AgniPur, 23
Select a line for its word-by-word analysis.
पूर्णायतं द्विजः कृत्वा ततो मांसैर् गदायुधान् । (१।२)
pūrṇāyataṃ dvijaḥ kṛtvā tato māṃsair gadāyudhān |
सुनिर्धौतं धनुः कृत्वा यज्ञभूमौ विधापयेत् ॥ (१।३)
sunirdhautaṃ dhanuḥ kṛtvā yajñabhūmau vidhāpayet ||
तूर्णमासाद्य बध्नीयादृढां कक्षां च दक्षिणाम् ॥ (२।२)
tūrṇamāsādya badhnīyādṛḍhāṃ kakṣāṃ ca dakṣiṇām ||
विलक्ष्यमपि तद्बाणं तत्र चैव सुसंस्थितं । (३।१)
vilakṣyamapi tadbāṇaṃ tatra caiva susaṃsthitaṃ |
वामहस्तेन वै कक्षां धनुस्तस्मात्समुद्धरेत् ॥ (४।२)
vāmahastena vai kakṣāṃ dhanustasmātsamuddharet ||
वर्णान् मध्यमया तत्र वामाङ्गुल्या च धारयेत् ॥ (६।२)
varṇān madhyamayā tatra vāmāṅgulyā ca dhārayet ||
मनो लक्ष्यगतं कृत्वा मुष्टिना च विधानवित् । (७।१)
mano lakṣyagataṃ kṛtvā muṣṭinā ca vidhānavit |
दक्षिणे गात्रभागे तु कृत्वा वर्णं विमोक्षयेत् ॥ (७।२)
dakṣiṇe gātrabhāge tu kṛtvā varṇaṃ vimokṣayet ||
मुक्त्वा बाणं ततः पश्चादुल्काशिक्षस्तदा तया । (९।१)
muktvā bāṇaṃ tataḥ paścādulkāśikṣastadā tayā |
निगृह्णीयान् मध्यमया ततो ऽङ्गुल्या पुनः पुनः ॥ (९।२)
nigṛhṇīyān madhyamayā tato 'ṅgulyā punaḥ punaḥ ||
अक्षिलक्ष्यं क्षिपेत्तूणाच्चतुरस्रं च दक्षिणम् । (१०।१)
akṣilakṣyaṃ kṣipettūṇāccaturasraṃ ca dakṣiṇam |
चतुरस्रगतं वेध्यमभ्यसेच्चादितः स्थितः ॥ (१०।२)
caturasragataṃ vedhyamabhyaseccāditaḥ sthitaḥ ||
तस्मादनन्तरं तीक्ष्णं परावृत्तं गतं च यत् । (११।१)
tasmādanantaraṃ tīkṣṇaṃ parāvṛttaṃ gataṃ ca yat |
निम्नमुन्नतवेधं च अभ्यसेत् क्षिप्रकं ततः ॥ (११।२)
nimnamunnatavedhaṃ ca abhyaset kṣiprakaṃ tataḥ ||
वेध्यस्थानेष्वथैतेषु सत्त्वस्य पुटकाद्धनुः । (१२।१)
vedhyasthāneṣvathaiteṣu sattvasya puṭakāddhanuḥ |
हस्तावापशतैश्चित्रैस्तर्जयेद्दुस्तरैर् अपि ॥ (१२।२)
hastāvāpaśataiścitraistarjayeddustarair api ||
तस्मिन् वेध्यगते विप्र द्वे वेध्ये दृढसंज्ञके । (१३।१)
tasmin vedhyagate vipra dve vedhye dṛḍhasaṃjñake |
द्वे वेध्ये दुष्करे वेध्ये द्वे तथा चित्रदुष्करे ॥ (१३।२)
dve vedhye duṣkare vedhye dve tathā citraduṣkare ||
न तु निम्नं च तीक्ष्णं च दृढवेध्ये प्रकीर्तिते । (१४।१)
na tu nimnaṃ ca tīkṣṇaṃ ca dṛḍhavedhye prakīrtite |
निम्नं दुष्करमुद्दिष्टं वेध्यम् ऊर्ध्वगतं च यत् ॥ (१४।२)
nimnaṃ duṣkaramuddiṣṭaṃ vedhyam ūrdhvagataṃ ca yat ||
एष एव विधिः प्रोक्तस्तत्र दृष्टः प्रयोक्तृभिः ॥ (१६।२)
eṣa eva vidhiḥ proktastatra dṛṣṭaḥ prayoktṛbhiḥ ||
अधिकं भ्रमणं तस्य तस्माद्वेध्यात् प्रकीर्तितम् । (१७।१)
adhikaṃ bhramaṇaṃ tasya tasmādvedhyāt prakīrtitam |
लक्ष्यं स योजयेत्तत्र पत्रिपत्रगतं दृढम् ॥ (१७।२)
lakṣyaṃ sa yojayettatra patripatragataṃ dṛḍham ||
भ्रान्तं प्रचलितं चैव स्थिरं यच्च भवेदिति । (१८।१)
bhrāntaṃ pracalitaṃ caiva sthiraṃ yacca bhavediti |
समन्तात्ताडयेद् भिन्द्याच्छेदयेद्व्यथयेदपि ॥ (१८।२)
samantāttāḍayed bhindyācchedayedvyathayedapi ||
कर्मयोगविधानज्ञो ज्ञात्वैवं विधिमाचरेत् । (१९।१)
karmayogavidhānajño jñātvaivaṃ vidhimācaret |
मनसा चक्षुषा दृष्ट्या योगशिक्षुर्यमं जयेत् ॥ (१९।२)
manasā cakṣuṣā dṛṣṭyā yogaśikṣuryamaṃ jayet ||
इत्याग्नेये महापुराणे धनुर्वेदे नामोनपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः ॥ (२०।१)
ityāgneye mahāpurāṇe dhanurvede nāmonapañcāśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.