अग्निपुराणAgnipurāṇa

AgniPur, 1

1 of 25 · 44 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ग्रन्थप्रस्तावनाश्रियं सरस्वतीं गौरीं गणेशं स्कन्दमीश्वरम् । (१।१)

granthaprastāvanāśriyaṃ sarasvatīṃ gaurīṃ gaṇeśaṃ skandamīśvaram |

1.2१.२

ब्रह्माणं वह्निमिन्द्रादीन् वासुदेवं नमाम्यहम् ॥ (१।२)

brahmāṇaṃ vahnimindrādīn vāsudevaṃ namāmyaham ||

2.1२.१

नैमिषे हरिमीजाना ऋषयः शौनकादयः । (२।१)

naimiṣe harimījānā ṛṣayaḥ śaunakādayaḥ |

2.2२.२

तीर्थयात्राप्रसङ्गेन स्वागतं सूतमब्रुवन् ॥ (२।२)

tīrthayātrāprasaṅgena svāgataṃ sūtamabruvan ||

3.1३.१

ऋषय ऊचुः । (३।१)

ṛṣaya ūcuḥ |

3.2३.२

सूत त्वं पूजितो ऽस्माभिः सारात्सारं वदस्व नः । (३।२)

sūta tvaṃ pūjito 'smābhiḥ sārātsāraṃ vadasva naḥ |

3.3३.३

येन विज्ञानमात्रेण सर्वज्ञत्वं प्रजायते ॥ (३।३)

yena vijñānamātreṇa sarvajñatvaṃ prajāyate ||

4.1४.१

सूत उवाच । (४।१)

sūta uvāca

4.2४.२

सारात्सारो हि भगवान् विष्णुः सर्गादिकृद्विभुः । (४।२)

sārātsāro hi bhagavān viṣṇuḥ sargādikṛdvibhuḥ |

4.3४.३

ब्रह्माहमस्मि तं ज्ञात्वा सर्वज्ञत्वं प्रजायते ॥ (४।३)

brahmāhamasmi taṃ jñātvā sarvajñatvaṃ prajāyate ||

5.1५.१

द्वे ब्रह्मणी वेदितव्ये शब्दब्रह्म परं च यत् । (५।१)

dve brahmaṇī veditavye śabdabrahma paraṃ ca yat |

5.2५.२

द्वे विद्ये वेदितव्ये हि इति चाथर्वणी श्रुतिः ॥ (५।२)

dve vidye veditavye hi iti cātharvaṇī śrutiḥ ||

6.1६.१

अहं शुकश् च पैलाद्या गत्वा बदरिकाश्रमम् । (६।१)

ahaṃ śukaś ca pailādyā gatvā badarikāśramam |

6.2६.२

व्यासं नत्वा पृष्टवन्तः सो ऽस्मान् सारमथाब्रवीत् ॥ (६।२)

vyāsaṃ natvā pṛṣṭavantaḥ so 'smān sāramathābravīt ||

7.1७.१

व्यास उवाच । (७।१)

vyāsa uvāca

7.2७.२

शुकाद्यैः शृणु सूत त्वं वशिष्ठो मां यथाब्रवीत् । (७।२)

śukādyaiḥ śṛṇu sūta tvaṃ vaśiṣṭho māṃ yathābravīt |

7.3७.३

ब्रह्मसारं हि पृच्छन्तं मुनिभिश् च परात्परम् ॥ (७।३)

brahmasāraṃ hi pṛcchantaṃ munibhiś ca parātparam ||

8.1८.१

वसिष्ठ उवाच । (८।१)

vasiṣṭha uvāca

8.2८.२

द्वैविध्यं ब्रह्म वक्ष्यामि शृणु व्यासाखिलानुगम् । (८।२)

dvaividhyaṃ brahma vakṣyāmi śṛṇu vyāsākhilānugam |

8.3८.३

यथाग्निर्मां पुरा प्राह मुनिभिर्दैवतैः सह ॥ (८।३)

yathāgnirmāṃ purā prāha munibhirdaivataiḥ saha ||

9.1९.१

पुराणं परमाग्नेयं ब्रह्मविद्याक्षरं परम् । (९।१)

purāṇaṃ paramāgneyaṃ brahmavidyākṣaraṃ param |

9.2९.२

ऋग्वेदाद्यपरं ब्रह्म सर्वदेवसुखावहम् ॥ (९।२)

ṛgvedādyaparaṃ brahma sarvadevasukhāvaham ||

10.1१०.१

अग्निनोक्तं पुराणम् यद् आग्नेयं ब्रह्मसंमितम् । (१०।१)

agninoktaṃ purāṇam yad āgneyaṃ brahmasaṃmitam |

10.2१०.२

भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं पठतां शृण्वतां नृणाम् ॥ (१०।२)

bhuktimuktipradaṃ divyaṃ paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ nṛṇām ||

11.1११.१

कालाग्निरूपिणम् विष्णुं ज्योतिर्ब्रह्म परात्परम् । (११।१)

kālāgnirūpiṇam viṣṇuṃ jyotirbrahma parātparam |

11.2११.२

मुनिभिः पृष्टवान् देवं पूजितं ज्ञानकर्मभिः ॥ (११।२)

munibhiḥ pṛṣṭavān devaṃ pūjitaṃ jñānakarmabhiḥ ||

12.1१२.१

वसिष्ठ उवाच । (१२।१)

vasiṣṭha uvāca

12.2१२.२

संसारसागरोत्तारनावं ब्रह्मेश्वरं वद । (१२।२)

saṃsārasāgarottāranāvaṃ brahmeśvaraṃ vada |

12.3१२.३

विद्यासारं यद्विदित्वा सर्वज्ञो जायते नरः ॥ (१२।३)

vidyāsāraṃ yadviditvā sarvajño jāyate naraḥ ||

13.1१३.१

अग्निर् उवाच । (१३।१)

agnir uvāca

13.2१३.२

विष्णुः कालाग्निरुद्रो ऽहं विद्यासारं वदामि ते । (१३।२)

viṣṇuḥ kālāgnirudro 'haṃ vidyāsāraṃ vadāmi te |

13.3१३.३

विद्यासारं पुराणं यत् सर्वं सर्वस्य कारणं ॥ (१३।३)

vidyāsāraṃ purāṇaṃ yat sarvaṃ sarvasya kāraṇaṃ ||

14.1१४.१

सर्गस्य प्रतिसर्गस्य वंशमन्वन्तरस्य च । (१४।१)

sargasya pratisargasya vaṃśamanvantarasya ca |

14.2१४.२

वंशानुचरितादेश् च मत्स्यकूर्मादिरूपधृक् ॥ (१४।२)

vaṃśānucaritādeś ca matsyakūrmādirūpadhṛk ||

15.1१५.१

द्वे विद्ये भगवान् विष्णुः परा चैवापरा च ह । (१५।१)

dve vidye bhagavān viṣṇuḥ parā caivāparā ca ha |

15.2१५.२

ऋग्यजुःसामाथर्वाख्या वेदाङ्गानि च षड् द्विज ॥ (१५।२)

ṛgyajuḥsāmātharvākhyā vedāṅgāni ca ṣaḍ dvija ||

16.1१६.१

शिक्षा कल्पो व्याकरणं निरुक्तं ज्योतिषां गतिः । (१६।१)

śikṣā kalpo vyākaraṇaṃ niruktaṃ jyotiṣāṃ gatiḥ |

16.2१६.२

छन्दो ऽभिधानं मीमांसा धर्मशास्त्रं पुराणकम् ॥ (१६।२)

chando 'bhidhānaṃ mīmāṃsā dharmaśāstraṃ purāṇakam ||

17.1१७.१

न्यायवैद्यकगान्धर्वं धनुर्वेदो ऽर्थशास्त्रकम् । (१७।१)

nyāyavaidyakagāndharvaṃ dhanurvedo 'rthaśāstrakam |

17.2१७.२

अपरेयं परा विद्या यया ब्रह्माभिगम्यते ॥ (१७।२)

apareyaṃ parā vidyā yayā brahmābhigamyate ||

18.1१८.१

यत्तददृश्यमग्राह्यम् अगोत्रचरणम् ध्रुवम् । (१८।१)

yattadadṛśyamagrāhyam agotracaraṇam dhruvam |

18.2१८.२

विष्णुनोक्तं यथा मह्यं देवेभ्यो ब्रह्मणा पुरा । (१८।२)

viṣṇunoktaṃ yathā mahyaṃ devebhyo brahmaṇā purā |

18.3१८.३

तथा ते कथयिष्यामि हेतुं मत्स्यादिरूपिणम् ॥ (१८।३)

tathā te kathayiṣyāmi hetuṃ matsyādirūpiṇam ||

19.1१९.१

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये प्रश्नो नाम प्रथमो ऽध्यायः ॥ (१९।१)

ity ādimahāpurāṇe āgneye praśno nāma prathamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

AgniPur, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit