आपस्तम्बगृह्यसूत्रĀpastambagṛhyasūtra
ĀpGṛSū, 16
Select a line for its word-by-word analysis.
सीमन्तोन्नयनसीमन्तोन्नयनं प्रश्ने गर्भे चतुर्थे मासि ॥ (१।०)
sīmantonnayanasīmantonnayanaṃ praśne garbhe caturthe māsi ||
ब्राह्मणान् भोजयित्वाशिषो वाचयित्वाग्नेर् उपसमाधानाद्याज्यभागान्ते ऽन्वारब्धायामुत्तरा आहुतीर्हुत्वा जयादि प्रतिपद्यते ॥ (२।०)
brāhmaṇān bhojayitvāśiṣo vācayitvāgner upasamādhānādyājyabhāgānte 'nvārabdhāyāmuttarā āhutīrhutvā jayādi pratipadyate ||
परिषेचनान्तं कृत्वापरेणाग्निं प्राचीनमुपवेश्य त्रेण्या शलल्या त्रिभिर् दर्भपुञ्जीलैः शलालुग्लप्सेनेत्यूर्ध्वं सीमन्तमुन्नयति व्याहृतीभिर् उत्तराभ्यां च ॥ (३।०)
pariṣecanāntaṃ kṛtvāpareṇāgniṃ prācīnamupaveśya treṇyā śalalyā tribhir darbhapuñjīlaiḥ śalāluglapsenetyūrdhvaṃ sīmantamunnayati vyāhṛtībhir uttarābhyāṃ ca ||
उत्तरयोः पूर्वा साल्वानां ब्राह्मणानाम् इतरा ॥ (५।०)
uttarayoḥ pūrvā sālvānāṃ brāhmaṇānām itarā ||
यवान् विरूढान् आबध्य वाचं यच्छत्य् आ नक्षत्रेभ्यः ॥ (७।०)
yavān virūḍhān ābadhya vācaṃ yacchaty ā nakṣatrebhyaḥ ||
उदितेषु नक्षत्रेषु प्राचीमुदीचीं वा दिशमुपनिष्क्रम्य वत्समन्वारभ्य व्याहृतीश्च जपित्वा वाचं विसृजेत् ॥ (८।०)
uditeṣu nakṣatreṣu prācīmudīcīṃ vā diśamupaniṣkramya vatsamanvārabhya vyāhṛtīśca japitvā vācaṃ visṛjet ||
न्यग्रोधस्य या प्राच्युदीची वा शाखा ततः सवृषणां शुङ्गामाहृत्य सीमन्तवदग्नेरुपसमाधानादि ॥ (१०।०)
nyagrodhasya yā prācyudīcī vā śākhā tataḥ savṛṣaṇāṃ śuṅgāmāhṛtya sīmantavadagnerupasamādhānādi ||
अनवस्नातया कुमार्या दृषत्पुत्रे दृषत्पुत्रेण पेषयित्वा परिप्लाव्यापरेणाग्निं प्राचीमुत्तानां निपात्योत्तरेण यजुषाङ्गुष्ठेन दक्षिणे नासिकाछिद्रे ऽपिनयति ॥ (११।०)
anavasnātayā kumāryā dṛṣatputre dṛṣatputreṇa peṣayitvā pariplāvyāpareṇāgniṃ prācīmuttānāṃ nipātyottareṇa yajuṣāṅguṣṭhena dakṣiṇe nāsikāchidre 'pinayati ||
अनाप्रीतेन शरावेणानुस्रोतसम् उदकम् आहृत्य पत्तस्तूर्यन्तीं निधाय मूर्धञ्छोष्यन्तीम् उत्तरेण यजुषाभिमृश्यैताभिर् अद्भिर् उत्तराभिर् अवोक्षेत् ॥ (१४।०)
anāprītena śarāveṇānusrotasam udakam āhṛtya pattastūryantīṃ nidhāya mūrdhañchoṣyantīm uttareṇa yajuṣābhimṛśyaitābhir adbhir uttarābhir avokṣet ||
यदि जरायु न पतेद् एवंविहिताभिर् एवाद्भिर् उत्तराभ्याम् अवोक्षेत् ॥ (१५।०)
yadi jarāyu na pated evaṃvihitābhir evādbhir uttarābhyām avokṣet ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.