अयुर्वेदरसायनAyurvedarasāyana

zu AHS, Sū., 9, 1.1

1 of 69 · 18 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

तत्र द्रव्यस्य प्राधान्यम् आह द्रव्यमेवेति ॥ (१।०)

tatra dravyasya prādhānyam āha dravyameveti ||

2.0२.०

रसादिभ्यो द्रव्यमेव प्रधानम् ॥ (२।०)

rasādibhyo dravyameva pradhānam ||

3.0३.०

हि यस्मात् ते रसादयः तदाश्रयाः द्रव्याधिष्ठानाः ॥ (३।०)

hi yasmāt te rasādayaḥ tadāśrayāḥ dravyādhiṣṭhānāḥ ||

4.0४.०

एतेनैव रसाद्याश्रयो द्रव्यमित्युक्तं भवति ॥ (४।०)

etenaiva rasādyāśrayo dravyamityuktaṃ bhavati ||

5.0५.०

प्राधान्यकथनं द्रव्यज्ञाने तात्पर्यार्थम् ॥ (५।०)

prādhānyakathanaṃ dravyajñāne tātparyārtham ||

6.1६.१

उक्तं च संग्रहे । (६।१)

uktaṃ ca saṃgrahe |

6.2६.२

यस्माद् दृष्टो यवः स्वादुर् गुरुरप्यनिलप्रदः । (६।२)

yasmād dṛṣṭo yavaḥ svādur gururapyanilapradaḥ |

6.3६.३

दीपनं शीतमप्याज्यं वसोष्णाप्य् अग्निसादिनी ॥ (६।३)

dīpanaṃ śītamapyājyaṃ vasoṣṇāpy agnisādinī ||

7.1७.१

कटुपाकोऽपि पित्तघ्नो मुद्गो माषस्तु पित्तलः । (७।१)

kaṭupāko'pi pittaghno mudgo māṣastu pittalaḥ |

7.2७.२

स्वादुपाको ऽपि चयकृत्स्निग्धोष्णं गुरु फाणितम् ॥ (७।२)

svādupāko 'pi cayakṛtsnigdhoṣṇaṃ guru phāṇitam ||

8.1८.१

रसे स्वादौ यथा चैतत् तथान्येष्वपि दृश्यते । (८।१)

rase svādau yathā caitat tathānyeṣvapi dṛśyate |

8.2८.२

वातलं कफपित्तघ्नमम्लम् अप्याक्षकीफलम् ॥ (८।२)

vātalaṃ kaphapittaghnamamlam apyākṣakīphalam ||

9.1९.१

कुरुते दधि गुर्वेव वह्निं पारेवतं न तु । (९।१)

kurute dadhi gurveva vahniṃ pārevataṃ na tu |

9.2९.२

कपित्थं दाडिमं चाम्लं ग्राहि नामलकीफलम् ॥ (९।२)

kapitthaṃ dāḍimaṃ cāmlaṃ grāhi nāmalakīphalam ||

10.1१०.१

कषाया ग्राहिणी शीता धातकी न हरीतकी । (१०।१)

kaṣāyā grāhiṇī śītā dhātakī na harītakī |

10.2१०.२

अप्रधानाः पृथक् तस्माद्रसाद्याः संश्रितास्तु ते ॥ (१०।२)

apradhānāḥ pṛthak tasmādrasādyāḥ saṃśritāstu te ||

11.1११.१

प्रभावश्च यतो द्रव्ये द्रव्यं श्रेष्ठम् अतो मतम् । (११।१)

prabhāvaśca yato dravye dravyaṃ śreṣṭham ato matam |

11.2११.२

इति ॥ (११।२)

iti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Ayurvedarasāyana zu AHS, Sū., 9, 1.1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit