तुल्यन्यायत्वप्रसङ्गात् सर्वेषां रोगाणां सर्वदोषजत्वम् आह नैकदोषा इति ॥ (१।०)

रोगा नैकदोषाः सर्वेऽपि रोगाः सर्वदोषोद्भवाः ॥ (२।०)

कुतः तत एव हेतोः रोगाणामपि भूतसंघातसम्भवात् ॥ (३।०)

भूतसंघातस्य तु त्रिषु दोषेषु विभक्तत्वात् ॥ (४।०)

यथोक्तं संग्रहे । (५।१)

वाय्वाकाशधातुभ्यां वायुः आग्नेयं पित्तम् अम्भःपृथिवीभ्यां श्लेष्मा ॥ (५।२)

इति ॥ (६।०)

भूतसंघातं विना न दोषसंघातः तं विना न रोगोत्पत्तिर् इति अतः सर्वे रोगास्त्रिदोषजाः ॥ (७।०)

केचित् तु सर्वद्रव्याणां सर्वरसत्वेन सर्वदोषसामान्यात् सर्वदोषकोपनत्वम् ततो रोगा नैकदोषा इति व्याचक्षते ॥ (८।०)

तद् असत् ॥ (९।०)

सामान्यवद् वैपरीत्यस्यापि सत्त्वात् ॥ (१०।०)

सामान्यं प्रयोजकमिति चेन् न दोषघ्नद्रव्यभेदाभावप्रसङ्गात् ॥ (११।०)

वैपरीत्यमपि क्वचित् प्रयोजकम् इति चेन् न सर्वदोषकोपनत्वनियमव्याघातात् ॥ (१२।०)

सर्वदोषकोपनानां नियम इति चेन् न द्व्येकदोषकोपनद्रव्याभावप्रसङ्गात् ॥ (१३।०)

बाहुल्येनैवं व्यपदेश इति चेन् न द्विदोषकोपनैकशमनद्विशमनैककोपनद्रव्याभावप्रसङ्गात् ॥ (१४।०)

सिद्धान्तेऽपि सर्वेषां सर्वधर्मत्वस्वीकारान्न दोषघ्नादिविभाग इति चेत् न तस्य तस्य धर्मस्य तत्र तत्र प्रयोजकत्वात् ॥ (१५।०)

तथा च वक्ष्यति । (१६।१)

किंचिद् रसेन कुरुते कर्म पाकेन चापरम् । (१६।२)

गुणान्तरेण वीर्येण प्रभावेणैव किंचन ॥ (१६।३)

इत्यादि ॥ (१७।०)

तस्मात् पूर्वम् एव व्याख्यानं युक्तम् ॥ (१८।०)

सर्वेषां सर्वधर्मत्वादविशेषे प्राप्ते तन्निरासार्थं धर्मतारतम्यम् आह तत्र व्यक्त इति ॥ (१९।०)

तत्र द्रव्ये कश्चिद्धर्मः सद्यो व्यक्तः कश्चिदव्यक्तः कश्चिद् ईषद् व्यक्तः कश्चिदन्ते व्यक्तः ॥ (२०।०)

तेष्वाद्यो रसाख्यः इतरे त्रयो ऽनुरसाख्याः ॥ (२१।०)