रसार्णवRasārṇava

RArṇ, 9

9 of 18 · 42 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रीदेव्युवाच । (१।१)

śrīdevyuvāca |

1.2१.२

बीजानां कल्पनं प्रोक्तं विशेषेण च साधनम् । (१।२)

bījānāṃ kalpanaṃ proktaṃ viśeṣeṇa ca sādhanam |

1.3१.३

जार्यन्ते तानि यैः सूते तान् विडान् वक्तुमर्हसि ॥ (१।३)

jāryante tāni yaiḥ sūte tān viḍān vaktumarhasi ||

2.1२.१

श्रीभैरव उवाच । (२।१)

śrībhairava uvāca

2.2२.२

जारणविड (१)कासीसं सैन्धवं काङ्क्षी सौवीरं व्योषगन्धकम् । (२।२)

jāraṇaviḍa (1)kāsīsaṃ saindhavaṃ kāṅkṣī sauvīraṃ vyoṣagandhakam |

2.3२.३

सौवर्चलं सर्जिका च मालतीनीरसम्भवम् । (२।३)

sauvarcalaṃ sarjikā ca mālatīnīrasambhavam |

2.4२.४

शिग्रुमूलरसैः सिक्तो विडो ऽयं सर्वजारणः ॥ (२।४)

śigrumūlarasaiḥ sikto viḍo 'yaṃ sarvajāraṇaḥ ||

3.1३.१

जारणविड (२)निर्दग्धं शङ्खचूर्णं तु रविक्षीरशतप्लुतम् । (३।१)

jāraṇaviḍa (2)nirdagdhaṃ śaṅkhacūrṇaṃ tu ravikṣīraśataplutam |

3.2३.२

पुटितं बहुशो देवि प्रशस्तो जारणाविडः ॥ (३।२)

puṭitaṃ bahuśo devi praśasto jāraṇāviḍaḥ ||

4.0४.०

विड:: वडवामुखशतशो वा प्लुतं चूर्णं गन्धकस्य गवां जलैः ॥ (४।०)

viḍa:: vaḍavāmukhaśataśo vā plutaṃ cūrṇaṃ gandhakasya gavāṃ jalaiḥ ||

5.1५.१

निर्दग्धं शङ्खचूर्णं तु शिग्रुमूलाम्बुभावितम् । (५।१)

nirdagdhaṃ śaṅkhacūrṇaṃ tu śigrumūlāmbubhāvitam |

5.2५.२

शतशो विषसिन्धूत्थसंयुतं वडवामुखम् ॥ (५।२)

śataśo viṣasindhūtthasaṃyutaṃ vaḍavāmukham ||

6.1६.१

विड:: वह्निमुखटङ्कणं शतशो देवि भावयेत् किंशुकद्रवैः । (६।१)

viḍa:: vahnimukhaṭaṅkaṇaṃ śataśo devi bhāvayet kiṃśukadravaiḥ |

6.2६.२

विडो वह्निमुखाख्योऽयं लोहानां जारणे प्रिये ॥ (६।२)

viḍo vahnimukhākhyo'yaṃ lohānāṃ jāraṇe priye ||

7.1७.१

लोहजारणचूलिका गन्धपाषाणः कान्तस्य च मुखं प्रिये । (७।१)

lohajāraṇacūlikā gandhapāṣāṇaḥ kāntasya ca mukhaṃ priye |

7.2७.२

एकैकमेव पर्याप्तं लौहचूर्णस्य जारणे ॥ (७।२)

ekaikameva paryāptaṃ lauhacūrṇasya jāraṇe ||

8.1८.१

ज्वालामुखविडगन्धतालकसिन्धूत्थं चूलीटङ्कणभूखगम् । (८।१)

jvālāmukhaviḍagandhatālakasindhūtthaṃ cūlīṭaṅkaṇabhūkhagam |

8.2८.२

क्षारैर्मूत्रैश्च विपचेदयं ज्वालामुखो विडः ॥ (८।२)

kṣārairmūtraiśca vipacedayaṃ jvālāmukho viḍaḥ ||

9.1९.१

सर्वसत्त्वजारणएकविंशतिपर्यायं देवदालीदलद्रवैः । (९।१)

sarvasattvajāraṇaekaviṃśatiparyāyaṃ devadālīdaladravaiḥ |

9.2९.२

भावितो निचुलक्षारः सर्वसत्त्वानि जारयेत् ॥ (९।२)

bhāvito niculakṣāraḥ sarvasattvāni jārayet ||

10.1१०.१

विडकरणवास्तुकैरण्डकदलीदेवदालीपुनर्नवम् । (१०।१)

viḍakaraṇavāstukairaṇḍakadalīdevadālīpunarnavam |

10.2१०.२

वासा पलाशनिचुलं तिलकाञ्चनमाक्षिकम् ॥ (१०।२)

vāsā palāśaniculaṃ tilakāñcanamākṣikam ||

11.1११.१

सर्वाङ्गं खण्डशश्छिन्नं नातिशुष्कं शिलातले । (११।१)

sarvāṅgaṃ khaṇḍaśaśchinnaṃ nātiśuṣkaṃ śilātale |

11.2११.२

दग्धकाण्डैस् तिलानां तु पञ्चाङ्गं मूलकस्य च ॥ (११।२)

dagdhakāṇḍais tilānāṃ tu pañcāṅgaṃ mūlakasya ca ||

12.1१२.१

प्लावयेन्मूत्रवर्गेण जलं तस्मात् परिस्रुतम् । (१२।१)

plāvayenmūtravargeṇa jalaṃ tasmāt parisrutam |

12.2१२.२

लोहपात्रे पचेद्यन्त्रे हंसपाके ऽग्निमानवित् ॥ (१२।२)

lohapātre pacedyantre haṃsapāke 'gnimānavit ||

13.1१३.१

बाष्पाणां बुद्बुदानां च बहूनामुद्गमो यदा । (१३।१)

bāṣpāṇāṃ budbudānāṃ ca bahūnāmudgamo yadā |

13.2१३.२

तदा कासीससौराष्ट्रीक्षारत्रयकटुत्रयम् ॥ (१३।२)

tadā kāsīsasaurāṣṭrīkṣāratrayakaṭutrayam ||

14.1१४.१

गन्धकं च सितं हिङ्गुलवणानि च षट् तथा । (१४।१)

gandhakaṃ ca sitaṃ hiṅgulavaṇāni ca ṣaṭ tathā |

14.2१४.२

एषां चूर्णं क्षिपेदेष लोहसम्पुटमध्यगः । (१४।२)

eṣāṃ cūrṇaṃ kṣipedeṣa lohasampuṭamadhyagaḥ |

14.3१४.३

सप्ताहं भूगतः पश्चाद्धान्यस्थः प्रवरो विडः ॥ (१४।३)

saptāhaṃ bhūgataḥ paścāddhānyasthaḥ pravaro viḍaḥ ||

15.1१५.१

विडकरणजम्बीराम्लेन पचनं शिग्रुमूलद्रवेण च । (१५।१)

viḍakaraṇajambīrāmlena pacanaṃ śigrumūladraveṇa ca |

15.2१५.२

चूलिकागन्धकासिक्तौ द्वौ विडौ शतशः क्रमात् ॥ (१५।२)

cūlikāgandhakāsiktau dvau viḍau śataśaḥ kramāt ||

16.1१६.१

हेमजारणविड (१)कोषातकीदलरसैः क्षारैर्वा निचुलोद्भवैः । (१६।१)

hemajāraṇaviḍa (1)koṣātakīdalarasaiḥ kṣārairvā niculodbhavaiḥ |

16.2१६.२

देवदालीशिवाबीजं गुञ्जासैन्धवटङ्कणम् । (१६।२)

devadālīśivābījaṃ guñjāsaindhavaṭaṅkaṇam |

16.3१६.३

भावयेदम्लवर्गेण विडोऽयं हेमजारणः ॥ (१६।३)

bhāvayedamlavargeṇa viḍo'yaṃ hemajāraṇaḥ ||

17.1१७.१

हेमजारणविड (२)मूलकार्द्रकचित्राणां क्षारैर् गोमूत्रगालितैः । (१७।१)

hemajāraṇaviḍa (2)mūlakārdrakacitrāṇāṃ kṣārair gomūtragālitaiḥ |

17.2१७.२

गन्धकः शतशो भाव्यो विडोऽयं हेमजारणे ॥ (१७।२)

gandhakaḥ śataśo bhāvyo viḍo'yaṃ hemajāraṇe ||

18.1१८.१

हेमजारणविड (३)हरितालशिलाक्षारो लवणं शङ्खशुक्तिका । (१८।१)

hemajāraṇaviḍa (3)haritālaśilākṣāro lavaṇaṃ śaṅkhaśuktikā |

18.2१८.२

हंसपाकविपक्वोऽयं विडः स्याद्धेमजारणे ॥ (१८।२)

haṃsapākavipakvo'yaṃ viḍaḥ syāddhemajāraṇe ||

19.1१९.१

एवं संगृह्य सम्भारान् रसकर्म समाचरेत् । (१९।१)

evaṃ saṃgṛhya sambhārān rasakarma samācaret |

19.2१९.२

तन्ममाचक्ष्व देवेशि किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि ॥ (१९।२)

tanmamācakṣva deveśi kimanyacchrotumicchasi ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

RArṇ, 9

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit