आणवेन विधिना परधाम प्रेप्सतामथ निरूप्यत एतत् ॥ (१।१)

विकल्पस्यैव संस्कारे जाते निष्प्रतियोगिनि । (२।१)

अभीष्टे वस्तुनि प्राप्तिर्निश्चिता भोगमोक्षयोः ॥ (२।२)

विकल्पः कस्यचित्स्वात्मस्वातन्त्र्यादेव सुस्थिरः । (३।१)

उपायान्तरसापेक्ष्यवियोगेनैव जायते ॥ (३।२)

कस्यचित्तु विकल्पो ऽसौ स्वात्मसंस्करणं प्रति । (४।१)

उपायान्तरसापेक्षस्तत्रोक्तः पूर्वको विधिः ॥ (४।२)

विकल्पो नाम चिन्मात्रस्वभावो यद्यपि स्थितः । (५।१)

तथापि निश्चयात्मासावणोः स्वातन्त्र्ययोजकः ॥ (५।२)

निश्चयो बहुधा चैष तत्रोपायाश्च भेदिनः । (६।१)

अणुशब्देन ते चोक्ता दूरान्तिकविभेदतः ॥ (६।२)

तत्र बुद्धौ तथा प्राणे देहे चापि प्रमातरि । (७।१)

अपारमार्थिके ऽप्यस्मिन् परमार्थः प्रकाशते ॥ (७।२)

यतः प्रकाशाच्चिन्मात्रात् प्राणाद्यव्यतिरेकवत् । (८।१)

तस्यैव तु स्वतन्त्रत्वाद्द्विगुणं जडचिद्वपुः ॥ (८।२)

उक्तं त्रैशिरसे चैतद्देव्यै चन्द्रार्धमौलिना । (९।१)

जीवः शक्तिः शिवस्यैव सर्वत्रैव स्थितापि सा ॥ (९।२)

स्वरूपप्रत्यये रूढा ज्ञानस्योन्मीलनात्परा । (१०।१)

तस्य चिद्रूपतां सत्यां स्वातन्त्र्योल्लासकल्पनात् ॥ (१०।२)

पश्यञ्जडात्मताभागं तिरोधायाद्वयो भवेत् । (११।१)

तत्र स्वातन्त्र्यदृष्ट्या वा दर्पणे मुखबिम्बवत् ॥ (११।२)

विशुद्धं निजचैतन्यं निश्चिनोत्यतदात्मकम् । (१२।१)

बुद्धिप्राणादितो भिन्नं चैतन्यं निश्चितं बलात् ॥ (१२।२)

सत्यतस्तदभिन्नं स्यात्तस्यान्योन्यविभेदतः । (१३।१)

विश्वरूपाविभेदित्वं शुद्धत्वादेव जायते ॥ (१३।२)

निष्ठितैकस्फुरन्मूर्तेर्मूर्त्यन्तरविरोधतः । (१४।१)

अन्तः संविदि सत्सर्वं यद्यप्यपरथा धियि ॥ (१४।२)

प्राणे देहे ऽथवा कस्मात्संक्रामेत्केन वा कथम् । (१५।१)

तथापि निर्विकल्पे ऽस्मिन्विकल्पो नास्ति तं विना ॥ (१५।२)

दृष्टे ऽप्यदृष्टकल्पत्वं विकल्पेन तु निश्चयः । (१६।१)

बुद्धिप्राणशरीरेषु पारमैश्वर्यम् अञ्जसा ॥ (१६।२)

विकल्प्यं शून्यरूपे न प्रमातरि विकल्पनम् । (१७।१)

बुद्धिर्ध्यानमयी तत्र प्राण उच्चारणात्मकः ॥ (१७।२)

उच्चारणं च प्राणाद्या व्यानान्ताः पञ्च वृत्तयः । (१८।१)

आद्या तु प्राणनाभिख्यापरोच्चारात्मिका भवेत् ॥ (१८।२)

शरीरस्याक्षविषयैतत्पिण्डत्वेन संस्थितिः । (१९।१)

तत्र ध्यानमयं तावदनुत्तरमिहोच्यते ॥ (१९।२)

यः प्रकाशः स्वतन्त्रो ऽयं चित्स्वभावो हृदि स्थितः । (२०।१)

सर्वतत्त्वमयः प्रोक्तमेतच्च त्रिशिरोमते ॥ (२०।२)

कदलीसंपुटाकारं सबाह्याभ्यन्तरान्तरम् । (२१।१)

ईक्षते हृदयान्तःस्थं तत्पुष्पमिव तत्त्ववित् ॥ (२१।२)

सोमसूर्याग्निसंघट्टं तत्र ध्यायेद् अनन्यधीः । (२२।१)

तद्ध्यानारणिसंक्षोभान्महाभैरवहव्यभुक् ॥ (२२।२)

हृदयाख्ये महाकुण्डे जाज्वलन् स्फीततां व्रजेत् । (२३।१)

तस्य शक्तिमतः स्फीतशक्तेर्भैरवतेजसः ॥ (२३।२)

मातृमानप्रमेयाख्यं धामाभेदेन भावयेत् । (२४।१)

वह्न्यर्कसोमशक्तीनां तदेव त्रितयं भवेत् ॥ (२४।२)

परा परापरा चेयमपरा च सदोदिता । (२५।१)

सृष्टिसंस्थितिसंहारैस्तासां प्रत्येकतस्त्रिधा ॥ (२५।२)

चतुर्थं चानवच्छिन्नं रूपमासामकल्पितम् । (२६।१)

एवं द्वादश ता देव्यः सूर्यबिम्बवदास्थिताः ॥ (२६।२)

एकैकमासां वह्न्यर्कसोमतच्छान्तिभासनम् । (२७।१)

एतद् आनुत्तरं चक्रं हृदयाच्चक्षुरादिभिः ॥ (२७।२)

व्योमभिर्निःसरत्येव तत्तद्विषयगोचरे । (२८।१)

तच्चक्रभाभिस्तत्रार्थे सृष्टिस्थितिलयक्रमात् ॥ (२८।२)

सोमसूर्याग्निभासात्म रूपं समवतिष्ठते । (२९।१)

एवं शब्दादिविषये श्रोत्रादिव्योमवर्त्मना ॥ (२९।२)

चक्रेणानेन पतता तादात्म्यं परिभावयेत् । (३०।१)

अनेन क्रमयोगेन यत्र यत्र पतत्यदः ॥ (३०।२)

चक्रं सर्वात्मकं तत्तत्सार्वभौममहीशवत् । (३१।१)

इत्थं विश्वाध्वपटलमयत्नेनैव लीयते ॥ (३१।२)

भैरवीयमहाचक्रे संवित्तिपरिवारिते । (३२।१)

ततः संस्कारमात्रेण विश्वस्यापि परिक्षये ॥ (३२।२)

स्वात्मोच्छलत्तया भ्राम्यच्चक्रं संचिन्तयेन्महत् । (३३।१)

ततस्तद्दाह्यविलयात् तत्संस्कारपरिक्षयात् ॥ (३३।२)

प्रशाम्यद्भावयेच्चक्रं ततः शान्तं ततः शमम् । (३४।१)

अनेन ध्यानयोगेन विश्वं चक्रे विलीयते ॥ (३४।२)

तत्संविदि ततः संविद्विलीनार्थैव भासते । (३५।१)

चित्स्वाभाव्यात् ततो भूयः सृष्टिर्यच्चिन्महेश्वरी ॥ (३५।२)

एवं प्रतिक्षणं विश्वं स्वसंविदि विलापयन् । (३६।१)

विसृजंश्च ततो भूयः शश्वद्भैरवतां व्रजेत् ॥ (३६।२)

एवं त्रिशूलात् प्रभृति चतुष्पञ्चारकक्रमात् । (३७।१)

पञ्चाशदरपर्यन्तं चक्रं योगी विभावयेत् ॥ (३७।२)

चतुष्षष्टिशतारं वा सहस्रारम् अथापि वा । (३८।१)

असंख्यारसहस्रं वा चक्रं ध्यायेद् अनन्यधीः ॥ (३८।२)

संविन्नाथस्य महतो देवस्योल्लासिसंविदः । (३९।१)

नैवास्ति काचित्कलना विश्वशक्तेर्महेशितुः ॥ (३९।२)

शक्तयो ऽस्य जगत् कृत्स्नं शक्तिमांस्तु महेश्वरः । (४०।१)

इति माङ्गलशास्त्रे तु श्रीश्रीकण्ठो न्यरूपयत् ॥ (४०।२)

इत्येतत् प्रथमोपायरूपं ध्यानं न्यरूपयत् । (४१।१)

श्रीशंभुनाथो मे तुष्टस्तस्मै श्रीसुमतिप्रभुः ॥ (४१।२)

अनयैव दिशान्यानि ध्यानान्यपि समाश्रयेत् । (४२।१)

अनुत्तरोपायधुरां यान्यायान्ति क्रमं विना ॥ (४२।२)

अथ प्राणस्य या वृत्तिः प्राणनाद्या निरूपिता । (४३।१)

तदुपायतया ब्रूमो ऽनुत्तरप्रविकासनम् ॥ (४३।२)

निजानन्दे प्रमात्रंशमात्रे हृदि पुरा स्थितः । (४४।१)

शून्यतामात्रविश्रान्तेर्निरानन्दं विभावयेत् ॥ (४४।२)

प्राणोदये प्रमेये तु परानन्दं विभावयेत् । (४५।१)

तत्रानन्तप्रमेयांशपूरणापाननिर्वृतः ॥ (४५।२)

परानन्दगतस्तिष्ठेदपानशशिशोभितः । (४६।१)

ततो ऽनन्तस्फुरन्मेयसंघट्टैकान्तनिर्वृतः ॥ (४६।२)

समानभूमिमागत्य ब्रह्मानन्दमयो भवेत् । (४७।१)

ततो ऽपि मानमेयौघकलनाग्रासतत्परः ॥ (४७।२)

उदानवह्नौ विश्रान्तो महानन्दं विभावयेत् । (४८।१)

तत्र विश्रान्तिमभ्येत्य शाम्यत्यस्मिन्महार्चिषि ॥ (४८।२)

निरुपाधिर्महाव्याप्तिर्व्यानाख्योपाधिवर्जिता । (४९।१)

तदा खलु चिदानन्दो यो जडानुपबृंहितः ॥ (४९।२)

नह्यत्र संस्थितिः कापि विभक्ता जडरूपिणः । (५०।१)

यत्र को ऽपि व्यवच्छेदो नास्ति यद्विश्वतः स्फुरत् ॥ (५०।२)

यदनाहतसंवित्ति परमामृतबृंहितम् । (५१।१)

यत्रास्ति भावनादीनां न मुख्या कापि संगतिः ॥ (५१।२)

तदेव जगदानन्दमस्मभ्यं शंभुरूचिवान् । (५२।१)

तत्र विश्रान्तिराधेया हृदयोच्चारयोगतः ॥ (५२।२)

या तत्र सम्यग्विश्रान्तिः सानुत्तरमयी स्थितिः । (५३।१)

इत्येतद्धृदयाद्येकस्वभावे ऽपि स्वधामनि ॥ (५३।२)

षट्प्राणोच्चारजं रूपमथ व्याप्त्या तदुच्यते । (५४।१)

प्राणदण्डप्रयोगेन पूर्वापरसमीकृतेः ॥ (५४।२)

चतुष्किकाम्बुजालम्बिलम्बिकासौधमाश्रयेत् । (५५।१)

त्रिशूलभूमिं क्रान्त्वातो नाडित्रितयसङ्गताम् ॥ (५५।२)

इच्छाज्ञानक्रियाशक्तिसमत्वे प्रविशेत् सुधीः । (५६।१)

एकां विकासिनीं भूयस्त्वसंकोचां विकस्वराम् ॥ (५६।२)

श्रयेद् भ्रूबिन्दुनादान्तशक्तिसोपानमालिकाम् । (५७।१)

तत्रोर्ध्वकुण्डलीभूमौ स्पन्दनोदरसुन्दरः ॥ (५७।२)

विसर्गस्तत्र विश्राम्येन्मत्स्योदरदशाजुषि । (५८।१)

रासभी वडवा यद्वत्स्वधामानन्दमन्दिरम् ॥ (५८।२)

विकाससंकोचमयं प्रविश्य हृदि हृष्यति । (५९।१)

तद्वन्मुहुर्लीनसृष्टभावव्रातसुनिर्भराम् ॥ (५९।२)

श्रयेद्विकाससंकोचरूढभैरवयामलाम् । (६०।१)

एकीकृतमहामूलशूलवैसर्गिके हृदि ॥ (६०।२)

परस्मिन्नेति विश्रान्तिं सर्वापूरणयोगतः । (६१।१)

अत्र तत्पूर्णवृत्त्यैव विश्वावेशमयं स्थितम् ॥ (६१।२)

प्रकाशस्यात्मविश्रान्तावहमित्येव दृश्यताम् । (६२।१)

अनुत्तरविमर्शे प्राग्व्यापारादिविवर्जिते ॥ (६२।२)

चिद्विमर्शपराहंकृत् प्रथमोल्लासिनी स्फुरेत् । (६३।१)

तत उद्योगसक्तेन स द्वादशकलात्मना ॥ (६३।२)

सूर्येणाभासयेद्भावं पूरयेदथ चर्चयेत् । (६४।१)

अथेन्दुः षोडशकलो विसर्गग्रासमन्थरः ॥ (६४।२)

संजीवन्यमृतं बोधवह्नौ विसृजति स्फुरन् । (६५।१)

इच्छाज्ञानक्रियाशक्तिसूक्ष्मरन्ध्रस्रुगग्रगम् ॥ (६५।२)

तदेवममृतं दिव्यं संविद्देवीषु तर्पकम् । (६६।१)

विसर्गामृतमेतावद् बोधाख्ये हुतभोजिनि ॥ (६६।२)

विसृष्टं चेद्भवेत्सर्वं हुतं षोढाध्वमण्डलम् । (६७।१)

यतो ऽनुत्तरनाथस्य विसर्गः कुलनायिका । (६७।२)

तत्क्षोभः कादिहान्तं तत्प्रसरस्तत्त्वपद्धतिः ॥ (६७।३)

अंअ इति कुलेश्वर्या सहितो हि कुलेशिता । (६८।१)

परो विसर्गविश्लेषस्तन्मयं विश्वमुच्यते ॥ (६८।२)

वित्प्राणगुणदेहान्तर्बहिर्द्रव्यमयीमिमाम् । (६९।१)

अर्चयेज्जुहुयाद्ध्यायेदित्थं संजीवनीं कलाम् ॥ (६९।२)

आनन्दनाडीयुगलस्पन्दनावहितौ स्थितः । (७०।१)

एनां विसर्गनिःष्यन्दसौधभूमिं प्रपद्यते ॥ (७०।२)

शाक्ते क्षोभे कुलावेशे सर्वनाड्यग्रगोचरे । (७१।१)

व्याप्तौ सर्वात्मसंकोचे हृदयं प्रविशेत्सुधीः ॥ (७१।२)

सोमसूर्यकलाजालपरस्परनिघर्षतः । (७२।१)

अग्नीषोमात्मके धाम्नि विसर्गानन्द उन्मिषेत् ॥ (७२।२)

अलं रहस्यकथया गुप्तमेतत्स्वभावतः । (७३।१)

योगिनीहृदयं तत्र विश्रान्तः स्यात्कृती बुधः ॥ (७३।२)

हानादानतिरस्कारवृत्तौ रूढिमुपागतः । (७४।१)

अभेदवृत्तितः पश्येद्विश्वं चितिचमत्कृतेः ॥ (७४।२)

अर्थक्रियार्थितादैन्यं त्यक्त्वा बाह्यान्तरात्मनि । (७५।१)

खरूपे निर्वृतिं प्राप्य फुल्लां नाददशां श्रयेत् ॥ (७५।२)

वक्त्रमन्तस्तया सम्यक् संविदः प्रविकासयेत् । (७६।१)

संविदक्षमरुच्चक्रं ज्ञेयाभिन्नं ततो भवेत् ॥ (७६।२)

तज्ज्ञेयं संविदाख्येन वह्निना प्रविलीयते । (७७।१)

विलीनं तत् त्रिकोणे ऽस्मिञ्शक्तिवह्नौ विलीयते ॥ (७७।२)

तत्र संवेदनोदारबिन्दुसत्तासुनिर्वृतः । (७८।१)

संहारबीजविश्रान्तो योगी परमयो भवेत् ॥ (७८।२)

अन्तर्बाह्ये द्वये वापि सामान्येतरसुन्दरः । (७९।१)

संवित्स्पन्दस्त्रिशक्त्यात्मा संकोचप्रविकासवान् ॥ (७९।२)

असंकोचविकासो ऽपि तदाभासनतस्तथा । (८०।१)

अन्तर्लक्ष्यो बहिर्दृष्टिः परमं पदमश्नुते ॥ (८०।२)

ततः स्वातन्त्र्यनिर्मेये विचित्रार्थक्रियाकृति । (८१।१)

विमर्शनं विशेषाख्यः स्पन्द औन्मुख्यसंज्ञितः ॥ (८१।२)

तत्र विश्रान्तिमागच्छेद्यद्वीर्यं मन्त्रमण्डले । (८२।१)

शान्त्यादिसिद्धयस्तत्तद्रूपतादात्म्यतो यतः ॥ (८२।२)

दिव्यो यश्चाक्षसंघो ऽयं बोधस्वातन्त्र्यसंज्ञकः । (८३।१)

सो ऽनिमीलित एवैतत् कुर्यात्स्वात्ममयं जगत् ॥ (८३।२)

महासाहससंयोगविलीनाखिलवृत्तिकः । (८४।१)

पुञ्जीभूते स्वरश्म्योघे निर्भरीभूय तिष्ठति ॥ (८४।२)

अकिंचिच्चिन्तकस्तत्र स्पष्टदृग्याति संविदम् । (८५।१)

यद्विस्फुलिङ्गाः संसारभस्मदाहैकहेतवः ॥ (८५।२)

तदुक्तं परमेशेन त्रिशिरोभैरवागमे । (८६।१)

शृणु देवि प्रवक्ष्यामि मन्त्रभूम्यां प्रवेशनम् ॥ (८६।२)

मध्यनाड्योर्ध्वगमनं तद्धर्मप्राप्तिलक्षणम् । (८७।१)

विसर्गान्तपदातीतं प्रान्तकोटिनिरूपितम् ॥ (८७।२)

अधःप्रवाहसंरोधादूर्ध्वक्षेपविवर्जनात् । (८८।१)

महाप्रकाशमुदयज्ञानव्यक्तिप्रदायकम् ॥ (८८।२)

अनुभूय परे धाम्नि मात्रावृत्त्या पुरं विशेत् । (८९।१)

निस्तरङ्गावतीर्णा सा वृत्तिरेका शिवात्मिका ॥ (८९।२)

चतुष्षड्द्विर्द्विगुणितचक्रषट्कसमुज्ज्वला । (९०।१)

तत्स्थं विचारयेत् खं खं खस्थं खस्थेन संविशेत् ॥ (९०।२)

खं खं त्यक्त्वा खमारुह्य खस्थं खं चोच्चरेदिति । (९१।१)

खमध्यास्याधिकारेण पदस्थाश्चिन्मरीचयः ॥ (९१।२)

भावयेद्भावमन्तःस्थं भावस्थो भावनिःस्पृहः । (९२।१)

भावाभावगती रुद्ध्वा भावाभावावरोधदृक् ॥ (९२।२)

आत्माणुकुलमूलानि शक्तिर्भूतिश्चिती रतिः । (९३।१)

शक्तित्रयं द्रष्टृदृश्योपरक्तं तद्विवर्जितम् ॥ (९३।२)

एतत्खं दशधा प्रोक्तमुच्चारोच्चारलक्षणम् । (९४।१)

धामस्थं धाममध्यस्थं धामोदरपुटीकृतम् ॥ (९४।२)

धाम्ना तु बोधयेद्धाम धाम धामान्तगं कुरु । (९५।१)

तद्धाम धामगत्या तु भेद्यं धामान्तमान्तरम् ॥ (९५।२)

भेदोपभेदभेदेन भेदः कार्यस्तु मध्यतः । (९६।१)

इति प्रवेशोपायो ऽयमाणवः परिकीर्तितः ॥ (९६।२)

श्रीमहेश्वरनाथेन यो हृत्स्थेन ममोदितः । (९७।१)

श्रीब्रह्मयामले चोक्तं श्रीमान् रावो दशात्मकः ॥ (९७।२)

स्थूलः सूक्ष्मः परो हृद्यः कण्ठ्यस्तालव्य एव च । (९८।१)

सर्वतश्च विभुर्यो ऽसौ विभुत्वपददायकः ॥ (९८।२)

जितरावो महायोगी संक्रामेत्परदेहगः । (९९।१)

परां च विन्दति व्याप्तिं प्रत्यहं ह्यभ्यसेत तम् ॥ (९९।२)

तावद्यावद् अरावे सा रावाल्लीयेत राविणी । (१००।१)

अत्र भावनया देहगतोपायैः परे पथि ॥ (१००।२)

विविक्षोः पूर्णतास्पर्शात्प्रागानन्दः प्रजायते । (१०१।१)

ततो ऽपि विद्युदापातसदृशे देहवर्जिते ॥ (१०१।२)

धाम्नि क्षणं समावेशादुद्भवः प्रस्फुटं प्लुतिः । (१०२।१)

जलपांसुवदभ्यस्तसंविद्देहैक्यहानितः ॥ (१०२।२)

स्वबलाक्रमणाद्देहशैथिल्यात् कम्पमाप्नुयात् । (१०३।१)

गलिते देहतादात्म्यनिश्चये ऽन्तर्मुखत्वतः ॥ (१०३।२)

निद्रायते पुरा यावन्न रूढः संविदात्मनि । (१०४।१)

ततः सत्यपदे रूढो विश्वात्मत्वेन संविदम् ॥ (१०४।२)

संविदन् घूर्णते घूर्णिर्महाव्याप्तिर्यतः स्मृता । (१०५।१)

आत्मन्यनात्माभिमतौ सत्यामेव ह्यनात्मनि ॥ (१०५।२)

आत्माभिमानो देहादौ बन्धो मुक्तिस्तु तल्लयः । (१०६।१)

आदावनात्मन्यात्मत्वे लीने लब्धे निजात्मनि ॥ (१०६।२)

आत्मन्यनात्मतानाशे महाव्याप्तिः प्रवर्तते । (१०७।१)

आनन्द उद्भवः कम्पो निद्रा घूर्णिश्च पञ्चकम् ॥ (१०७।२)

इत्युक्तमत एव श्रीमालिनीविजयोत्तरे । (१०८।१)

प्रदर्शिते ऽस्मिन् आनन्दप्रभृतौ पञ्चके यदा ॥ (१०८।२)

योगी विशेत्तदा तत्तच्चक्रेशत्वं हठाद्व्रजेत् । (१०९।१)

यथा सर्वेशिना बोधेनाक्रान्तापि तनुः क्वचित् ॥ (१०९।२)

किंचित्कर्तुं प्रभवति चक्षुषा रूपसंविदम् । (११०।१)

तथैव चक्रे कुत्रापि प्रवेशात्को ऽपि सम्भवेत् ॥ (११०।२)

आनन्दचक्रं वह्न्यश्रि कन्द उद्भव उच्यते । (१११।१)

कम्पो हृत्तालु निद्रा च घूर्णिः स्यादूर्ध्वकुण्डली ॥ (१११।२)

एतच्च स्फुटमेवोक्तं श्रीमत्त्रैशिरसे मते । (११२।१)

एवं प्रदर्शितोच्चारविश्रान्तिहृदयं परम् ॥ (११२।२)

यत्तदव्यक्तलिङ्गं नृशिवशक्त्यविभागवत् । (११३।१)

अत्र विश्वमिदं लीनमत्रान्तःस्थं च गम्यते ॥ (११३।२)

इदं तल्लक्षणं पूर्णशक्तिभैरवसंविदः । (११४।१)

देहगाध्वसमुन्मेषे समावेशस्तु यः स्फुटः ॥ (११४।२)

अहंताच्छादितोन्मेषिभावेदंभावयुक् स च । (११५।१)

व्यक्ताव्यक्तमिदं लिङ्गं मन्त्रवीर्यं परापरम् ॥ (११५।२)

नरशक्तिसमुन्मेषि शिवरूपाद्विभेदितम् । (११६।१)

यन्न्यक्कृतशिवाहन्तासमावेशं विभेदवत् ॥ (११६।२)

विशेषस्पन्दरूपं तद् व्यक्तं लिङ्गं चिदात्मकम् । (११७।१)

व्यक्तात्सिद्धिप्रसवो व्यक्ताव्यक्ताद्द्वयं विमोक्षश्च । (११७।२)

अव्यक्ताद्बलमाद्यं परस्य नानुत्तरे त्वियं चर्चा ॥ (११७।३)

आत्माख्यं यद्व्यक्तं नरलिङ्गं तत्र विश्वमर्पयतः । (११८।१)

व्यक्ताव्यक्तं तस्माद्गलिते तस्मिंस्तदव्यक्तम् ॥ (११८।२)

तेनात्मलिङ्गमेतत् परमे शिवशक्त्यणुस्वभावमये । (११९।१)

अव्यक्ते विश्राम्यति नानुत्तरधामगा त्वियं चर्चा ॥ (११९।२)

एकस्य स्पन्दनस्यैषा त्रैधं भेदव्यवस्थितिः । (१२०।१)

अत्र लिङ्गे सदा तिष्ठेत् पूजाविश्रान्तितत्परः ॥ (१२०।२)

योगिनीहृदयं लिङ्गमिदमानन्दसुन्दरम् । (१२१।१)

बीजयोनिसमापत्त्या सूते कामपि संविदम् ॥ (१२१।२)

अत्र प्रयासविरहात्सर्वो ऽसौ देवतागणः । (१२२।१)

आनन्दपूर्णे धाम्न्यास्ते नित्योदितचिदात्मकः ॥ (१२२।२)

अत्र भैरवनाथस्य ससंकोचविकासिका । (१२३।१)

भासते दुर्घटा शक्तिर् असंकोचविकासिनः ॥ (१२३।२)

एतल्लिङ्गसमापत्तिविसर्गानन्दधारया । (१२४।१)

सिक्तं तदेव सद्विश्वं शश्वन् नवनवायते ॥ (१२४।२)

अनुत्तरे ऽभ्युपायो ऽत्र ताद्रूप्यादेव वर्णितः । (१२५।१)

ज्वलितेष्वपि दीपेषु घर्मांशुः किं न भासते ॥ (१२५।२)

अर्थेषु तद्भोगविधौ तदुत्थे दुःखे सुखे वा गलिताभिशङ्कम् । (१२६।१)

अनाविशन्तो ऽपि निमग्नचित्ता जानन्ति वृत्तिक्षयसौख्यमन्तः ॥ (१२६।२)

सत्येवात्मनि चित्स्वभावमहसि स्वान्ते तथोपक्रियां तस्मै कुर्वति तत्प्रचारविवशे सत्यक्षवर्गे ऽपि च । (१२७।१)

सत्स्वर्थेषु सुखादिषु स्फुटतरं यद्भेदवन्ध्योदयं योगी तिष्ठति पूर्णरश्मिविभवस् तत्तत्त्वम् आचीयताम् ॥ (१२७।२)

इत्युच्चारविधिः प्रोक्तः करणं प्रविविच्यते । (१२८।१)

तच्चेत्थं त्रिशिरःशास्त्रे परमेशेन भाषितम् ॥ (१२८।२)

ग्राह्यग्राहकचिद्व्याप्तित्यागाक्षेपनिवेशनैः । (१२९।१)

करणं सप्तधा प्राहुरभ्यासं बोधपूर्वकम् ॥ (१२९।२)

तद्व्याप्तिपूर्वमाक्षेपे करणं स्वप्रतिष्ठता । (१३०।१)

गुरुवक्त्राच्च बोद्धव्यं करणं यद्यपि स्फुटम् ॥ (१३०।२)

तथाप्यागमरक्षार्थं तदग्रे वर्णयिष्यते । (१३१।१)

उक्तो य एष उच्चारस्तत्र यो ऽसौ स्फुरन् स्थितः ॥ (१३१।२)

अव्यक्तानुकृतिप्रायो ध्वनिर्वर्णः स कथ्यते । (१३२।१)

सृष्टिसंहारबीजं च तस्य मुख्यं वपुर्विदुः ॥ (१३२।२)

तदभ्यासवशाद्याति क्रमाद्योगी चिदात्मताम् । (१३३।१)

तथा ह्यनच्के साच्के वा कादौ सान्ते पुनःपुनः ॥ (१३३।२)

स्मृते प्रोच्चारिते वापि सा सा संवित् प्रसूयते । (१३४।१)

बाह्यार्थसमयापेक्षा घटाद्या ध्वनयो ऽपि ये ॥ (१३४।२)

ते ऽप्यर्थभावनां कुर्युर्मनोराज्यवदात्मनि । (१३५।१)

तदुक्तं परमेशेन भैरवो व्यापको ऽखिले ॥ (१३५।२)

इति भैरवशब्दस्य संततोच्चारणाच्छिवः । (१३६।१)

श्रीमत्त्रैशिरसे ऽप्युक्तं मन्त्रोद्धारस्य पूर्वतः ॥ (१३६।२)

स्मृतिश्च स्मरणं पूर्वं सर्वभावेषु वस्तुतः । (१३७।१)

मन्त्रस्वरूपं तद्भाव्यस्वरूपापत्तियोजकम् ॥ (१३७।२)

स्मृतिः स्वरूपजनिका सर्वभावेषु रञ्जिका । (१३८।१)

अनेकाकाररूपेण सर्वत्रावस्थितेन तु ॥ (१३८।२)

स्वस्वभावस्य संप्राप्तिः संवित्तिः परमार्थतः । (१३९।१)

व्यक्तिनिष्ठा ततो विद्धि सत्ता सा कीर्तिता परा ॥ (१३९।२)

किं पुनः समयापेक्षां विना ये बीजपिण्डकाः । (१४०।१)

संविदं स्पन्दयन्त्येते नेयुः संविदुपायताम् ॥ (१४०।२)

वाच्याभावाद् उदासीनसंवित्स्पन्दात् स्वधामतः । (१४१।१)

प्राणोल्लासनिरोधाभ्यां बीजपिण्डेषु पूर्णता ॥ (१४१।२)

सुखसीत्कारसत्सम्यक्साम्यप्रथमसंविदः । (१४२।१)

संवेदनं हि प्रथमं स्पर्शो ऽनुत्तरसंविदः ॥ (१४२।२)

हृत्कण्ठ्योष्ठ्यत्रिधामान्तर्नितरां प्रविकासिनि । (१४३।१)

चतुर्दशः प्रवेशो य एकीकृततदात्मकः ॥ (१४३।२)

ततो विसर्गोच्चारांशे द्वादशान्तपथावुभौ । (१४४।१)

हृदयेन सहैकध्यं नयते जपतत्परः ॥ (१४४।२)

कन्दहृत्कण्ठताल्वग्रकौण्डिलीप्रक्रियान्ततः । (१४५।१)

आनन्दमध्यनाड्यन्तः स्पन्दनं बीजमावहेत् ॥ (१४५।२)

संहारबीजं खं हृत्स्थमोष्ठ्यं फुल्लं स्वमूर्धनि । (१४६।१)

तेजस्त्र्यश्रं तालुकण्ठे बिन्दुरूर्ध्वपदे स्थितः ॥ (१४६।२)

इत्येनया बुधो युक्त्या वर्णजप्यपरायणः । (१४७।१)

अनुत्तरं परं धाम प्रविशेदचिरात् सुधीः ॥ (१४७।२)

वर्णशब्देन नीलादि यद्वा दीक्षोत्तरे यथा । (१४८।१)

संहारन्रग्निमरुतो रुद्रबिन्दुयुतान्स्मरेत् ॥ (१४८।२)

हृदये तन्मयो लक्ष्यं पश्येत्सप्तदिनादथ । (१४९।१)

विस्फुलिङ्गाग्निवन् नीलपीतरक्तादिचित्रितम् ॥ (१४९।२)

जाज्वलीति हृदम्भोजे बीजदीपप्रबोधितम् । (१५०।१)

दीपवज्ज्वलितो बिन्दुर्भासते विघनार्कवत् ॥ (१५०।२)

स्वयम्भासात्मनानेन तादात्म्यं यात्य् अनन्यधीः । (१५१।१)

शिवेन हेमतां यद्वत्ताम्रं सूतेन वेधितम् ॥ (१५१।२)

उपलक्षणमेतच्च सर्वमन्त्रेषु लक्षयेत् । (१५२।१)

यद्यत्संकल्पसम्भूतं वर्णजालं हि भौतिकम् ॥ (१५२।२)

तत् संविदाधिक्यवशादभौतिकमिव स्थितम् । (१५३।१)

अतस्तथाविधे रूपे रूढो रोहति संविदि ॥ (१५३।२)

अनाच्छादितरूपायाम् अनुपाधौ प्रसन्नधीः । (१५४।१)

नीले पीते सुखे दुःखे संविद्रूपमखण्डितम् ॥ (१५४।२)

गुरुभिर्भाषितं तस्मादुपायेषु विचित्रता । (१५५।१)

उच्चारकरणध्यानवर्णैरेभिः प्रदर्शितः ॥ (१५५।२)

अनुत्तरपदप्राप्तावभ्युपायविधिक्रमः । (१५६।१)

अकिंचिच्चिन्तनं वीर्यं भावनायां च सा पुनः ॥ (१५६।२)

ध्याने तदपि चोच्चारे करणे सो ऽपि तद्ध्वनौ । (१५७।१)

स स्थानकल्पने बाह्यमिति क्रममुपाश्रयेत् ॥ (१५७।२)

लङ्घनेन परो योगी मन्दबुद्धिः क्रमेण तु । (१५८।१)

वीर्यं विना यथा षण्ठस्तस्याप्यस्त्यथ वा बलम् । (१५८।२)

मृतदेह इवेयं स्याद्बाह्यान्तःपरिकल्पना ॥ (१५८।३)

इत्याणवे ऽनुत्तरताभ्युपायः प्रोक्तो नयः स्पष्टपथेन बाह्यः ॥ (१५९।१)