अथ परमरहस्यो ऽयं चक्राणां भण्यते ऽभ्युदयः ॥ (१।१)

इत्ययत्नजमाख्यातं यत्नजं तु निगद्यते । (२।१)

बीजपिण्डात्मकं सर्वं संविदः स्पन्दनात्मताम् ॥ (२।२)

विदधत्परसंवित्तावुपाय इति वर्णितम् । (३।१)

यथारघट्टचक्राग्रघटीयन्त्रौघवाहनम् ॥ (३।२)

एकानुसंधियत्नेन चित्रं यन्त्रोदयं भजेत् । (४।१)

एकानुसंधानबलाज्जाते मन्त्रोदये ऽनिशम् ॥ (४।२)

तन्मन्त्रदेवता यत्नात्तादात्म्येन प्रसीदति । (५।१)

खे रसैकाक्षि नित्योत्थे तदर्धं द्विकपिण्डके ॥ (५।२)

त्रिके सप्त सहस्राणि द्विशतीत्युदयो मतः । (६।१)

चतुष्के तु सहस्राणि पञ्च चैव चतुःशती ॥ (६।२)

पञ्चार्णे ऽब्धिसहस्राणि त्रिशती विंशतिस्तथा । (७।१)

षट्के सहस्रत्रितयं षट्शती चोदयो भवेत् ॥ (७।२)

सप्तके त्रिसहस्रं तु षडशीत्यधिकं स्मृतम् । (८।१)

शतैस्तु सप्तविंशत्या वर्णाष्टकविकल्पिते ॥ (८।२)

चतुर्विंशतिशत्या तु नवार्णेषूदयो भवेत् । (९।१)

अधिषष्ट्येकविंशत्या शतानां दशवर्णके ॥ (९।२)

एकान्नविंशतिशतं चतुःषष्टिः शिवार्णके । (१०।१)

अष्टादश शतानि स्युरुदयो द्वादशार्णके ॥ (१०।२)

त्रयोदशार्णे द्वाषष्ट्या शतानि किल षोडश । (११।१)

त्रिचत्वारिंशता पञ्चदशेति भुवनार्णके ॥ (११।२)

चतुर्दशशती खाब्धिः स्यात्पञ्चदशवर्णके । (१२।१)

त्रयोदशशती सार्धा षोडशार्णे तु कथ्यते ॥ (१२।२)

शतद्वादशिका सप्तदशार्णे सैकसप्ततिः । (१३।१)

अष्टादशार्णे विज्ञेया शतद्वादशिका बुधैः ॥ (१३।२)

चतुर्विंशतिसंख्याके चक्रे नवशती भवेत् । (१४।१)

सप्तविंशतिसंख्याते तूदयो ऽष्टशतात्मकः ॥ (१४।२)

द्वात्रिंशके महाचक्रे षट्शती पञ्चसप्ततिः । (१५।१)

द्विचतुर्विंशके चक्रे सार्धां शतचतुष्टयीम् ॥ (१५।२)

उदयं पिण्डयोगज्ञः पिण्डमन्त्रेषु लक्षयेत् । (१६।१)

चतुष्पञ्चाशके चक्रे शतानां तु चतुष्टयम् ॥ (१६।२)

सप्तत्रिंशत्सहार्धेन त्रिशत्यष्टाष्टके भवेत् । (१७।१)

अर्धमर्धत्रिभागश्च षट्षष्टिर्द्विशती भवेत् ॥ (१७।२)

एकाशीतिपदे चक्रे उदयः प्राणचारगः । (१८।१)

चक्रे तु षण्णवत्याख्ये सपादा द्विशती भवेत् ॥ (१८।२)

अष्टोत्तरशते चक्रे द्विशतस्तूदयो भवेत् । (१९।१)

क्रमेणेत्थमिदं चक्रं षट्कृत्वो द्विगुणं यदा ॥ (१९।२)

ततो ऽपि द्विगुणे ऽष्टांशस्यार्धमध्यर्धमेककम् । (२०।१)

ततो ऽपि सूक्ष्मकुशलैर् अर्धार्धादिप्रकल्पने ॥ (२०।२)

भागषोडशकस्थित्या सूक्ष्मश्चारो ऽभिलक्ष्यते । (२१।१)

एवं प्रयत्नसंरुद्धप्राणचारस्य योगिनः ॥ (२१।२)

क्रमेण प्राणचारस्य ग्रास एवोपजायते । (२२।१)

प्राणग्रासक्रमावाप्तकालसंकर्षणस्थितिः ॥ (२२।२)

संविदेकैव पूर्णा स्याज्ज्ञानभेदव्यपोहनात् । (२३।१)

तथा हि प्राणचारस्य नवस्यानुदये सति ॥ (२३।२)

न कालभेदजनितो ज्ञानभेदः प्रकल्पते । (२४।१)

संवेद्यभेदान्न ज्ञानं भिन्नं शिखरिवृत्तवत् ॥ (२४।२)

कालस्तु भेदकस्तस्य स तु सूक्ष्मः क्षणो मतः । (२५।१)

सौक्ष्म्यस्य चावधिर्ज्ञानं यावत्तिष्ठति स क्षणः ॥ (२५।२)

अन्यथा न स निर्वक्तुं निपुणैरपि पार्यते । (२६।१)

ज्ञानं कियद्भवेत्तावत्तदभावो न भासते ॥ (२६।२)

तदभावश्च नो तावद्यावत्तत्राक्षवर्त्मनि । (२७।१)

अर्थे वात्मप्रदेशे वा न संयोगविभागिता ॥ (२७।२)

सा चेदुदयते स्पन्दमयी तत्प्राणगा ध्रुवम् । (२८।१)

भवेदेव ततः प्राणस्पन्दाभावे न सा भवेत् ॥ (२८।२)

तदभावान्न विज्ञानाभावः सैवं तु सैव धीः । (२९।१)

न चासौ वस्तुतो दीर्घा कालभेदव्यपोहनात् ॥ (२९।२)

वस्तुतो ह्यत एवेयं कालं संविन्न संस्पृशेत् । (३०।१)

अत एकैव संवित्तिर्नानारूपे तथातथा ॥ (३०।२)

विन्दाना निर्विकल्पापि विकल्पो भावगोचरे । (३१।१)

स्पन्दान्तरं न यावत्तदुदितं तावदेव सः ॥ (३१।२)

तावानेको विकल्पः स्याद्विविधं वस्तु कल्पयन् । (३२।१)

ये त्वित्थं न विदुस्तेषां विकल्पो नोपपद्यते ॥ (३२।२)

स ह्येको न भवेत्कश्चित् त्रिजगत्यपि जातुचित् । (३३।१)

शब्दारूषणया ज्ञानं विकल्पः किल कथ्यते ॥ (३३।२)

सा च स्यात्क्रमिकैवेत्थं किं कथं को विकल्पयेत् । (३४।१)

घट इत्यपि नेयान्स्याद्विकल्पः का कथा स्थितौ ॥ (३४।२)

न विकल्पश्च को ऽप्यस्ति यो मात्रामात्रनिष्ठितः । (३५।१)

न च ज्ञानसमूहो ऽस्ति तेषामयुगपत्स्थितेः ॥ (३५।२)

तेनासंगत एवैष व्यवहारो विकल्पजः । (३६।१)

तस्मात्स्पन्दान्तरं यावन्नोदियात्तावदेककम् ॥ (३६।२)

विज्ञानं तद्विकल्पात्मधर्मकोटीरपि स्पृशेत् । (३७।१)

एकाशीतिपदोदारशक्त्यामर्शात्मकस् ततः ॥ (३७।२)

विकल्पः शिवतादायी पूर्वमेव निरूपितः । (३८।१)

यथा कर्णौ नर्तयामीत्येवं यत्नात्तथा भवेत् ॥ (३८।२)

चक्रचारगताद्यत्नात्तद्वत्तच्चक्रगैव धीः । (३९।१)

जपहोमार्चनादीनां प्राणसाम्यमतो विधिः ॥ (३९।२)

सिद्धामते कुण्डलिनीशक्तिः प्राणसमोन्मना । (४०।१)

उक्तं च योगिनीकौले तदेतत्परमेशिना ॥ (४०।२)

पदमन्त्राक्षरे चक्रे विभागं शक्तितत्त्वगम् । (४१।१)

पदेषु कृत्वा मन्त्रज्ञो जपादौ फलभाग्भवेत् ॥ (४१।२)

द्वित्रिसप्ताष्टसंख्यातं लोपयेच्छतिकोदयम् । (४२।१)

इति शक्तिस्थिता मन्त्रा विद्या वा चक्रनायकाः ॥ (४२।२)

पदपिण्डस्वरूपेण ज्ञात्वा योज्याः सदा प्रिये । (४३।१)

नित्योदये महातत्त्वे उदयस्थे सदाशिवे ॥ (४३।२)

अयुक्ताः शक्तिमार्गे तु न जप्ताश्चोदयेन ये । (४४।१)

ते न सिध्यन्ति यत्नेन जप्ताः कोटिशतैरपि ॥ (४४।२)

मालामन्त्रेषु सर्वेषु मानसो जप उच्यते । (४५।१)

उपांशुर्वा शक्त्युदयं तेषां न परिकल्पयेत् ॥ (४५।२)

पदमन्त्रेषु सर्वेषु यावत्तत्पदशक्तिगम् । (४६।१)

शक्यते सततं युक्तैस्तावज्जप्यं तु साधकैः ॥ (४६।२)

तावती तेषु वै संख्या पदेषु पदसंज्ञिता । (४७।१)

तावन्तमुदयं कृत्वा त्रिपदोक्त्यादितः क्रमात् ॥ (४७।२)

द्वादशाख्ये द्वादशिते चक्रे सार्धं शतं भवेत् । (४८।१)

उदयस्तद्धि सचतुश्चत्वारिंशच्छतं भवेत् ॥ (४८।२)

षोडशाख्ये द्वादशिते द्वानवत्यधिके शते । (४९।१)

चारार्धेन समं प्रोक्तं शतं द्वादशकाधिकम् ॥ (४९।२)

षोडशाख्ये षोडशिते भवेच्चतुरशीतिगः । (५०।१)

उदयो द्विशतं तद्धि षट्पञ्चाशत्समुत्तरम् ॥ (५०।२)

चाराष्टभागांस्त्रीनत्र कथयन्त्यधिकान्बुधाः । (५१।१)

अष्टाष्टके द्वादशिते पादार्धं विंशतिं वसून् ॥ (५१।२)

उदयः सप्तशतिका साष्टा षष्टिर्यतो हि सः । (५२।१)

एष चक्रोदयः प्रोक्तः साधकानां हितावहः ॥ (५२।२)

निरुध्य मानसीर्वृत्तीश्चक्रे विश्रान्तिमागतः । (५३।१)

व्युत्थाय यावद्विश्राम्येत्तावच्चारोदयो ह्ययम् ॥ (५३।२)

पूर्णे समुदये त्वत्र प्रवेशैकात्म्यनिर्गमाः । (५४।१)

त्रय इत्यत एवोक्तः सिद्धौ मध्योदयो वरः ॥ (५४।२)

आद्यन्तोदयनिर्मुक्ता मध्यमोदयसंयुताः । (५५।१)

मन्त्रविद्याचक्रगणाः सिद्धिभाजो भवन्ति हि ॥ (५५।२)

मन्त्रचक्रोदयज्ञस्तु विद्याचक्रोदयार्थवित् । (५६।१)

क्षिप्रं सिध्येदिति प्रोक्तं श्रीमद्द्विंशतिके त्रिके ॥ (५६।२)

द्विस्त्रिश्चतुर्वा मात्राभिर्विद्यां वा चक्रमेव वा । (५७।१)

तत्त्वोदययुतं नित्यं पृथग्भूतं जपेत्सदा ॥ (५७।२)

पिण्डाक्षरपदैर्मन्त्रमेकैकं शक्तितत्त्वगम् । (५८।१)

बह्वक्षरस्तु यो मन्त्रो विद्या वा चक्रमेव वा ॥ (५८।२)

शक्तिस्थं नैव तं तत्र विभागस्त्व्ॐनमोऽन्तगः । (५९।१)

अस्मिंस्तत्त्वोदये तस्मादहोरात्रस्त्रिशस्त्रिशः ॥ (५९।२)

विभज्यते विभागश्च पुनरेव त्रिशस्त्रिशः । (६०।१)

पूर्वोदये तु विश्रम्य द्वितीयेनोल्लसेद्यदा ॥ (६०।२)

विशेच्चार्धर्धिकायोगात् तदोक्तार्धोदयो भवेत् । (६१।१)

यदा पूर्णोदयात्मा तु समः कालस्त्रिके स्फुरेत् ॥ (६१।२)

प्रवेशविश्रान्त्युल्लासे स्यात्स्वत्र्यंशोदयस्तदा । (६२।१)

एत्येष कालविभवः प्राण एव प्रतिष्ठितः ॥ (६२।२)

स स्पदे खे स तच्चित्यां तेनास्यां विश्वनिष्ठितिः । (६३।१)

अतः संवित्प्रतिष्ठानौ यतो विश्वलयोदयौ ॥ (६३।२)

शक्त्यन्ते ऽध्वनि तत्स्पन्दासंख्याता वास्तवी ततः । (६४।१)

उक्तं श्रीमालिनीतन्त्रे गात्रे यत्रैव कुत्रचित् ॥ (६४।२)

विकार उपजायेत तत्तत्त्वं तत्त्वमुत्तमम् । (६५।१)

प्राणे प्रतिष्ठितः कालस्तदाविष्टा च यत्तनुः ॥ (६५।२)

देहे प्रतिष्ठितस्यास्य ततो रूपं निरूप्यते । (६६।१)

चित्स्पन्दप्राणवृत्तीनामन्त्या या स्थूलता सुषिः ॥ (६६।२)

सा नाडीरूपतामेत्य देहं संतानयेदिमम् । (६७।१)

श्रीस्वच्छन्दे ऽत एवोक्तं यथा पर्णं स्वतन्तुभिः ॥ (६७।२)

व्याप्तं तद्वत्तनुर्द्वारद्वारिभावेन नाडिभिः । (६८।१)

पादाङ्गुष्ठादिकोर्ध्वस्थब्रह्मकुण्डलिकान्तगः ॥ (६८।२)

कालः समस्तश्चतुरशीतावेवाङ्गुलेष्वितः । (६९।१)

द्वादशान्तावधिं किंचित्सूक्ष्मकालस्थितिं विदुः ॥ (६९।२)

षण्णवत्यामधः षड्द्विक्रमाच्चाष्टोत्तरं शतम् । (७०।१)

अत्र मध्यमसंचारिप्राणोदयलयान्तरे ॥ (७०।२)

विश्वे सृष्टिलयास्ते तु चित्रा वाय्वन्तरक्रमात् । (७१।१)

इत्येष सूक्ष्मपरिमर्शनशीलनीयश्चक्रोदयो ऽनुभवशास्त्रदृशा मयोक्तः ॥ (७१।२)