AgniPur, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
ग्रन्थप्रस्तावनाश्रियं सरस्वतीं गौरीं गणेशं स्कन्दमीश्वरम् । (१।१)
granthaprastāvanāśriyaṃ sarasvatīṃ gaurīṃ gaṇeśaṃ skandamīśvaram |
ब्रह्माणं वह्निमिन्द्रादीन् वासुदेवं नमाम्यहम् ॥ (१।२)
brahmāṇaṃ vahnimindrādīn vāsudevaṃ namāmyaham ||
तीर्थयात्राप्रसङ्गेन स्वागतं सूतमब्रुवन् ॥ (२।२)
tīrthayātrāprasaṅgena svāgataṃ sūtamabruvan ||
सूत त्वं पूजितो ऽस्माभिः सारात्सारं वदस्व नः । (३।२)
sūta tvaṃ pūjito 'smābhiḥ sārātsāraṃ vadasva naḥ |
सारात्सारो हि भगवान् विष्णुः सर्गादिकृद्विभुः । (४।२)
sārātsāro hi bhagavān viṣṇuḥ sargādikṛdvibhuḥ |
ब्रह्माहमस्मि तं ज्ञात्वा सर्वज्ञत्वं प्रजायते ॥ (४।३)
brahmāhamasmi taṃ jñātvā sarvajñatvaṃ prajāyate ||
द्वे ब्रह्मणी वेदितव्ये शब्दब्रह्म परं च यत् । (५।१)
dve brahmaṇī veditavye śabdabrahma paraṃ ca yat |
द्वे विद्ये वेदितव्ये हि इति चाथर्वणी श्रुतिः ॥ (५।२)
dve vidye veditavye hi iti cātharvaṇī śrutiḥ ||
व्यासं नत्वा पृष्टवन्तः सो ऽस्मान् सारमथाब्रवीत् ॥ (६।२)
vyāsaṃ natvā pṛṣṭavantaḥ so 'smān sāramathābravīt ||
शुकाद्यैः शृणु सूत त्वं वशिष्ठो मां यथाब्रवीत् । (७।२)
śukādyaiḥ śṛṇu sūta tvaṃ vaśiṣṭho māṃ yathābravīt |
ब्रह्मसारं हि पृच्छन्तं मुनिभिश् च परात्परम् ॥ (७।३)
brahmasāraṃ hi pṛcchantaṃ munibhiś ca parātparam ||
द्वैविध्यं ब्रह्म वक्ष्यामि शृणु व्यासाखिलानुगम् । (८।२)
dvaividhyaṃ brahma vakṣyāmi śṛṇu vyāsākhilānugam |
यथाग्निर्मां पुरा प्राह मुनिभिर्दैवतैः सह ॥ (८।३)
yathāgnirmāṃ purā prāha munibhirdaivataiḥ saha ||
पुराणं परमाग्नेयं ब्रह्मविद्याक्षरं परम् । (९।१)
purāṇaṃ paramāgneyaṃ brahmavidyākṣaraṃ param |
अग्निनोक्तं पुराणम् यद् आग्नेयं ब्रह्मसंमितम् । (१०।१)
agninoktaṃ purāṇam yad āgneyaṃ brahmasaṃmitam |
भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं पठतां शृण्वतां नृणाम् ॥ (१०।२)
bhuktimuktipradaṃ divyaṃ paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ nṛṇām ||
कालाग्निरूपिणम् विष्णुं ज्योतिर्ब्रह्म परात्परम् । (११।१)
kālāgnirūpiṇam viṣṇuṃ jyotirbrahma parātparam |
मुनिभिः पृष्टवान् देवं पूजितं ज्ञानकर्मभिः ॥ (११।२)
munibhiḥ pṛṣṭavān devaṃ pūjitaṃ jñānakarmabhiḥ ||
विद्यासारं यद्विदित्वा सर्वज्ञो जायते नरः ॥ (१२।३)
vidyāsāraṃ yadviditvā sarvajño jāyate naraḥ ||
विष्णुः कालाग्निरुद्रो ऽहं विद्यासारं वदामि ते । (१३।२)
viṣṇuḥ kālāgnirudro 'haṃ vidyāsāraṃ vadāmi te |
विद्यासारं पुराणं यत् सर्वं सर्वस्य कारणं ॥ (१३।३)
vidyāsāraṃ purāṇaṃ yat sarvaṃ sarvasya kāraṇaṃ ||
सर्गस्य प्रतिसर्गस्य वंशमन्वन्तरस्य च । (१४।१)
sargasya pratisargasya vaṃśamanvantarasya ca |
वंशानुचरितादेश् च मत्स्यकूर्मादिरूपधृक् ॥ (१४।२)
vaṃśānucaritādeś ca matsyakūrmādirūpadhṛk ||
द्वे विद्ये भगवान् विष्णुः परा चैवापरा च ह । (१५।१)
dve vidye bhagavān viṣṇuḥ parā caivāparā ca ha |
ऋग्यजुःसामाथर्वाख्या वेदाङ्गानि च षड् द्विज ॥ (१५।२)
ṛgyajuḥsāmātharvākhyā vedāṅgāni ca ṣaḍ dvija ||
शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं ज्योतिषां गतिः । (१६।१)
śikṣā kalpo vyākaraṇaṃ niruktaṃ jyotiṣāṃ gatiḥ |
छन्दो ऽभिधानं मीमांसा धर्मशास्त्रं पुराणकम् ॥ (१६।२)
chando 'bhidhānaṃ mīmāṃsā dharmaśāstraṃ purāṇakam ||
न्यायवैद्यकगान्धर्वं धनुर्वेदो ऽर्थशास्त्रकम् । (१७।१)
nyāyavaidyakagāndharvaṃ dhanurvedo 'rthaśāstrakam |
यत्तददृश्यमग्राह्यम् अगोत्रचरणम् ध्रुवम् । (१८।१)
yattadadṛśyamagrāhyam agotracaraṇam dhruvam |
विष्णुनोक्तं यथा मह्यं देवेभ्यो ब्रह्मणा पुरा । (१८।२)
viṣṇunoktaṃ yathā mahyaṃ devebhyo brahmaṇā purā |
तथा ते कथयिष्यामि हेतुं मत्स्यादिरूपिणम् ॥ (१८।३)
tathā te kathayiṣyāmi hetuṃ matsyādirūpiṇam ||
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये प्रश्नो नाम प्रथमो ऽध्यायः ॥ (१९।१)
ity ādimahāpurāṇe āgneye praśno nāma prathamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.