अयुर्वेदरसायनAyurvedarasāyana

zu AHS, Sū., 16, 18.2

64 of 69 · 20 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

अच्छपेयस्य मात्रात्रयमाह द्वाभ्यामित्यादि ॥ (१।०)

acchapeyasya mātrātrayamāha dvābhyāmityādi ||

2.0२.०

अच्छपेयस्य चतुर्थीं मात्रामाह ताभ्य इति ॥ (२।०)

acchapeyasya caturthīṃ mātrāmāha tābhya iti ||

3.0३.०

दोषादीन् वीक्ष्य ताभ्योऽपि ह्रसीयसीं यामपरिणामिनीं मात्रां परिकल्पयेत् ॥ (३।०)

doṣādīn vīkṣya tābhyo'pi hrasīyasīṃ yāmapariṇāminīṃ mātrāṃ parikalpayet ||

4.0४.०

ह्रसीयसीमेव प्रथमं योजयेदित्याह प्रागेव तु ह्रसीयसीमिति ॥ (४।०)

hrasīyasīmeva prathamaṃ yojayedityāha prāgeva tu hrasīyasīmiti ||

5.1५.१

तत्र हेतुरुक्तः सङ्ग्रहे अज्ञातकोष्ठे हि बहुः कुर्याज्जीवितसंशयम् । (५।१)

tatra heturuktaḥ saṅgrahe ajñātakoṣṭhe hi bahuḥ kuryājjīvitasaṃśayam |

5.2५.२

इति ॥ (५।२)

iti ||

6.1६.१

मात्राणां विषयश्चोक्तस्तत्रैव । (६।१)

mātrāṇāṃ viṣayaścoktastatraiva |

6.2६.२

तत्र दुर्बलमन्दाग्निबालवृद्धसुखात्मकैः । (६।२)

tatra durbalamandāgnibālavṛddhasukhātmakaiḥ |

6.3६.३

अपथ्यरिक्तकोष्ठैश्च ज्वरातीसारकासिभिः ॥ (६।३)

apathyariktakoṣṭhaiśca jvarātīsārakāsibhiḥ ||

7.1७.१

ह्रस्वा पेया सुखा सा हि परिहारेऽनुवर्तते । (७।१)

hrasvā peyā sukhā sā hi parihāre'nuvartate |

7.2७.२

चिरं च बल्या न रुजे व्यापन्नापि प्रकल्पते ॥ (७।२)

ciraṃ ca balyā na ruje vyāpannāpi prakalpate ||

8.1८.१

मेहारुःपिटिकाकुष्ठवातशोणितपीडितैः । (८।१)

mehāruḥpiṭikākuṣṭhavātaśoṇitapīḍitaiḥ |

8.2८.२

मध्यमा मृदुकोष्ठैश्च स्नेहनी स्यात्सुखेन सा ॥ (८।२)

madhyamā mṛdukoṣṭhaiśca snehanī syātsukhena sā ||

9.1९.१

न बलक्षपणी मन्दविभ्रंशा शुद्धयेऽप्यलम् । (९।१)

na balakṣapaṇī mandavibhraṃśā śuddhaye'pyalam |

9.2९.२

महादेहानलबलक्षुत्तृट्क्लेशसहिष्णुभिः ॥ (९।२)

mahādehānalabalakṣuttṛṭkleśasahiṣṇubhiḥ ||

10.1१०.१

गुल्मोदावर्तवीसर्पसर्पदंशाभिपीडितैः । (१०।१)

gulmodāvartavīsarpasarpadaṃśābhipīḍitaiḥ |

10.2१०.२

उन्मत्तैः कृच्छ्रमूत्रैश्च महती शीघ्रमेव सा ॥ (१०।२)

unmattaiḥ kṛcchramūtraiśca mahatī śīghrameva sā ||

11.1११.१

सर्वमार्गानुसारेण जयेद् व्याधीन्सुयोजिता । (११।१)

sarvamārgānusāreṇa jayed vyādhīnsuyojitā |

11.2११.२

इति । (११।२)

iti |

11.3११.३

अधुना शोधनशमनबृंहणभेदात् त्रिविधस्य स्नेहस्य कालमात्रालक्षणमधिकृत्याह ॥ (११।३)

adhunā śodhanaśamanabṛṃhaṇabhedāt trividhasya snehasya kālamātrālakṣaṇamadhikṛtyāha ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Ayurvedarasāyana zu AHS, Sū., 16, 18.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit