सनत्कुमार उवाच । (१।१)

विस्तृते हिमवत्पृष्ठे विमानशतसंकुले । (१।२)

अभवत्स तु कालेन शैलपुत्र्याः स्वयंवरः ॥ (१।३)

अथ पर्वतराजो ऽसौ हिमवान्ध्यानकोविदः । (२।१)

दुहितुर्देवदेवेन ज्ञात्वा तदभिमन्त्रितम् ॥ (२।२)

जानन्न् अपि महाशैलः समाचारक्रियेप्सया । (३।१)

स्वयंवरं ततो देव्याः सर्वलोकेष्वघोषयत् ॥ (३।२)

देवदानवसिद्धानां सर्वलोकनिवासिनाम् । (४।१)

वृणुयात्परमेशानं समक्षं येन मे सुता ॥ (४।२)

तदेव सुकृतं श्लाघ्यं ममाभ्युदयसंमतम् । (५।१)

इति संचिन्त्य शैलेन्द्रः कृत्वा हृदि महेश्वरम् ॥ (५।२)

आब्रह्मकेषु लोकेषु देव्याः शैलेन्द्रसत्तमः । (६।१)

कृत्वा रत्नाकुलं देशं स्वयंवरमचीकरत् ॥ (६।२)

अथैवमाघोषितमात्र एव स्वयंवरे व्यास महीध्रपुत्र्याः । (७।१)

देवादयः सर्वजगन्निवासाः समाययुर्दिव्यगृहीतवेषाः ॥ (७।२)

प्रफुल्लपद्मासनसंनिविष्टः सिद्धैर्वृतो योगिभिरप्रमेयैः । (८।१)

विज्ञापितस्तेन महीध्रराज्ञा पितामहस्तत्र समाजगाम ॥ (८।२)

अक्ष्णां सहस्रं सुरराट् स बिभ्रद्दिव्याङ्गहारस्रगुदात्तरूपः । (९।१)

ऐरावतं सर्वगजेन्द्रमुख्यं स्रवन्मदासारकृतप्रवाहम् । (९।२)

आरुह्य सर्वामरराट् स वज्रं बिभ्रत् समागात्पुरतः सुराणाम् ॥ (९।३)

तेजःप्रतापाधिकदिव्यरूपः प्रोद्भासयन् सर्वदिशो विवस्वान् । (१०।१)

हैमं विमानं सचलत्पताकम् आरुह्य आगात्त्वरितं जवेन ॥ (१०।२)

मणिप्रदीप्तोज्ज्वलकुण्डलश् च वह्न्यर्कतेजःप्रतिमे विमाने । (११।१)

समभ्यगात् कश्यपविप्रसूनुरादित्य आगाद्भगनामधारी ॥ (११।२)

पीनाङ्गयष्टिः सुकृताङ्गहारस् तेजोबलाज्ञासदृशप्रभावः । (१२।१)

दण्डं समादाय कृतान्त आगादारुह्य भीमं महिषं जवेन ॥ (१२।२)

महामहीध्रोच्छ्रयपीनगात्रः स्वर्णादिरत्नाचितचारुवेषः । (१३।१)

समीरणः सर्वजगद्विभर्ता विमानमारुह्य समभ्यगाद्धि ॥ (१३।२)

संतापयन् सर्वसुरासुरेशांस् तेजोऽधिकस् तेजसि संनिविश्य । (१४।१)

वह्निः समभ्येत्य सुरेन्द्रमध्ये ज्वलन्प्रतस्थौ वरवेषधारी ॥ (१४।२)

नानामणिप्रज्वलिताङ्गयष्टिर् जगच्चरन् दिव्यविमानम् अग्र्यम् । (१५।१)

आरुह्य सर्वद्रविणाधिपेशः स राजराजस्त्वरितो ऽभ्यगाच्च ॥ (१५।२)

आप्याययन् सर्वसुरासुरेशान्कान्त्या च वेषेण च चारुरूपः । (१६।१)

ज्वलन्महारत्नविचित्ररूपं विमानमारुह्य शशी समागात् ॥ (१६।२)

श्यामाङ्गयष्टिः सुविचित्रवेषः सर्वस्रगाबद्धसुगन्धमाली । (१७।१)

तार्क्ष्यं समारुह्य महीध्रकल्पं गदाधरो ऽसौ त्वरितं समेतः ॥ (१७।२)

तथाश्विनौ देवभिषग्वरौ तु एकं विमानं त्वरयाभिरुह्य । (१८।१)

मनोहराव् उज्ज्वलचारुवेषाव् आजग्मतुर् देवसदः सुवीरौ ॥ (१८।२)

शेषः सहस्रं स्फुरदग्निवर्णं बिभ्रत्स्फटानां ज्वलनार्कतेजाः । (१९।१)

सार्धं स नागैरपरैर्महात्मा विमानमारुह्य समभ्यगाच्च ॥ (१९।२)

दितेः सुतानां च महासुराणां वह्न्यर्कशक्रानिलतुल्यभासाम् । (२०।१)

वरानुरूपं प्रविधाय वेषं वृन्दं समागात्पुरतः सुराणाम् ॥ (२०।२)

गन्धर्वराजः स च चारुरूपी दिव्यङ्गमो दिव्यविमानचारी । (२१।१)

गन्धर्वसंघैः सहितो ऽप्सरोभिः शक्राज्ञया तत्र समाजगाम ॥ (२१।२)

अन्ये च देवास्त्रिदिवौकसेशाः पृथक्पृथक्चारुगृहीतवेषाः । (२२।१)

आजग्मुरारुह्य विमानपृष्ठं गन्धर्वयक्षोरगकिंनराश्च ॥ (२२।२)

शचीपतिस्तत्र सुरेन्द्रमध्ये राजाधिकाराधिकलक्ष्यमूर्तिः । (२३।१)

आज्ञाबलैश्वर्यकृतप्रमोहो वृथाधिकं यत्नमुपाचकार ॥ (२३।२)

हेतुस्त्रिलोकस्य जगत्प्रसूतेर्माता च तेषां ससुरासुराणाम् । (२४।१)

पत्नी च शम्भोः पुरुषस्य धाम्नो गीता पुराणे प्रकृतिः परार्था । (२४।२)

दक्षस्य कोपाद्धिमवद्गृहं सा कार्यार्थमागात्परमेशपत्नी ॥ (२४।३)

एवं यतस्तां न विदुः सुरेशा मोहस्ततस्तान्पर आविवेश । (२५।१)

वरार्थमाजग्मुरतो विमूढा ईशेन यस्माद् वृडिताः कृतास्ते ॥ (२५।२)

ततः प्रनृत्ताभिर् अथाप्सरोभिर् गन्धर्वसंघैश्च सुगीतशब्दैः । (२६।१)

स्थितैश्च नानाविधरूपवेषैर् देवासुरादित्रिदिवौकसंघैः ॥ (२६।२)

विमानपृष्ठे मणिहेमचित्रे स्थिता चलच्चामरवीजिताङ्गी । (२७।१)

सर्वर्तुपुष्पां सुसुगन्धमालां प्रगृह्य देवी प्रसभं प्रतस्थे ॥ (२७।२)

सनत्कुमार उवाच । (२८।१)

मालां प्रगृह्य देव्यां तु स्थितायां देवसंसदि । (२८।२)

शक्राद्यैरागतैर्देवैः स्वयंवरमुपागतैः ॥ (२८।३)

देव्या जिज्ञासया शम्भुर्भूत्वा पञ्चशिखः शिशुः । (२९।१)

उत्सङ्गतलसंसुप्तो बभूव सहसा विभुः ॥ (२९।२)

अकस्मादथ तं देवी शिशुं पञ्चशिखं स्थितम् । (३०।१)

ज्ञात्वा योगसमाधानाज्जहृषे प्रीतिसंयुता ॥ (३०।२)

अथ सा शुद्धसंकल्पा काङ्क्षितप्राप्तसत्फला । (३१।१)

निर्वृतेव तदा तस्थौ कृत्वा हृदि तमेव तु ॥ (३१।२)

ततो दृष्ट्वा शिशुं देवा देव्या उत्सङ्गवर्तिनम् । (३२।१)

को ऽयमत्रेति संमन्त्र्य चुक्रुधुर् भृशमार्दिताः ॥ (३२।२)

वज्रम् आकारयत् तस्य बाहुमुत्क्षिप्य वृत्रहा । (३३।१)

स बाहुरुत्थितस्तस्य तथैव समतिष्ठत ॥ (३३।२)

स्तम्भितः शिशुरूपेण देवदेवेन शम्भुना । (३४।१)

वज्रं क्षेप्तुं न शशाक बाहुं चालयितुं न च ॥ (३४।२)

भगो नाम ततो देव आदित्यः काश्यपो बली । (३५।१)

उत्क्षिप्य मुसलं दीप्तं क्षेप्तुम् ऐच्छद्विमोहितः । (३५।२)

तस्यापि भगवान्बाहुं तथैवास्तम्भयत्तदा ॥ (३५।३)

शिरः प्रकम्पयन्विष्णुः सक्रोधस् तमवैक्षत । (३६।१)

तस्यापि शिरसो देवः खालित्यं प्रचकार ह ॥ (३६।२)

पूषा दन्तान्दशन्दन्तैः शर्वमैक्षत मोहितः । (३७।१)

तस्यापि दशनाः पेतुर् दृष्टमात्रस्य शम्भुना ॥ (३७।२)

यमस्य स्तम्भितो दण्डस्तेजो वह्नेः शशेः प्रभा । (३८।१)

बलं वायोस्तथान्येषां तस्मिन्सर्वदिवौकसाम् । (३८।२)

बलं तेजश्च योगं च तथैवास्तम्भयद्विभुः ॥ (३८।३)

अथ तेषु स्थितेष्वेवं मन्युमत्सु सुरेषु तु । (३९।१)

ब्रह्मा परमसंविग्नो ध्यानमास्थाय सादरम् । (३९।२)

बुबुधे देवदेवेशमुमोत्सङ्गसमास्थितम् ॥ (३९।३)

स बुद्ध्वा परमेशानं शीघ्रमुत्थाय सादरम् । (४०।१)

ववन्दे चरणौ शम्भोरस्तुवच्च पितामहः । (४०।२)

पौराणैः सामसंगीतैः पुण्याख्यैर् गुह्यनामभिः ॥ (४०।३)

अजस्त्वममरो देव स्रष्टा हर्ता विभुः परः । (४१।१)

प्रधानपुरुषस्तत्त्वं ब्रह्म ध्येयं तदक्षयम् ॥ (४१।२)

अमृतं परमात्मा च ईश्वरः कारणं महत् । (४२।१)

ब्रह्मकृत्प्रकृतेः स्रष्टा सर्वसृक्परमेश्वरः ॥ (४२।२)

इयं च प्रकृतिर्देवी सदा ते सृष्टिकारणम् । (४३।१)

पत्नीरूपं समास्थाय जगत्कारणमागता ॥ (४३।२)

नमस्तुभ्यं सदेशान देव्याश्चैव सदा नमः । (४४।१)

प्रसादात्तव देवेश नियोगाच्च मया प्रजाः ॥ (४४।२)

देवाद्यास्त इमे सृष्टा मूढास्त्वद्योगमोहिताः । (४५।१)

कुरु प्रसादमेतेषां यथापूर्वं भवन्त्विमे ॥ (४५।२)

तत एवं तदा ब्रह्मा विज्ञाप्य परमेश्वरम् । (४६।१)

स्तम्भितान्सर्वदेवांस्तानिदमाह महाद्युतिः ॥ (४६।२)

मूढाः स्थ देवताः सर्वे नैनं बुध्यत शंकरम् । (४७।१)

देवदेवमिहायातं ममैवोत्पत्तिकारणम् ॥ (४७।२)

अयं रुद्रो महादेवः शर्वो भीमः कपर्दिमान् । (४८।१)

उग्र ईशान आत्मा च अजः शंकर एव च ॥ (४८।२)

देवदेवः परं धाम ईशः पशुपतिः पतिः । (४९।१)

जगत्स्रष्टा जगद्धर्ता जगत्संस्थितिकारणम् ॥ (४९।२)

गच्छध्वं शरणं शीघ्रमेवमेवामरेश्वराः । (५०।१)

सार्धं मयैव देवेशं परमात्मानमव्ययम् ॥ (५०।२)

ततस्ते स्तम्भिताः सर्वे तथैव त्रिदिवौकसः । (५१।१)

प्रणेमुर्मनसा शर्वं भावशुद्धेन चेतसा ॥ (५१।२)

अथ तेषां प्रसन्नो ऽभूद्देवदेवो महेश्वरः । (५२।१)

यथापूर्वं चकाराशु देवतानां तनूस्तदा ॥ (५२।२)

तत एवं प्रवृत्ते तु सर्वदेवनिवारणे । (५३।१)

वपुश्चकार देवेशस्त्र्यक्षं परममद्भुतम् । (५३।२)

तेजसा यस्य देवास्ते चक्षुर् अप्रार्थयन्विभुम् ॥ (५३।३)

तेभ्यः परमकं चक्षुः स्ववपुर्दृष्टिशक्तिमत् । (५४।१)

प्रादात्परमदेवेशः अपश्यंस्ते तदा प्रभुम् ॥ (५४।२)

ते दृष्ट्वा परमेशानं तृतीयेक्षणधारिणम् । (५५।१)

ब्रह्माद्या नेमिरे तूर्णं सर्व एव सुरेश्वराः ॥ (५५।२)

तस्य देवी तदा हृष्टा समक्षं त्रिदिवौकसाम् । (५६।१)

पादयोः स्थापयामास स्रङ्मालाम् अमितद्युतेः ॥ (५६।२)

साधु साध्विति सम्प्रोच्य देवतास्ते पुनर्विभुम् । (५७।१)

सह देव्या नमश्चक्रुः शिरोभिर्भूतलाश्रितैः ॥ (५७।२)

अथास्मिन्नन्तरे व्यास ब्रह्मा लोकपितामहः । (५८।१)

हिमवन्तं महाशैलमिदमाह महाद्युतिः ॥ (५८।२)

श्लाघ्यः पूज्यश्च वन्द्यश्च सर्वेषां नस्त्वमद्य हि । (५९।१)

शर्वेण सह सम्बन्धो यस्य ते ऽभूदयं महान् । (५९।२)

क्रियतां चाशु उद्वाहः किमर्थं स्थीयते परम् ॥ (५९।३)

ततः प्रणम्य हिमवांस्तं देवं प्रत्यभाषत । (६०।१)

त्वमेव कारणं देव येन शर्वादयं मम ॥ (६०।२)

प्रसादः सहसोत्पन्नो हेतुश्चापि त्वमेव हि । (६१।१)

उद्वाहं तु यथा यादृक्तद्विधत्स्व पितामह ॥ (६१।२)

तत एवं वचः श्रुत्वा गिरिराज्ञः पितामहः । (६२।१)

उद्वाहः क्रियतां देव इति देवमुवाच ह । (६२।२)

तमाह शंकरो देवं यथेष्टमिति लोकपः ॥ (६२।३)

तत्क्षणाच्च ततो व्यास ब्रह्मणा कल्पितं पुरम् । (६३।१)

उद्वाहार्थं महेशस्य नानारत्नोपशोभितम् ॥ (६३।२)

रत्नानि मणयश्चित्रा हेम मौक्तिकमेव च । (६४।१)

मूर्तिमन्त उपागम्य अलंचक्रुः पुरोत्तमम् ॥ (६४।२)

चित्रा मारकती भूमिः सौवर्णस्तम्भशोभिता । (६५।१)

भास्वत्स्फटिकभित्तीभिर् मुक्ताहारप्रलम्बिता ॥ (६५।२)

तस्मिञ्छिवपुरे रम्ये उद्वाहार्थं विनिर्मिते । (६६।१)

शुशुभे देवदेवस्य महेशस्य महात्मनः ॥ (६६।२)

सोमादित्यौ समं तत्र भासयन्तौ महामणी । (६७।१)

सौरभेयं मनोरम्यं गन्धमाघ्राय मारुतः । (६७।२)

प्रववौ सुखसंस्पर्श ईशे भक्तिं प्रसादयन् ॥ (६७।३)

समुद्रास्तत्र चत्वारः शक्राद्याश्च सुरोत्तमाः । (६८।१)

देवनद्यो महानद्यः सिद्धा मुनय एव च ॥ (६८।२)

गन्धर्वाप्सरसः सर्वे नागा यक्षाः सराक्षसाः । (६९।१)

गुह्यकाः खेचराश्चान्ये किंनरा देवचारणाः ॥ (६९।२)

तुम्बुरुर्नारदो हाहा हूहू चैव तु सामगाः । (७०।१)

रत्नान्यादाय वाद्यांश्च तत्राजग्मुस्तदा पुरम् ॥ (७०।२)

ऋषयः कृत्स्नशस्तत्र वेदगीतांस्तपोधनाः । (७१।१)

पुण्यान्वैवाहिकान्मन्त्राञ्जेपुः संहृष्टमानसाः ॥ (७१।२)

जगतो मातरः सर्वा देवकन्याश्च कृत्स्नशः । (७२।१)

गायन्ति हृषिताः सर्वा उद्वाहे परमेष्ठिनः ॥ (७२।२)

ऋतवः षट् समं तत्र नानागन्धसुखावहाः । (७३।१)

उद्वाहः शंकरस्येति मूर्तिमन्त उपस्थिताः ॥ (७३।२)

नीलजीमूतसंघातमन्द्रध्वानप्रहर्षितैः । (७४।१)

केकायमानैः शिखिभिर्नृत्यमानैश्च सर्वशः ॥ (७४।२)

विलोलपिङ्गलस्पष्टविद्युल्लेखावभासिता । (७५।१)

कुमुदापीतशुक्लाभिर्बलाकाभिश्च शोभिता ॥ (७५।२)

प्रत्यग्रसंजातशिलीन्ध्रकन्दला लताद्रुमाभ्युद्गतचारुपल्लवा । (७६।१)

शुभाम्बुधाराप्रणयप्रबोधितैर् मदालसैर् भेकगणैश्च नादिता ॥ (७६।२)

प्रियेषु मानोन्नतमानसानां सुनिश्चितानामपि कामिनीनाम् । (७७।१)

मयूरकेकाभिरुतैः क्षणेन मनोहरैर्मानविभङ्गकर्त्री ॥ (७७।२)

तथा त्रिवर्णोज्ज्वलचारुमूर्तिना शशाङ्कलेखाकुटिलेन सर्वतः । (७८।१)

पयोदसंघातसमीपवर्तिना महेन्द्रचापेन भृशं विराजिता ॥ (७८।२)

विचित्रपुष्पस्पर्शात् सुगन्धिभिर् घनाम्बुसम्पर्कतया सुशीतलैः । (७९।१)

विकम्पयन्ती पवनैर्मनोहरैः सुराङ्गनानामलकावलीः शुभाः ॥ (७९।२)

गर्जत्पयोदस्थगितेन्दुबिम्बा नवाम्बुसेकोद्गतचारुदूर्वा । (८०।१)

निरीक्षिता सादरमुत्सुकाभिर्निश्वासधूम्रं पथिकाङ्गनाभिः ॥ (८०।२)

हंसनूपुरशब्दाढ्या समुन्नतपयोधरा । (८१।१)

चलद्विद्युल्लताकाञ्ची स्पष्टपद्मविलोचना ॥ (८१।२)

असितजलदवृन्दध्वानवित्रस्तहंसा विमलसलिलधारापातनम्रोत्पलाग्रा । (८२।१)

सुरभिकुसुमरेणुकॢप्तसर्वाङ्गशोभा गिरिदुहितृविवाहे प्रावृडागाद्विभूत्यै ॥ (८२।२)

मेघकञ्चुकनिर्मुक्ता पद्मकोशोद्गतस्तनी । (८३।१)

हंसनूपुरनिर्ह्रादा सर्वरम्यदिगन्तरा ॥ (८३।२)

विस्तीर्णपुलिनश्रोणी कूजत्सारसमेखला । (८४।१)

प्रफुल्लेन्दीवराभोगविलोचनमनोहरा ॥ (८४।२)

पक्वबिम्बाधरपुटा कुन्ददन्तप्रहासिनी । (८५।१)

नवश्यामालताश्यामरोमराजीपरिष्कृता ॥ (८५।२)

चन्द्रांशुहारवर्येण सौधोरःस्थलसर्पिणा । (८६।१)

प्रह्लादयन्ती चेतांसि सर्वेषां त्रिदिवौकसाम् ॥ (८६।२)

समदालिकुलोद्गीतमधुरस्वरभाषिणी । (८७।१)

चलत्कुमुदसंघातचारुकुण्डलशोभिनी ॥ (८७।२)

रक्ताशोकाग्रशाखोत्थपल्लवाङ्गुलिधारिणी । (८८।१)

तत्पुष्पसंचयमयैर्वासोभिः समलंकृता ॥ (८८।२)

रक्तोत्पलाग्रचरणा जातीपुष्पनखावली । (८९।१)

कदलीस्तम्भचारूरुः शशाङ्कवदना तथा ॥ (८९।२)

पद्मकिञ्जल्कसम्पृक्तपवनाग्रकरैः सुरान् । (९०।१)

प्रेम्णा स्पृशन्ती कान्तेव शरदागान्मनोरमा ॥ (९०।२)

निर्मुक्तासितमेघकञ्चुकपुटा पूर्णेन्दुबिम्बानना नीलाम्भोजविलोचनारविन्दमुकुलप्रोद्भिन्नचारुस्तनी । (९१।१)

नानापुष्परजःसुगन्धिपवनप्रह्लादनी चेतसां तत्रागात्कलहंसनूपुररवा देव्या विवाहे शरत् ॥ (९१।२)

अत्यर्थशीतलाम्भोभिः प्लावयन्तौ गिरेः शिलाः । (९२।१)

ऋतू शिशिरहेमन्तावाजग्मतुरतिद्युती ॥ (९२।२)

ताभ्यामृतुभ्यां प्राप्ताभ्यां हिमवान्स नगोत्तमः । (९३।१)

प्रालेयचूर्णवर्षिभ्यां क्षिप्रं रौप्य इवाबभौ ॥ (९३।२)

तेन प्रालेयवर्षेण घनेन स हिमाचलः । (९४।१)

अगाधेन तदा रेजे क्षीरोद इव सागरः ॥ (९४।२)

हिमस्थानेषु हिमवान्नाशयामास पादपान् । (९५।१)

साधूपचारान्सहसा कृतार्थ इव दुर्जनः ॥ (९५।२)

प्रालेयपटलच्छन्नैः शृङ्गैः स शुशुभे नगः । (९६।१)

छत्त्रैरिव महाभोगैः पाण्डरैः पृथिवीपतिः ॥ (९६।२)

पाण्डराणि विशालानि श्रीमन्ति सुभगानि च । (९७।१)

तुङ्गानि चाद्रिशृङ्गाणि सौधानीव चकाशिरे ॥ (९७।२)

तस्याचलेन्द्रस्य दरीष्वतीव विचित्रसारङ्गकुलाकुलासु । (९८।१)

प्रालेयधाराः शशिपादगौरा गोक्षीरधारा इव संनिपेतुः ॥ (९८।२)

बहुकुसुमरजोभिरुत्कराङ्गा हिमकणसङ्गसुशीतलाः समीराः । (९९।१)

ववुर् अमरगणेश्वराम्बराणि प्रतनुतमानि शनैर्विकम्पयन्तः ॥ (९९।२)

निर्धूतरूक्षानिलशीतदोषः प्रोद्भिन्नचूताङ्कुरकर्णपूरः । (१००।१)

वसन्तकालश्च तमद्रिपुत्रीसेवार्थमागाद्धिमवन्तमाशु ॥ (१००।२)

तस्मिन्नृताव् अद्रिसुताविवाहसिषेवया तं गिरिमभ्युपेते । (१०१।१)

प्रादुर्बभूवुः कुसुमावतंसाः समन्ततः पादपगुल्मषण्डाः ॥ (१०१।२)

ववुः सुगन्धाः सुभगाः सुशीता विचित्रपुष्पाग्ररजोत्कराङ्गाः । (१०२।१)

मनोभवोद्रेककराः सुराणां सुराङ्गनानां च मुहुः समीराः ॥ (१०२।२)

स्वच्छाम्बुपूर्णाश्च तथा नलिन्यः पद्मोत्पलानां मुकुलैरुपेताः । (१०३।१)

ईषत् समुद्भिन्नपयोधराग्रा नार्यो यथा रम्यतमा बभूवुः ॥ (१०३।२)

ऋतोः स्वभावाच्च मदोद्भवाच्च फुल्लासु शाखासु निलीनपक्षाः । (१०४।१)

चेतोऽभिरामं त्रिदशाङ्गनानां पुंस्कोकिलाश् चातिकलं विनेदुः ॥ (१०४।२)

नात्युष्णशीतानि सरःपयांसि किञ्जल्कचूर्णैः कपिलीकृतानि । (१०५।१)

चक्राह्वयुग्मैरुपनादितानि पपुः प्रहृष्टाः सुरदन्तिमुख्याः ॥ (१०५।२)

प्रियङ्गूश्चूततरवश्चूतांश्चापि प्रियङ्गवः । (१०६।१)

तर्जयन्त इवान्योन्यं मञ्जरीभिश्चकाशिरे ॥ (१०६।२)

हिमशुक्लेषु शृङ्गेषु तिलकाः कुसुमोत्कराः । (१०७।१)

शुशुभुः कार्यमुद्दिश्य वृद्धा इव समागताः ॥ (१०७।२)

फुल्लाशोकलतास्तत्र रेजिरे शालसंश्रिताः । (१०८।१)

कामिन्य इव कान्तानां कण्ठालम्बितमूर्तयः ॥ (१०८।२)

समदालिकुलोद्गीतलताकुसुमसंचयाः । (१०९।१)

परस्परं हि मालत्यो भाषन्त्य इव रेजिरे ॥ (१०९।२)

नीलानि नीलाम्बुरुहैः पयांसि गौराणि गौरैश्च सनालदण्डैः । (११०।१)

रक्तैश्च रक्तानि भृशं कृतानि मत्तद्विरेफार्धविदष्टपत्त्रैः ॥ (११०।२)

हैमानि विस्तीर्णजलेषु केषुचिन्निरन्तरं मारकतानि केषुचित् । (१११।१)

वैदूर्यनालानि सरःसु केषुचित्प्रजज्ञिरे पद्मवनानि सर्वतः ॥ (१११।२)

वाप्यस्तत्राभवन्रम्याः कमलोत्पलभूषिताः । (११२।१)

नानाविहगसंघुष्टा हेमसोपानपङ्क्तयः ॥ (११२।२)

शृङ्गाणि तस्य तु गिरेः कर्णिकारैः सुपुष्पितैः । (११३।१)

समुच्छ्रितान्यविरलैर्हैमानीव बभुर्मुने ॥ (११३।२)

ईषदुद्भिन्नकुसुमैः पाटलैश्चापि पाटलाः । (११४।१)

संबभूवुर् दिशः सर्वाः पवनाकम्पिमूर्तिभिः ॥ (११४।२)

कृष्णाञ्जनाद्रिशृङ्गाभा नीलाशोकमहीरुहाः । (११५।१)

गिरौ ववृधिरे फुल्लाः स्पर्धयेव परस्परम् ॥ (११५।२)

चीरुवाकविघुष्टानि किंशुकानां वनानि च । (११६।१)

पर्वतस्य नितम्बेषु सर्वेष्वेवाभिजज्ञिरे ॥ (११६।२)

तमालगुल्मैस्तस्यासीच्छोभा हिमवतस्तदा । (११७।१)

नीलजीमूतसंघातैर्निलीनैरिव संधिषु ॥ (११७।२)

निकामपुष्पैः सुविशालशाखैः समुच्छ्रितैश्चम्पकपादपैश्च । (११८।१)

प्रमत्तपुंस्कोकिलसम्प्रलापैर्हिमाचलो ऽतीव तदा रराज ॥ (११८।२)

श्रुत्वा शब्दम् ऋतुमदकलं सर्वतः कोकिलानां चञ्चत्पक्षाः सुमधुररुतं नीलकण्ठा विनेदुः । (११९।१)

तेषां शब्दैरुपचितबलः पुष्पचापेषुहस्तः सज्जीभूतस्त्रिदशवनिता वेद्धुमङ्गेष्वनङ्गः ॥ (११९।२)

पटुसूर्यातपश् चापि प्रायः सोष्णजलाशयः । (१२०।१)

देवीविवाहसेवार्थं ग्रीष्म आगाद्धिमाचलम् ॥ (१२०।२)

स चापि तरुभिस्तत्र बहुभिः कुसुमोत्करैः । (१२१।१)

शोभयामास शृङ्गाणि प्रालेयाद्रेः समन्ततः ॥ (१२१।२)

तस्यापि च ऋतोस्तत्र वायवः सुमनोहराः । (१२२।१)

ववुः पाटलविस्तीर्णकदम्बार्जुनगन्धिनः ॥ (१२२।२)

वाप्यः प्रफुल्लपद्मौघाः केसरारुणमूर्तयः । (१२३।१)

अभवंस्तटसंघुष्टकलहंसकदम्बकाः ॥ (१२३।२)

तथा कुरवकाश्चापि कुसुमापाण्डुमूर्तयः । (१२४।१)

सर्वेषु जज्ञुः शृङ्गेषु भ्रमरावलिसेविताः ॥ (१२४।२)

बकुलाश्च नितम्बेषु विशालेषु महीभृतः । (१२५।१)

उत्ससर्जुर्मनोज्ञानि कुसुमानि समन्ततः ॥ (१२५।२)

इति कुसुमविचित्रसर्ववृक्षा विविधविहंगमनादरम्यदेशाः । (१२६।१)

हिमगिरितनयाविवाहभूत्यै षडुपययुरृतवो मुनिप्रवीर ॥ (१२६।२)

तत एवं प्रवृत्ते तु सर्वभूतसमागमे । (१२७।१)

नानावाद्यशताकीर्णे ब्रह्मा मम पिता स्वयम् ॥ (१२७।२)

शैलपुत्रीमलंकृत्य योग्याभरणसम्पदा । (१२८।१)

पुरं प्रवेशयामास स्वयमादाय लोकधृक् ॥ (१२८।२)

ततस्तु पुनरेवेशं ब्रह्मा व्यज्ञापयद्विभुम् । (१२९।१)

हविर्जुहोमि वह्नौ तु उपाध्यायपदे स्थितः । (१२९।२)

ददासि मह्यं यद्याज्ञां कर्तव्यो ऽयं क्रियाविधिः ॥ (१२९।३)

तमाह शंकरो देवं देवदेवो जगत्पतिः । (१३०।१)

यद्यदिष्टं सुरेशान तत्कुरुष्व यथेप्सितम् । (१३०।२)

कर्तास्मि वचनं सर्वं ब्रह्मंस्तव जगद्विभो ॥ (१३०।३)

ततः प्रणम्य हृष्टात्मा ब्रह्मा लोकपितामहः । (१३१।१)

हस्तं देवस्य देव्याश्च योगबन्धे युयोज ह ॥ (१३१।२)

ज्वलनं च स्वयं कृत्वा कृताञ्जलिमुपस्थितम् । (१३२।१)

श्रुतिगीतैर्महामन्त्रैर्मूर्तिमद्भिरुपस्थितैः ॥ (१३२।२)

यथोक्तविधिना हुत्वा सर्पिस्तदमृतं च हि । (१३३।१)

त्रिश्च तं ज्वलनं देवं कारयित्वा प्रदक्षिणम् ॥ (१३३।२)

मुक्त्वा हस्तसमायोगं सहितः सर्वदेवतैः । (१३४।१)

सुतैश्च मानसैः सर्वैः प्रहृष्टेनान्तरात्मना । (१३४।२)

वृत्ते उद्वाहकाले तु प्रणनाम वृषध्वजम् ॥ (१३४।३)

योगेनैव तयोर्व्यास तदोमापरमेशयोः । (१३५।१)

उद्वाहः स परो वृत्तो यं देवा न विदुः क्वचित् ॥ (१३५।२)

इति ते सर्वमाख्यातं स्वयंवरमिदं शुभम् । (१३६।१)

उद्वाहश्चैव देवस्य शृण्वतः परमाद्भुतम् ॥ (१३६।२)