अग्निपुराणAgnipurāṇa

AgniPur, 9

9 of 25 · 65 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

नारद उवाच । (१।१)

nārada uvāca

1.2१.२

सम्पातिवचनं श्रुत्वा हनुमानङ्गदादयः । (१।२)

sampātivacanaṃ śrutvā hanumānaṅgadādayaḥ |

1.3१.३

अब्धिं दृष्ट्वाब्रुवंस्ते ऽब्धिं लङ्घयेत् को नु जीवयेत् ॥ (१।३)

abdhiṃ dṛṣṭvābruvaṃste 'bdhiṃ laṅghayet ko nu jīvayet ||

2.1२.१

कपीनां जीवनार्थाय रामकार्यप्रसिद्धये । (२।१)

kapīnāṃ jīvanārthāya rāmakāryaprasiddhaye |

2.2२.२

शतयोजनविस्तीर्णं पुप्लुवे ऽब्धिं स मारुतिः ॥ (२।२)

śatayojanavistīrṇaṃ pupluve 'bdhiṃ sa mārutiḥ ||

3.1३.१

दृष्ट्वोत्थितं च मैनाकं सिंहिकां विनिपात्य च । (३।१)

dṛṣṭvotthitaṃ ca mainākaṃ siṃhikāṃ vinipātya ca |

3.2३.२

लङ्कां दृष्ट्वा राक्षसानां गृहाणि वनितागृहे ॥ (३।२)

laṅkāṃ dṛṣṭvā rākṣasānāṃ gṛhāṇi vanitāgṛhe ||

4.1४.१

दशग्रीवस्य कुम्भस्य कुम्भकर्णस्य रक्षसः । (४।१)

daśagrīvasya kumbhasya kumbhakarṇasya rakṣasaḥ |

4.2४.२

विभीषणस्येन्द्रजितो गृहे ऽन्येषां च रक्षसो ॥ (४।२)

vibhīṣaṇasyendrajito gṛhe 'nyeṣāṃ ca rakṣaso ||

5.1५.१

नापश्यत् पानभूम्यादौ सीतां चिन्तापरायणः । (५।१)

nāpaśyat pānabhūmyādau sītāṃ cintāparāyaṇaḥ |

5.2५.२

अशोकवनिकां गत्वा दृष्टवाञ्छिंशपातले ॥ (५।२)

aśokavanikāṃ gatvā dṛṣṭavāñchiṃśapātale ||

6.1६.१

राक्षसीरक्षितां सीतां भव भार्येति वादिनं । (६।१)

rākṣasīrakṣitāṃ sītāṃ bhava bhāryeti vādinaṃ |

6.2६.२

रावणं शिंशपास्थो ऽथ नेति सीतां तु वादिनीं ॥ (६।२)

rāvaṇaṃ śiṃśapāstho 'tha neti sītāṃ tu vādinīṃ ||

7.1७.१

भव भार्या रावणस्य राक्षसीर्वादिनीः कपिः । (७।१)

bhava bhāryā rāvaṇasya rākṣasīrvādinīḥ kapiḥ |

7.2७.२

गते तु रावणे प्राह राजा दशरथो ऽभवत् ॥ (७।२)

gate tu rāvaṇe prāha rājā daśaratho 'bhavat ||

8.1८.१

रामो ऽस्य लक्ष्मणः पुत्रौ वनवासं गतौ वरौ । (८।१)

rāmo 'sya lakṣmaṇaḥ putrau vanavāsaṃ gatau varau |

8.2८.२

रामपत्नी जानकी त्वं रावणेन हृता बलात् ॥ (८।२)

rāmapatnī jānakī tvaṃ rāvaṇena hṛtā balāt ||

9.1९.१

रामः सुग्रीवमित्रस् त्वां मार्गयन् प्रेषयच्च माम् । (९।१)

rāmaḥ sugrīvamitras tvāṃ mārgayan preṣayacca mām |

9.2९.२

साभिज्ञानं चाङ्गुलीयं रामदत्तं गृहाण वै ॥ (९।२)

sābhijñānaṃ cāṅgulīyaṃ rāmadattaṃ gṛhāṇa vai ||

10.1१०.१

सीताङ्गुलीयं जग्राह सापश्यन् मारुतिन्तरौ । (१०।१)

sītāṅgulīyaṃ jagrāha sāpaśyan mārutintarau |

10.2१०.२

भूयो ऽग्रे चोपविष्टं तम् उवाच यदि जीवति ॥ (१०।२)

bhūyo 'gre copaviṣṭaṃ tam uvāca yadi jīvati ||

11.1११.१

रामः कथं न नयति शृङ्कि ताम् अब्रवीत् कपिः । (११।१)

rāmaḥ kathaṃ na nayati śṛṅki tām abravīt kapiḥ |

11.2११.२

रामः सीते न जानीते ज्ञात्वा त्वां स नयिष्यति ॥ (११।२)

rāmaḥ sīte na jānīte jñātvā tvāṃ sa nayiṣyati ||

12.1१२.१

रावणं राक्षसं हत्वा सबलं देवि मा शुच । (१२।१)

rāvaṇaṃ rākṣasaṃ hatvā sabalaṃ devi mā śuca |

12.2१२.२

साभिज्ञानं देहि मे त्वं मणिं सीताददत्कपौ ॥ (१२।२)

sābhijñānaṃ dehi me tvaṃ maṇiṃ sītādadatkapau ||

13.1१३.१

उवाच मां यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा कुरु । (१३।१)

uvāca māṃ yathā rāmo nayecchīghraṃ tathā kuru |

13.2१३.२

काकाक्षिपातनकथाम् प्रतियाहि हि शोकह ॥ (१३।२)

kākākṣipātanakathām pratiyāhi hi śokaha ||

14.1१४.१

मणिं कथां गृहीत्वाह हनूमान्नेष्यते पतिः । (१४।१)

maṇiṃ kathāṃ gṛhītvāha hanūmānneṣyate patiḥ |

14.2१४.२

अथवा ते त्वरा काचित् पृष्ठमारुह मे शुभे ॥ (१४।२)

athavā te tvarā kācit pṛṣṭhamāruha me śubhe ||

15.1१५.१

अद्य त्वां दर्शयिष्यामि ससुग्रीवं च राघवम् । (१५।१)

adya tvāṃ darśayiṣyāmi sasugrīvaṃ ca rāghavam |

15.2१५.२

सीताब्रवीद्धनूमन्तं नयतां मां हि राघवः ॥ (१५।२)

sītābravīddhanūmantaṃ nayatāṃ māṃ hi rāghavaḥ ||

16.1१६.१

हनूमान् स दशग्रीवदर्शनोपायम् आकरोत् । (१६।१)

hanūmān sa daśagrīvadarśanopāyam ākarot |

16.2१६.२

वनं बभञ्ज तत्पालान् हत्वा दन्तनखादिभिः ॥ (१६।२)

vanaṃ babhañja tatpālān hatvā dantanakhādibhiḥ ||

17.1१७.१

हत्वा तु किङ्करान् सर्वान् सप्त मन्त्रिसुतानपि । (१७।१)

hatvā tu kiṅkarān sarvān sapta mantrisutānapi |

17.2१७.२

पुत्रमक्षं कुमारं च शक्रजिच्च बबन्ध तम् ॥ (१७।२)

putramakṣaṃ kumāraṃ ca śakrajicca babandha tam ||

18.1१८.१

नागपाशेन पिङ्गाक्षं दर्शयामास रावणम् । (१८।१)

nāgapāśena piṅgākṣaṃ darśayāmāsa rāvaṇam |

18.2१८.२

उवाच रावणः कस्त्वं मारुतिः प्राह रावणम् ॥ (१८।२)

uvāca rāvaṇaḥ kastvaṃ mārutiḥ prāha rāvaṇam ||

19.1१९.१

रामदूतो राघवाय सीतां देहि मरिष्यसि । (१९।१)

rāmadūto rāghavāya sītāṃ dehi mariṣyasi |

19.2१९.२

रामबाणैर् हतः सार्धं लङ्कास्थै राक्षसैर् ध्रुवम् ॥ (१९।२)

rāmabāṇair hataḥ sārdhaṃ laṅkāsthai rākṣasair dhruvam ||

20.1२०.१

रावणो हन्तुमुद्युक्तो विभीषणनिवारितः । (२०।१)

rāvaṇo hantumudyukto vibhīṣaṇanivāritaḥ |

20.2२०.२

दीपयामास लाङ्गलं दीप्तपुच्छः स मारुतिः ॥ (२०।२)

dīpayāmāsa lāṅgalaṃ dīptapucchaḥ sa mārutiḥ ||

21.1२१.१

दग्ध्वा लङ्कां राक्षसांश् च दृष्ट्वा सीतां प्रणम्य ताम् । (२१।१)

dagdhvā laṅkāṃ rākṣasāṃś ca dṛṣṭvā sītāṃ praṇamya tām |

21.2२१.२

समुद्रपारमागम्य दृष्टा सीतेति चाब्रवीत् ॥ (२१।२)

samudrapāramāgamya dṛṣṭā sīteti cābravīt ||

22.1२२.१

अङ्गदादीनङ्गदाद्यैः पीत्वा मधुवने मधु । (२२।१)

aṅgadādīnaṅgadādyaiḥ pītvā madhuvane madhu |

22.2२२.२

जित्वा दधिमुखादींश् च दृष्ट्वा रामं च ते ऽब्रुवन् ॥ (२२।२)

jitvā dadhimukhādīṃś ca dṛṣṭvā rāmaṃ ca te 'bruvan ||

23.1२३.१

दृष्टा सीतेति रामो ऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम् । (२३।१)

dṛṣṭā sīteti rāmo 'pi hṛṣṭaḥ papraccha mārutim |

23.2२३.२

कथं दृष्ट्वा त्वया सीता किमुवाच च मां प्रति ॥ (२३।२)

kathaṃ dṛṣṭvā tvayā sītā kimuvāca ca māṃ prati ||

24.1२४.१

सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम् । (२४।१)

sītākathāmṛtenaiva siñca māṃ kāmavahnigam |

24.2२४.२

हनूमानब्रवीद्रामं लङ्घयित्वाब्धिमागतः ॥ (२४।२)

hanūmānabravīdrāmaṃ laṅghayitvābdhimāgataḥ ||

25.1२५.१

सीतां दृष्ट्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै । (२५।१)

sītāṃ dṛṣṭvā purīṃ dagdhvā sītāmaṇiṃ gṛhāṇa vai |

25.2२५.२

हत्वा त्वं रावणं सीतां प्राप्स्यसे राम मा शुच ॥ (२५।२)

hatvā tvaṃ rāvaṇaṃ sītāṃ prāpsyase rāma mā śuca ||

26.1२६.१

गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः । (२६।१)

gṛhītvā taṃ maṇiṃ rāmo ruroda virahāturaḥ |

26.2२६.२

मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम् ॥ (२६।२)

maṇiṃ dṛṣṭvā jānakī me dṛṣṭā sītā nayasva mām ||

27.1२७.१

तया विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः । (२७।१)

tayā vinā na jīvāmi sugrīvādyaiḥ prabodhitaḥ |

27.2२७.२

समुद्रतीरं गतवान् तत्र रामं विभीषणः ॥ (२७।२)

samudratīraṃ gatavān tatra rāmaṃ vibhīṣaṇaḥ ||

28.1२८.१

गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना । (२८।१)

gatastiraskṛto bhrātrā rāvaṇena durātmanā |

28.2२८.२

रामाय देहि सीतां त्वम् इत्युक्तेनासहायवान् ॥ (२८।२)

rāmāya dehi sītāṃ tvam ityuktenāsahāyavān ||

29.1२९.१

रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैश्वर्ये ऽभ्यषेचयत् । (२९।१)

rāmo vibhīṣaṇaṃ mitraṃ laṅkaiśvarye 'bhyaṣecayat |

29.2२९.२

समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः ॥ (२९।२)

samudraṃ prārthayanmārgaṃ yadā nāyāttadā śaraiḥ ||

30.1३०.१

भेदयामास रामं च उवाचाब्धिः समागतः । (३०।१)

bhedayāmāsa rāmaṃ ca uvācābdhiḥ samāgataḥ |

30.2३०.२

नलेन सेतुं बद्ध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः ॥ (३०।२)

nalena setuṃ baddhvābdhau laṅkāṃ vraja gabhīrakaḥ ||

31.1३१.१

अहं त्वया कृतः पूर्वं रामो ऽपि नलसेतुना । (३१।१)

ahaṃ tvayā kṛtaḥ pūrvaṃ rāmo 'pi nalasetunā |

31.2३१.२

कृतेन तरुशैलाद्यैर् गतः पारं महोदधेः ॥ (३१।२)

kṛtena taruśailādyair gataḥ pāraṃ mahodadheḥ ||

32.1३२.१

वानरैः स सुवेलस्थः सह लङ्कां ददर्श वै ॥ (३२।१)

vānaraiḥ sa suvelasthaḥ saha laṅkāṃ dadarśa vai ||

33.1३३.१

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे सुन्दरकाण्डवर्णनं नाम नवमो ऽध्यायः ॥ (३३।१)

ity ādimahāpurāṇe āgneye rāmāyaṇe sundarakāṇḍavarṇanaṃ nāma navamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

AgniPur, 9

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit