आपस्तम्बगृह्यसूत्रĀpastambagṛhyasūtra
ĀpGṛSū, 7
Select a line for its word-by-word analysis.
श्मशानादिव्यतिक्रमे भाण्डे रथे वा रिष्टे ऽग्नेर् उपसमाधानाद्य् आज्यभागान्ते ऽन्वारब्धायाम् उत्तरा आहुतीर् हुत्वा जयादि प्रतिपद्यते परिषेचनान्तं करोति ॥ (४।१)
śmaśānādivyatikrame bhāṇḍe rathe vā riṣṭe 'gner upasamādhānādy ājyabhāgānte 'nvārabdhāyām uttarā āhutīr hutvā jayādi pratipadyate pariṣecanāntaṃ karoti ||
क्षीरिणाम् अन्येषां वा लक्ष्मण्यानां वृक्षाणां नदीनां धन्वनां च व्यतिक्रम उत्तरे यथालिङ्गं जपेत् ॥ (५।१)
kṣīriṇām anyeṣāṃ vā lakṣmaṇyānāṃ vṛkṣāṇāṃ nadīnāṃ dhanvanāṃ ca vyatikrama uttare yathāliṅgaṃ japet ||
वाहाव् उत्तराभ्यां विमुञ्चति दक्षिणम् अग्रे ॥ (७।१)
vāhāv uttarābhyāṃ vimuñcati dakṣiṇam agre ||
लोहितं चर्मानडुहं प्राचीनग्रीवम् उत्तरलोम मध्ये ऽगारस्योत्तरयास्तीर्य गृहान् प्रपादन्न् उत्तरां वाचयति दक्षिणेन पदा ॥ (८।१)
lohitaṃ carmānaḍuhaṃ prācīnagrīvam uttaraloma madhye 'gārasyottarayāstīrya gṛhān prapādann uttarāṃ vācayati dakṣiṇena padā ||
उत्तरपूर्वे देशे ऽगारस्याग्नेर् उपसमाधानाद्य् आज्यभागान्ते ऽन्वारब्धायाम् उत्तरा आहुतीर् हुत्वा जयादि प्रतिपद्यते परिषेचनान्तं कृत्वोत्तरया चर्मण्य् उपविशत उत्तरो वरः ॥ (१०।१)
uttarapūrve deśe 'gārasyāgner upasamādhānādy ājyabhāgānte 'nvārabdhāyām uttarā āhutīr hutvā jayādi pratipadyate pariṣecanāntaṃ kṛtvottarayā carmaṇy upaviśata uttaro varaḥ ||
अथास्याः पुंस्वोर् जीवपुत्रायाः पुत्रम् अङ्क उत्तरयोपवेश्य तस्मै फलान्य् उत्तरेण यजुषा प्रदायोत्तरे जपित्वा वाचं यच्छत आ नक्षत्रेभ्यः ॥ (११।१)
athāsyāḥ puṃsvor jīvaputrāyāḥ putram aṅka uttarayopaveśya tasmai phalāny uttareṇa yajuṣā pradāyottare japitvā vācaṃ yacchata ā nakṣatrebhyaḥ ||
उदितेषु नक्षत्रेषु प्राचीम् उदीचीं वा दिशम् उपनिष्क्रम्योत्तराभ्यां यथालिङ्गं ध्रुवम् अरुन्धतीं च दर्शयति ॥ (१२।१)
uditeṣu nakṣatreṣu prācīm udīcīṃ vā diśam upaniṣkramyottarābhyāṃ yathāliṅgaṃ dhruvam arundhatīṃ ca darśayati ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.