औषधद्वैविध्यं पञ्चविधे द्रव्ये विभजति द्रव्यम् ऊर्ध्वगमम् इति ॥ (१।०)

द्विविधमौषधम् शोधनं शमनं च शोधनं द्विविधम् ऊर्ध्वगमम् अधोगमं च ॥ (२।०)

तत्राग्निपवनोत्कटम् ऊर्ध्वगमम् भूमितोयगुणम् अधोगमम् ॥ (३।०)

पारिशेष्याद् आकाशोत्कटं शमनम् ॥ (४।०)

तथा च सुश्रुतः आकाशगुणभूयिष्ठं संशमनम् इति ॥ (५।०)

गमनं गमः ॥ (६।०)

ऊर्ध्वं गमो ऽस्यास्तीति ऊर्ध्वगमम् ॥ (७।०)

प्राय इति भूयिष्ठमिति च व्यभिचारार्थम् । (८।१)

यथा चित्रकवद् अग्निपवनोत्कटाया अपि दन्त्या विरेचनत्वम् मृद्वीकावद् भूमितोयगुणाधिकस्यापि मधुकस्य वमनत्वम् ॥ (८।२)

संग्रहे तु व्यामिश्रात्मकम् उभयतोभागम् ॥ (९।०)

शमनं तु दोषविपरीतगुणमुक्तं प्राक् ॥ (१०।०)

तत्संकरे च यतो बाहुल्येन ॥ (११।०)

तत्संकरे गुणसंकरे यतो बाहुल्येन येषां गुणानां बाहुल्यं तैर् निर्णयः ॥ (१२।०)

तथानिलात्मकं ग्राहि ॥ (१३।०)

अनलात्मकं दीपनपाचनम् ॥ (१४।०)

उभयात्मकं लेखनम् ॥ (१५।०)

भूम्युदकात्मकं बृंहणम् ॥ (१६।०)

इति ॥ (१७।०)