आपस्तम्बगृह्यसूत्रĀpastambagṛhyasūtra
ĀpGṛSū, 19
Select a line for its word-by-word analysis.
दक्षिणाप्रत्यक्प्रवणम् अगारावकाशम् उद्धत्य पलाशेन शमीमयेन वोदूहेनैताम् एव दिशम् उत्तरयोदूहति ॥ (१।१)
dakṣiṇāpratyakpravaṇam agārāvakāśam uddhatya palāśena śamīmayena vodūhenaitām eva diśam uttarayodūhati ||
कॢप्तम् उत्तरयाभिमृश्य प्रदक्षिणं स्थूणागर्तान् खानयित्वाभ्यन्तरं पांसून् उदुप्योत्तराभ्यां दक्षिणां द्वारस्थूणाम् अवदधाति ॥ (३।१)
kḷptam uttarayābhimṛśya pradakṣiṇaṃ sthūṇāgartān khānayitvābhyantaraṃ pāṃsūn udupyottarābhyāṃ dakṣiṇāṃ dvārasthūṇām avadadhāti ||
यथाखातम् इतरा अन्ववधाय वंशम् आधीयमानम् उत्तरेण यजुषाभिमन्त्रयते ॥ (५।१)
yathākhātam itarā anvavadhāya vaṃśam ādhīyamānam uttareṇa yajuṣābhimantrayate ||
पालाशं शमीमयं वेध्मम् आदीप्योत्तरयर्चाग्निम् उद्धृत्योत्तरेण यजुषागारं प्रपाद्योत्तरपूर्वदेशे ऽगारस्योत्तरयाग्निं प्रतिष्ठापयति ॥ (७।१)
pālāśaṃ śamīmayaṃ vedhmam ādīpyottarayarcāgnim uddhṛtyottareṇa yajuṣāgāraṃ prapādyottarapūrvadeśe 'gārasyottarayāgniṃ pratiṣṭhāpayati ||
तस्मिन् विषूचीनाग्रान् दर्भान् संस्तीर्य तेषूत्तरया व्रीहियवान् न्युप्य तत्रोदधानं प्रतिष्ठापयति ॥ (९।१)
tasmin viṣūcīnāgrān darbhān saṃstīrya teṣūttarayā vrīhiyavān nyupya tatrodadhānaṃ pratiṣṭhāpayati ||
तस्मिन्न् उत्तरेण यजुषा चतुर उदकुम्भान् आनयति ॥ (१०।१)
tasminn uttareṇa yajuṣā catura udakumbhān ānayati ||
अग्नेर् उपसमाधानाद्याज्यभागान्ते उत्तरा आहुतीर् हुत्वा जयादि प्रतिपद्यते ॥ (१२।१)
agner upasamādhānādyājyabhāgānte uttarā āhutīr hutvā jayādi pratipadyate ||
परिषेचनान्तं कृत्वोत्तरेण यजुषोदकुम्भेन त्रिः प्रदक्षिणम् अन्तरतो ऽगारं निवेशनं वा परिषिच्य ब्राह्मणान् भोजयेद् अपूपैः सक्तुभिर् ओदनेनेति ॥ (१३।१)
pariṣecanāntaṃ kṛtvottareṇa yajuṣodakumbhena triḥ pradakṣiṇam antarato 'gāraṃ niveśanaṃ vā pariṣicya brāhmaṇān bhojayed apūpaiḥ saktubhir odaneneti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.