आपस्तम्बगृह्यसूत्रĀpastambagṛhyasūtra

ĀpGṛSū, 3

2 of 24 · 16 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

येन जुहोति तद् अग्नौ प्रतितप्य दर्भैः संमृज्य पुनः प्रतितप्य प्रोक्ष्य निधाय दर्भान् अद्भिः संस्पृश्याग्नौ प्रहरति ॥ (१।१)

yena juhoti tad agnau pratitapya darbhaiḥ saṃmṛjya punaḥ pratitapya prokṣya nidhāya darbhān adbhiḥ saṃspṛśyāgnau praharati ||

2.1२.१

शम्याः परिध्यर्थे विवाहोपनयनसमावर्तनसीमन्तचौलगोदानप्रायश्चित्तेषु ॥ (२।१)

śamyāḥ paridhyarthe vivāhopanayanasamāvartanasīmantacaulagodānaprāyaścitteṣu ||

3.1३.१

अग्निं परिषिञ्चत्य् अदिते ऽनुमन्यस्वेति दक्षिणतः प्राचीनम् अनुमते ऽनुमन्यस्वेति पश्चाद् उदीचीनं सरस्वते ऽनुमन्यस्वेत्य् उत्तरतः प्राचीनं देव सवितः प्रसुवेति समन्तम् ॥ (३।१)

agniṃ pariṣiñcaty adite 'numanyasveti dakṣiṇataḥ prācīnam anumate 'numanyasveti paścād udīcīnaṃ sarasvate 'numanyasvety uttarataḥ prācīnaṃ deva savitaḥ prasuveti samantam ||

4.1४.१

पैतृकेषु समन्तम् एव तूष्णीम् ॥ (४।१)

paitṛkeṣu samantam eva tūṣṇīm ||

5.1५.१

इध्मम् आधायाघाराव् आघारयति दर्शपूर्णमासवत् तूष्णीम् ॥ (५।१)

idhmam ādhāyāghārāv āghārayati darśapūrṇamāsavat tūṣṇīm ||

6.1६.१

अथाज्यभागौ जुहोत्य् अग्नये स्वाहेत्य् उत्तरार्धपूर्वार्धे सोमाय स्वाहेति दक्षिणार्धपूर्वार्धे समं पूर्वेण ॥ (६।१)

athājyabhāgau juhoty agnaye svāhety uttarārdhapūrvārdhe somāya svāheti dakṣiṇārdhapūrvārdhe samaṃ pūrveṇa ||

7.1७.१

यथोपदेशं प्रधानाहुतीर् हुत्वा जयाभ्यातानान् राष्ट्रभृतः प्राजापत्यां व्याहृतीर् विहृताः सौविष्टकृतीम् इत्य् उपजुहोति यद् अस्य कर्मणो ऽत्यरीरिचं यद् वा न्यूनम् इहाकरम् अग्निष्टकृत् स्विष्टकृद् विद्वान् सर्वं स्विष्टं सुहुतं करोतु स्वाहेति ॥ (७।१)

yathopadeśaṃ pradhānāhutīr hutvā jayābhyātānān rāṣṭrabhṛtaḥ prājāpatyāṃ vyāhṛtīr vihṛtāḥ sauviṣṭakṛtīm ity upajuhoti yad asya karmaṇo 'tyarīricaṃ yad vā nyūnam ihākaram agniṣṭakṛt sviṣṭakṛd vidvān sarvaṃ sviṣṭaṃ suhutaṃ karotu svāheti ||

8.1८.१

पूर्ववत् परिषेचनम् अन्वमंस्थाः प्रासावीर् इति मन्त्रसंनामः ॥ (८।१)

pūrvavat pariṣecanam anvamaṃsthāḥ prāsāvīr iti mantrasaṃnāmaḥ ||

9.1९.१

लौकिकानां पाकयज्ञशब्दः ॥ (९।१)

laukikānāṃ pākayajñaśabdaḥ ||

10.1१०.१

तत्र ब्राह्मणावेक्षो विधिः ॥ (१०।१)

tatra brāhmaṇāvekṣo vidhiḥ ||

11.1११.१

द्विर् जुहोति द्विर् निमार्ष्टि द्विः प्राश्नात्य् उत्सृत्याचामति निर्लेढीति ॥ (११।१)

dvir juhoti dvir nimārṣṭi dviḥ prāśnāty utsṛtyācāmati nirleḍhīti ||

12.1१२.१

सर्वऋतवो विवाहस्य शैशिरौ मासौ परिहाप्योत्तमं च नैदाघम् ॥ (१२।१)

sarvaṛtavo vivāhasya śaiśirau māsau parihāpyottamaṃ ca naidāgham ||

13.1१३.१

सर्वाणि पुण्योक्तानि नक्षत्राणि ॥ (१३।१)

sarvāṇi puṇyoktāni nakṣatrāṇi ||

14.1१४.१

तथा मङ्गलानि ॥ (१४।१)

tathā maṅgalāni ||

15.1१५.१

आवृतश् च स्त्रीभ्यः प्रतीयेरन् ॥ (१५।१)

āvṛtaś ca strībhyaḥ pratīyeran ||

16.1१६.१

इन्वकाभिः प्रसृज्यन्ते ते वराः प्रतिनन्दिताः ॥ (१६।१)

invakābhiḥ prasṛjyante te varāḥ pratinanditāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ĀpGṛSū, 3

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit