आपस्तम्बगृह्यसूत्रĀpastambagṛhyasūtra
ĀpGṛSū, 24
Select a line for its word-by-word analysis.
पार्वणवद् आज्यभागान्ते ऽञ्जलिनोत्तरयापूपाज् जुहोति ॥ (१।१)
pārvaṇavad ājyabhāgānte 'ñjalinottarayāpūpāj juhoti ||
सिद्धः शेषस् तम् अष्टधा कृत्वा ब्राह्मणेभ्य उपहरति ॥ (२।१)
siddhaḥ śeṣas tam aṣṭadhā kṛtvā brāhmaṇebhya upaharati ||
श्वोभूते दर्भेण गाम् उपाकरोति पितृभ्यस् त्वा जुष्टाम् उपाकरोमीति ॥ (३।१)
śvobhūte darbheṇa gām upākaroti pitṛbhyas tvā juṣṭām upākaromīti ||
तूष्णीं पञ्चाज्याहुतीर् हुत्वा तस्यै वपां श्रपयित्वोपस्तीर्णाभिघारितां मध्यमेनान्तमेन वा पलाशपर्णेनोत्तरया जुहोति ॥ (४।१)
tūṣṇīṃ pañcājyāhutīr hutvā tasyai vapāṃ śrapayitvopastīrṇābhighāritāṃ madhyamenāntamena vā palāśaparṇenottarayā juhoti ||
अन्वष्टकायाम् एवैके पिण्डनिधानम् उपदिशन्ति ॥ (९।१)
anvaṣṭakāyām evaike piṇḍanidhānam upadiśanti ||
अथैतद् अपरं दध्न एवाञ्जलिना जुहोति ययापूपम् ॥ (१०।१)
athaitad aparaṃ dadhna evāñjalinā juhoti yayāpūpam ||
अत एव यथार्थं मांसं शिष्ट्वा श्वोभूते ऽन्वष्टकाम् ॥ (११।१)
ata eva yathārthaṃ māṃsaṃ śiṣṭvā śvobhūte 'nvaṣṭakām ||
रथं लब्ध्वा योजयित्वा प्राञ्चम् अवस्थाप्योत्तरया रथचक्रे अभिमृशति पक्षसी वा ॥ (१४।१)
rathaṃ labdhvā yojayitvā prāñcam avasthāpyottarayā rathacakre abhimṛśati pakṣasī vā ||
उत्तरेण यजुषाधिरुह्योत्तरया प्राचीम् उदीचीं वा दिशम् अभिप्रयाय यथार्थं यायात् ॥ (१५।१)
uttareṇa yajuṣādhiruhyottarayā prācīm udīcīṃ vā diśam abhiprayāya yathārthaṃ yāyāt ||
ताभ्यां रेषणे पूर्ववत् पृथिवीम् अभिमृशेत् ॥ (१८।१)
tābhyāṃ reṣaṇe pūrvavat pṛthivīm abhimṛśet ||
संवादम् एष्यन् सव्येन पाणिना छत्रं दण्डं चादत्ते ॥ (१९।१)
saṃvādam eṣyan savyena pāṇinā chatraṃ daṇḍaṃ cādatte ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.