आपस्तम्बगृह्यसूत्रĀpastambagṛhyasūtra
ĀpGṛSū, 25
Select a line for its word-by-word analysis.
दक्षिणेन फलीकरणमुष्टिम् उत्तरया हुत्वा गत्वोत्तरां जपेत् ॥ (१।१)
dakṣiṇena phalīkaraṇamuṣṭim uttarayā hutvā gatvottarāṃ japet ||
क्रुद्धम् उत्तराभ्याम् अभिमन्त्रयेत विक्रोधो भवति ॥ (२।१)
kruddham uttarābhyām abhimantrayeta vikrodho bhavati ||
असंभवेप्सुः परेषां स्थूलाढारिकाजीवचूर्णानि कारयित्वोत्तरया सुप्तायाः सम्बाध उपवपेत् ॥ (३।१)
asaṃbhavepsuḥ pareṣāṃ sthūlāḍhārikājīvacūrṇāni kārayitvottarayā suptāyāḥ sambādha upavapet ||
सिद्ध्यर्थे यद् अस्य गृहे पण्यं स्यात् तत उत्तरया जुहुयात् ॥ (५।१)
siddhyarthe yad asya gṛhe paṇyaṃ syāt tata uttarayā juhuyāt ||
यं कामयेत नायं मच् छिद्येतेति जीवविषाणे स्वं मूत्रम् आनीय सुप्तम् उत्तराभ्यां त्रिः प्रसव्यं परिषिञ्चेत् ॥ (६।१)
yaṃ kāmayeta nāyaṃ mac chidyeteti jīvaviṣāṇe svaṃ mūtram ānīya suptam uttarābhyāṃ triḥ prasavyaṃ pariṣiñcet ||
येन पथा दासकर्मकराः पलायेरन् तस्मिन्न् इण्ड्वान्य् उपसमाधायोत्तरा आहुतीर् जुहुयात् ॥ (७।०)
yena pathā dāsakarmakarāḥ palāyeran tasminn iṇḍvāny upasamādhāyottarā āhutīr juhuyāt ||
यद्य् एनं वृक्षात् फलम् अभिनिपतेद् वयो वाभिविक्षिपेद् अवर्षतर्क्ये वा बिन्दुर् अभिनिपतेत् तद् उत्तरैर् यथालिङ्गं प्रक्षालयीत ॥ (८।१)
yady enaṃ vṛkṣāt phalam abhinipated vayo vābhivikṣiped avarṣatarkye vā bindur abhinipatet tad uttarair yathāliṅgaṃ prakṣālayīta ||
आगारस्थूणाविरोहणे मधुन उपवेशने कुप्त्वां कपोतपददर्शने ऽमात्यानां शरीररेषणे ऽन्येषु चाद्भुतोत्पातेष्व् अमावास्यायां निशायां यत्रापां न शृणुयात् तद् अग्नेर् उपसमाधानाद्याज्यभागान्त उत्तरा आहुतीर् हुत्वा जयादि प्रतिपद्यते ॥ (९।१)
āgārasthūṇāvirohaṇe madhuna upaveśane kuptvāṃ kapotapadadarśane 'mātyānāṃ śarīrareṣaṇe 'nyeṣu cādbhutotpāteṣv amāvāsyāyāṃ niśāyāṃ yatrāpāṃ na śṛṇuyāt tad agner upasamādhānādyājyabhāgānta uttarā āhutīr hutvā jayādi pratipadyate ||
परिषेचनान्तं कृत्वाभिमृतेभ्य उत्तरया दक्षिणतो ऽश्मानं परिधिं दधाति ॥ (१०।१)
pariṣecanāntaṃ kṛtvābhimṛtebhya uttarayā dakṣiṇato 'śmānaṃ paridhiṃ dadhāti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.