पञ्चविंशब्राह्मणPañcaviṃśabrāhmaṇa
PaViBr, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
ॐ महन् मे वोचो भर्गो मे वोचो यशो मे वोचः स्तोमं मे वोचो भुक्तिं मे वोचः सर्वं मे वोचस् तन् मावतु तन् माविशतु तेन भुक्षिषीय । (१।१)
oṃ mahan me voco bhargo me voco yaśo me vocaḥ stomaṃ me voco bhuktiṃ me vocaḥ sarvaṃ me vocas tan māvatu tan māviśatu tena bhukṣiṣīya |
देवो देवम् एतु सोमः सोमम् एत्व् ऋतस्य पथा । (१।२)
devo devam etu somaḥ somam etv ṛtasya pathā |
मृदा शिथिरा देवानां तीर्थं वेदिर् असि मा मा हिंसीः । (१।७)
mṛdā śithirā devānāṃ tīrthaṃ vedir asi mā mā hiṃsīḥ |
युनज्मि ते पृथिवीम् अग्निना सह युनज्मि वाचं सह सूर्येण युक्तो वातो ऽन्तरिक्षेण ते सह युक्तास् तिस्रो विमृजः सूर्यस्य । (२।१)
yunajmi te pṛthivīm agninā saha yunajmi vācaṃ saha sūryeṇa yukto vāto 'ntarikṣeṇa te saha yuktās tisro vimṛjaḥ sūryasya |
वानस्पत्यो ऽसि बार्हस्पत्यो ऽसि प्राजापत्यो ऽसि प्रजापतेर् मूर्धास्य् अत्यायुपात्रम् असीदम् अहं मां प्राञ्चं प्रोहामि तेजसे ब्रह्मवर्चसाय । (२।४)
vānaspatyo 'si bārhaspatyo 'si prājāpatyo 'si prajāpater mūrdhāsy atyāyupātram asīdam ahaṃ māṃ prāñcaṃ prohāmi tejase brahmavarcasāya |
मरुतो नपातो ऽपां क्षयाः पर्वतानां ककुभः श्येना अजिरा एन्द्रं वग्नुना वहत घोषेणामीवां चातयध्वं युक्तास्थ वहत । (२।५)
maruto napāto 'pāṃ kṣayāḥ parvatānāṃ kakubhaḥ śyenā ajirā endraṃ vagnunā vahata ghoṣeṇāmīvāṃ cātayadhvaṃ yuktāstha vahata |
इदम् अहम् अमुं यजमानं पशुष्व् अध्य् ऊहामि पशुषु च मां ब्रह्मवर्चसे च । (२।६)
idam aham amuṃ yajamānaṃ paśuṣv adhy ūhāmi paśuṣu ca māṃ brahmavarcase ca |
वसवस् त्वा गायत्रेण छन्दसा संमृजन्तु रुद्रास् त्वा त्रैष्टुभेन छन्दसा संमृजन्त्व् आदित्यास् त्वा जागतेन छन्दसा संमृजन्तु । (२।७)
vasavas tvā gāyatreṇa chandasā saṃmṛjantu rudrās tvā traiṣṭubhena chandasā saṃmṛjantv ādityās tvā jāgatena chandasā saṃmṛjantu |
पवित्रं ते विततं ब्रह्मणस्पते प्रभुर् गात्राणि पर्येषि विश्वतो ऽतप्ततनूर् न तद् आमो अश्नुते शृतास इद् वहन्तः सं तद् आशतः । (२।८)
pavitraṃ te vitataṃ brahmaṇaspate prabhur gātrāṇi paryeṣi viśvato 'taptatanūr na tad āmo aśnute śṛtāsa id vahantaḥ saṃ tad āśataḥ |
प्रशुक्रैतु देवीमनीषास्मद् रथः सुतष्टो न वाज्य् आयुषे मे पचस्व वर्चसे मे पवस्व विदुः पृथिव्या दिवो जनित्राच्छृण्वन्त्व् आपो ऽधः क्षरन्तीः सोमेहोद्गाय माम् आयुषे मम ब्रह्मवर्चसाय यजमानस्यर्द्ध्या अमुष्य राज्याय ॥ (२।९)
praśukraitu devīmanīṣāsmad rathaḥ sutaṣṭo na vājy āyuṣe me pacasva varcase me pavasva viduḥ pṛthivyā divo janitrācchṛṇvantv āpo 'dhaḥ kṣarantīḥ somehodgāya mām āyuṣe mama brahmavarcasāya yajamānasyarddhyā amuṣya rājyāya ||
वेकुरानामासि जुष्टा देवेभ्यो नमो वाचे नमो वाचस्पतये देवि वाग् यत् ते वाचो मधुमत् तस्मिन् मा हाः सरस्वत्यै स्वाहा । (३।१)
vekurānāmāsi juṣṭā devebhyo namo vāce namo vācaspataye devi vāg yat te vāco madhumat tasmin mā hāḥ sarasvatyai svāhā |
सूर्यो मा दिव्याभ्यो नाष्ट्राभ्यः पातु वायुर् अन्तरिक्षाभ्यो ऽग्निः पार्थिवाभ्यः स्वाहा । (३।२)
sūryo mā divyābhyo nāṣṭrābhyaḥ pātu vāyur antarikṣābhyo 'gniḥ pārthivābhyaḥ svāhā |
यो ऽद्य सौम्यो वधो ऽघायूनाम् उदीरते विषूकुहस्य धन्वनाप तान् वरुणो ऽपधमतु । (३।३)
yo 'dya saumyo vadho 'ghāyūnām udīrate viṣūkuhasya dhanvanāpa tān varuṇo 'padhamatu |
यो म आत्मा या मे प्रजा ये मे पशवस् तैर् अहं मनो वाचं प्रसीदामि । (३।४)
yo ma ātmā yā me prajā ye me paśavas tair ahaṃ mano vācaṃ prasīdāmi |
अग्नेस् तेजसेन्द्रस्येन्द्रियेण सूर्यस्य वर्चसा बृहस्पतिस् त्वा युनक्तु देवेभ्यः प्राणायाग्निर् युनक्तु तपसा सोमं यज्ञाय वोढवे दधात्व् इन्द्र इन्द्रियं सत्याः कामा यजमानस्य सन्तु । (३।५)
agnes tejasendrasyendriyeṇa sūryasya varcasā bṛhaspatis tvā yunaktu devebhyaḥ prāṇāyāgnir yunaktu tapasā somaṃ yajñāya voḍhave dadhātv indra indriyaṃ satyāḥ kāmā yajamānasya santu |
अन्नं करिष्याम्य् अन्नं प्रविष्याम्य् अन्नं जनयिष्यामि । (३।६)
annaṃ kariṣyāmy annaṃ praviṣyāmy annaṃ janayiṣyāmi |
श्येनो ऽसि गायत्रच्छन्दा अनु त्वा रभे स्वस्ति मा सं पारया मा स्तोत्रस्य स्तोत्रं गम्याद् इन्द्रवन्तो वनेमहि भक्षीमहि प्रजाम् इषम् । (३।८)
śyeno 'si gāyatracchandā anu tvā rabhe svasti mā saṃ pārayā mā stotrasya stotraṃ gamyād indravanto vanemahi bhakṣīmahi prajām iṣam |
सं वर्चसा पयसा सं तपोभिर् अगन्महि मनसा सं शिवेन सं विज्ञानेन मनसश् च सत्यैर् यथा वो ऽहं चारुतमं वदानीन्द्रो वो दृशे भूयासं सूर्यश् चक्षुषे वातः प्राणाय सोमो गन्धाय ब्रह्म क्षत्राय । (३।९)
saṃ varcasā payasā saṃ tapobhir aganmahi manasā saṃ śivena saṃ vijñānena manasaś ca satyair yathā vo 'haṃ cārutamaṃ vadānīndro vo dṛśe bhūyāsaṃ sūryaś cakṣuṣe vātaḥ prāṇāya somo gandhāya brahma kṣatrāya |
नमो गन्धर्वाय विष्वग्वादिने वर्चोधा असि वर्चो मयि धेहि ॥ (३।१०)
namo gandharvāya viṣvagvādine varcodhā asi varco mayi dhehi ||
अध्वनाम् अध्वपते स्वस्ति मे ऽद्यास्मिन् देवयाने पथि भूयात् । (४।१)
adhvanām adhvapate svasti me 'dyāsmin devayāne pathi bhūyāt |
तुथो ऽसि जनधायो नभो ऽसि प्रतक्वासंमृष्टो ऽसि हव्यसूदनः । (४।३)
tutho 'si janadhāyo nabho 'si pratakvāsaṃmṛṣṭo 'si havyasūdanaḥ |
तुथो ऽसि विश्ववेदा उशिग् असि कविर् अङ्घारिर् असि बम्भारिर् अवस्युर् असि दुवस्वान् । (४।७)
tutho 'si viśvavedā uśig asi kavir aṅghārir asi bambhārir avasyur asi duvasvān |
पात माग्नयो रौद्रेणानीकेन पिष्टत मा नमो वो ऽस्तु मा मा हिंसिष्ट ॥ (४।१५)
pāta māgnayo raudreṇānīkena piṣṭata mā namo vo 'stu mā mā hiṃsiṣṭa ||
नमः सखिभ्यः पूर्वसद्भ्यो नमः परसद्भ्यः । (५।२)
namaḥ sakhibhyaḥ pūrvasadbhyo namaḥ parasadbhyaḥ |
इन्दविन्द्रपीतस्य त इन्द्रियावतो गायत्रच्छन्दसः सर्वगणस्य सर्वगण उपहूत उपहूतस्य भक्षयामि । (५।४)
indavindrapītasya ta indriyāvato gāyatracchandasaḥ sarvagaṇasya sarvagaṇa upahūta upahūtasya bhakṣayāmi |
ऊर्ध्वः सप्त ऋषीन् उप तिष्ठस्वेन्द्रपीतो वाचस्पते सप्तर्त्विजो ऽभ्युच्छ्रयस्व जुषस्व लोकम् मार्वाग् अवगाः । (५।५)
ūrdhvaḥ sapta ṛṣīn upa tiṣṭhasvendrapīto vācaspate saptartvijo 'bhyucchrayasva juṣasva lokam mārvāg avagāḥ |
सोम रारन्धि नो हृदि पिता नो ऽसि मम तन् मा मा हिंसीः । (५।६)
soma rārandhi no hṛdi pitā no 'si mama tan mā mā hiṃsīḥ |
सोम गीर्भिष्ट्वा वयं वर्धयामो वाचोविदः सुमृडीको न आविश । (५।७)
soma gīrbhiṣṭvā vayaṃ vardhayāmo vācovidaḥ sumṛḍīko na āviśa |
अवमैस् त ऊर्ध्वैस् ते काव्यैस् ते पितृभिर् भक्षितस्य मधुमतो नाराशंसस्य सर्वगणस्य सर्वगण उपहूत उपहूतस्य भक्षयामि । (५।९)
avamais ta ūrdhvais te kāvyais te pitṛbhir bhakṣitasya madhumato nārāśaṃsasya sarvagaṇasya sarvagaṇa upahūta upahūtasya bhakṣayāmi |
दीक्षायै वर्णेन तपसो रूपेण मनसो महिम्ना वाचो विभूत्या प्रजापतिस् त्वा युनक्तु प्रजाभ्यो ऽपानाय । (५।१०)
dīkṣāyai varṇena tapaso rūpeṇa manaso mahimnā vāco vibhūtyā prajāpatis tvā yunaktu prajābhyo 'pānāya |
वायुर् युनक्तु मनसा स्तोमं यज्ञाय वोढवे दधात्व् इन्द्र इन्द्रियं सत्याः कामा यजमानस्य सन्तु । (५।११)
vāyur yunaktu manasā stomaṃ yajñāya voḍhave dadhātv indra indriyaṃ satyāḥ kāmā yajamānasya santu |
वृषको ऽसि त्रिष्टुप्छन्दा अनु त्वा रभे स्वस्ति मा संपारया मा स्तोत्रस्य स्तोत्रं गम्याद् इन्द्रवन्तो वनेमहि भक्षीमहि प्रजाम् इषम् । (५।१२)
vṛṣako 'si triṣṭupchandā anu tvā rabhe svasti mā saṃpārayā mā stotrasya stotraṃ gamyād indravanto vanemahi bhakṣīmahi prajām iṣam |
इन्दविन्द्रपीतस्य त इन्द्रियावतस्त्रिष्टुप्छन्दसः सर्वगणस्य सर्वगण उपहूत उपहूतस्य भक्षयामि । (५।१३)
indavindrapītasya ta indriyāvatastriṣṭupchandasaḥ sarvagaṇasya sarvagaṇa upahūta upahūtasya bhakṣayāmi |
सूर्यो युनक्तु वाचा स्तोमं यज्ञाय वोढवे दधात्व् इन्द्र इन्द्रियं सत्याः कामा यजमानस्य सन्तु । (५।१४)
sūryo yunaktu vācā stomaṃ yajñāya voḍhave dadhātv indra indriyaṃ satyāḥ kāmā yajamānasya santu |
स्वरो ऽसि गयो ऽसि जगच्छन्दा अनु त्वा रभे स्वस्ति मा संपारया मा स्तोत्रस्य स्तोत्रं गम्याद् इन्द्रवन्तो वनेमहि भक्षीमहि प्रजाम् इषम् । (५।१५)
svaro 'si gayo 'si jagacchandā anu tvā rabhe svasti mā saṃpārayā mā stotrasya stotraṃ gamyād indravanto vanemahi bhakṣīmahi prajām iṣam |
इन्दविन्द्रपीतस्य त इन्द्रियावतस्त्रिष्टुप्छन्दसः सर्वगणस्य सर्वगण उपहूत उपहूतस्य भक्षयामि । (५।१६)
indavindrapītasya ta indriyāvatastriṣṭupchandasaḥ sarvagaṇasya sarvagaṇa upahūta upahūtasya bhakṣayāmi |
आयुर् मे प्राणो मनो ऽसि मे प्राण आयुपत्न्याम् ऋचि यन् मे मनो यमं गतं यद् वा मे अपरागतं राज्ञा सोमेन तद् वयं पुनर् अस्मासु दध्नसि । (५।१७)
āyur me prāṇo mano 'si me prāṇa āyupatnyām ṛci yan me mano yamaṃ gataṃ yad vā me aparāgataṃ rājñā somena tad vayaṃ punar asmāsu dadhnasi |
यन् मे यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरगास् तन् म आवर्तया पुनर् जीवातवे न मर्तवे ऽथो अरिष्टतातये । (५।१८)
yan me yamaṃ vaivasvataṃ mano jagāma dūragās tan ma āvartayā punar jīvātave na martave 'tho ariṣṭatātaye |
येनाह्याजिम् अजयद् विचक्ष्य येन श्येनं शकुनं सुपर्णं यद् आहुश् चक्षुर् अदिताव् अनन्तं सोमो नृचक्षा मयि तद् दधातु ॥ (५।१९)
yenāhyājim ajayad vicakṣya yena śyenaṃ śakunaṃ suparṇaṃ yad āhuś cakṣur aditāv anantaṃ somo nṛcakṣā mayi tad dadhātu ||
ऐन्द्रं सहो ऽसर्जि तस्य त इन्दविन्द्रपीतस्येन्द्रियावतो ऽनुष्टुप्छन्दसो हरिवतः सर्वगणस्य सर्वगण उपहूत उपहूतस्य भक्षयामि । (६।१)
aindraṃ saho 'sarji tasya ta indavindrapītasyendriyāvato 'nuṣṭupchandaso harivataḥ sarvagaṇasya sarvagaṇa upahūta upahūtasya bhakṣayāmi |
इन्दविन्द्रपीतस्य त इन्द्रियावतो ऽनुष्टुप्छन्दसः सर्वगणस्य सर्वगण उपहूत उपहूतस्य भक्षयामि । (६।२)
indavindrapītasya ta indriyāvato 'nuṣṭupchandasaḥ sarvagaṇasya sarvagaṇa upahūta upahūtasya bhakṣayāmi |
स्तुतस्य स्तुतम् अस्य् ऊर्जस्वत् पयस्वद् आ मा स्तोत्रस्य स्तोत्रं गम्याद् इन्द्रवन्तो वनेमहि भक्षीमहि प्रजाम् इषम् । (६।३)
stutasya stutam asy ūrjasvat payasvad ā mā stotrasya stotraṃ gamyād indravanto vanemahi bhakṣīmahi prajām iṣam |
इष्टयजुषस् ते देव सोम स्तुतस्तोमस्य शस्तोक्थस्य तिरोह्न्यस्य यो ऽश्वसनिर् गोसनिर् भक्षस् तस्योपहूत उपहूतस्य भक्षयामि । (६।४)
iṣṭayajuṣas te deva soma stutastomasya śastokthasya tirohnyasya yo 'śvasanir gosanir bhakṣas tasyopahūta upahūtasya bhakṣayāmi |
ऋतस्य त्वा देव स्तोमपदे विष्णोर् धामानि विमुञ्चाम्य् एतत् त्वं देव स्तोमान् अवकरम् अगन्न् अशीमहि वयं प्रतिष्ठाम् । (६।५)
ṛtasya tvā deva stomapade viṣṇor dhāmāni vimuñcāmy etat tvaṃ deva stomān avakaram agann aśīmahi vayaṃ pratiṣṭhām |
सुभूर् असि श्रेष्ठो रश्मिर् देवानां संसद् देवानां यातुर् यया तन्वा ब्रह्म जिन्वसि तया मा जिन्व तया मा जनय प्रकाशं मा कुरु । (६।७)
subhūr asi śreṣṭho raśmir devānāṃ saṃsad devānāṃ yātur yayā tanvā brahma jinvasi tayā mā jinva tayā mā janaya prakāśaṃ mā kuru |
अपां पुष्पम् अस्य् ओषधीनां रस इन्द्रस्य प्रियतमं हविः स्वाहा । (६।८)
apāṃ puṣpam asy oṣadhīnāṃ rasa indrasya priyatamaṃ haviḥ svāhā |
हारियोजनस्य ते देव सोमेष्टयजुषः स्तुतस्तोमस्य शस्तोक्थस्य यो ऽश्वसनिर् गोसनिर् भक्षस् तस्योपहूत उपहूतस्य भक्षयामि । (६।९)
hāriyojanasya te deva someṣṭayajuṣaḥ stutastomasya śastokthasya yo 'śvasanir gosanir bhakṣas tasyopahūta upahūtasya bhakṣayāmi |
देवकृतस्यैनसो ऽवयजनम् असि पितृकृतस्यैनसो ऽवयजनम् असि मनुष्यकृतस्यैनसो ऽवयजनम् अस्य् अस्मत्कृतस्यैनसो ऽवयजनम् असि यद् दिवा च नक्तं चैनश् चकृम तस्यावयजनम् असि यत् स्वपन्तश् च जाग्रतश् चैनश् चकृम तस्यावयजनम् असि यद् विद्वांसश् चाविद्वांसश् चैनश् चकृम तस्यावयजनम् अस्य् एनस एनसावयजनम् असि । (६।१०)
devakṛtasyainaso 'vayajanam asi pitṛkṛtasyainaso 'vayajanam asi manuṣyakṛtasyainaso 'vayajanam asy asmatkṛtasyainaso 'vayajanam asi yad divā ca naktaṃ cainaś cakṛma tasyāvayajanam asi yat svapantaś ca jāgrataś cainaś cakṛma tasyāvayajanam asi yad vidvāṃsaś cāvidvāṃsaś cainaś cakṛma tasyāvayajanam asy enasa enasāvayajanam asi |
दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोर् अश्वस्य वाजिनः । (६।१७)
dadhikrāvṇo akāriṣaṃ jiṣṇor aśvasya vājinaḥ |
सुरभि नो मुखा करत् प्र न आयूंषि तारिषत् ॥ (६।१८)
surabhi no mukhā karat pra na āyūṃṣi tāriṣat ||
अश्वो ऽस्य् अत्यो ऽसि मयो ऽसि हयो ऽसि वाज्य् असि सप्तिर् अर्वागसि वृषासि । (७।१)
aśvo 'sy atyo 'si mayo 'si hayo 'si vājy asi saptir arvāgasi vṛṣāsi |
आदित्यानां पत्मान्व् इहि नमस् ते ऽस्तु मा मा हिंसीः । (७।२)
ādityānāṃ patmānv ihi namas te 'stu mā mā hiṃsīḥ |
वायोष्ट्वा तेजसा प्रतिगृह्णामि नक्षत्राणां त्वां रूपेण प्रतिगृह्णामि सूर्यस्य त्वा वर्चसा प्रतिगृह्णामि । (७।३)
vāyoṣṭvā tejasā pratigṛhṇāmi nakṣatrāṇāṃ tvāṃ rūpeṇa pratigṛhṇāmi sūryasya tvā varcasā pratigṛhṇāmi |
अङ्कान्यङ्कू अभितो रथं यौ ध्वान्तं वाताग्रम् अभिसंचरतौ दूरे हेतिर् इन्द्रियवान् पतत्री ते नो ऽग्नयः पप्रयः पारयन्तु । (७।५)
aṅkānyaṅkū abhito rathaṃ yau dhvāntaṃ vātāgram abhisaṃcaratau dūre hetir indriyavān patatrī te no 'gnayaḥ paprayaḥ pārayantu |
वैश्वानरः प्रत्नथा नाकम् आरुह दिवः पृष्ठे मन्दमानः सुमन्मभिः सपूर्ववज् जन्तवे धनाः समानम् अय्मन् पर्येति जागृविः । (७।६)
vaiśvānaraḥ pratnathā nākam āruha divaḥ pṛṣṭhe mandamānaḥ sumanmabhiḥ sapūrvavaj jantave dhanāḥ samānam ayman paryeti jāgṛviḥ |
गिदैष ते रथ एष वाम् अश्विना रथो ऽरिष्टो विश्वभेषजः । (७।७)
gidaiṣa te ratha eṣa vām aśvinā ratho 'riṣṭo viśvabheṣajaḥ |
देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यां प्रतिगृह्णामि । (८।१)
devasya tvā savituḥ prasave 'śvinor bāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ pratigṛhṇāmi |
वरुणस् त्वा नयतु देवि दक्षिणे वरुणायाश्वं तेनामृतत्वम् अशीय वयो दात्रे भूयान् मयो मह्यं प्रतिग्रहीत्रे । (८।२)
varuṇas tvā nayatu devi dakṣiṇe varuṇāyāśvaṃ tenāmṛtatvam aśīya vayo dātre bhūyān mayo mahyaṃ pratigrahītre |
वरुणस् त्वा नयतु देवि दक्षिणे रुद्राय गां तयामृतत्वम् अशीय वयो दात्रे भूयान् मयो मह्यं प्रतिग्रहीत्रे । (८।३)
varuṇas tvā nayatu devi dakṣiṇe rudrāya gāṃ tayāmṛtatvam aśīya vayo dātre bhūyān mayo mahyaṃ pratigrahītre |
वरुणस् त्वा नयतु देवि दक्षिणे ऽग्नये ऽजम् । (८।४)
varuṇas tvā nayatu devi dakṣiṇe 'gnaye 'jam |
अग्नीषोमाभ्याम् अजान् मयामृतत्वम् अशीय वयो दात्रे भूयान् मयो मह्यं प्रतिग्रहीत्रे । (८।६)
agnīṣomābhyām ajān mayāmṛtatvam aśīya vayo dātre bhūyān mayo mahyaṃ pratigrahītre |
अन्नस्यान्नपतिः प्रादाद् अनमीवस्य शुष्मिणो नमो विश्वजनस्य क्षामाय भुञ्जति मा मा हिंसीः । (८।७)
annasyānnapatiḥ prādād anamīvasya śuṣmiṇo namo viśvajanasya kṣāmāya bhuñjati mā mā hiṃsīḥ |
वरुणस् त्वा नयतु देवि दक्षिणे त्वष्ट्रे ऽविं तयामृतत्वम् अशीय वयो दात्रे भूयान् मयो मह्यं प्रतिग्रहीत्रे । (८।८)
varuṇas tvā nayatu devi dakṣiṇe tvaṣṭre 'viṃ tayāmṛtatvam aśīya vayo dātre bhūyān mayo mahyaṃ pratigrahītre |
ग्नास् त्वा ऽकृन्तन्न् अपसो ऽतन्वत वयित्र्यो ऽवयन् । (८।९)
gnās tvā 'kṛntann apaso 'tanvata vayitryo 'vayan |
वरुणस् त्वा नयतु देवि दक्षिणे बृहस्पतये वासस् तेनामृतत्वम् अशीय वयो दात्रे भूयान् मयो मह्यं प्रतिग्रहीत्रे । (८।१०)
varuṇas tvā nayatu devi dakṣiṇe bṛhaspataye vāsas tenāmṛtatvam aśīya vayo dātre bhūyān mayo mahyaṃ pratigrahītre |
वरुणस् त्वा नयतु देवि दक्षिणे उत्तानायाङ्गिरसायाप्राणत् तेनामृतत्वम् अशीय वयो दात्रे भूयान् मयो मह्यं प्रतिग्रहीत्रे । (८।११)
varuṇas tvā nayatu devi dakṣiṇe uttānāyāṅgirasāyāprāṇat tenāmṛtatvam aśīya vayo dātre bhūyān mayo mahyaṃ pratigrahītre |
वरुणस् त्वा नयतु देवि दक्षिणे पूष्ण उष्ट्रम् । (८।१२)
varuṇas tvā nayatu devi dakṣiṇe pūṣṇa uṣṭram |
वायवे मृगं तेनामृतत्वम् अशीय वयो दात्रे भूयान् मयो मह्यं प्रतिग्रहीत्रे । (८।१३)
vāyave mṛgaṃ tenāmṛtatvam aśīya vayo dātre bhūyān mayo mahyaṃ pratigrahītre |
प्रजापतये हस्तिनं प्रजापतये वराहं प्रजापतये व्रीहियवांस् तैर् अमृतत्वम् अशीय वयो दात्रे भूयान् मयो मह्यं प्रतिग्रहीत्रे । (८।१४)
prajāpataye hastinaṃ prajāpataye varāhaṃ prajāpataye vrīhiyavāṃs tair amṛtatvam aśīya vayo dātre bhūyān mayo mahyaṃ pratigrahītre |
वरुणस् त्वा नयतु देवि दक्षिणे क्षेत्रपतये तिलमाषास् तैर् अमृतत्वम् अशीय वयो दात्रे भूयान् मयो मह्यं प्रतिग्रहीत्रे । (८।१५)
varuṇas tvā nayatu devi dakṣiṇe kṣetrapataye tilamāṣās tair amṛtatvam aśīya vayo dātre bhūyān mayo mahyaṃ pratigrahītre |
वरुणस् त्वा नयतु देवि दक्षिणे सवित्रे ऽश्वतरं वाश्वतरीं वा तयामृतत्वम् अशीय वयो दात्रे भूयान् मयो मह्यं प्रतिग्रहीत्रे । (८।१६)
varuṇas tvā nayatu devi dakṣiṇe savitre 'śvataraṃ vāśvatarīṃ vā tayāmṛtatvam aśīya vayo dātre bhūyān mayo mahyaṃ pratigrahītre |
क इदं कस्मा अदात् कामः कामायादात् कामो दाता कामः प्रतिग्रहीता कामः समुद्रम् आविशत् कामेन त्वा प्रतिगृह्णामि कामैतत् ते ॥ (८।१७)
ka idaṃ kasmā adāt kāmaḥ kāmāyādāt kāmo dātā kāmaḥ pratigrahītā kāmaḥ samudram āviśat kāmena tvā pratigṛhṇāmi kāmaitat te ||
रश्मिर् असि क्षयाय त्वा क्षयं जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।१)
raśmir asi kṣayāya tvā kṣayaṃ jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
प्रेतिर् असि धर्मणे त्वा धर्मं जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।२)
pretir asi dharmaṇe tvā dharmaṃ jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
अन्वितिर् असि दिवे त्वा दिवं जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।३)
anvitir asi dive tvā divaṃ jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
संधिर् अस्य् अन्तरिक्षाय त्वान्तरिक्षं जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।४)
saṃdhir asy antarikṣāya tvāntarikṣaṃ jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
प्रतिधिर् असि पृथिव्यै त्वा पृथिवीं जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।५)
pratidhir asi pṛthivyai tvā pṛthivīṃ jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
विष्टम्भो ऽसि वृष्ट्यै त्वा वृष्टिं जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।६)
viṣṭambho 'si vṛṣṭyai tvā vṛṣṭiṃ jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
प्राचो ऽस्य् अह्ने त्वाहर् जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।७)
prāco 'sy ahne tvāhar jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
अन्वासि रात्र्यै रात्रिं जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।८)
anvāsi rātryai rātriṃ jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
उशिग् असि वसुभ्यस् त्वा वसून् जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।९)
uśig asi vasubhyas tvā vasūn jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
प्रकेतो ऽसि रुद्रेभ्यस् त्वा रुद्रान् जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।१०)
praketo 'si rudrebhyas tvā rudrān jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
सुदीतिर् अस्य् आदित्येभ्यस् त्वादित्यान् जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (९।११)
sudītir asy ādityebhyas tvādityān jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
ओजो ऽसि पितृभ्यस् त्वा पितॄन् जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत ॥ (९।१२)
ojo 'si pitṛbhyas tvā pitṝn jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta ||
तन्तुर् असि प्रजाभ्यस् त्वा प्रजा जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।१)
tantur asi prajābhyas tvā prajā jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
रोदस्य् अस्य् ओषधीभ्यस् त्वौषधीर् जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।२)
rodasy asy oṣadhībhyas tvauṣadhīr jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
पृतनाषाड् असि पशुभ्यस् त्वा पशून् जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।३)
pṛtanāṣāḍ asi paśubhyas tvā paśūn jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
अभिजिद् असि युक्तग्रावेन्द्राय त्वेन्द्रं जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।४)
abhijid asi yuktagrāvendrāya tvendraṃ jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
अधिपतिर् असि प्राणाय त्वा प्राणान् जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।५)
adhipatir asi prāṇāya tvā prāṇān jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
धरुणो ऽस्य् अपानाय त्वापानान् जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।६)
dharuṇo 'sy apānāya tvāpānān jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
संसर्पो ऽसि चक्षुषे त्वा चक्षुर् जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।७)
saṃsarpo 'si cakṣuṣe tvā cakṣur jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
वयोधा असि क्षेत्राय त्वा क्षेत्रं जिन्व सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।८)
vayodhā asi kṣetrāya tvā kṣetraṃ jinva savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
त्रिवृद् असि त्रिवृते त्वा सवृद् असि सवृते त्वा प्रवृद् असि प्रवृते त्वानुवृद् अस्य् अनुवृते त्वा सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।९)
trivṛd asi trivṛte tvā savṛd asi savṛte tvā pravṛd asi pravṛte tvānuvṛd asy anuvṛte tvā savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
निरोहो ऽसि निरोहाय त्वा संरोहो ऽसि संरोहाय त्वा प्ररोहो ऽसि प्ररोहाय त्वानुरोहो ऽस्य् अनुरोहाय त्वा सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।१०)
niroho 'si nirohāya tvā saṃroho 'si saṃrohāya tvā praroho 'si prarohāya tvānuroho 'sy anurohāya tvā savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
वसुको ऽसि वस्यष्टिर् असि वेषश्रीर् असि सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत । (१०।११)
vasuko 'si vasyaṣṭir asi veṣaśrīr asi savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta |
आक्रमो ऽस्याक्रमाय त्वा संक्रमो ऽसि संक्रमाय त्वोत्क्रमो ऽस्य् उत्क्रमाय त्वोत्क्रान्तिर् अस्य् उत्क्रान्त्यै त्वा सवितृप्रसूता बृहस्पतये स्तुत ॥ (१०।१२)
ākramo 'syākramāya tvā saṃkramo 'si saṃkramāya tvotkramo 'sy utkramāya tvotkrāntir asy utkrāntyai tvā savitṛprasūtā bṛhaspataye stuta ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.