक्तगणैः सिक्तं तत्तारं कनकं भवेत् ॥ (४०।२)

लेअद् => गोल्द्शुल्वं ताप्यहतं कृत्वा वरनागं तु रञ्जयेत् । (४१।१)

तं नागं वाहयेत्तारे यावद्धेमदलं भवेत् ॥ (४१।२)

सिल्वेर्:: रञ्जनविषं सूतसमं गन्धं त्रिगुणाञ्जनसंयुतम् । (४२।१)

अम्लेन त्रिदिनं पिष्ट्वा तारार्कौ मेलयेत् समौ ॥ (४२।२)

पक्वं पञ्चमृदा चैव पुटेत्तारावशेषितम् । (४३।१)

एवं वारत्रयेणैव रञ्जयेत्तारमुत्तमम् ॥ (४३।२)

लेअद्, चोप्पेर् => गोल्द्भुजंगस्य च शुल्वस्य पृथगंशचतुष्टयम् । (४४।१)

पृथग्द्वादशतैलस्य रीतिकातारयोर् द्वयोः ॥ (४४।२)

कनकस्य तु भागैकं हेमतारावशेषितम् । (४५।१)

मार्जाराक्षिप्रभं देवि वरं हेमदलं भवेत् ॥ (४५।२)

सिल्वेर् => गोल्द्ताराष्टकं ताम्रचतुष्कभागं नागद्वयं काञ्चनमेकभागम् । (४६।१)

सर्वं ततो रक्तगणेन सिक्तं तारावशेषं कनकं करोति ॥ (४६।२)

तारारिष्ट => गोल्द्राजावर्तं चतुर्थं च दरदं च प्रवालकम् । (४७।१)

हेममाक्षिकसंयुक्तं समभागानि कारयेत् ॥ (४७।२)

रसकस्य त्रयो भागा मेषीक्षीरेण मर्दयेत् । (४८।१)

वटिकां कारयेत् पश्चात् छायायां शोषयेत्ततः ॥ (४८।२)

पञ्चद्रावकसंयुक्तां शिलापट्टेन पेषयेत् । (४९।१)

अनेन सिद्धकल्केन तारारिष्टं तु योजयेत् ॥ (४९।२)

प्रथमे समकल्केन द्वितीये तु तदर्धकम् । (५०।१)

तृतीये पादभागेन तारारिष्टं तु जायते ॥ (५०।२)

पत्त्रे दाहे कषे छेदे हेम तच्चाक्षयं भवेत् ॥ (५१।०)

गोल्द्:: रञ्जन:: ब्लच्क्; एxत्रच्तिओन् ड़्रोम् सिल्वेर्सूतकं दरदं ताप्यं गन्धकं कुनटी तथा । (५२।१)

गृहीत्वा क्रमवृद्ध्या तु शुल्वपत्त्राणि लेपयेत् ॥ (५२।२)

चाङ्गेरीस्वरसे पिष्ट्वा दापयेत् पुटपञ्चकम् । (५३।१)

तच्चूर्णं वाहयेत्तारे हेमाकृष्टिरियं भवेत् ॥ (५३।२)

कनके योजयेद्देवि कृष्णवर्णं भवेत्ततः ॥ (५४।०)

चोप्पेर् => गोल्द्, सिल्वेर् (?)गोमूत्रेण निशां पिष्ट्वा शुल्वमावर्त्य सेचयेत् । (५५।१)

शतधा शोधनेनैव भवेत् काञ्चनतारकम् ॥ (५५।२)

चोप्पेर्:: रेमोविन्ग् कालिकाअथ कांस्योद्धृतं ताम्रमारोटमथवा प्रिये । (५६।१)

षड्गुणेन तु नागेन शोधयित्वा ततो बुधः ॥ (५६।२)

शतार्धं सिन्धुवारस्य रसमध्ये तु ढालयेत् । (५७।१)

कुष्माण्डस्य रसे पश्चात् सप्तवारं तु दापयेत् ॥ (५७।२)

तथा तक्रे निशायुक्ते तप्ततप्तं च दापयेत् । (५८।१)

शुकतुण्डकिंशुकाभं छेदे रक्तं मृदुं तथा ॥ (५८।२)

ताप्येन वाप्यं कृत्स्नं तत् शुल्वं कालिकया गतम् ॥ (५९।०)

चोप्पेर्:: रञ्जन, => गोल्द्दरदं किंशुकरसं रक्तचित्रकमेव च । (६०।१)

हरिद्रे द्वे वरारोहे छागमूत्रेण पेषयेत् ॥ (६०।२)

दद्यान्निषेचनं शुल्वे सप्तवारं न संशयः । (६१।१)

शुल्वं सिन्दूरवर्णं च वरं हेमदलं भवेत् ॥ (६१।२)

चोप्पेर्:: रञ्जन:: गोल्देन् चोलोउर्द्विगुणौ तीक्ष्णभुजगौ घोषकृष्णं तु वाहयेत् । (६२।१)

अथवा यन्त्रकारस्य चैकद्वित्रिपलक्रमात् ॥ (६२।२)

त्रिपञ्चकं च नागस्य शुल्वस्य च पलं तथा । (६३।१)

ध्मातं यदवशिष्टं तत् तपनीयनिभं भवेत् ॥ (६३।२)

चोप्पेर्:: दल:: प्रेपरतिओन्लाङ्गली चित्रकं शिग्रुर् निर्गुण्डी करवीरकम् । (६४।१)

स्नुह्यर्कक्षीरचिञ्चाम्लवज्रकन्दसमन्विताम् । (६४।२)

महिषीक्षीरसंयुक्तां सुरां देवि प्रकल्पयेत् ॥ (६४।३)

स्नुह्यर्कक्षीरलवणैः शुल्वपत्त्राणि लेपयेत् । (६५।१)

सुरायां प्रथमोक्तायां दिनमेकं तु पाचयेत् ॥ (६५।२)

प्राग्वल्लिप्ताग्निवर्णानि सुरायां सेचयेन्मुहुः । (६६।१)

आवर्तितानि बहुधा कुर्यात् कुण्डवराटकैः ॥ (६६।२)

सर्जिकासिन्धुदत्तैश्च वपेत् कर्मसु योजयेत् ॥ (६७।०)

चोप्पेर् => गोल्द्रसकस्य पलैकं तु हेममाक्षिकसंयुतम् । (६८।१)

सैन्धवस्य पलार्धं तु मातुलुङ्गाम्लसंयुतम् ॥ (६८।२)

पाचनं कारयेत् पश्चात् घ्रातं कुङ्कुमसंनिभम् । (६९।१)

इन्द्रगोपसमं कल्कं पुटयोगेन जारयेत् ॥ (६९।२)

तत् कल्कं मधुसंयुक्तं शर्कराटङ्कणान्वितम् । (७०।१)

एकीकृत्याथ संमर्द्य गव्यक्षीरेण पाचयेत् ॥ (७०।२)

प्राग् एव शोधितं शुल्वं रसकल्केन रञ्जयेत् । (७१।१)

रञ्जयेत् त्रीणि वाराणि जायते हेम शोभनम् ॥ (७१।२)

चोप्पेर् => गोल्द्भावयेन्मुनिपुष्पाणि करवीरं मनःशिलाम् । (७२।१)

तत्पूर्वं रञ्जितं शुल्वं शिलया च तथा युतम् । (७२।२)

अन्धमूषागतं ध्मातं जायते हेम शोभनम् ॥ (७२।३)

सिल्वेर् => गोल्द्तेनैव रसकल्केन तारपिष्टिं तु कारयेत् । (७३।१)

सेचयेत् कङ्गुणीतैलं तद्दिव्यं कनकं भवेत् ॥ (७३।२)

सिल्वेर् => गोल्दर्जुनी लाङ्गली पद्मचारिणी शक्रवारुणी । (७४।१)

सुवर्णा चौषधीभिश्च गैरिकेण तु पार्वति । (७४।२)

विलिप्तं शुल्वपत्त्रं तु निषिक्तं कनकं भवेत् ॥ (७४।३)

लेअद्:: रञ्जन ओड़् ~मयूरग्रीवतुत्थं च कुङ्कुमं रसकं तथा । (७५।१)

बालवत्सपुरीषं च विषं हालाहलं तथा । (७५।२)

रक्तचित्रकचूर्णं च समभागानि कारयेत् ॥ (७५।३)

मर्दयेन्मध्यमाम्लेन छायाशुष्कं च कारयेत् । (७६।१)

मधुना सह संयोज्य नागपत्त्राणि लेपयेत् ॥ (७६।२)

मूकमूषागतं ध्मातं नागं रञ्जयति क्षणात् ॥ (७७।०)

लेअद् => गोल्द्शाकपत्त्ररसेनैव सप्तवारं निषेचयेत् । (७८।१)

अष्टाविंशतिकृत्वा वा तैले भूनागसम्भवे । (७८।२)

तन्नागं जायते दिव्यं देवाभरणभूषणम् ॥ (७८।३)

लेअद् => गोल्दथवा भूलताचूर्णं नागचूर्णं समांशकम् । (७९।१)

अन्धमूषागतं ध्मातं तैले तप्तं निषेचयेत् ॥ (७९।२)

एवं कृते सप्तवारं भवेत् षोडशवर्णकम् ॥ (८०।०)

लेअद् => गोल्द्बालवत्सपुरीषं च लाक्षागैरिकचन्दनम् । (८१।१)

हंसपादाख्यदरदं बिल्वमज्जा गुडस्तथा ॥ (८१।२)

राजावर्तं च कङ्कुष्ठं शाकपल्लववारिणा । (८२।१)

भुजंगं कनकं कुर्याच्छतवारं निषेचनात् ॥ (८२।२)

लेअद्:: रञ्जन ओड़् ~मञ्जिष्ठा रजनीद्वंद्वं काङ्क्षी कनकमाक्षिकम् । (८३।१)

कौसुम्भं विषसिन्धूत्थं दरदं रक्तचन्दनम् ॥ (८३।२)

शाकपल्लवपालाशकुसुमैः सह संयुतम् । (८४।१)

सेचनाच्छतवारेण नागं रञ्जयति प्रिये ॥ (८४।२)

लेअद्:: रञ्जन ओड़् ~कङ्कुष्ठं गन्धपाषाणं रजनीद्वितयं तथा । (८५।१)

भावयेत् सप्तवारांश्च चामीकररसेन तु ॥ (८५।२)

निषिक्तं शिंशपातैले सप्तधा प्रतिवापितम् । (८६।१)

नागं रञ्जति च क्षिप्रं रञ्जितं चाक्षयं भवेत् ॥ (८६।२)

लेअद् => गोल्द्विद्रुमं दरदं तीक्ष्णम् अनेन प्रतिवापितम् । (८७।१)

मञ्जिष्ठाकिंशुकरसे शाके चैव निषेचयेत् ॥ (८७।२)

प्रतिवापनिषिक्तश्च क्रमेणानेन रञ्जितः । (८८।१)

भुजगो हेमतां याति नात्र कार्या विचारणा ॥ (८८।२)

तारदलौक्तं हेमदलं देवि वरं तारदलं शृणु ॥ (८९।०)

चोप्पेर् => सिल्वेर्श्वेताभ्रं काञ्जिके स्विन्नं त्रिवारं पुटितं ततः । (९०।१)

स्वल्पटङ्कणवङ्गं च शुद्धशुल्वे तु वापयेत् ॥ (९०।२)

पञ्चमांशेन मिश्रं तत् तारं तालं च वेधयेत् । (९१।१)

तत्तालं मेलयेत्तारे द्रुतं सिक्तेन वेधयेत् ॥ (९१।२)

रससैन्धवमेकैकं तिलसर्जीद्वयं द्वयम् । (९२।१)

टङ्कैकं कनकरसे मर्दयेद्दिवसत्रयम् ॥ (९२।२)

तेन लिप्तं ताम्रपत्त्रं धमेदावर्तितं पुनः । (९३।१)

इङ्गुदं सतालमूलं दध्यम्लेन तु पेषयेत् ॥ (९३।२)

तन्मध्ये ढालयेच्छुल्वं सप्तवारं दलं भवेत् । (९४।१)

तृतीयांशेन बीजस्य मेलयेत् परमेश्वरि ॥ (९४।२)

चोप्पेर्:: शोधनलाङ्गली चित्रको दन्ती हयघ्नोत्तरवारुणी । (९५।१)

गोधावती वज्रवल्ली श्वेतार्कः शक्रवारुणी ॥ (९५।२)

विष्णुक्रान्ताश्वगन्धा च शिग्रुः पञ्चाङ्गुली तथा । (९६।१)

पुनर्नवा अपामार्ग इङ्गुदी चक्रमर्दकः ॥ (९६।२)

गुडूची चैव हिंस्रा च एकद्वित्रिचतुर्थकः । (९७।१)

महिषीक्षीरसंधानात् सप्ताहादुपरि प्रिये । (९७।२)

निषेके क्रियमाणे तु जायते शुल्वशोधनम् ॥ (९७।३)

चोप्पेर्:: रञ्जन:: पाण्डुरतालषोडशभागेन शुल्वपत्त्राणि लेपयेत् । (९८।१)

स्थापयित्वान्धमूषायां त्रिधा चावर्तयेत् पुनः ॥ (९८।२)

शुक्लवर्गस्त्रिधा क्षारं शङ्खसैन्धवसर्जिकाः । (९९।१)

दन्ताः कपर्दाः कम्बुश्च शुक्तयः शुल्ववापनाः ॥ (९९।२)

पादम् एतत् सुरासेकैर् जायते नखपाण्डुरम् ॥ (१००।०)

सिल्वेर्:: वेध (ओड़् ~)त्रयोऽयस्कान्तभागाः स्युर् आरतारद्वयं तथा । (१०१।१)

वङ्गस्य दश भागाः स्युस्तारवेधेन वेधयेत् ॥ (१०१।२)

सिल्वेर्:: वेधआरस्य द्विगुणं तारं तारात् कान्तं चतुर्गुणम् । (१०२।१)

कान्तादष्टगुणं वङ्गं तारवेधेन वेधयेत् ॥ (१०२।२)

हरिताल (मेर्चुर्य्?):: सत्त्व:: पातनतालं सूतं समं कृत्वा वज्रीक्षीरेण मर्दितम् । (१०३।१)

पुटं दत्त्वा तु यन्त्रेण सत्त्वं पतति शोभनम् ॥ (१०३।२)

तिन्:: शोधनवङ्गमावर्त्य देवेशि वज्रीक्षीरेण पेषयेत् । (१०४।१)

एकविंशतिवाराणि वङ्गशोधनमुत्तमम् ॥ (१०४।२)

मेर्चुर्य्:: जारण wइथ् तिन्तद्वङ्गं जारयेत् सूतं समं वा द्विगुणादिकम् ॥ (१०५।०)

??भल्लातराजिकातैलशङ्खचूर्णविडेन च । (१०६।१)

नागवङ्गौ भवेत्तेन समं वङ्गेन सारणात् ॥ (१०६।२)

क्षारोदकनिषेकाच्च तद्वद् बीजमनेकधा । (१०७।१)

तमुपायं प्रवक्ष्यामि मार्दवं येन जायते ॥ (१०७।२)

मृदूकरण (गेन्।)घृतं दधि पयः क्षौद्रं बिल्वजम्बीरकद्रवैः । (१०८।१)

गुडस्तिलसमायुक्तो निषेकात् मृदुकारकः ॥ (१०८।२)

मेतल्:: दल:: मृदूकरणगजदन्ता हयनखा मेषशृङ्गं च सैरिभम् । (१०९।१)

कम्बुनिर्याससंयुक्तं सप्तवारं निषेचयेत् ॥ (१०९।२)

सहस्रधा विस्फुटितं दलं भजति मार्दवम् ॥ (११०।०)

गोल्द्:: निषेक इन् ओइल्ज्योतिष्मतीकुसुम्भानां तैले कारञ्जकेऽपि वा । (१११।१)

निषेकः शस्यतेऽत्यर्थं कनकस्य विचक्षणैः ॥ (१११।२)

गोल्द्:: शोधनआवर्त्यमानं तारे च यदि तन्नैव निर्मलम् । (११२।१)

काचटङ्कणवापेन क्षिप्रं निर्मलतां व्रजेत् ॥ (११२।२)

चन्द्रार्क:: मृदूकरणमधुकमधुमेषाज्यसौराष्ट्रीगुडसैन्धवैः । (११३।१)

शुक्तिकम्बुसुरावापं चन्द्रार्कं मृदु जायते ॥ (११३।२)

सत्त्व:: दल:: मृदूकरणमधुतैलघृतैश्चैव वत्समूत्रे निषेचनात् । (११४।१)

जायते खरसत्त्वानां दलानामपि मार्दवम् ॥ (११४।२)

सिल्वेर्:: शोधनचिञ्चारसेन सामुद्रैः क्षीरे चार्कस्य वह्निना । (११५।१)

विशुद्धं जायते तारं शङ्खकुन्देन्दुसंनिभम् ॥ (११५।२)

यदि तन्निर्मलं नैव तदा तद्वत् पुनः पचेत् । (११६।१)

विधिरेष समाख्यातस्तारकर्मणि पूजितः ॥ (११६।२)

गोल्द्:: रञ्जन:: रेद्कङ्गुणीतैलमञ्जिष्ठाहरिद्राद्वयकुङ्कुमम् । (११७।१)

निषेकात् कुरुते हेम बालार्कसदृशप्रभम् ॥ (११७।२)

गोल्द्:: इम्प्रोवेमेन्त् ओड़् चोलोउर्, रञ्जनशुल्वार्धं गन्धकं दत्त्वा तदर्धं मृतसूतकम् । (११८।१)

चाङ्गेरीस्वरसेनैव मर्दयेद्वासरत्रयम् ॥ (११८।२)

प्लुतं चित्ररसेनैव लेपयेद्धेम पाण्डुरम् । (११९।१)

पक्त्वा पञ्चमृदा देवि हेमोत्कर्षणमुत्तमम् ॥ (११९।२)

गोल्द्:: वेध:: पाण्डुर => दिव्य (इम्प्रोवेमेन्त् ओड़् चोलोउर्)हेम शुल्वं तथा तीक्ष्णं समभागानि कारयेत् । (१२०।१)

अन्धमूषागतं ध्मातं खोटो भवति तत्क्षणात् ॥ (१२०।२)

खोटस्य भागमेकं तु रसहेमसमन्वितम् । (१२१।१)

पाचयेदनुजाम्लेन यावत् कुङ्कुमसंनिभम् ॥ (१२१।२)

शतांशेन तु तेनैव वेधयेद्धेम पाण्डुरम् । (१२२।१)

जायते कनकं दिव्यं द्विवर्णोत्कर्षणं भवेत् ॥ (१२२।२)

यावच्छुद्धं भवेत्तावत्पुटेल्लवणभस्मना । (१२३।१)

रक्ततैले निषेक्तव्यं जायते हेम शोभनम् ॥ (१२३।२)

गोल्द्:: रञ्जन:: wहिते => रेद्मर्दितं कटुतैलेन स्वर्णगैरिकगन्धकम् । (१२४।१)

अथवा मातुलुङ्गाम्ले राजावर्तकमाक्षिकम् ॥ (१२४।२)

अथवा विट्कपोतस्य राजावर्तकसैन्धवम् । (१२५।१)

पुटनाच्छ्वेतकनकं कुरुते कुङ्कुमप्रभम् ॥ (१२५।२)

गोल्द्:: रञ्जन:: wइथ् राजावर्तराजावर्तस्य चूर्णं तु शिरीषकुसुमद्रवैः । (१२६।१)

भावितं बहुशः क्षिप्तमशीत्यंशेन वर्णदः ॥ (१२६।२)

गोल्द्:: रञ्जन:: wइथ् चोप्पेर्शतशः कङ्गुणीतैले ताम्रं हेम्ना समं द्रुतम् । (१२७।१)

माक्षिकेन कृतावापं शतांशेन तु वर्णकृत् ॥ (१२७।२)

गोल्द्:: रञ्जन:: wहिते => रेद्-ओरन्गेकार्पासबीजदरदतुत्थसैन्धवगैरिकैः । (१२८।१)

पत्त्रालक्तकमञ्जिष्ठारक्तचन्दनविद्रुमैः ॥ (१२८।२)

गुडभल्लातकस्नेहवत्सविष्ठेष्टकायुतैः । (१२९।१)

आवापाज्जायते श्वेतं कनकं रविसंनिभम् ॥ (१२९।२)

वर्णपुट (?)रक्ताष्टकं त्रयो भागाः त्रयो भागाः समुद्रजम् । (१३०।१)

सितार्कपत्त्रतोयेन पुटो वर्णप्रदो भवेत् ॥ (१३०।२)

गोल्द्:: रञ्जनरक्तपीतौ समौ कृत्वा ताभ्यां तुल्यं च माक्षिकम् । (१३१।१)

करञ्जतैलेनालोड्य मूकमूषागतं धमेत् ॥ (१३१।२)

सकृत् पीतदशांशेन दश पीतशतेन च । (१३२।१)

शतं पीतसहस्रेण कोटिमर्धेन विध्यति ॥ (१३२।२)

गोल्द्:: रञ्जनशतशः किंशुकरसे भावितं लवणं पुनः । (१३३।१)

सटङ्कणपुटेनैव वर्णोत्कर्षप्रदं भवेत् ॥ (१३३।२)

गोल्द्:: रञ्जनलोहचूर्णं त्रयो भागा गैरिकं द्विगुणं तथा । (१३४।१)

मधुककुमुदाम्भोभिः मूत्रेणापि निषेचयेत् ॥ (१३४।२)

पेषयेत्कोद्रवेणैव गोष्ठमध्ये तु निक्षिपेत् । (१३५।१)

अशीत्यंशेन तदिदं वापाद्वर्णप्रदं भवेत् ॥ (१३५।२)

गोल्द्:: मृदूकरण, शोधनशुल्वातिरिक्तं कनकं पुटयेदन्धमूषया । (१३६।१)

सामुद्रधातुतोयेन निषेकः शस्यते तदा ॥ (१३६।२)

सामुद्रगैरिकालिप्तं द्रावितं मृदुतां व्रजेत् । (१३७।१)

गोशकृद्भस्मलिप्तं तत् समभागं प्रलेपयेत् ॥ (१३७।२)

शुल्वातिरिक्तं कनकं पुटं निर्मलतां व्रजेत् ॥ (१३८।०)

गोल्द्:: मृदूकरणनागास्थिभस्मकल्केन मूषां लिप्त्वा विचक्षणः । (१३९।१)

निक्षिपेदन्धमूषायां नित्यं हेमदलं भवेत् ॥ (१३९।२)

ततस्तन्मृदुभिर्घोटैः सम्प्रसार्य विचक्षणः । (१४०।१)

तप्ततप्तं निषेक्तव्यं यावत् तन्मृदुतां व्रजेत् ॥ (१४०।२)

गोल्द्:: रञ्जनसामुद्रधातुकल्केन लेपयित्वा विचक्षणः । (१४१।१)

कृत्वा पलाशपत्रे तु तद्दहेन्मृदुवह्निना ॥ (१४१।२)

तावत्पचेत् पचेद्धीमान् यावन्निर्मलतां व्रजेत् । (१४२।१)

ततस्तच्छीतले कृत्वा तोये निर्वापयेत्ततः ॥ (१४२।२)

तावदेव विधिः कार्यो यावद्वर्णः समागतः ॥ (१४३।०)

गोल्द्:: रञ्जनततस्तत्तापयेद् भूयो गोशकृच्चूर्णसंयुतम् । (१४४।१)

तप्तं तपनतस्तत्र लवणे प्रक्षिपेद् बुधः ॥ (१४४।२)

प्रकृष्टं तु ततो हेम पचेल्लवणगैरिकैः । (१४५।१)

कर्षकेण तु संशोध्य भूयो भूयो विचक्षणः ॥ (१४५।२)

लेपयेत् पुटयेच्चैव वर्णसंजननाय च । (१४६।१)

गोल्द्:: रञ्जनतारारिष्टं तु देवेशि रक्ततैलेन पाचयेत् ॥ (१४६।२)

निषेचयेच्च शतशो दलं रज्यति रक्षितम् ॥ (१४७।०)

सिल्वेर् => गोल्द्रसोपरसवर्गं तु निर्वहेन्नागवङ्गयोः । (१४८।१)

नागवङ्गौ पुनः शुल्वे शुल्वं तारे तु निर्वहेत् ॥ (१४८।२)

तारं निषिक्तं देवेशि रक्ततैले पुनः पुनः । (१४९।१)

जायते हेम कल्याणं सर्वदोषविवर्जितम् ॥ (१४९।२)

गोल्द्, मेर्चुर्य् => गोल्धेमार्धेन समायुक्तं रसोच्छिष्टं प्रशस्यते । (१५०।१)

जायते कनकं दिव्यं मातृकासममुत्तमम् ॥ (१५०।२)

सिल्वेर्:: रञ्जनवङ्गाभ्रं सितताप्यं वा शैलं वा वापयेत् सिते । (१५१।१)

तद्धि तारे दशांशेन वर्णोत्कर्षप्रदं भवेत् ॥ (१५१।२)

शतांशविधिअष्टानवतिरंशास्तु तारारिष्टस्य पार्वति ॥ (१५२।०)

एकैको रसहेमांशः शतवेध इति स्मृतः । (१५३।१)

अनेन क्रमयोगेण सहस्रांशेन वेधकः ॥ (१५३।२)

गोल्द्:: इम्प्रोवेमेन्त् wइथ् मेर्चुर्य्मूषां तु गोस्तनीं कृत्वा दलपूर्णां तथा दृढाम् । (१५४।१)

धमेद्दलं निर्मलं तत् धृतमुन्मीलितं यदा ॥ (१५४।२)

क्रामणेन समायुक्तं रसं दत्त्वा तु वेधयेत् । (१५५।१)

दलपत्रं रसालिप्तं ताम्रपात्रान्तरे स्थितम् ॥ (१५५।२)

उपरिष्टान्मृदा लिप्तं दत्त्वा मृद्वग्निमेव च । (१५६।१)

बीजसंयुक्तमावर्त्य स्थापयेन्मतिमान् सदा ॥ (१५६।२)

टङ्कणं तिलचूर्णं च शीतले तु निवापयेत् । (१५७।१)

रससिद्धं तु कनकं पक्षैकं स्थापयेद्भुवि । (१५७।२)

उद्धृत्य पुनरुद्घाट्य विक्रेयं तत् सुरेश्वरि ॥ (१५७।३)

पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि रसवेधो यथा भवेत् ॥ (१५८।०)

लेअद् => गोल्द्, वेध wइथ् मेर्चुर्य्तिलसर्षपचूर्णस्य द्वे पले च प्रदापयेत् । (१५९।१)

द्वे पले च हरिद्राया एकत्रैव तु मर्दयेत् ॥ (१५९।२)

मर्दयेन्मृन्मये पात्रे पलपञ्चकपन्नगम् । (१६०।१)

वापयेत् सिद्धसूतेन शलाकां चैव चालयेत् ॥ (१६०।२)

पुनश्च वापयेत्तावत् यावत् कठिनतां व्रजेत् । (१६१।१)

तन्नागं जायते दिव्यं जाम्बूनदसमप्रभम् ॥ (१६१।२)

उद्घाटं कथयिष्यामि रसविद्धं च पन्नगम् ॥ (१६२।०)

चोप्पेर् => गोल्द्घोषाकृष्टं तु यत् शुल्वं षोडशांशेन योजयेत् । (१६३।१)

एकीकृत्य समावर्त्य छागमूत्रे निषेचयेत् । (१६३।२)

सर्वदोषविनिर्मुक्तं जायते हेम शोभनम् ॥ (१६३।३)

लोहवेध इति ख्यातो विस्तरणे सुरेश्वरि ॥ (१६४।०)

यथा लोहे तथा देहे कर्तव्यः सूतकः सदा । (१६५।१)

समानं कुरुते देवि प्रविशन्देहलोहयोः ॥ (१६५।२)

पूर्वं लोहे परीक्षेत ततो देहे प्रयोजयेत् । (१६६।१)

तन्ममाचक्ष्व देवेशि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ (१६६।२)