वायुरुवाच । (१।१)

एवमेषा भगवती ब्रह्मलोकानुसारिणी । (१।२)

युष्माकं धर्मसिद्ध्यर्थं वेदीमध्याद्व्यवर्तत ॥ (१।३)

सनत्कुमार उवाच । (२।१)

एवं तेषां समाप्ते ऽथ सत्त्रे वर्षसहस्रिके । (२।२)

प्रवृत्तायां सरस्वत्यामगात्तत्र पितामहः ॥ (२।३)

ब्रह्मोवाच । (३।१)

भूयो ऽन्येन ह सत्त्रेण यजध्वं देवमीश्वरम् । (३।२)

यदा वो भविता विघ्नं तदा निष्कल्मषं तपः ॥ (३।३)

विघ्नं तच्चैव संतीर्य तपस्तप्त्वा च भास्वरम् । (४।१)

योगं प्राप्य महद्युक्तास्ततो द्रक्ष्यथ शंकरम् ॥ (४।२)

तथेत्युक्त्वा गते तस्मिन्सत्त्राण्य् आजह्रिरे तदा । (५।१)

बहूनि विविधाकाराण्यभियुक्ता महाव्रताः ॥ (५।२)

निःसोमां पृथिवीं कृत्वा कृत्स्नामेतां ततो द्विजाः । (६।१)

राजानं सोममानाय्य अभिषेक्तुम् इयेषिरे ॥ (६।२)

अथ सो ऽपि कृतातिथ्यः अदृश्येन दुरात्मना । (७।१)

स्वर्भानुना हृतः सोमस्ततस्ते दुःखिताभवन् ॥ (७।२)

ते गत्वा मुनयः सर्वे कलापग्रामवासिनः । (८।१)

पुरूरवसमानीय राजानं ते ऽभ्यषेचयन् ॥ (८।२)

ऊचुश्चैनं महाभागा हृतः सोमो हि नः प्रभो । (९।१)

केनापि तद् भवान् क्षिप्रमिहानयतु माचिरम् ॥ (९।२)

स एवमुक्तो मृगयन्न तमासादयत्प्रभुः । (१०।१)

उवाच स तदा विप्रान्प्रणम्य भयपीडितः ॥ (१०।२)

परमं यत्नमास्थाय मया सोमो ऽभिमार्गितः । (११।१)

न च तं वेद्मि केनासौ क्व वा नीत इति प्रभुः ॥ (११।२)

तमेवंवादिनं क्रुद्धा ऋषयः संशितव्रताः । (१२।१)

ऊचुः सर्वे सुसंरब्धा इलापुत्रं महामतिम् ॥ (१२।२)

भवान्राजा कुतस्त्राता कृतो ऽस्माभिर्भयार्दितैः । (१३।१)

न च नस्तद्भयं शक्तो विनाशयितुमाश्वपि ॥ (१३।२)

विषयेष्वतिसक्तात्मा योगात्तं नानुपश्यसि । (१४।१)

तस्माद्विरोधमास्थाय द्विजेभ्यो वधमाप्स्यसि ॥ (१४।२)

वयमेव हि राजानमानयिष्याम दुर्विदम् । (१५।१)

तपसा स्वेन राजेन्द्र पश्य नो बलमुत्तमम् ॥ (१५।२)

ततस्ते ऋषयः सर्वे तपसा दग्धकिल्बिषाः । (१६।१)

अस्तुवन् वाग्भिर् इष्टाभिर्गायत्रीं वेदभाविनीम् ॥ (१६।२)

स्तुवतां तु ततस्तेषां गायत्री वेदभाविनी । (१७।१)

रूपिणी दर्शनं प्रादादुवाचेदं च तान्द्विजान् ॥ (१७।२)

तुष्टास्मि वत्साः किं वो ऽद्य करोमि वरदास्मि वः । (१८।१)

ब्रूत तत्कृतमेवेह भविष्यति न संशयः ॥ (१८।२)

ऋषय ऊचुः । (१९।१)

सोमो नो ऽपहृतो देवि केनापि सुदुरात्मना । (१९।२)

तमानय नमस्ते ऽस्तु एष नो वर उत्तमः ॥ (१९।३)

सनत्कुमार उवाच । (२०।१)

सा तथोक्ता विनिश्चित्य दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा । (२०।२)

श्येनीभूता जगामाशु स्वर्भानुमसुरं प्रति ॥ (२०।३)

व्यग्राणामसुराणां सा गृहीत्वा सोममागता । (२१।१)

आगम्य तानृषीन्प्राह अयं सोमो ऽभिषूयताम् ॥ (२१।२)

ते तमासाद्य ऋषयः प्राप्य यज्ञफलं महत् । (२२।१)

अमन्यन्त तपो ऽस्माकं निष्कल्मषमिति द्विजाः ॥ (२२।२)

ततस्तत्र स्वयं ब्रह्मा सह देवोरगादिभिः । (२३।१)

आगत्य तानृषीन्प्राह तपः कुरुत माचिरम् ॥ (२३।२)

ते सह ब्रह्मणा गत्वा मैनाकं पर्वतोत्तमम् । (२४।१)

सर्वैर्देवगणैः सार्धं तपश्चेरुः समाहिताः ॥ (२४।२)

तेषां कालेन महता तपसा भावितात्मनाम् । (२५।१)

योगप्रवृत्तिरभवत्सूक्ष्मयुक्तास्ततस्तु ते ॥ (२५।२)

ते युक्ता ब्रह्मणा सार्धमृषयः सह देवतैः । (२६।१)

महेश्वरे मनः स्थाप्य निश्चलोपलवत्स्थिताः ॥ (२६।२)

अथ तेषां महादेवः पिनाकी नीललोहितः । (२७।१)

अभ्यगच्छत तं देशं विमानेनार्कतेजसा ॥ (२७।२)

तद्भावभाविताञ् ज्ञात्वा सद्भावेन परेण ह । (२८।१)

उवाच मेघनिर्ह्रादः शतदुन्दुभिनिस्वनः ॥ (२८।२)

भो भो सब्रह्मका देवाः सविष्ण्वृषिचारणाः । (२९।१)

दिव्यं चक्षुः प्रयच्छामि पश्यध्वं मां यथेप्सितम् ॥ (२९।२)

सनत्कुमार उवाच । (३०।१)

अपश्यन्त ततः सर्वे सूर्यायुतसमप्रभम् । (३०।२)

विमानं मेरुसंकाशं नानारत्नविभूषितम् ॥ (३०।३)

तस्य मध्ये ऽग्निकूटं च सुमहद्दीप्तिम् आस्थितम् । (३१।१)

ज्वालामालापरिक्षिप्तम् अर्चिभिरुपशोभितम् ॥ (३१।२)

दंष्ट्राकरालवदनं प्रदीप्तानललोचनम् । (३२।१)

त्रेताग्निपिङ्गलजटं भुजगाबद्धमेखलम् ॥ (३२।२)

मृष्टकुण्डलिनं चैव शूलासक्तमहाकरम् । (३३।१)

पिनाकिनं दण्डहस्तं मुद्गराशनिपाणिनम् ॥ (३३।२)

असिपट्टिसहस्तं च चक्रिणं चोर्ध्वमेहनम् । (३४।१)

अक्षसूत्रकरं चैव दुष्प्रेक्ष्यमकृतात्मभिः । (३४।२)

चन्द्रादित्यग्रहैश्चैव कृतस्रगुपभूषणम् ॥ (३४।३)

तमपश्यन्त ते सर्वे देवा दिव्येन चक्षुषा । (३५।१)

यं दृष्ट्वा न भवेन्मृत्युर्मर्त्यस्यापि कदाचन ॥ (३५।२)

तपसा विनियोगयोगिनः प्रणमन्तो भवमिन्दुनिर्मलम् । (३६।१)

वियतीश्वरदत्तचक्षुषः सह देवैर्मुनयो मुदान्विताः ॥ (३६।२)

प्रसमीक्ष्य महासुरेशकालं मनसा चापि विचार्य दुर्विसह्यम् । (३७।१)

प्रणमन्ति गतात्मभावचिन्ताः सह देवैर्जगदुद्भवं स्तुवन्तः ॥ (३७।२)