नारदस्मृतिNāradasmṛti

NāSmṛ, 2, 2

5 of 22 · 16 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

निक्षेप, देपोसित्स्वद्रव्यं यत्र विश्रम्भान् निक्षिपत्य् अविशङ्कितः । (१।१)

nikṣepa, depositsvadravyaṃ yatra viśrambhān nikṣipaty aviśaṅkitaḥ |

1.2१.२

निक्षेपो नाम तत् प्रोक्तं व्यवहारपदं बुधैः ॥ (१।२)

nikṣepo nāma tat proktaṃ vyavahārapadaṃ budhaiḥ ||

2.1२.१

अन्यद्रव्यव्यवहितं द्रव्यम् अव्याकृतं च यत् । (२।१)

anyadravyavyavahitaṃ dravyam avyākṛtaṃ ca yat |

2.2२.२

निक्षिप्यते परगृहे तद् औपनिधिकं स्मृतम् ॥ (२।२)

nikṣipyate paragṛhe tad aupanidhikaṃ smṛtam ||

3.1३.१

स पुनर् द्विविधः प्रोक्तः साक्षिमान् इतरस् तथा । (३।१)

sa punar dvividhaḥ proktaḥ sākṣimān itaras tathā |

3.2३.२

प्रतिदानं तथैवास्य प्रत्ययः स्याद् विपर्यये ॥ (३।२)

pratidānaṃ tathaivāsya pratyayaḥ syād viparyaye ||

4.1४.१

याच्यमानस् तु यो दात्रा निक्षेपं न प्रयच्छति । (४।१)

yācyamānas tu yo dātrā nikṣepaṃ na prayacchati |

4.2४.२

दण्ड्यः स राज्ञा दाप्यश् च नष्टे दाप्यश् च तत्समम् ॥ (४।२)

daṇḍyaḥ sa rājñā dāpyaś ca naṣṭe dāpyaś ca tatsamam ||

5.1५.१

यश् चार्थं साधयेत् तेन निक्षेप्तुर् अननुज्ञया । (५।१)

yaś cārthaṃ sādhayet tena nikṣeptur ananujñayā |

5.2५.२

तत्रापि दण्ड्यः स भवेत् तच् च सोदयम् आवहेत् ॥ (५।२)

tatrāpi daṇḍyaḥ sa bhavet tac ca sodayam āvahet ||

6.1६.१

ग्रहीतुः सह यो ऽर्थेन नष्टो नष्टः स दायिनः । (६।१)

grahītuḥ saha yo 'rthena naṣṭo naṣṭaḥ sa dāyinaḥ |

6.2६.२

दैवराजकृते तद्वन् न चेत् तज् जिह्मकारितम् ॥ (६।२)

daivarājakṛte tadvan na cet taj jihmakāritam ||

7.1७.१

एष एव विधिर् दृष्टो याचितान्वाहितादिषु । (७।१)

eṣa eva vidhir dṛṣṭo yācitānvāhitādiṣu |

7.2७.२

शिल्पिषूपनिधौ न्यासे प्रतिन्यासे तथैव च ॥ (७।२)

śilpiṣūpanidhau nyāse pratinyāse tathaiva ca ||

8.1८.१

प्रतिगृह्णाति पोगण्डं यश् च सप्रधनं नरः । (८।१)

pratigṛhṇāti pogaṇḍaṃ yaś ca sapradhanaṃ naraḥ |

8.2८.२

तस्याप्य् एष भवेद् धर्मः षड् एते विधयः समाः ॥ (८।२)

tasyāpy eṣa bhaved dharmaḥ ṣaḍ ete vidhayaḥ samāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

NāSmṛ, 2, 2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit