अयुर्वेदरसायनAyurvedarasāyana

zu AHS, Sū., 15, 4.2

37 of 69 · 25 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

नावनगणम् आह वेल्लापामार्गेति ॥ (१।०)

nāvanagaṇam āha vellāpāmārgeti ||

2.0२.०

सुराला श्रेष्ठः सर्जरसः ॥ (२।०)

surālā śreṣṭhaḥ sarjarasaḥ ||

3.0३.०

शिरीषबृहतीशिग्रूणां बीजम् ॥ (३।०)

śirīṣabṛhatīśigrūṇāṃ bījam ||

4.0४.०

मधुकस्य सारः ॥ (४।०)

madhukasya sāraḥ ||

5.0५.०

तार्क्ष्यशैलं रसाञ्जनम् ॥ (५।०)

tārkṣyaśailaṃ rasāñjanam ||

6.0६.०

त्रुट्यौ एलाद्वयम् ॥ (६।०)

truṭyau elādvayam ||

7.0७.०

पृथ्वीका बाष्पिका ॥ (७।०)

pṛthvīkā bāṣpikā ||

8.0८.०

संग्रहे त्व् अधिकमुक्तम् अपामार्गविडङ्गमरिचपिप्पलीशिरीषबिल्वाजाज्यजमोदावार्त्ताकपृथ्वीकैलाहरेणुफलानि ॥ (८।०)

saṃgrahe tv adhikamuktam apāmārgaviḍaṅgamaricapippalīśirīṣabilvājājyajamodāvārttākapṛthvīkailāhareṇuphalāni ||

9.0९.०

तालीशतमालतर्कारीहरीतकवर्गपत्त्राणि ॥ (९।०)

tālīśatamālatarkārīharītakavargapattrāṇi ||

10.0१०.०

सर्षपफलपत्त्राणि ॥ (१०।०)

sarṣapaphalapattrāṇi ||

11.0११.०

शिग्रुफलपत्त्रत्वचः ॥ (११।०)

śigruphalapattratvacaḥ ||

12.0१२.०

हरिद्रामूलकलशुननागरकन्दपत्त्राणि ॥ (१२।०)

haridrāmūlakalaśunanāgarakandapattrāṇi ||

13.0१३.०

अतिविषाकन्दाः ॥ (१३।०)

ativiṣākandāḥ ||

15.0१५.०

अर्कालर्कपुष्पमूलानि ॥ (१५।०)

arkālarkapuṣpamūlāni ||

16.0१६.०

रोध्रमदनसप्तपर्णबिम्बपीलुबीजानि ॥ (१६।०)

rodhramadanasaptaparṇabimbapīlubījāni ||

17.0१७.०

मुरङ्गीमातुलुङ्गलवंगपुष्पानि ॥ (१७।०)

muraṅgīmātuluṅgalavaṃgapuṣpāni ||

19.0१९.०

शालतालमधूकदार्वीसाराः ॥ (१९।०)

śālatālamadhūkadārvīsārāḥ ||

20.0२०.०

तेजस्विनीमेषशृङ्गीवराङ्गेङ्गुदीबृहतीद्वयत्वचः ॥ (२०।०)

tejasvinīmeṣaśṛṅgīvarāṅgeṅgudībṛhatīdvayatvacaḥ ||

21.0२१.०

राजादनमज्जा ॥ (२१।०)

rājādanamajjā ||

22.0२२.०

क्षौद्रलवणमद्यानि गवादिशकृन्मूत्रपित्तानि एवंविधानि चेन्द्रियोपशमनीयान्य् अन्यान्यपि ॥ (२२।०)

kṣaudralavaṇamadyāni gavādiśakṛnmūtrapittāni evaṃvidhāni cendriyopaśamanīyāny anyānyapi ||

23.0२३.०

तथा स्नेहाः क्षारं रक्तं मांसरसो धान्यरसस्तोयमिति शिरोविरेचनोपयोगीनि ॥ (२३।०)

tathā snehāḥ kṣāraṃ raktaṃ māṃsaraso dhānyarasastoyamiti śirovirecanopayogīni ||

24.0२४.०

मधुकपद्मकमञ्जिष्ठासारिवामुस्तापुन्नागनागकेशरैलवालुकसुवर्णत्व क्तमालपत्त्रपृथ्वीकाहरेणुलाक्षाशतपुष्पाशल्लकीशर्करादमनकमरुबकन्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थप्लक्षरोध्रत्वक्पद्मोत्पलानि सर्वगन्धद्रव्याणि च कुष्ठतगरवर्ज्यानि प्रायोगिकधूमोपयोगीनि ॥ (२४।०)

madhukapadmakamañjiṣṭhāsārivāmustāpunnāganāgakeśarailavālukasuvarṇatva ktamālapattrapṛthvīkāhareṇulākṣāśatapuṣpāśallakīśarkarādamanakamarubakanyagrodhodumbarāśvatthaplakṣarodhratvakpadmotpalāni sarvagandhadravyāṇi ca kuṣṭhatagaravarjyāni prāyogikadhūmopayogīni ||

25.0२५.०

अगुरुगुग्गुलुशल्लकशिलेयकनलदह्रीवेरहरेणूशीरमुस्तध्यामकवराङ्गश्रीवेष्टकस्थौणेयकपरिपेलवैलवालुककन्दुरुकसर्जरसयष्ट्याह्वफलसारस्नेहमधूच्छिष्टबिल्वफलमज्जतिलयवमाषकुङ्कुमानि मेदोमज्जवसासर्पींषि च स्नैहिकधूमोपयोगीनि ॥ (२५।०)

agurugugguluśallakaśileyakanaladahrīverahareṇūśīramustadhyāmakavarāṅgaśrīveṣṭakasthauṇeyakaparipelavailavālukakandurukasarjarasayaṣṭyāhvaphalasārasnehamadhūcchiṣṭabilvaphalamajjatilayavamāṣakuṅkumāni medomajjavasāsarpīṃṣi ca snaihikadhūmopayogīni ||

26.0२६.०

शिरोविरेकद्रव्याणि गन्धद्रव्याणि च तीक्ष्णानि मनोह्वा हरितालं चेति तीक्ष्णधूमोपयोगीनि ॥ (२६।०)

śirovirekadravyāṇi gandhadravyāṇi ca tīkṣṇāni manohvā haritālaṃ ceti tīkṣṇadhūmopayogīni ||

27.0२७.०

इति ॥ (२७।०)

iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Ayurvedarasāyana zu AHS, Sū., 15, 4.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit