अयुर्वेदरसायनAyurvedarasāyana

zu AHS, Sū., 9, 15.2

20 of 69 · 12 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

ननु एवं रसादीनामपि वीर्यत्वप्रसङ्ग इत्याह गुर्वादिष्विति ॥ (१।०)

nanu evaṃ rasādīnāmapi vīryatvaprasaṅga ityāha gurvādiṣviti ||

2.0२.०

तेन चरकेण गुर्वादिष्व् एव वीर्याख्या वर्ण्यते ॥ (२।०)

tena carakeṇa gurvādiṣv eva vīryākhyā varṇyate ||

3.0३.०

कुतः अन्वर्थेति कृत्वा ॥ (३।०)

kutaḥ anvartheti kṛtvā ||

4.0४.०

इतिशब्दो हेतौ ॥ (४।०)

itiśabdo hetau ||

5.0५.०

यतस् तेषु क्रियमाणा वीर्यसंज्ञान्वर्था स्यात् ॥ (५।०)

yatas teṣu kriyamāṇā vīryasaṃjñānvarthā syāt ||

6.0६.०

अन्वर्थत्वम् एव दर्शयति समग्रेत्यादि ॥ (६।०)

anvarthatvam eva darśayati samagretyādi ||

7.0७.०

करणं हि वीर्यम् ॥ (७।०)

karaṇaṃ hi vīryam ||

8.0८.०

करणं च साधकतमम् ॥ (८।०)

karaṇaṃ ca sādhakatamam ||

9.0९.०

साधकतमत्वं च गुर्वादीनाम् एव ॥ (९।०)

sādhakatamatvaṃ ca gurvādīnām eva ||

10.0१०.०

कुतः समग्रगुणसारत्वात् ॥ (१०।०)

kutaḥ samagraguṇasāratvāt ||

11.0११.०

समग्रेषु गुणेषु मध्ये स्थिरत्वाच् चिरस्थायित्वात् शक्त्युत्कर्षविवर्तनात् उत्कृष्टशक्तित्वात् व्यवहाराय मुख्यत्वात् लोके शास्त्रे च मुख्यत्वेन व्यवह्रियमाणत्वात् बह्वग्रग्रहणाद् बहुगुणगणनायां प्रथमग्रहणात् ॥ (११।०)

samagreṣu guṇeṣu madhye sthiratvāc cirasthāyitvāt śaktyutkarṣavivartanāt utkṛṣṭaśaktitvāt vyavahārāya mukhyatvāt loke śāstre ca mukhyatvena vyavahriyamāṇatvāt bahvagragrahaṇād bahuguṇagaṇanāyāṃ prathamagrahaṇāt ||

12.0१२.०

विपाकेऽपि स्थिरत्वस्य प्रभावेऽपि शक्त्युत्कर्षस्य मृदुकठिनादाव् अपि व्यवहारमुख्यत्वस्य रसेष्व् अपि बह्वग्रग्रहणस्य दर्शनात् चतुर्णाम् उपादानम् ॥ (१२।०)

vipāke'pi sthiratvasya prabhāve'pi śaktyutkarṣasya mṛdukaṭhinādāv api vyavahāramukhyatvasya raseṣv api bahvagragrahaṇasya darśanāt caturṇām upādānam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

Ayurvedarasāyana zu AHS, Sū., 9, 15.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit