स्पन्दकारिकानिर्णयSpandakārikānirṇaya
SpandaKārNir zu SpandaKār, Dvitīyo niḥṣyandaḥ, 5.2
Select a line for its word-by-word analysis.
वाशब्दः प्रथमनिःष्यन्दोक्तनिमीलनसमाधिप्रकारं विकल्पयन् अस्याः समापत्तेर् दुर्लभतां ध्वनयति ॥ (१।०)
vāśabdaḥ prathamaniḥṣyandoktanimīlanasamādhiprakāraṃ vikalpayan asyāḥ samāpatter durlabhatāṃ dhvanayati ||
तेनायमर्थः ईदृशी तावत्संवित्तिः दुर्लभा यस्य कस्यचिद् एवापश्चिमजन्मनो भवति सो ऽखिलं जगत्क्रीडात्वेन पश्यन् निजसंविदुन्मेषनिमेषाभ्यां सृजन् संहरंश् च । (२।१)
tenāyamarthaḥ īdṛśī tāvatsaṃvittiḥ durlabhā yasya kasyacid evāpaścimajanmano bhavati so 'khilaṃ jagatkrīḍātvena paśyan nijasaṃvidunmeṣanimeṣābhyāṃ sṛjan saṃharaṃś ca |
इति स्थित्या सततसमाविष्टो महायोगी जीवन्न् एव प्राणादिमान् अपि विज्ञानाग्निनिर्दग्धाशेषबन्धनो देहपाते तु शिव एव जीवंश्चेदृङ्मुक्त एव न तु कथंचिद् अपि बद्धः ॥ (३।०)
iti sthityā satatasamāviṣṭo mahāyogī jīvann eva prāṇādimān api vijñānāgninirdagdhāśeṣabandhano dehapāte tu śiva eva jīvaṃścedṛṅmukta eva na tu kathaṃcid api baddhaḥ ||
न संशयः इत्यनेन इदं ध्वनयति दीक्षादिना गुरुप्रत्ययतो मुक्तिः ईदृशात् तु ज्ञानात् समाचाराद्वा स्वप्रत्ययत एवेति ॥ (४।०)
na saṃśayaḥ ityanena idaṃ dhvanayati dīkṣādinā gurupratyayato muktiḥ īdṛśāt tu jñānāt samācārādvā svapratyayata eveti ||
इयमेव महासमापत्तिः साधकाचार्यादीनाम् अभीष्टप्राप्तिहेतुः इति श्लोकद्वयेनाह ॥ (५।०)
iyameva mahāsamāpattiḥ sādhakācāryādīnām abhīṣṭaprāptihetuḥ iti ślokadvayenāha ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.