सनत्कुमार उवाच । (१।१)

शृणुष्वेमां कथां दिव्यां सर्वपापप्रणाशनीम् । (१।२)

कथ्यमानां मया चित्रां बह्वर्थां श्रुतिसंमिताम् । (१।३)

यां श्रुत्वा पापकर्मापि गच्छेच् च परमां गतिम् ॥ (१।४)

न नास्तिकाश्रद्दधाने शठे चापि कथंचन । (२।१)

इमां कथामनुब्रूयात्तथा चासूयके नरे ॥ (२।२)

इदं पुत्राय शिष्याय धार्मिकायानसूयवे । (३।१)

कथनीयं महाब्रह्मन्देवभक्ताय वा भवेत् । (३।२)

कुमारभक्ताय तथा श्रद्दधानाय चैव हि ॥ (३।३)

पुरा ब्रह्मा प्रजाध्यक्षः अण्डे ऽस्मिन्सम्प्रसूयते । (४।१)

सो ऽज्ञानात्पितरं ब्रह्मा न वेद तमसावृतः ॥ (४।२)

अहमेक इति ज्ञात्वा सर्वा । (५।१)

न चापश्यत तत्रान्यं तपोयोगबलान्वितः ॥ (५।२)

पुत्र पुत्रेति चाप्युक्तो ब्रह्मा शर्वेण धीमता । (६।१)

प्रणतः प्राञ्जलिर्भूत्वा तमेव शरणं गतः ॥ (६।२)

स दत्त्वा ब्रह्मणे शम्भुः स्रष्टृत्वं ज्ञानसंहितम् । (७।१)

विभुत्वं चैव लोकानामन्तर्धे परमेश्वरः ॥ (७।२)

तदेषोपनिषत्प्रोक्ता मया व्यास सनातना । (८।१)

यां श्रुत्वा योगिनो ध्यानात्प्रपद्यन्ते महेश्वरम् ॥ (८।२)

ब्रह्मं च यो विदधे पुत्रमग्रे ज्ञानं च यः प्रहिणोति स्म तस्मै । (९।१)

तमात्मस्थं ये ऽनुपश्यन्ति धीरास्तेषां शान्तिः शाश्वती नेतरेषाम् ॥ (९।२)

स व्यास पितरं दृष्ट्वा स्वदीप्त्या परया युतम् । (१०।१)

पुत्रकामः प्रजाहेतोस्तपस्तीव्रं चकार ह ॥ (१०।२)

महता योगतपसा युक्तस्य सुमहात्मनः । (११।१)

अचिरेणैव कालेन पिता सम्प्रतुतोष ह ॥ (११।२)

दर्शनं चागमत्तस्य वरदो ऽस्मीत्युवाच ह । (१२।१)

स तुष्टाव नतो भूत्वा कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम् ॥ (१२।२)

नमः परमदेवाय देवानामपि वेधसे । (१३।१)

स्रष्ट्रे वै लोकतन्त्राय ब्रह्मणः पतये नमः ॥ (१३।२)

एकस्मै शक्तियुक्ताय अशक्तिरहिताय च । (१४।१)

अनन्तायाप्रमेयाय इन्द्रियाविषयाय च ॥ (१४।२)

व्यापिने व्याप्तपूर्वाय अधिष्ठात्रे प्रचोदिने । (१५।१)

कृतप्रचेतनायैव तत्त्वविन्यासकारिणे ॥ (१५।२)

प्रधानचोदकायैव गुणिनां शान्तिदाय च । (१६।१)

दृष्टिदाय च सर्वेषां स्वयं वै दर्शनाय च ॥ (१६।२)

विषयग्राहिणे चैव नियमस्य च कारिणे । (१७।१)

मनसः करणानां च तत्रैव नियमस्य च ॥ (१७।२)

भूतानां गुणकर्त्रे च शक्तिदाय तथैव च । (१८।१)

कर्त्रे ह्य् अण्डस्य मह्यं च अचिन्त्यायाग्रजाय च । (१८।२)

अप्रमेय पितर् नित्यं प्रीतो नो दिश शक्वरीम् ॥ (१८।३)

तस्यैवं स्तुवतो व्यास देवदेवो महेश्वरः । (१९।१)

तुष्टो ऽब्रवीत्स्वयं पुत्रं ब्रह्माणं प्रणतं तथा ॥ (१९।२)

यस्मात्ते विदितं वत्स सूक्ष्ममेतन्महाद्युते । (२०।१)

तस्माद्ब्रह्मेति लोकेषु नाम्ना ख्यातिं गमिष्यसि ॥ (२०।२)

यस्माच् चाहं पितेत्युक्तस्त्वया बुद्धिमतां वर । (२१।१)

तस्मात्पितामहत्वं ते लोके ख्यातिं गमिष्यति ॥ (२१।२)

प्रजार्थं यच् च ते तप्तं तप उग्रं सुदुश्चरम् । (२२।१)

तस्मात्प्रजापतित्वं ते ददानि प्रयतात्मने ॥ (२२।२)

एवमुक्त्वा स देवेशो मूर्तिमत्यो ऽसृजत्स्त्रियः । (२३।१)

यास्ताः प्रकृतयस्त्वष्टौ विशेषाश्चेन्द्रियैः सह । (२३।२)

भावाश्च सर्वे ते देवमुपतस्थुः स्वरूपिणः ॥ (२३।३)

तानुवाच ततो देवः पतिर्युक्तः स्वतेजसा । (२४।१)

एतमद्याभिषेकेण संपादयत माचिरम् ॥ (२४।२)

ताभिः स्वं स्वं समादाय भावं दिव्यमतर्कितम् । (२५।१)

अभिषिक्तो बभूवेति प्रजापतिरतिद्युतिः ॥ (२५।२)

तत्रैवं योगिनः सूक्ष्मं दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा । (२६।१)

पुराणं योगतत्त्वज्ञा गायन्ति त्रिगुणान्वितम् ॥ (२६।२)

रुद्रः स्रष्टा हि सर्वेषां भूतानां तव च प्रभो । (२७।१)

अस्माभिश्च भवान्सार्धं जगतः संप्रवर्तकः ॥ (२७।२)

स देवस्तोषितः सम्यक् परमैश्वर्ययोगधृक् । (२८।१)

ब्रह्माणमग्रजं पुत्रं प्राजापत्ये ऽभ्यषेचयत् ॥ (२८।२)

यः कृत्वा बहुविधमार्गयोगयुक्तं तत्त्वाख्यं जगद् इदम् आदराद् युयोज । (२९।१)

देवानां परममनन्तयोगयुक्तं मायाभिस् त्रिभुवनम् अन्धम् अप्रसादम् ॥ (२९।२)

सर्वेषां मनसि सदावतिष्ठमानो जानानः शुभमशुभं च भूतनाथः । (३०।१)

तं देवं प्रमथपतिं प्रणम्य भक्त्या नित्यं वै शरणमुपैमि सूक्ष्मसूक्ष्मम् ॥ (३०।२)