प्रजापतिर् अकामयत बहु स्यां प्रजायेयेति स एतम् अग्निष्टोमम् अपश्यत् तम् आहरत् तेनेमाः प्रजा असृजत । (१।१)

एकादशेन च वै सता स्तोत्रेणाग्निष्टोमस्यासृजतैकादशेन च मासा संव्वत्सरस्य ता द्वादशेन च स्तोत्रेणाग्निष्टोमस्य पर्यगृह्णाद् द्वादशेन च मासा संव्वत्सरस्य । (१।२)

तस्मात् प्रजा दशमासो गर्भं भृत्वैकादशम् अनु प्रजायन्ते तस्माद् द्वादशं नाभ्यतिहरन्ति द्वादशेन हि परिगृहीतास् तद् य एवं वेद परि जाताः प्रजा गृह्णाति प्र जाता जनयन्ति । (१।३)

तासां परिगृहीतानाम् अश्वतर्य् अत्यक्रामत् तस्या अनुहाय रेत आदत्ता तद् वडवायां न्यमाड् यस्माद् वडवा द्विरेतास् तस्माद् अश्वतर्य् अप्रजा आत्तरेता हि । (१।४)

तस्माद् व् अदक्षिणीयाति हि सा यज्ञम् अरिच्यतातिरिक्तस्य दक्षिणा स्यात् सलोमत्वाय षोडशिनः स्तोत्रेदेयातिरिक्तो वै षोडश्य् अतिरिक्त एवातिरिक्तां ददाति । (१।५)

सो ऽकामयत यज्ञं सृजेयेति स मुखत एव त्रिवृतम् असृजत तं गायत्रीछन्दो ऽन्वसृज्यताग्निर् देवता ब्राह्मणो मनुष्यो वसन्त ऋतुस् तस्मात् त्रिवृत् स्तोमानां मुखं गायत्री छन्दसाम् अग्निर् देवतानां ब्राह्मणो मनुष्याणां वसन्त ऋतूनां तस्माद् ब्राह्मणो मुखेन वीर्यं करोति मुखतो हि सृष्टः । (१।६)

करोति मुखेन वीर्यं य एवं वेद । (१।७)

स उरस्त एव बाहुभ्यां पञ्चदशम् असृजत तं त्रिष्टुप्छन्दो ऽन्वसृज्यतेन्द्रो देवता राजन्यो मनुष्यो ग्रीष्म ऋतुस् तस्माद् राजन्यस्य पञ्चदश स्तोमस् त्रिष्टुप् छन्द इन्द्रो देवता ग्रीष्म ऋतुस् तस्माद् उ बाहुवीर्यो बाहुभ्यां हि सृष्टः । (१।८)

करोति बाहुभ्यां वीर्यं य एवं वेद । (१।९)

स मध्यत एव प्रजननात् सप्तदशम् असृजत तं जगतीछन्दो ऽन्वसृज्यत विश्वे देवा देवता वैश्यो मनुष्यो वर्षा ऋतुस् तस्माद् वैश्यो ऽद्यमानो न क्षीयते प्रजननाद्धि सृष्टस् तस्माद् उ बहुपशुर् वैश्वदेवो हि जागतो वर्षा ह्य् अस्यर्तुस् तस्माद् ब्राह्मणस्य च राजन्यस्य चाद्यो ऽधरो हि सृष्टः । (१।१०)

स पत्त एव प्रतिष्ठाया एकविंशम् असृजत तम् अनुष्टुप्छन्दो ऽन्वसृज्यत न काचन देवता शूद्रो मनुष्यस् तस्माच्छूद्र उत बहुपशुर् अयज्ञियो विदेवो हि न हि तं काचन देवता ऽन्वसृज्यत तस्मात् पादाव् अनेज्यं नातिवर्धते पत्तो हि सृष्टस् तस्माद् एकविंशस्तोमानां प्रतिष्ठा प्रतिष्ठाया हि सृष्टस् तस्माद् अनुष्टुभं छन्दांसि नानुव्यूहन्ति । (१।११)

पापवसीयसो विधृत्यै । (१।१२)

विधृतिः पापवसीयसो भवति य एवं वेद ॥ (१।१३)

यो वै स्तोमान् उपदेशनवतो वेदोपदेशनवान् भवति । (२।१)

प्राणो वै त्रिवृद् अर्धमासः पञ्चदशः संव्वत्सरः सप्तदश आदित्य एकविंश एते वै स्तोमा उपदेशनवन्त उपदेशनवान् भवति य एवं वेद । (२।२)

इमे वै लोकास् त्रिणवस् त्रिणवस्य वै ब्राह्मणेनेमे लोकास् त्रिष् पुनर् नवा भवन्ति । (२।३)

एषु लोकेषु प्रतितिष्ठति य एवं वेद । (२।४)

देवता वाव त्रयस्त्रिंशो ऽष्टौ वसव एकादश रुद्रा द्वादशादित्याः प्रजापतिश् च वषट्कारश् च त्रयस्त्रिंशौ । (२।५)

स देवेन यज्ञेन यजते य एवं वेद । (२।६)

यो वा अधिपतिं वेदाधिपतिर् भवति त्रयस्त्रिंशो वै स्तोमानाम् अधिपतिः पुरुषः पशुमान् । (२।७)

तस्मान् न्यञ्चो ऽन्ये पशवो ऽदन्त्य् ऊर्ध्वः पुरुषो ऽधिपतिर् हि सः । (२।८)

अधिपतिः समानानां भवति य एवं वेद ॥ (२।९)

एष वाव यज्ञो यद् अग्निष्टोमः । (३।१)

एकस्मा अन्यो यज्ञः कामायाह्रियते सर्वेभ्यो ऽग्निष्टोमः । (३।२)

द्वादश स्तोत्राण्य् अग्निष्टोमो द्वादशमासाः संव्वत्सरः संव्वत्सरं पशवो ऽनु प्रजायन्ते तेन पशव्यः समृद्धः । (३।३)

द्वादश स्तोत्राणि द्वादश शस्त्राणि तच्चतुर्विंशतिश् चतुर्विंशतिर् अर्धमासाः संव्वत्सरः संव्वत्सरं पशवो ऽनुप्रजायन्ते तेन पशव्यः समृद्धः । (३।४)

अग्नौ स्तोत्रम् अग्नौ शस्त्रं प्रतितिष्ठति तेन ब्रह्मवर्चसस्य । (३।५)

किं ज्योतिष्टोमस्य ज्योतिष्टोमत्वम् इत्य् आहुर् विराजं संस्तुतः सम्पद्यते विराड् वै छन्दसां ज्योतिः । (३।६)

ज्योतिः समानानां भवति य एवं वेद । (३।७)

ज्येष्ठयज्ञो वा एष यद् अग्निष्टोमः । (३।८)

प्रजापतिः प्रजा असृजत ता अस्मै श्रैष्ठ्याय नातिष्ठन्त स एतम् अग्निष्टोमम् अपश्यत् तम् आहरत् ततो ऽस्मै प्रजाः श्रैष्ठ्यायातिष्ठन्त । (३।९)

तिष्ठन्ते ऽस्मै समानाः श्रैष्ठ्याय य एवं वेद । (३।१०)

यत् त्व् इत्य् आहुर् गायत्रं प्रातःसवनं त्रैष्टुभं माध्यन्दिनं सवनं जागतं तृतीयसवनं क्व तर्हि तुरीयं छन्दो ऽनुष्टुब् इति । (३।११)

छन्दसां वा अन्ववलुप्तिं यजमानो ऽन्ववलुप्यते । (३।१२)

अष्टाक्षरा गायत्री हिङ्कारो नवम एकादशाक्षरा त्रिष्टुब् द्वादशाक्षरा जगती छन्दोभिरेवानुष्टुभम् आप्नोति यजमानस्यानवलोपाय । (३।१३)

यो वा अनुष्टुभं सर्वत्रापिं सवनान्य् अन्वायत्तां वेद सर्वत्रास्यापिर् भवत्य् एषा वा अनुष्टुप् सर्वत्रापिः सवनान्य् अन्वायत्ता तद् य एवं वेद सर्वत्रापिर् भवति । (३।१४)

यद् वै राजानो ऽध्वानं धावयन्ति ये ऽश्वानां वीर्यवत्तमास् तान् युञ्जते त्रिवृत् पञ्चदश एकविंश एते वै स्तोमानां वीर्यवत्तमास् तान् एव युङ्क्ते स्वर्गस्य लोकस्य समष्ट्यै । (३।१५)

चतुष्टोमो भवति प्रतिष्ठा वै चतुष्टोमः प्रतिष्ठित्यै ॥ (३।१६)

प्रजापतिर् देवेभ्य ऊर्जं व्यभजत् तत उदुम्बरः समभवत् प्राजापत्यो वा उदुम्बरः प्राजापत्य उद्गाता यद् उद्गातौदुम्बरीं प्रथमेन कर्मणान्वारभते स्वयैव तद् देवतयात्मानम् आर्त्विज्याय वृणीते । (४।१)

ताम् उच्छ्रयति द्युतानस् त्वा मारुत उच्छ्रयतूद् दिवं स्तभानान्तरिक्षं पृण दृंह पृथिवीम् । (४।२)

ताम् अन्वारभत आयोष् ट्वा सदने सादयाम्य् अवतश् छायायां समुद्रस्य हृदय इति । (४।३)

यज्ञो वा आयुस् तस्य तत् सदनं क्रियते । (४।४)

यज्ञो वा अवति तस्य सा छाया क्रियते । (४।५)

मध्यतो वा आत्मनो हृदयं तस्मान् मध्ये सदस औदुम्बरी मीयते । (४।६)

नमः समुद्राय नमः समुद्रस्य चक्षुष इत्य् आह वाग् वै समुद्रो मनः समुद्रस्य चक्षुस् ताभ्याम् एव तन् नमस् करोति । (४।७)

सामा यूनर्वाहासीद् इत्य् आह साम वै यूनर्वा साम्न एव तन् नमस्करोत्य् आर्त्विज्यं करिष्यन् । (४।८)

यो वा एवं साम्ने नमस्कृत्य साम्नार्त्विज्यं करोति न साम्नो हीयते नैनं सामापहते । (४।९)

य एनम् अनुव्याहरति स आर्तिम् आर्छति । (४।१०)

ऊर्ग् अस्य् ऊर्जोदा ऊर्जं मे देह्य् ऊर्जं मे धेह्य् अन्नं मे देह्य् अन्नं मे धेहि प्रजापतेर् वा एतद् उदरं यत् सद ऊर्ग् उदुम्बरो यद् औदुम्बरी मध्ये सदसो मीयते मध्यत एव तत् प्रजाभ्यो ऽन्नम् ऊर्जं दधाति । (४।११)

तस्माद् यत्रैषा यातयामा क्रियते तत् प्रजा अशनायवो भवन्ति । (४।१२)

साम देवानाम् अन्नं सामन्य् एव तद् देवेभ्यो ऽन्न ऊर्जं दधाति स एव तद् ऊर्जि श्रितः प्रजाभ्य ऊर्जं विभजति । (४।१३)

उदङ्ङ् आसीन उद्गायत्य् उदीचीं तादृशम् ऊर्जा भाजयति प्रत्यङ्ङ् आसीनः प्रस्तौति प्रतीचीं तादृशम् ऊर्जा भाजयति दक्षिणासीनः प्रतिहरति दक्षिणां तादृशम् ऊर्जा भाजयति प्राञ्चो ऽन्य ऋत्विज आर्त्विज्यं कुर्वन्ति तस्माद् एषा दिशां वीर्यवत्तमैतां हि भूयिष्ठाः प्रीणन्ति । (४।१४)

ब्रह्मवादिनो वदन्ति कस्मात् सत्यात् प्राञ्चो ऽन्य ऋत्विज आर्त्विज्यं कुर्वन्तीति विपरिक्रम्योद्गातार इति दिशाम् अभीष्ट्यै दिशाम् अभिप्रीत्या इति ब्रूयात् तस्मात् सर्वासु दिक्ष्व् अन्नं विद्यते सर्वा ह्य् अभीष्टाः प्रीताः ॥ (४।१५)

प्रजापतिर् अकामयत बहु स्यां प्रजायेयेति सो ऽशोचत् तस्य शोचत आदित्यो मूर्ध्नो ऽसृज्यत सो ऽस्य मूर्धानम् उदहन् स द्रोणकलशो ऽभवत् तस्मिन् देवाः शुक्रम् अगृह्णत तां वै स आयुषार्तिम् अत्यजीवत् । (५।१)

आयुषार्तिम् अतिजीवति य एवं वेद । (५।२)

रं प्रोहेद् वानस्पत्यो ऽसि बार्हस्पत्यो ऽसि प्राजापत्यो ऽसि प्रजापतेर् मूर्धास्य् अत्यायुपात्रम् असीदम् अहं मां प्राञ्चं प्रोहामि तेजसे ब्रह्मवर्चसायेति । (५।३)

यद् आह वानस्पत्य इति सत्येनैवैनं तत् प्रोहति । (५।४)

यद् आह बार्हस्पत्य इति बृहस्पतिर् वै देवानाम् उद्गाता तम् एव तद् युनक्ति । (५।५)

यद् आह प्राजापत्य इति प्राजापत्यो ह्य् एष देवताया यद् द्रोणकलशो यद् आह प्रजापतेर् मूर्धेति प्रजापतेर् ह्य् एष मूर्ध्न उदहन्यत । (५।६)

यद् आहात्यायुपात्रम् इत्य् अति ह्य् एतद् अन्यानि पात्राणि यद् द्रोणकलशो देवपात्रं द्रोणकलशः । (५।७)

देवपात्री भवति य एवं वेद । (५।८)

ब्राह्मणं पात्रे न मीमांसेत यं ब्राह्मणम् इव मन्यते प्र देवपात्रम् आप्नोति न मनुष्यपात्राच् छिद्यते । (५।९)

वाग् वै देवेभ्यो ऽपक्रामत् सापः प्राविशत् तां देवाः पुनर् अयाचंस् ता अब्रुवन् यत् पुनर् दद्याम किं नस् ततः स्याद् इति यत् कामयध्व इत्य् अब्रुवंस् ता अब्रुवन् यद् एवास्मासु मनुष्या अपूतं प्रवेशयांस् तेनासंसृष्टा असामेति । (५।१०)

शुद्धा अस्मा आपः पूता भवन्ति य एवं वेद । (५।११)

सा पुनर्तात्यक्रामत् सा वनस्पतीन् प्राविशत् तान् देवाः पुनर् अयाचंस् तां न पुनर् अददुस् तान् अशपन् स्वेन वः किष्कुणा वज्रेण वृश्चान् इति तस्माद् वनस्पतीन् स्वेन किष्कुणा वज्रेण वृश्चन्ति देवशप्ता हि । (५।१२)

तां वनस्पतयश् चतुर्धा वाचं विन्यदधुर् दुन्दुभौ वीणायाम् अक्षे तूणवे तस्माद् एषा वदिष्ठैषा वल्गुतमा वाग् वा वनस्पतीनां देवानां ह्य् एषा वाग् आसीत् । (५।१३)

अधो ऽधो ऽक्षं द्रोणकलशं प्रोहन्ति तस्या वाचो ऽवरुध्या उपर्युपर्य् अक्षं पवित्रं प्रयच्छन्त्य् उभयत एव वाचं परिगृह्णन्ति । (५।१४)

यस्य कामयेतासुर्यम् अस्य यज्ञं कुर्यां वाचं वृञ्जीयेति द्रोणकलशं प्रोहन् बाहुभ्याम् अक्षन् उपस्पृशेद् असुर्यम् अस्य यज्ञं करोति वाचं वृङ्क्ते यो ऽस्य प्रियः स्याद् अनुपस्पृशन्न् अक्षं प्रोहेत् प्राणा वै द्रोणकलशः प्राणान् एवास्य कल्पयति । (५।१५)

यन् न्व् इत्य् आहुर् वाचान्यान् ऋत्विजो वृणते कस्माद् उद्गातारो वृता आर्त्विज्यं कुर्वन्तीति । (५।१६)

यद् द्रोणकलशम् उपसीदन्ति तेनोद्गातारो वृताः । (५।१७)

प्राजापत्या वा उद्गातारः प्राजापत्यो द्रोणकलशो द्रोणकलश एवैनाम् आर्त्विज्याय वृणीते । (५।१८)

प्राञ्च उपसीदन्ति प्राञ्चो यज्ञस्याग्रे करवामेति । (५।१९)

अनभिजिता वा एषोद्गातॄणां दिग् यत् प्राची यद् द्रोणकलशं प्राञ्चं प्रोहन्ति दिशो ऽभिजित्यै । (५।२०)

यन्न्वित्याहुर् अन्तराश्वः प्रासेवौ युज्यते ऽन्तरा शम्य अनड्वान् क उद्गातॄणां योग इति यद् द्रोणकलशम् उपसीदन्ति स एषां योगस् तस्माद् युक्तैर् एवोपसद्यं न ह्य् अयुक्तो वहति ॥ (५।२१)

ग्राव्णः संसाद्य द्रोणकलशम् अध्यूहन्ति विड् वै ग्रावाणो ऽन्नं सोमो राष्ट्रं द्रोणकलशो यद् ग्रावसु द्रोणकलशम् अध्यूहन्ति विश्य् एव तद् राष्ट्रम् अध्यूहन्ति । (६।१)

यं द्विष्याद् विमुखान् ग्राव्णः कृत्वेदम् अहम् अमुम् अमुष्यायणम् अमुष्याः पुत्रम् अमुष्या विशो ऽमुष्माद् अन्नाद्यान् निरूहामीति निरूहेद् विश एवैनम् अन्नाद्यान् निरूहति । (६।२)

यो ऽस्य प्रियः स्यात् संमुखान् ग्राव्णः कृत्वेदम् अहम् अमुष्यायणम् अमुष्याः पुत्रम् अमुष्यां विश्य् अमुष्मिन्न् अन्नाद्ये ऽध्यूहामीत्य् अध्यूहेद् विश्य् एवैनम् अन्नाद्ये ऽध्यूहति । (६।३)

अथो तद् उभयम् अनादृत्येदम् अहं मां तेजसि ब्रह्मवर्चसे ऽध्यूहामीत्य् अध्यूहेत् तेजस्य् एव ब्रह्मवर्चस आत्मानम् अध्यूहति । (६।४)

यः कामयेत विशा राष्ट्रं हन्याम् इति व्यूह्य ग्राव्णो ऽधो द्रोणकलशं सादयित्वोपांशुसवनम् उपरिष्टाद् अभिनिदध्याद् इदम् अहम् अमुया विशा ऽदो राष्ट्रं हन्मीति विशैव तद् राष्ट्रं हन्ति । (६।५)

यो वै दैवानि पवित्राणि वेद पूतो यज्ञियो भवति छन्दांसि वै दैवानि पवित्राणि तैर् द्रोणकलशं पावयन्ति । (६।६)

वसवस् त्वा गायत्रेण छन्दसा पुनन्तु रुद्रास् त्वा त्रैष्टुभेन छन्दसा पुनन्त्व् आदित्यास् त्वा जागतेन छन्दसा पुनन्त्व् एतानि वै दैवानि पवित्राणि पूतो यज्ञियो भवति य एवं वेद । (६।७)

स्वर्भानुर् वा आसुर आदित्यं तमसाविध्यत् तं देवा न व्यजानंस् ते ऽत्रिम् उपाधावंस् तस्यात्रिर् भासेन तमो ऽपाहन् यत् प्रथमम् अपाहन् सा कृष्णाविर् अभवद् यद् द्वितीयं सा रजता यत् तृतीयं सा लोहिनी यया वर्णम् अभ्यतृणत् सा शुक्लासीत् । (६।८)

तस्माच्छुक्लं पवित्रं शुक्रः सोमः स शुक्रत्वाय । (६।९)

यं द्विष्यात् तस्यैतेषां वर्णानाम् अपि पवित्रे कुर्यात् पाप्मनैवैनं तमसा विध्यति कृष्णम् इव हि तमो यो ऽस्य प्रियः स्याद् आसक्तिशुक्लं कुर्याज् ज्योतिर् वै हिरण्यं ज्योतिर् एवास्मिन् दधाति । (६।१०)

तस्माद् आत्रेयं चन्द्रेणेच्छन्त्य् अत्रिर् हि तस्य ज्योतिः । (६।११)

अभ्यतृणत् पवित्रं विगृह्णन्ति हस्तकार्यम् एव तद् यज्ञस्य क्रियत एतद् वा उद्गातॄणां हस्तकार्यं यत् पवित्रस्य विग्रहणम् । (६।१२)

न हस्तवेष्यान् निरृच्छति य एवं वेद । (६।१३)

यो ऽपि न विगृह्णाति प्राणाद् एनम् अन्तर्यन्ति । (६।१४)

तं ब्रूयाद् वेपमानः प्रमेष्यस इति वेपमान एव प्रमीयते । (६।१५)

प्र शुक्रैतु देवी मनीषास्मद् रथः सुतष्टो न वाजीत्य् उद्गाता धाराम् अनुमन्त्रयते । (६।१६)

आयुषे मे पवस्व वर्चसे मे पवस्व विदुः पृथिव्या दिवो जनित्राच्छृण्वन्त्व् आपो ऽधः क्षरन्तीः सोमेहोद्गायेत्य् आह मह्यं तेजसे ब्रह्मवर्चसायेति । (६।१७)

एष वै सोमस्योद्गीथो यत् पवते सोमोद्गीथम् एव साम गायति । (६।१८)

आच्छिन्नं पावयन्ति यज्ञं चैव प्राणांश् च संतन्वन्ति संततं पावयन्ति यज्ञस्य संतत्यै ॥ (६।१९)

बृहस्पतिर् वै देवानाम् उदगायत् तं रक्षांस्य् अजिघांसन् स य एषां लोकानाम् अधिपतयस् तान् भागधेयेनोपाधावत् । (७।१)

सूर्यो मा दिवाभ्यो नाष्ट्राभ्यः पातु वायुर् अन्तरिक्षाभ्यो ऽग्निः पार्थिवाभ्यः स्वाहेति जुहोति । (७।२)

एते वा एषां लोकानाम् अधिपतयस् तान् भागधेयेनोपासरत् । (७।३)

करोति वाचा वीर्यं न सदस्याम् आर्तिम् आर्छति य एवं वेद । (७।४)

वाग् वै देवेभ्यो ऽपाक्रामत् तां देवा अन्वमन्त्रयन्त साब्रवीद् अभागास्मि भागधेयं मे ऽस्त्व् इति कस् ते भागधेयं कुर्याद् इत्य् उद्गातार इत्य् अब्रवीद् उद्गातारो वै वाचे भागधेयं कुर्वन्ति । (७।५)

तस्यै जुहुयाद् बेकुरानामासि जुष्टा देवेभ्यो नमो वाचे नमो वाचस्पतये देवि वाग् यत् ते वाचो मधुमत् तस्मिन् मा धाः सरस्वत्यै स्वाहेति । (७।६)

वाह् वै सरस्वती ताम् एव तद् भागधेयेनारभते । (७।७)

यं द्विष्यात् तस्यैताम् आहुतिं जुहुयाद् वाचं मनसा ध्यायेद् वाचम् एवास्य वृङ्क्ते । (७।८)

बहिष्पवमानं सर्पन्ति स्वर्गम् एव तल्लोकं सर्पन्ति । (७।९)

प्रक्वाणा इव सर्पन्ति प्रतिकूलम् इव हीतः स्वर्गो लोकः त्सरन्त इव सर्पन्ति मृगधर्मो वै यज्ञो यज्ञस्य शान्त्या अप्रत्रासाय । (७।१०)

वाचं यच्छन्ति यज्ञम् एव तद् यच्छन्ति यद् व्यववदेयुर् यज्ञं निर्ब्रूयुस् तस्मान् न व्यववद्यम् । (७।११)

पञ्चर्त्विजः संरब्धाः सर्पन्ति पाङ्क्तो यज्ञो यावान् यज्ञस् तम् एव संतन्वन्ति । (७।१२)

यदि प्रस्तोतावच्छिद्यते यज्ञस्य शिरश् छिद्यते ब्रह्मणे वरं दत्त्वा स एव पुनर् वर्तव्यश् छिन्नम् एव तत् प्रतिदधाति । (७।१३)

यद्य् उद्गातावच्छिद्यते यज्ञेन यजमानो व्यृध्यते ऽदक्षिणः स यज्ञक्रतुः संस्थाप्यो ऽथान्य आहृत्यस् तस्मिन् देयं यावद् दास्यन् स्यात् । (७।१४)

यदि प्रतिहर्तावच्छिद्यते पशुभिर् यजमानो व्यृध्यते पशवो वै प्रतिहर्ता सर्ववेदसं देयं यदि सर्ववेदसं न ददाति सर्वज्यानिं जीयते । (७।१५)

अध्वर्युः प्रस्तरं हरति । (७।१६)

यजमानो वै प्रस्तरो यजमानम् एव तत् स्वर्गं लोकं हरति । (७।१७)

यज्ञो वै देवेभ्यो ऽश्वो भूत्वापाक्रामत् तं देवाः प्रस्तरेणासमयंस् तस्माद् अश्वः प्रस्तरेण संमृज्यमान उपावरभते यद् अध्वर्युः प्रस्तरं हरति यज्ञस्य शान्त्या अप्रत्रासाय । (७।१८)

प्रजापतिः पशून् असृजत ते ऽस्मात् सृष्टा अशनायन्तो ऽपाक्रामंस् तेभ्यः प्रस्तरम् अन्नं प्रायच्छत् एनम् उपावर्तन्त तस्माद् अध्वर्युणा प्रस्तर ईषद् इव विधूयो विधूतिम् इव हि तृणं पशव उपावर्तन्ते । (७।१९)

उपैनं पशव आवर्तन्ते य एवं वेद । (७।२०)

प्रस्तरम् आसद्योद्गायेद्धविषो ऽस्कन्दाय । (७।२१)

यजमानं तु स्वर्गाल् लोका अवगृह्णाति । (७।२२)

अष्ठीवतोपस्पृशतोद्गेयं तेनास्य हविर् अस्कन्नं भवति न यजमानं स्वर्गाल् लोकाद् अवगृह्णाति । (७।२३)

चात्वालम् अवेक्ष्य बहिष्पवमानं स्तुवन्त्य् अत्र वा असाव् आदित्य आसीत् ते देवा बहिष्पवमानेन स्वर्गं लोकम् अहरन् यच् चात्वालम् अवेक्ष्य बहिष्पवमानं स्तुवन्ति यजमानम् एव तत् स्वर्गं लोकं हरन्ति ॥ (७।२४)

स तु वै यज्ञेन यजेतेत्य् आहुर् यस्य विराजं यज्ञमुखे दध्युर् इति । (८।१)

नवभिः स्तुवन्ति हिङ्कारो दशमो दशाक्षरा विराड् विराजम् एवास्य यज्ञमुखे दधाति । (८।२)

नवभिः स्तुवन्ति प्राणाः प्राणैर् एवैनं समर्धयन्ति हिङ्कारो दशमस् तस्मान् नाभिर् अनवतृण्णा दशमी प्राणानाम् । (८।३)

नवभिः स्तुवन्ति नवाध्वर्युः प्रातःसवने ग्रहान् गृह्णाति तान् एव तत् पावयन्ति तेषां प्राणान् उत्सृजन्ति । (८।४)

प्रजापतिर् वै हिङ्कारस् त्रयो बहिष्पवमान्यो यद्धिंकृत्य प्रस्तौति मिथुनम् एवास्या यज्ञमुखे दधाति प्रजननाय । (८।५)

एष वै स्तोमस्य योगो यद्धिङ्कारो यद्धिंकृत्य प्रस्तौति युक्तेनैव स्तोमेन प्रस्तौति । (८।६)

एष वै साम्नां रसो यद्धिङ्कारो यद्धिंकृत्य प्रस्तौति रसेनैवैता अभ्युद्य प्रस्तौति । (८।७)

आरण्येभ्यो वा एतत् पशुभ्यः स्तुवन्ति यद् बहिष्पवमानम् एकारूपाभिः स्तुवन्ति तस्माद् एकरूपा आरण्याः पशवः । (८।८)

पराचीभिः स्तुवन्ति तस्मात् पराञ्चः प्रजायन्ते पराञ्चो वितिष्ठन्ते । (८।९)

अपरिश्रिते स्तुवन्ति तस्माद् अपरिगृहीता आरण्याः पशवः । (८।१०)

बहिः स्तुवन्त्य् अन्तर् अनुशंसन्ति तस्माद् ग्रामम् आहृतैर् भुञ्जते । (८।११)

ग्रामेभ्यो वा एतत् पशुभ्यः स्तुवन्ति यद् आज्यैर् नानारूपैः स्तुवन्ति तस्मान् नानारूपा ग्राम्याः पशवः । (८।१२)

पुनरभ्यावर्तं स्तुवन्ति तस्मात् प्रेत्वर्यः प्रेत्य पुनर् आयन्ति । (८।१३)

परिश्रिते स्तुवन्ति तस्मात् परिगृहीता ग्राम्याः पशवः । (८।१४)

अमुष्मै वा एतल् लोकाय स्तुवन्ति यद् बहिष्पवमानं सकृद्धिंकृताभिः पराचीभिः स्तुवन्ति सकृद्धीतो ऽसौ पराङ् लोकः । (८।१५)

अस्मै वा एतल् लोकाय स्तुवन्ति यद् आज्यैः पुनरभ्यावर्तं स्तुवन्ति तस्माद् अयं लोकः पुनः पुनः प्रजायते । (८।१६)

पराञ्चो वा एतेषां प्राणा बह्वन्तीत्य् आहुर् ये पराचीभिर् बहिष्पवमानीभिः स्तुवत इत्य् आवतीम् उत्तमां गायेत् प्राणानां धृत्यै । (८।१७)

च्यवन्ते वा एते ऽस्माल् लोकाद् इत्य् आहुर् ये पराचीभिर् बहिष्पवमानीभिः स्तुवत इति रथन्तरवर्णम् उत्तमां गायेद् इयं वै रथन्तरम् अस्याम् एव प्रतितिष्ठति ॥ (८।१८)

उपास्मै गायत नर इति ग्रामकामायप्रतिपदं कुर्यात् । (९।१)

नरो वै देवानां ग्रामो ग्रामम् एवास्मा उपाकः । (९।२)

उप वा अन्नमन्नम् एवास्मा उपाकः । (९।३)

उपोषु जातम् अप्तुरम् इति प्रजाकामाय प्रतिपदं कुर्यात् । (९।४)

उप वै प्रजा तां जातम् इत्य् एवाजीजनत् । (९।५)

स नः पवस्व शं गव इति प्रतिपदं कुर्यात् । (९।६)

यां समां महादेवः पशून् हन्यात् स नः पवस्व शं गव इति चतुष्पदे भेषजं करोति । (९।७)

शं जनायेति द्विपदे शम् अर्वत इत्य् एकशफाय । (९।८)

विषेण वै तां समाम् ओषधयो ऽक्ता भवन्ति यां समां महादेवः पशून् हन्ति यच्छं राजन्न् ओषधीभ्य इत्य् आहौषधीर् एवास्मै स्वदयत्य् उभय्यो ऽस्मै स्वदिताः पच्यन्ते ऽकृष्टपच्याश् च कृष्टपच्याश् च । (९।९)

पवस्व वाचो ऽग्रिय इति प्रतिपदं कुर्याद् यं कामयेत समानानां शीरेष्ठः स्याद् इति । (९।१०)

पवस्व वाचो ऽग्रिय इत्य् अग्रम् एवैनं परिणयति । (९।११)

श्रीर् वै वाचो ऽग्रं श्रियम् एवास्मिन् दधाति । (९।१२)

एते असृग्रम् इन्दव इति बहुभ्यः प्रतिपदं कुर्यात् । (९।१३)

एत इति सर्वान् एवैनान् ऋद्ध्यै भूत्या अभिवदति । (९।१४)

एत इति वै प्रजापतिर् देवान् असृजतासृग्रम् इति मनुष्यान् इन्दव इति पितॄंस् तिरः पवित्र इति ग्रहान् आशव इति स्तोत्रं विश्वानीति शस्त्रम् अभि सौभगेत्य् अन्याः प्रजाः । (९।१५)

यद् एत इति तस्माद् यावन्त एवाग्रे देवास् तावन्त इदानीम् । (९।१६)

सर्वान् वृद्धिम् आर्ध्नुवन् स्थितेव ह्य् एषा व्याहृतिः । (९।१७)

यद् असृग्रम् इति तस्मान् मनुष्याः श्वः श्वः सृज्यन्ते । (९।१८)

यद् इन्दव इतीन्दव इव हि पितरः । (९।१९)

मन इव । (९।२०)

यान्ताः प्रजाः सृष्टा ऋद्धिम् आर्ध्नुवंस् ताम् ऋध्नुवन्ति येषाम् एवं विद्वान् एतां प्रतिपदं करोति । (९।२१)

छन्दांसि वै सोमम् आहरंस् तं गन्धर्वो विश्वावसुः पर्यमुष्णात् तेनापः प्राविशत् तं देवता अन्वैच्छंस् तं विष्णुर् अप्सु पर्यपश्यत् स व्यकाङ्क्षद् अयं नू३ ना३ इति तं पदा प्रास्फुरत् तस्मात् पृथग् इन्दवो ऽसृज्यन्त स देवताभ्यो ऽभितस् तिष्ठन्तीभ्य एते असृग्रम् इन्दव इति प्राब्रवीद् बहिष्पवमानेन वै यज्ञः सृज्यते यद् एते असृग्रम् इन्दव इति प्रस्तौति यज्ञम् एव तत् सृष्टं देवताभ्यः प्राह । (९।२२)

व्यृद्धं वा एतद् अपशव्यं यत् प्रातःसवनम् अनिडं हि यद् इडाम् अस्मभ्यं संयतम् इत्य् आह प्रातःसवनम् एव तद् इडावत् पशुमत् करोति । (९।२३)

दविद्यूतत्या रुचेति व्राताय प्रतिपदं कुर्यात् । (९।२४)

दविद्यूतत्या रेचेति वै गायत्र्या रूपं परिष्टोभन्त्येति त्रिष्टुभः कृपेत्य् अनुष्टुभः सोमाः शुक्रा गवाशिर इति जगत्याः सर्वेषां वा एषा छन्दसां रूपं छन्दांसीव खलु वै व्रतोपदेषा प्रतिपद् भवति स्वेनैवैनांस् तद् रूपेण समर्धयति । (९।२५)

वृद्धा वा एत इन्द्रियेण वीर्येण यद् व्रात इन्द्रियं वीर्यं छन्दांसीन्द्रियेणैवैनान् वीर्येण समर्धयति ॥ (९।२६)

अग्न आयूंषि पवस इति प्रतिपदं कुर्याद् येषां दीक्षितानां प्रमीयते । (१०।१)

अपूता इव वा एते येषां दीक्षितानां प्रमीयते यद्य् एषाग्निपावमानी प्रतिपद् भवत्य् अग्निर् एवैनान् निष्टपति पवमानः पुनाति । (१०।२)

यद् आयूंषीत्य् आह य एव जीवन्ति तेष्व् आयुर् दधाति । (१०।३)

आ नो मित्रावरुणेति ज्योगामयाविने प्रतिपदं कुर्यात् । (१०।४)

अपक्रान्तौ वा एतस्य प्राणापानौ यस्य ज्योग् आमयति प्राणापानौ मित्रावरुणौ प्राणापानाव् एवास्मिन् दधाति । (१०।५)

अपघ्नन् पवते मृधो ऽप सोमो ऽराव्ण इत्य् अनृतम् अभिशस्यमानाय प्रतिपदं कुर्यात् । (१०।६)

अरावाणो वा एते ये ऽनृतम् अभिशंसन्ति तान् एवास्माद् अपहन्ति । (१०।७)

गच्छन्न् इन्द्रस्य निष्कृतम् इति पूतम् एवैनं यज्ञियम् इन्द्रस्य निष्कृतं गमयति । (१०।८)

वृषा पवस्व धारयेति राजन्याय प्रतिपदं कुर्याद् वृषा वै राजन्यो वृषाणम् एवैनं करोति । (१०।९)

मरुत्वते च मत्सर इति मरुतो वै देवानां विशो विशम् एवास्मा अनु नियुनक्त्य् अनपक्रामुकास्माद् विड् भवति । (१०।१०)

विश्वा दधान ओजसेत्य् ओजसैवास्मै वीर्येण विशं पुरस्तात् परिगृह्णात्य् अनपक्रामुकास्माद् विड् भवति । (१०।११)

पवस्वेन्दो वृषासुत इति प्रतिपदं कुर्याद् यः कामयेत जने म ऋध्येतेति । (१०।१२)

कृधी नो यशसो जन इति जनतायाम् एवास्मा ऋध्यते । (१०।१३)

युवं हि स्थः स्वः पती इति द्वाभ्यां प्रतिपदं कुर्यात् समावद्भाजाव् एवैनौ यज्ञस्य करोत्य् उभौ यज्ञयशसेनार्पयति । (१०।१४)

प्रास्य धारा अक्षरन्न् इति वृष्टिकामाय प्रतिपदं कुर्यात् । (१०।१५)

प्रास्य धारा अक्षरन्न् इति दिवो वृष्टिं च्यावयति वृष्णः सुतस्यौजस इत्य् अन्तरिक्षात् । (१०।१६)

देवां अनु प्रभूषत इत्य् अस्मिन् लोके प्रतिष्ठापयति । (१०।१७)

ओजसा वा एतद् वीर्येण प्रदीयते यद् अप्रत्तं भवति यद् वृष्णः सुतस्यौजस इत्य् आहौजसैवास्मै वीर्येण दिवो वृष्टिं प्रयच्छति । (१०।१८)

तया पवस्व धारया यया गाव इहागमञ् जन्यास उप् नो गृहम् इति प्रतिपदं कुर्याद् यः कामयेतोप मा जन्या गावो नमेयुर् विन्देत मे जन्या गा राष्ट्रम् इति यद् एषा प्रतिपद् भवत्य् उपैनं जन्या गावो नमन्ति विन्दते ऽस्य जन्या गा राष्ट्रम् ॥ (१०।१९)