धनुर्वेदःअग्निर् उवाच । (१।१)

चतुष्पादं धनुर्वेदं वेदे पञ्चविधं द्विज । (१।२)

रथनागाश्वपत्तीनां योधांश्चाश्रित्य कीर्तितं ॥ (१।३)

यन्मुक्तं पाणिमुक्तं मुक्तसंधारितं तथा । (२।१)

अमुक्तं बाहुयुद्धं च पञ्चधा तत् प्रकीर्तितं ॥ (२।२)

तत्र शस्त्रास्त्रसम्पत्त्या द्विविधं परिकीर्तितं । (३।१)

ऋजुमायाविभेदेन भूयो द्विविधमुच्यते ॥ (३।२)

क्षेपिणीचापयन्त्राद्यैर् यन्त्रमुक्तं प्रकीर्तितं । (४।१)

शिलातोमरयन्त्राद्यं पाणिमुक्तं प्रकीर्तितं ॥ (४।२)

मुक्तसंधारितं ज्ञेयं प्रासाद्यमपि यद्भवेत् । (५।१)

खड्गादिकम् अमुक्तं च नियुद्धं विगतायुधं ॥ (५।२)

कुर्याद्योग्यानि प्रात्राणि योद्धुमिच्छुर्जितश्रमः । (६।१)

धनुःश्रेष्ठानि युद्धानि प्रासमध्यानि तानि च ॥ (६।२)

तानि खड्गजघन्यानि बाहुप्रत्यवराणि च । (७।१)

धनुर्वेदे गुरुर्विप्रः प्रोक्तो वर्णद्वयस्य च ॥ (७।२)

युद्धाधिकारः शूद्रस्य स्वयं व्यापादि शिक्षया । (८।१)

देशस्थैः शङ्करै राज्ञः कार्या युद्धे सहायता ॥ (८।२)

अङ्गुष्ठगुल्फपाण्यङ्घ्यः श्लिष्टाः स्युः सहिता यदि । (९।१)

दृष्टं समपदं स्थानमेतल्लक्षणतस् तथा ॥ (९।२)

बाह्याङ्गुलिस्थितौ पादौ स्तब्धजानुबलावुभौ । (१०।१)

त्रिवितस्त्यन्तरास्थानम् एतद् वैशाखम् उच्यते ॥ (१०।२)

हंसपङ्क्त्याकृतिसमे दृश्येते यत्र जानुनी । (११।१)

चतुर्वितस्तिविच्छिन्ने तदेतन्मण्डलं स्मृतं ॥ (११।२)

हलाकृतिमयं यच्च स्तब्धजानूरुदक्षिणं । (१२।१)

वितस्त्यः पञ्च विस्तारे तदालीढं प्रकीर्तितं ॥ (१२।२)

एतदेव विपर्यस्तं प्रत्यालीढमिति स्मृतं । (१३।१)

तिर्यग्भूतो भवेद्वामो दक्षिणो ऽपि भवेदृजुः ॥ (१३।२)

गुल्फौ पार्ष्णिग्रहौ चैव स्थितौ पञ्चाङ्गुलान्तरौ । (१४।१)

स्थानं जातं भवेदेतद् द्वादशाङ्गुलमायतं ॥ (१४।२)

ऋजुजानुर्भवेद्वामो दक्षिणः सुप्रसारितः । (१५।१)

अथवा दक्षिणं जानु कुब्जं भवति निश्चलं ॥ (१५।२)

दण्डायतो भवेदेष चरणः सह जानुना । (१६।१)

एवं विकटमुद्दिष्टं द्विहस्तान्तरमायतं ॥ (१६।२)

जानुनी द्विगुणे स्यातामुत्तानौ चरणावुभौ । (१७।१)

अनेन विधियोगेन सम्पुटं परिकीर्तितं ॥ (१७।२)

किंचिद् विवर्तितौ पादौ समदण्डायतौ स्थिरौ । (१८।१)

दृष्टमेव यथान्यायं षोडशाङ्गुलमायतं ॥ (१८।२)

स्वस्तिकेनात्र कुर्वीत प्रणामं प्रथमं द्विज । (१९।१)

कार्मुकं गृह्य वामेन बाणं दक्षिणकेन तु ॥ (१९।२)

वैशाखे यदि वा जाते स्थितौ वाप्यथवायतौ । (२०।१)

गुणान्तं तु ततः कृत्वा कार्मुके प्रियकार्मुकः ॥ (२०।२)

अधःकटिं तु धनुषः फलदेशं तु पत्रिणः । (२१।१)

धरण्यां स्थापयित्वा तु तोलयित्वा तथैव च ॥ (२१।२)

भुजाभ्यामत्र कुञ्जाभ्यां प्रकोष्ठाभ्यां शुभव्रत । (२२।१)

यस्य बाणं धनुः श्रेष्ठं पुङ्गदेशे च पत्रिणः ॥ (२२।२)

विन्यासो धनुश् चैव द्वादशाङ्गुलमन्तरं । (२३।१)

ज्यया विशिष्टः कर्तव्यो नातिहीनो न चाधिकः ॥ (२३।२)

निवेश्य कार्मुकं नभ्यां नितम्बे शरसङ्करं । (२४।१)

उत्क्षिपेदुत्थितं हस्तमन्तरेणाक्षिकर्णयोः ॥ (२४।२)

पूर्वेण मुष्टिना ग्राह्यस्तनाग्रे दक्षिणे शरः । (२५।१)

हरणं तु ततः कृत्वा शीघ्रं पूर्वं प्रसारयेत् ॥ (२५।२)

नाभ्यन्तरा नैव बाह्या नोर्ध्वका नाधरा तथा । (२६।१)

न च कुब्जा न चोत्ताना न चला नातिवेष्टिता ॥ (२६।२)

समा स्थैर्यगुणोपेता पूर्वदण्डमिव स्थिता । (२७।१)

छादयित्वा ततो लक्ष्यं पूर्वेणानेन मुष्टिना ॥ (२७।२)

उरसा तूत्थितो यन्ता त्रिकोणविनतस्थितः । (२८।१)

स्रस्तांशो निश्चलग्रीवो मयूराञ्चितमस्तकः ॥ (२८।२)

ललाटनासावक्त्रांसाः कुर्युर् अश्वसमम्भवेत् । (२९।१)

अन्तरं त्र्यङ्गुलं ज्ञेयं चिबुकस्यांसकस्य च ॥ (२९।२)

प्रथमं त्र्यङ्गुलं ज्ञेयं द्वितीये द्व्यङ्गुलं स्मृतं । (३०।१)

तृतीये ऽङ्गुलम् उद्दिष्टम् आयतं चिबुकांसयोः ॥ (३०।२)

गृहीत्वा सायकं पुङ्खात्तर्जन्याङ्गुष्ठकेन तु । (३१।१)

अनामया पुनर्गृह्य तथा मध्यमयापि च ॥ (३१।२)

तावदाकर्षयेद्वेगाद् यावद् बाणः सुपूरितः । (३२।१)

एवंविधम् उपक्रम्य मोक्तव्यं विधिवत् खगं ॥ (३२।२)

दृष्टिमुष्टिहतं लक्ष्यं भिन्द्याद् बाणेन सुव्रतः । (३३।१)

मुक्त्वा तु पश्चिमं हस्तं क्षिपेद्वेगेन पृष्ठतः ॥ (३३।२)

एतदुच्छेदमिच्छन्ति ज्ञातव्यं हि त्वया द्विज । (३४।१)

कूर्परं तदधः कार्यमाकृष्य तु धनुष्मता ॥ (३४।२)

ऊर्ध्वं विमुक्तके कार्ये लक्षश्लिष्टं तु मध्यमं । (३५।१)

श्रेष्ठं प्रकृष्टं विज्ञेयं धनुःशास्त्रविशारदैः ॥ (३५।२)

ज्येष्ठस्तु सायको ज्ञेयो भवेद्द्वादशमुष्टयः । (३६।१)

एकादश तथा कनीयान्दशमुष्टयः ॥ (३६।२)

चतुर्हस्तं धनुः श्रेष्ठं त्रयः सार्धं तु मध्यमं । (३७।१)

कनीयस्तु त्रयः प्रोक्तं नित्यमेव पदातिनः ॥ (३७।२)

अश्वे रथे गजे श्रेष्ठे तदेव परिकीर्तितं ॥ (३८।१)

इत्य् आग्नेये महापुराणे धनुर्वेदो नाम अष्टचत्वारिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥ (३९।१)