इह यत्किंचिद्दुःखसुखाद्यान्तरं नीलपीतादिकं बाह्यं ग्राह्यं यच् चैतद् ग्राहकं पुर्यष्टकशरीरेन्द्रियादि तत्तावत्सौषुप्तवद् असंचेत्यमानं स्फुटमेव नास्तीति वक्तुं शक्यम् ॥ (१।०)

यदापि तु संचेत्यते तदा संचेत्यमानस्याप्य् अस्य चैतन्यमयत्वाच् चैतन्यम् एवास्तीत्य् आयातम् ॥ (२।०)

यदाहुः । (३।१)

प्रकाशात्मा प्रकाश्यो ऽर्थे नाप्रकाशश् च सिध्यति ॥ (३।२)

इति रहस्यतत्त्वविदोऽस्मत्परमेष्ठिनः श्रीमदुत्पलदेवपादाः श्रीमदीश्वरप्रत्यभिज्ञायाम् ॥ (४।०)

इहापि वक्ष्यते । (५।१)

तत्संवेदनरूपेण तादात्म्यप्रतिपत्तितः ॥ (५।२)

इत्यतो दुःखसुखादि नीलादि तद्ग्राहकं च यत्र नास्ति तत्प्रकाशैकघनं तत्त्वमस्ति ॥ (६।०)

नन्वेवं सर्वग्राह्यग्राहकोच्छेदे शून्यात्मैव तत्त्वमित्यायातं नेत्याह न चास्ति मूढभावो ऽपि इति ॥ (७।०)

मूढभावो मूढत्वं शून्यरूपतापि यत्र नास्ति सो ऽपि हि न प्रथते कथमस्ति प्रथते चेत् तर्हि प्रथात्मकत्वान् नासौ कश्चित् प्रथैवास्ति न च प्रथायाः कदाचिद्भावो भवति तदभावे प्रथाभावस्याप्यसिद्धेः ॥ (८।०)

भविष्यति चैतत् । (९।१)

न तु यो ऽन्तर्मुखो भावः ॥ (९।२)

इत्यत्र ॥ (१०।०)

अपि च मूढभाव ऐश्वर्यात्मकविमर्शशून्यप्रकाशमात्रतत्त्वो ब्रह्मरूपो ऽपि यत्र नास्ति यच् छ्रुत्यन्तविदः प्रतिपन्नाः विज्ञानं ब्रह्म इति तस्यापि स्वातन्त्र्यात्मकस्पन्दशक्तिं विना जडत्वात् ॥ (११।०)

यथोक्तं प्रत्यभिज्ञायाम् । (१२।१)

स्वभावमवभासस्य विमर्शं विदुर् अन्यथा । (१२।२)

प्रकाशो ऽर्थोपरक्तोऽपि स्फटिकादिजडोपमः ॥ (१२।३)

इति ॥ (१३।०)

भट्टनायकस्तोत्रे ऽपि । (१४।१)

नपुंसकमिदं नाथ परं ब्रह्म फलेत् कियत् । (१४।२)

त्वत्पौरुषी नियोक्त्री चेन् न स्यात्त्वद्भक्तिसुन्दरी ॥ (१४।३)

इति ॥ (१५।०)

एवं च यत्र स्थितम् इत्यतः प्रभृति यत्तत्त्वं विचारितं तदेवास्ति तच् चास्त्येव परमार्थतो युक्त्यनुभवागमसिद्धेन रूपेण परमार्थत एव चाकल्पितेन पूर्णेन रूपेणास्ति न तु नीलादिवत् कल्पितेन । (१६।१)

यथोक्तं महागुरुभिः । (१६।२)

एवमात्मन्यसत्कल्पाः प्रकाशस्यैव सन्त्य् अमी । (१६।३)

जडाः प्रकाश एवास्ति स्वात्मनः स्वपरात्मभिः ॥ (१६।४)

इति ॥ (१७।०)

तत्रभवद्भर्तृहरिणापि । (१८।१)

यदादौ च यदन्ते च यन्मध्ये तस्य सत्यता । (१८।२)

न यद् आभासते तस्य सत्यत्वं तावदेव हि ॥ (१८।३)

इति ॥ (१९।०)

सावधारणत्वात् सर्ववाक्यानाम् एवकारो ऽत्र त्रिर् योज्यः । (२०।१)

एवमनेन सूत्रेण सुखाद्याकारसंवित्संतानवादिनां सुखादिकलुषितप्रमातृतत्त्ववादिनां ग्राह्यग्राहकनानात्ववादिनां सर्वेषाम् अभाववादिनां निष्परामर्शप्रकाशब्रह्मवादिनां च मतम् अनुपपन्नत्वाद् असत्त्वेनानूद्य पारमार्थिकं स्पन्दशक्तिरूपमेव तत्त्वम् अस्तीति प्रतिज्ञातम् ॥ (२०।२)

अथ च यस्मिन्न् अस्मिन् सोपदेशसावधानमहानुभावपरिशील्ये स्फुरत्तासारे स्पन्दतत्त्वे स्फुरति दुःखसुखग्राह्यग्राहकतदभावादिकम् इदं सद् अपि न किंचिद् एव सर्वस्यैतच् चमत्कारैकसारत्वात् तद् एवैतद् अस्तीत्य् उपदिष्टम् । (२१।०)

यन्महागुरवः । (२१।१)

दुःखान्यपि सुखायन्ते विषम् अप्य् अमृतायते । (२१।२)

मोक्षायते च संसारो यत्र मार्गः स शांकरः ॥ (२१।३)

इति ॥ (२२।०)

शांकरो मार्गः शंकरात्मस्वभावप्राप्तिहेतुः पराशक्तिरूपः प्रसरः ॥ (२३।०)

एवम् उपपत्तिपरिघटिततत्त्वप्रत्यभिज्ञानाय साभिज्ञानम् उपायं निरूपयति ॥ (२४।०)