अग्निपुराणAgnipurāṇa

AgniPur, 14

14 of 25 · 57 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अग्निर् उवाच । (१।१)

agnir uvāca

1.2१.२

यौधिष्ठिरी दौर्योधनी कुरुक्षेत्रं ययौ चमूः । (१।२)

yaudhiṣṭhirī dauryodhanī kurukṣetraṃ yayau camūḥ |

1.3१.३

भीष्मद्रोणादिकान् दृष्ट्वा नायुध्यत गुरूनिति ॥ (१।३)

bhīṣmadroṇādikān dṛṣṭvā nāyudhyata gurūniti ||

2.1२.१

पार्थं ह्य् उवाच भगवान्नशोच्या भीष्ममुख्यकाः । (२।१)

pārthaṃ hy uvāca bhagavānnaśocyā bhīṣmamukhyakāḥ |

2.2२.२

शरीराणि विनाशीनि न शरीरी विनश्यति ॥ (२।२)

śarīrāṇi vināśīni na śarīrī vinaśyati ||

3.1३.१

अयमात्मा परं ब्रह्म अहं ब्रह्मस्मि विद्धि तम् । (३।१)

ayamātmā paraṃ brahma ahaṃ brahmasmi viddhi tam |

3.2३.२

सिद्ध्यसिद्ध्योः समो योगी राजधर्मं प्रपालय ॥ (३।२)

siddhyasiddhyoḥ samo yogī rājadharmaṃ prapālaya ||

4.1४.१

कृष्णोक्तो ऽथार्जुनो ऽयुध्यद्रथस्थो वाद्यशब्दवान् । (४।१)

kṛṣṇokto 'thārjuno 'yudhyadrathastho vādyaśabdavān |

4.2४.२

भीष्मः सेनापतिरभूदादौ दौर्योधने बले ॥ (४।२)

bhīṣmaḥ senāpatirabhūdādau dauryodhane bale ||

5.1५.१

पाण्डवानां शिखण्डी च तयोर्युद्धं बभूव ह । (५।१)

pāṇḍavānāṃ śikhaṇḍī ca tayoryuddhaṃ babhūva ha |

5.2५.२

धार्तराष्ट्राः पाण्डवांश् च जघ्नुर्युद्धे सभीष्मकाः ॥ (५।२)

dhārtarāṣṭrāḥ pāṇḍavāṃś ca jaghnuryuddhe sabhīṣmakāḥ ||

6.1६.१

धार्तराष्ट्रान् शिखण्ड्याद्याः पाण्डवा जघ्नुराहवे । (६।१)

dhārtarāṣṭrān śikhaṇḍyādyāḥ pāṇḍavā jaghnurāhave |

6.2६.२

देवासुरसंयुद्धं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ (६।२)

devāsurasaṃyuddhaṃ kurupāṇḍavasenayoḥ ||

7.1७.१

बभूव स्वस्थदेवानां पश्यतां प्रीतिवर्धनं । (७।१)

babhūva svasthadevānāṃ paśyatāṃ prītivardhanaṃ |

7.2७.२

भीष्मो ऽस्त्रैः पाण्डवं सैन्यं दशाहोभिर्न्यपातयत् ॥ (७।२)

bhīṣmo 'straiḥ pāṇḍavaṃ sainyaṃ daśāhobhirnyapātayat ||

8.1८.१

दशमे ह्य् अर्जुनो बाणैर् भीष्मं वीरं ववर्ष ह । (८।१)

daśame hy arjuno bāṇair bhīṣmaṃ vīraṃ vavarṣa ha |

8.2८.२

शिखण्डी द्रुपदोक्तो ऽस्त्रैर् ववर्ष जलदो यथा ॥ (८।२)

śikhaṇḍī drupadokto 'strair vavarṣa jalado yathā ||

9.1९.१

हस्त्यश्वरथपादातमन्योन्यास्त्रनिपातितम् । (९।१)

hastyaśvarathapādātamanyonyāstranipātitam |

9.2९.२

भीष्मः स्वच्छन्दमृत्युश् च युद्धमार्गं प्रदर्श्य च ॥ (९।२)

bhīṣmaḥ svacchandamṛtyuś ca yuddhamārgaṃ pradarśya ca ||

10.1१०.१

वसूक्तो वसुलोकाय शरशय्यागतः स्थितः । (१०।१)

vasūkto vasulokāya śaraśayyāgataḥ sthitaḥ |

10.2१०.२

उत्तरायणमीक्षंश् च ध्यायन् विष्णुं स्तवन् स्थितः ॥ (१०।२)

uttarāyaṇamīkṣaṃś ca dhyāyan viṣṇuṃ stavan sthitaḥ ||

11.1११.१

दुर्योधने तु शोकार्ते द्रोणः सेनापतिस्त्वभूत् । (११।१)

duryodhane tu śokārte droṇaḥ senāpatistvabhūt |

11.2११.२

पाण्डवे हर्षिते सैन्ये धृष्टद्युम्नश् चमूपतिः ॥ (११।२)

pāṇḍave harṣite sainye dhṛṣṭadyumnaś camūpatiḥ ||

12.1१२.१

तयोर्युद्धं बभूवोग्रं यमराष्ट्रविवर्धनम् । (१२।१)

tayoryuddhaṃ babhūvograṃ yamarāṣṭravivardhanam |

12.2१२.२

विराटद्रुपदाद्याश् च निमग्ना द्रोणसागरे ॥ (१२।२)

virāṭadrupadādyāś ca nimagnā droṇasāgare ||

13.1१३.१

दौर्योधनी महासेना हस्त्यश्वरथपत्तिनी । (१३।१)

dauryodhanī mahāsenā hastyaśvarathapattinī |

13.2१३.२

धृष्टद्युम्नाधिपतिता द्रोणः काल इवाबभौ ॥ (१३।२)

dhṛṣṭadyumnādhipatitā droṇaḥ kāla ivābabhau ||

14.1१४.१

हतो ऽश्वत्थामा चेत्युक्ते द्रोणः शस्त्राणि चात्यजत् । (१४।१)

hato 'śvatthāmā cetyukte droṇaḥ śastrāṇi cātyajat |

14.2१४.२

धृष्टद्युम्नशराक्रान्तः पतितः स महीतले ॥ (१४।२)

dhṛṣṭadyumnaśarākrāntaḥ patitaḥ sa mahītale ||

15.1१५.१

पञ्चमे ऽहनि दुर्धर्षः सर्वक्षत्रं प्रमथ्य च । (१५।१)

pañcame 'hani durdharṣaḥ sarvakṣatraṃ pramathya ca |

15.2१५.२

दुर्योधने तु शोकार्ते कर्णः सेनापतिस्त्वभूत् ॥ (१५।२)

duryodhane tu śokārte karṇaḥ senāpatistvabhūt ||

16.1१६.१

अर्जुनः पाण्डवानां च तयोर्युद्धं बभूव ह । (१६।१)

arjunaḥ pāṇḍavānāṃ ca tayoryuddhaṃ babhūva ha |

16.2१६.२

शस्त्राशस्त्रि महारौद्रं देवासुररणोपमम् ॥ (१६।२)

śastrāśastri mahāraudraṃ devāsuraraṇopamam ||

17.1१७.१

कर्णार्जुनाख्ये सङ्ग्रामे कर्णो ऽरीन् अवधीच्छरैः । (१७।१)

karṇārjunākhye saṅgrāme karṇo 'rīn avadhīccharaiḥ |

17.2१७.२

द्वितीयाहनि कर्णस्तु अर्जुनेन निपातितः ॥ (१७।२)

dvitīyāhani karṇastu arjunena nipātitaḥ ||

18.1१८.१

शल्यो दिनार्धं युयुधे ह्य् अवधीत्तं युधिष्ठिरः । (१८।१)

śalyo dinārdhaṃ yuyudhe hy avadhīttaṃ yudhiṣṭhiraḥ |

18.2१८.२

युयुधे भीमसेनेन हतसैन्यः सुयोधनः ॥ (१८।२)

yuyudhe bhīmasenena hatasainyaḥ suyodhanaḥ ||

19.1१९.१

बहून् हत्वा नरादींश् च भीमसेनमथाब्रवीत् । (१९।१)

bahūn hatvā narādīṃś ca bhīmasenamathābravīt |

19.2१९.२

गदया प्रहरन्तं तु भीमस्तं तु व्यपातयत् ॥ (१९।२)

gadayā praharantaṃ tu bhīmastaṃ tu vyapātayat ||

20.1२०.१

गदयान्यानुजांस्तस्य तस्मिन्नष्टादेशेहनि । (२०।१)

gadayānyānujāṃstasya tasminnaṣṭādeśehani |

20.2२०.२

रात्रौ सुषुप्तं च बलं पाण्डवानां न्यपातयत् ॥ (२०।२)

rātrau suṣuptaṃ ca balaṃ pāṇḍavānāṃ nyapātayat ||

21.1२१.१

अक्षौहिणीप्रमाणं तु अश्वत्थामा महाबलः । (२१।१)

akṣauhiṇīpramāṇaṃ tu aśvatthāmā mahābalaḥ |

21.2२१.२

द्रौपदेयान् सपाञ्चालान् धृष्टद्युम्नं च सो ऽवधीत् ॥ (२१।२)

draupadeyān sapāñcālān dhṛṣṭadyumnaṃ ca so 'vadhīt ||

22.1२२.१

पुत्रहीनां द्रौपदीं तां रुदन्तीमर्जुनस्ततः । (२२।१)

putrahīnāṃ draupadīṃ tāṃ rudantīmarjunastataḥ |

22.2२२.२

शिरोमणिं तु जग्राह ऐषिकास्त्रेण तस्य च ॥ (२२।२)

śiromaṇiṃ tu jagrāha aiṣikāstreṇa tasya ca ||

23.1२३.१

अश्वत्थामास्त्रनिर्दग्धं जीवयामास वै हरिः । (२३।१)

aśvatthāmāstranirdagdhaṃ jīvayāmāsa vai hariḥ |

23.2२३.२

उत्तरायास्ततो गर्भं स परीक्षिदभून्नृपः ॥ (२३।२)

uttarāyāstato garbhaṃ sa parīkṣidabhūnnṛpaḥ ||

24.1२४.१

कृतवर्मा कृपो द्रौणिस्त्रयो मुक्तास्ततो रणात् । (२४।१)

kṛtavarmā kṛpo drauṇistrayo muktāstato raṇāt |

24.2२४.२

पाण्डवाः सात्यकिः कृष्णः सप्त मुक्ता न चापरे ॥ (२४।२)

pāṇḍavāḥ sātyakiḥ kṛṣṇaḥ sapta muktā na cāpare ||

25.1२५.१

स्त्रियश्चार्ताः समाश्वास्य भीमाद्यैः स युधिष्ठिरः । (२५।१)

striyaścārtāḥ samāśvāsya bhīmādyaiḥ sa yudhiṣṭhiraḥ |

25.2२५.२

संस्कृत्य प्रहतान् वीरान् दत्तोदकधनादिकः ॥ (२५।२)

saṃskṛtya prahatān vīrān dattodakadhanādikaḥ ||

26.1२६.१

भीष्माच् छान्तनवाच् छ्रुत्वा धर्मान् सर्वांश् च शान्तिदाम् । (२६।१)

bhīṣmāc chāntanavāc chrutvā dharmān sarvāṃś ca śāntidām |

26.2२६.२

राजधर्मान्मोक्षधर्मान्दानधर्मान् नृपो ऽभवत् ॥ (२६।२)

rājadharmānmokṣadharmāndānadharmān nṛpo 'bhavat ||

27.1२७.१

अश्वमेधे ददौ दानं ब्राह्मणेभ्यो ऽरिमर्दनः । (२७।१)

aśvamedhe dadau dānaṃ brāhmaṇebhyo 'rimardanaḥ |

27.2२७.२

श्रुत्वार्जुनान् मौषलेयं यादवानां च संक्षयम् । (२७।२)

śrutvārjunān mauṣaleyaṃ yādavānāṃ ca saṃkṣayam |

27.3२७.३

राज्ये परीक्षितं स्थाप्य सानुजः स्वर्गमाप्तवान् ॥ (२७।३)

rājye parīkṣitaṃ sthāpya sānujaḥ svargamāptavān ||

28.1२८.१

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये महाभारतवर्णनं नाम चतुर्दशो ऽध्यायः ॥ (२८।१)

ity ādimahāpurāṇe āgneye mahābhāratavarṇanaṃ nāma caturdaśo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

AgniPur, 14

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit