अयुर्वेदरसायनAyurvedarasāyana
zu AHS, Sū., 16, 18.2
64 of 69 · 20 verses
Select a line for its word-by-word analysis.
1.0१.०अच्छपेयस्य मात्रात्रयमाह द्वाभ्यामित्यादि ॥ (१।०)
acchapeyasya mātrātrayamāha dvābhyāmityādi ||
2.0२.०अच्छपेयस्य चतुर्थीं मात्रामाह ताभ्य इति ॥ (२।०)
acchapeyasya caturthīṃ mātrāmāha tābhya iti ||
3.0३.०दोषादीन् वीक्ष्य ताभ्योऽपि ह्रसीयसीं यामपरिणामिनीं मात्रां परिकल्पयेत् ॥ (३।०)
doṣādīn vīkṣya tābhyo'pi hrasīyasīṃ yāmapariṇāminīṃ mātrāṃ parikalpayet ||
4.0४.०ह्रसीयसीमेव प्रथमं योजयेदित्याह प्रागेव तु ह्रसीयसीमिति ॥ (४।०)
hrasīyasīmeva prathamaṃ yojayedityāha prāgeva tu hrasīyasīmiti ||
5.1५.१तत्र हेतुरुक्तः सङ्ग्रहे अज्ञातकोष्ठे हि बहुः कुर्याज्जीवितसंशयम् । (५।१)
tatra heturuktaḥ saṅgrahe ajñātakoṣṭhe hi bahuḥ kuryājjīvitasaṃśayam |
6.1६.१मात्राणां विषयश्चोक्तस्तत्रैव । (६।१)
mātrāṇāṃ viṣayaścoktastatraiva |
6.2६.२तत्र दुर्बलमन्दाग्निबालवृद्धसुखात्मकैः । (६।२)
tatra durbalamandāgnibālavṛddhasukhātmakaiḥ |
6.3६.३अपथ्यरिक्तकोष्ठैश्च ज्वरातीसारकासिभिः ॥ (६।३)
apathyariktakoṣṭhaiśca jvarātīsārakāsibhiḥ ||
7.1७.१ह्रस्वा पेया सुखा सा हि परिहारेऽनुवर्तते । (७।१)
hrasvā peyā sukhā sā hi parihāre'nuvartate |
7.2७.२चिरं च बल्या न रुजे व्यापन्नापि प्रकल्पते ॥ (७।२)
ciraṃ ca balyā na ruje vyāpannāpi prakalpate ||
8.1८.१मेहारुःपिटिकाकुष्ठवातशोणितपीडितैः । (८।१)
mehāruḥpiṭikākuṣṭhavātaśoṇitapīḍitaiḥ |
8.2८.२मध्यमा मृदुकोष्ठैश्च स्नेहनी स्यात्सुखेन सा ॥ (८।२)
madhyamā mṛdukoṣṭhaiśca snehanī syātsukhena sā ||
9.1९.१न बलक्षपणी मन्दविभ्रंशा शुद्धयेऽप्यलम् । (९।१)
na balakṣapaṇī mandavibhraṃśā śuddhaye'pyalam |
9.2९.२महादेहानलबलक्षुत्तृट्क्लेशसहिष्णुभिः ॥ (९।२)
mahādehānalabalakṣuttṛṭkleśasahiṣṇubhiḥ ||
10.1१०.१गुल्मोदावर्तवीसर्पसर्पदंशाभिपीडितैः । (१०।१)
gulmodāvartavīsarpasarpadaṃśābhipīḍitaiḥ |
10.2१०.२उन्मत्तैः कृच्छ्रमूत्रैश्च महती शीघ्रमेव सा ॥ (१०।२)
unmattaiḥ kṛcchramūtraiśca mahatī śīghrameva sā ||
11.1११.१सर्वमार्गानुसारेण जयेद् व्याधीन्सुयोजिता । (११।१)
sarvamārgānusāreṇa jayed vyādhīnsuyojitā |
11.3११.३अधुना शोधनशमनबृंहणभेदात् त्रिविधस्य स्नेहस्य कालमात्रालक्षणमधिकृत्याह ॥ (११।३)
adhunā śodhanaśamanabṛṃhaṇabhedāt trividhasya snehasya kālamātrālakṣaṇamadhikṛtyāha ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.