स्पन्दकारिकानिर्णयSpandakārikānirṇaya
SpandaKārNir zu SpandaKār, Caturtho niḥṣyandaḥ, 2.2
Select a line for its word-by-word analysis.
एतच्छास्त्रोक्तम् एतज्ज्ञानम् एव पुरुषार्थप्राप्तिहेतुत्वाद् धनम् अलभ्यम् अपि दुष्प्रापम् अपि लब्ध्वा शंकरस्वप्नोपदेशसारं शिलातलाद् अवाप्य प्रकाशविमर्शात्मकं हृदयम् एव विश्वान्तःप्रवेशावकाशप्रदत्वाद् गुहा तस्याम् अन्तेन निश्चयेन कृता निहितिः स्थापना येन अर्थात्तस्यैव ज्ञानधनस्य तस्य स्वामिनः श्रीवसुगुप्ताभिधानस्य गुरोर्यथैव तच्छिवाय जातं तद्वदधिकारिनियमसंकोचाभावात् सर्वलोकस्यापि हृद्गुहान्तकृतनिहितेर् यत्नाद् असामयिकात् गोपयतः दृढप्रतिपत्त्या च स्वात्मीकुर्वतः सदा शिवाय भवति नित्यशंकरात्मकस्वस्वभावसमावेशलाभाय सम्पद्यत इति शिवम् ॥ (१।०)
etacchāstroktam etajjñānam eva puruṣārthaprāptihetutvād dhanam alabhyam api duṣprāpam api labdhvā śaṃkarasvapnopadeśasāraṃ śilātalād avāpya prakāśavimarśātmakaṃ hṛdayam eva viśvāntaḥpraveśāvakāśapradatvād guhā tasyām antena niścayena kṛtā nihitiḥ sthāpanā yena arthāttasyaiva jñānadhanasya tasya svāminaḥ śrīvasuguptābhidhānasya guroryathaiva tacchivāya jātaṃ tadvadadhikāriniyamasaṃkocābhāvāt sarvalokasyāpi hṛdguhāntakṛtanihiter yatnād asāmayikāt gopayataḥ dṛḍhapratipattyā ca svātmīkurvataḥ sadā śivāya bhavati nityaśaṃkarātmakasvasvabhāvasamāveśalābhāya sampadyata iti śivam ||
यद्यप्यस्मिन् विवृतिगणना विद्यते नैव शास्त्रे लोकश्चायं यदपि मतिमान् भूयसोत्तानवृत्तिः । (२।१)
yadyapyasmin vivṛtigaṇanā vidyate naiva śāstre lokaścāyaṃ yadapi matimān bhūyasottānavṛttiḥ |
जानन्त्येते तदपि कुशलास्ते ऽस्मदुक्तेर् विशेषं केचित् सारग्रहणनिपुणाश् चेतनाराजहंसाः ॥ (२।२)
jānantyete tadapi kuśalāste 'smadukter viśeṣaṃ kecit sāragrahaṇanipuṇāś cetanārājahaṃsāḥ ||
विवृतं स्पन्दशास्त्रं नो गुरुणा नो मयास्य तु ॥ (३।२)
vivṛtaṃ spandaśāstraṃ no guruṇā no mayāsya tu ||
शूरनाम्नः स्वशिष्यस्य प्रार्थनातिरसेन तत् । (५।१)
śūranāmnaḥ svaśiṣyasya prārthanātirasena tat |
निर्णीतं क्षेमराजेन स्फारान्निजगुरोर् गुरोः ॥ (५।२)
nirṇītaṃ kṣemarājena sphārānnijaguror guroḥ ||
येषां नो धिषणोपदेशविशदा सद्दैशिकैर्दर्शिता श्रीमच्छाम्भवशासनोपनिषदा येषां न भग्नो भ्रमः । (६।१)
yeṣāṃ no dhiṣaṇopadeśaviśadā saddaiśikairdarśitā śrīmacchāmbhavaśāsanopaniṣadā yeṣāṃ na bhagno bhramaḥ |
ये नास्वादितपूर्विणो मृदुधियः श्रीप्रत्यभिज्ञामृतं तेनात्राधिकृताः परैः पुनर् इदं पूर्णाशयैश् चर्व्यताम् ॥ (६।२)
ye nāsvāditapūrviṇo mṛdudhiyaḥ śrīpratyabhijñāmṛtaṃ tenātrādhikṛtāḥ paraiḥ punar idaṃ pūrṇāśayaiś carvyatām ||
शिवादिक्षित्यन्तो विततविततो यो ऽध्वविभवः स्फुरन्नानासर्गस्थितिलयदशाचित्रिततनुः । (७।१)
śivādikṣityanto vitatavitato yo 'dhvavibhavaḥ sphurannānāsargasthitilayadaśācitritatanuḥ |
इयद्विश्वं यस्य प्रसरकणिकासौ विजयते परः संवित्स्पन्दो लसदसमसौख्यायतनभूः ॥ (७।२)
iyadviśvaṃ yasya prasarakaṇikāsau vijayate paraḥ saṃvitspando lasadasamasaukhyāyatanabhūḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.