श्रीदेव्युवाच । (१।१)

नियामनादिकं कर्म क्रामणान्तं सुरेश्वर । (१।२)

यया सम्पद्यते ह्य् एषामोषधीं वक्तुमर्हसि ॥ (१।३)

श्रीभैरव उवाच । (२।१)

नियामकौषध्यःसर्पाक्षी वह्निकर्कोटी कञ्चुकी जलबिन्दुजा । (२।२)

शतावरी भृङ्गराजः शरपुङ्खा पुनर्नवा ॥ (२।३)

मण्डूकपर्णी मत्स्याक्षी ब्रह्मदण्डी शिखण्डिनी । (३।१)

अनन्ता काकजङ्घा च काकमाची कपोतिका ॥ (३।२)

विष्णुक्रान्ता सहचरा सहादेवी महाबला । (४।१)

बला नागबला कृष्णा चक्रमर्दः कुरुङ्गिणी ॥ (४।२)

पाठा चामलकी नीली ज्वालिनी पद्मचारिणी । (५।१)

फणित्रिजिह्वा गोजिह्वा कोकिलाक्षो घनध्वनिः ॥ (५।२)

आखुपर्णी त्रिपर्णी च द्विपर्णी चैकपर्णिका । (६।१)

तित्तिडी क्षीरिणी रास्ना मेषशृङ्गी च कुक्कुटी ॥ (६।२)

कृष्णपर्णी च तुलसी श्वेता च गिरिकर्णिका । (७।१)

एता नियामकौषध्यः पुष्पमूलदलान्विताः । (७।२)

दोलास्वेदः प्रकर्तव्यो मूलेनानेन सुव्रते ॥ (७।३)

रसनिर्जीवकारकौषध्यःचण्डाली राक्षसी व्याघ्री खड्गारी गजकर्णिका । (८।१)

शङ्खपुष्प्यग्निधमनी लाङ्गली बालमोचका ॥ (८।२)

रक्तस्नुही रक्तशृङ्गी रक्तिका नीलचित्रकः । (९।१)

शृगालजिह्वा बृहती वज्रा चक्री च राजिका ॥ (९।२)

एकवीरा नरकसा रुदन्ती ब्रह्मचारिणी । (१०।१)

उच्चटा मानिनीकन्दा कुमारी रक्तचित्रकः ॥ (१०।२)

लक्ष्मीः शाखोटकश्चैव कञ्चुकी मेषशृङ्गिका । (११।१)

हिमावती सोमलता मोदा व्याघ्रनखी शमी ॥ (११।२)

काञ्चनी वनराजी च काकमाची च केशिनी । (१२।१)

अजमारी कोटराक्षी हनूमत्यङ्गनायिका ॥ (१२।२)

नरजीवा हेमपुष्पी काकमुण्डी च कालिका । (१३।१)

तोयवल्ली गजारी च हंसाङ्घ्री कुहुकंविका । (१३।२)

ताम्बूली सूर्यभक्ता च रसनिर्जीवकारिकाः ॥ (१३।३)

रसमारकौषध्यःकटुतुम्बी च गोसन्धी देवदालीन्द्रवारुणी । (१४।१)

वाकुची ब्रह्मबीजानि कार्पासं कृष्णजीरकम् ॥ (१४।२)

कङ्गुनी कृष्णकनकं श्वेतार्कं च पिपीलिजम् । (१५।१)

दन्तिनी यवचिञ्चा च कर्कोटी कारवल्लिका ॥ (१५।२)

गोजिह्वा काकजङ्घा च महाकाली च शम्बरी । (१६।१)

श्वेतगुञ्जा सिताङ्कोलः पटोली बिल्वमेव च । (१६।२)

एकैकमोषधीबीजं मारयेद् रसभैरवम् ॥ (१६।३)

रसबन्धकौषध्यःरक्तस्नुही सोमलता रुदन्ती रक्तचित्रकः । (१७।१)

शाखोटकी दग्धरुहा मोदिनी वृद्धदारुकः ॥ (१७।२)

त्रिशूली कृष्णमार्जारी चक्रिका क्षीरकुक्कुटी । (१८।१)

देवदाली शङ्खपुष्पी काकमाची हनूमती ॥ (१८।२)

नीलज्योतिस् तृणज्योतिरुत्कटा हेमवल्लरी । (१९।१)

त्रिदण्डी ब्रह्मदण्डी च चक्राङ्की स्थलपद्मिनी ॥ (१९।२)

नागजिह्वा नागकर्णी वीरा वर्तुलपर्णिका । (२०।१)

अर्कपत्त्री वंशपत्त्री ताम्रपर्णी तथेश्वरी । (२०।२)

इन्दुरी देवदेवेशि रसबन्धकराः प्रिये ॥ (२०।३)

तीव्रगन्धरसस्पर्शैर् द्रव्यैः स्थावरजङ्गमैः । (२१।१)

म्रियते बध्यते चैव रसः स्वेदनमर्दनात् ॥ (२१।२)

द्राविकाःसूर्यावर्तश्च कदली वन्ध्या कोशातकी तथा । (२२।१)

वज्रकन्दोदककणा काकमाची च शिग्रुकः ॥ (२२।२)

देवदाली च देवेशि द्राविकाः परिकीर्तिताः । (२३।१)

दोषान् हरन्ति योगेन धातूनां पारदस्य च ॥ (२३।२)

क्रामिकाःकाकमाची घनरवः कासमर्दः कृताञ्जलिः । (२४।१)

वराहकर्णी सटिरी हंसदावी शतावरी ॥ (२४।२)

ताम्बूली नागिनी ब्रह्मी हंसपादी च लक्षणा । (२५।१)

अर्जुनी क्षीरनाली च कारवेल्लो ऽर्कपत्त्रिका । (२५।२)

व्याघ्री चवी कुरवकः क्रामिकाः सुरवन्दिते ॥ (२५।३)

रसायनयोग्याःब्रह्मदण्डः सुदण्डश्च लोहदण्डस्तृतीयकः । (२६।१)

एते रसायने योग्या ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः ॥ (२६।२)

अष्टमूलिकाःभूपाटली च कौमारी सिंहवल्ली च शूकरी । (२७।१)

हेमपर्णी पटोली च नागवल्ली च भृङ्गराट् । (२७।२)

इत्यष्ट मूलिकाः प्रोक्ताः पञ्चरत्नं शृणु प्रिये ॥ (२७।३)

पञ्चरत्नमन्त्रसिद्धासना देवी तथा कङ्कालखेचरी । (२८।१)

इन्दिरा च क्षमापाली पञ्चमी तु निशाचरी । (२८।२)

पञ्चरत्नमिदं देवि रसशोधनजारणे ॥ (२८।३)

रसस्य बन्धने शस्तमेकैकं सुरवन्दिते । (२९।१)

रसाङ्कुशेन गृह्णीयात् पञ्चरत्नानि सुव्रते । (२९।२)

ददाति खेचरीं सिद्धिं रसभैरवसंगमे ॥ (२९।३)

त्रिक्षारत्रिक्षारं टङ्कणक्षारो यवक्षारश्च सर्जिका । (३०।१)

वृक्षक्षारतिलापामार्गकदली पलाशशिग्रुमोचिकाः । (३०।२)

मूलकार्द्रकचिञ्चाश्च वृक्षक्षाराः प्रकीर्तिताः ॥ (३०।३)

अम्लगणअम्लवेतसजम्बीरलुङ्गाम्लचणकाम्लकम् । (३१।१)

नारङ्गं तिन्तिणीकं च चाङ्गेर्यम्लगणोत्तमाः ॥ (३१।२)

पञ्चलवणसामुद्रं सैन्धवं चैव चूलिकालवणं तथा । (३२।१)

सौवर्चलं च काचं च लवणाः पञ्च कीर्तिताः ॥ (३२।२)

महाविषसक्तुकं कालकूटं च सितमुस्ता तथैव च । (३३।१)

शृङ्गी कृष्णविषं चैव पञ्चैते तु महाविषाः ॥ (३३।२)

उपविषस्नुह्यर्कोन्मत्तकं चैव करवीरं च लाङ्गली । (३४।१)

पञ्चैवोपविषा मुख्याः तैलानि ह्य् उत्तमानि वै । (३४।२)

तैलानिकुसुम्भकङ्गुणीनक्तातिलसर्षपजानि तु ॥ (३४।३)

मूत्राणिहस्त्यश्वछागनारीणां मूत्रं गव्यं च पञ्चमम् ॥ (३५।०)

पित्तानिपित्तं पञ्चविधं मत्स्यगवाश्वनरबर्हिजम् ॥ (३६।०)

वसाःवसा पञ्चविधा मत्स्यमेषाहिनरबर्हिजा ॥ (३७।०)

विष्ठाकपोतचाषगृध्राणां शिखिकुक्कुटयोश्च विट् ॥ (३८।०)

रक्तवर्गमञ्जिष्ठा कुङ्कुमं लाक्षा खदिरश्चासनं तथा । (३९।१)

रक्तवर्गस्तु देवेशि पीतवर्गमतः शृणु । (३९।२)

पीतवर्गकुसुम्भं किंशुकं रात्री पतंगो मदयन्तिका ॥ (३९।३)

शुक्लवर्गशुक्लवर्गः सुधाकूर्मशङ्खशुक्तिवराटिकाः ॥ (४०।०)

द्रावणपञ्चकगुञ्जाटङ्कणमध्वाज्यगुडा द्रावणपञ्चकम् ॥ (४१।०)

शोधनत्रितयकाचटङ्कणसौवीरं शोधनत्रितयं प्रिये ॥ (४२।०)

सर्वे मलहराः क्षाराः सर्वे चाम्लाः प्रबोधकाः । (४३।१)

विषाणि च तमोघ्नानि स्नेहा मार्दवकारकाः ॥ (४३।२)

इत्योषधिगणाः प्रोक्ताः सिद्धिदा रससंगमे । (४४।१)

क्रियां कुर्वन्ति तद्योगात् शक्तयश्च महारसाः ॥ (४४।२)

तन्ममाचक्ष्व देवेशि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ (४५।१)