पञ्चविंशब्राह्मणPañcaviṃśabrāhmaṇa
PaViBr, 15, 7
Select a line for its word-by-word analysis.
गायत्रं वै सप्तमम् अहस् त्रैष्टुभम् अष्टमं जागतं नवमम् अथैतद् आनुष्टुभम् अहर् यद् दशमम् ॥ (१।०)
gāyatraṃ vai saptamam ahas traiṣṭubham aṣṭamaṃ jāgataṃ navamam athaitad ānuṣṭubham ahar yad daśamam ||
तद् आहुर् यद् आनुष्टुभं स्तोम्यां प्रत्यक्षम् उपेयुः परां परावतं यजमानो गच्छेन् न प्रतितिष्ठेद् इति या वै चतुर्विंशतिर् गायत्र्यस् ता अष्टादशानुष्टुभो ऽनुष्टुभम् एव तत् स्तोम्यां परोक्षम् उपयन्ति प्रतिष्ठायै प्रतितिष्ठति ॥ (२।०)
tad āhur yad ānuṣṭubhaṃ stomyāṃ pratyakṣam upeyuḥ parāṃ parāvataṃ yajamāno gacchen na pratitiṣṭhed iti yā vai caturviṃśatir gāyatryas tā aṣṭādaśānuṣṭubho 'nuṣṭubham eva tat stomyāṃ parokṣam upayanti pratiṣṭhāyai pratitiṣṭhati ||
प्रजापतिं वा एतेनाह्ना परिवेविषति तत्र व्यववद्यं यद् वै श्रेष्ठे परिविष्यमाणो वदत्य् अन्नाद्यस्य सो ऽवग्रहस् तस्मान् न व्यववद्यम् अन्नाद्यस्यानवग्राहाय ॥ (३।०)
prajāpatiṃ vā etenāhnā pariveviṣati tatra vyavavadyaṃ yad vai śreṣṭhe pariviṣyamāṇo vadaty annādyasya so 'vagrahas tasmān na vyavavadyam annādyasyānavagrāhāya ||
तद् उ व्यववद्यं यथा श्रेष्ठाय बलिं ह्रियमाणं पन्थानं पर्यनुवेदयति गत्यै तथा तत् ॥ (४।०)
tad u vyavavadyaṃ yathā śreṣṭhāya baliṃ hriyamāṇaṃ panthānaṃ paryanuvedayati gatyai tathā tat ||
यावत्य् अनुष्टुप् तावतीं वाचं सम्पाद्य विब्रूयुस् तद् व् अनतिरिक्तं स्वस्यो चैव यज्ञस्यारिष्ट्यै ॥ (५।०)
yāvaty anuṣṭup tāvatīṃ vācaṃ sampādya vibrūyus tad v anatiriktaṃ svasyo caiva yajñasyāriṣṭyai ||
अभि वा एते देवान् आरोहन्तीत्य् आहुर् ये दशभिर् अहर्भिः स्तुवत इति पञ्चानाम् अह्नाम् अनुरूपैः प्रत्यवयन्ति यथाभ्यारुह्य प्रत्यवरोहेत् तथा तन् नवर्चो भवति या एवामूः प्रयच्छन् या अवदधाति ता एता उदस्यति ॥ (६।०)
abhi vā ete devān ārohantīty āhur ye daśabhir aharbhiḥ stuvata iti pañcānām ahnām anurūpaiḥ pratyavayanti yathābhyāruhya pratyavarohet tathā tan navarco bhavati yā evāmūḥ prayacchan yā avadadhāti tā etā udasyati ||
वारुण्य् एषा भवति यद् वै यज्ञस्य दुरिष्टं तद् वरुणो गृह्णाति तद् एव तद् अवयजत्य् आदित्यैषा भवतीयं वा अदितिर् अस्याम् एव प्रतितिष्ठति ॥ (७।०)
vāruṇy eṣā bhavati yad vai yajñasya duriṣṭaṃ tad varuṇo gṛhṇāti tad eva tad avayajaty ādityaiṣā bhavatīyaṃ vā aditir asyām eva pratitiṣṭhati ||
चतुर्विंश एव स्तोमो भवति तेजसे ब्रह्मवर्चसाय ॥ (८।०)
caturviṃśa eva stomo bhavati tejase brahmavarcasāya ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.