आपस्तम्बगृह्यसूत्रĀpastambagṛhyasūtra

ĀpGṛSū, 12

11 of 24 · 24 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ब्रह्मचर्यम् आगाम् इति कुमार आह ॥ (१।१)

brahmacaryam āgām iti kumāra āha ||

2.1२.१

पृष्टं परस्य प्रतिवचनं कुमारस्य ॥ (२।१)

pṛṣṭaṃ parasya prativacanaṃ kumārasya ||

3.1३.१

शेषं परो जपति ॥ (३।१)

śeṣaṃ paro japati ||

4.1४.१

प्रत्यगाशिषं चैनं वाचयति ॥ (४।१)

pratyagāśiṣaṃ cainaṃ vācayati ||

5.1५.१

उक्तम् आज्यभागान्तम् ॥ (५।१)

uktam ājyabhāgāntam ||

6.1६.१

अत्रैनम् उत्तरा आहुतीर् हावयित्वा जयादि प्रतिपद्यते ॥ (६।१)

atrainam uttarā āhutīr hāvayitvā jayādi pratipadyate ||

7.1७.१

परिषेचनान्तं कृत्वापरेणाग्निम् उदगग्रं कूर्चं निधाय तस्मिन्न् उत्तरेण यजुषोपनेतोपविशति ॥ (७।१)

pariṣecanāntaṃ kṛtvāpareṇāgnim udagagraṃ kūrcaṃ nidhāya tasminn uttareṇa yajuṣopanetopaviśati ||

8.1८.१

पुरस्तात् प्रत्यङ्ङ् आसीनः कुमारो दक्षिणेन पाणिना दक्षिणं पादम् अन्वारभ्याह सावित्रीं भो अनुब्रूहि इति ॥ (८।१)

purastāt pratyaṅṅ āsīnaḥ kumāro dakṣiṇena pāṇinā dakṣiṇaṃ pādam anvārabhyāha sāvitrīṃ bho anubrūhi iti ||

9.1९.१

तस्मा अन्वाह तत् सवितुर् इति ॥ (९।१)

tasmā anvāha tat savitur iti ||

10.1१०.१

पच्छो ऽर्धर्चशस् ततस् सर्वाम् ॥ (१०।१)

paccho 'rdharcaśas tatas sarvām ||

11.1११.१

व्याहृतीर् विहृताः पादादिष्व् अन्तेषु वा तथार्धर्चयोर् उत्तमां कृत्स्नायाम् ॥ (११।१)

vyāhṛtīr vihṛtāḥ pādādiṣv anteṣu vā tathārdharcayor uttamāṃ kṛtsnāyām ||

12.1१२.१

कुमार उत्तरेण मन्त्रेणोत्तरम् ओष्ठम् उपस्पृशते ॥ (१२।१)

kumāra uttareṇa mantreṇottaram oṣṭham upaspṛśate ||

13.1१३.१

कर्णाव् उत्तरेण ॥ (१३।१)

karṇāv uttareṇa ||

14.1१४.१

दण्डम् उत्तरेणादत्ते ॥ (१४।१)

daṇḍam uttareṇādatte ||

15.1१५.१

पालाशो दण्डो ब्राह्मणस्य नैयग्रोधः स्कन्धजो ऽवागग्रो राजन्यस्य बादर औदुम्बरो वा वैश्यस्य ॥ (१५।१)

pālāśo daṇḍo brāhmaṇasya naiyagrodhaḥ skandhajo 'vāgagro rājanyasya bādara audumbaro vā vaiśyasya ||

16.1१६.१

वार्क्षो दण्ड इत्य् अवर्णसंयोगेनैक उपदिशन्ति ॥ (१६।१)

vārkṣo daṇḍa ity avarṇasaṃyogenaika upadiśanti ||

17.1१७.१

स्मृतं च म इत्य् एतद् वाचयित्वा गुरवे वरं दत्त्वोद् आयुषेत्य् उत्थाप्योत्तरैर् आदित्यम् उपतिष्ठते ॥ (१७।१)

smṛtaṃ ca ma ity etad vācayitvā gurave varaṃ dattvod āyuṣety utthāpyottarair ādityam upatiṣṭhate ||

18.1१८.१

यं कामयेत नायम् आछिद्येतेति तम् उत्तरया दक्षिणे हस्ते गृह्णीयात् ॥ (१८।१)

yaṃ kāmayeta nāyam āchidyeteti tam uttarayā dakṣiṇe haste gṛhṇīyāt ||

19.1१९.१

त्र्यहम् एतम् अग्निं धारयन्ति ॥ (१९।१)

tryaham etam agniṃ dhārayanti ||

20.1२०.१

क्षारलवणवर्जनं च ॥ (२०।१)

kṣāralavaṇavarjanaṃ ca ||

21.1२१.१

परि त्वेति परिमृज्य तस्मिन्न् उत्तरैर् मन्त्रैः समिध आदध्यात् ॥ (२१।१)

pari tveti parimṛjya tasminn uttarair mantraiḥ samidha ādadhyāt ||

22.1२२.१

एवम् अन्यस्मिन्न् अपि सदारण्याद् एधान् आहृत्य ॥ (२२।१)

evam anyasminn api sadāraṇyād edhān āhṛtya ||

23.1२३.१

उत्तरया संशास्ति ॥ (२३।१)

uttarayā saṃśāsti ||

24.1२४.१

वासश् चतुर्थीम् उत्तरयादत्ते ऽन्यत् परिधाप्य ॥ (२४।१)

vāsaś caturthīm uttarayādatte 'nyat paridhāpya ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ĀpGṛSū, 12

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit