स्कन्दपुराणSkandapurāṇa

SkPur, 2

2 of 24 · 60 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सनत्कुमार उवाच । (१।१)

sanatkumāra uvāca

1.2१.२

प्रपद्ये देवमीशानं सर्वज्ञमपराजितम् । (१।२)

prapadye devamīśānaṃ sarvajñamaparājitam |

1.3१.३

महादेवं महात्मानं विश्वस्य जगतः पतिम् ॥ (१।३)

mahādevaṃ mahātmānaṃ viśvasya jagataḥ patim ||

2.1२.१

शक्तिरप्रतिघा यस्य ऐश्वर्यं चैव सर्वशः । (२।१)

śaktirapratighā yasya aiśvaryaṃ caiva sarvaśaḥ |

2.2२.२

स्वामित्वं च विभुत्वं च स्वकृतानि प्रचक्षते ॥ (२।२)

svāmitvaṃ ca vibhutvaṃ ca svakṛtāni pracakṣate ||

3.1३.१

तस्मै देवाय सोमाय प्रणम्य प्रयतः शुचिः । (३।१)

tasmai devāya somāya praṇamya prayataḥ śuciḥ |

3.2३.२

पुराणाख्यानजिज्ञासोर्वक्ष्ये स्कन्दोद्भवं शुभम् ॥ (३।२)

purāṇākhyānajijñāsorvakṣye skandodbhavaṃ śubham ||

4.1४.१

देहावतारो देवस्य रुद्रस्य परमात्मनः । (४।१)

dehāvatāro devasya rudrasya paramātmanaḥ |

4.2४.२

प्राजापत्याभिषेकश्च हरणं शिरसस्तथा ॥ (४।२)

prājāpatyābhiṣekaśca haraṇaṃ śirasastathā ||

5.1५.१

दर्शनं षट्कुलीयानां चक्रस्य च विसर्जनम् । (५।१)

darśanaṃ ṣaṭkulīyānāṃ cakrasya ca visarjanam |

5.2५.२

नैमिषस्योद्भवश्चैव सत्त्रस्य च समापनम् ॥ (५।२)

naimiṣasyodbhavaścaiva sattrasya ca samāpanam ||

6.1६.१

ब्रह्मणश्चागमस्तत्र तपसश्चरणं तथा । (६।१)

brahmaṇaścāgamastatra tapasaścaraṇaṃ tathā |

6.2६.२

शर्वस्य दर्शनं चैव देव्याश्चैव समुद्भवः ॥ (६।२)

śarvasya darśanaṃ caiva devyāścaiva samudbhavaḥ ||

7.1७.१

सत्या विवादश्च तथा दक्षशापस्तथैव च । (७।१)

satyā vivādaśca tathā dakṣaśāpastathaiva ca |

7.2७.२

मेनायां च यथोत्पत्तिर्यथा देव्याः स्वयंवरम् ॥ (७।२)

menāyāṃ ca yathotpattiryathā devyāḥ svayaṃvaram ||

8.1८.१

देवानां वरदानं च वसिष्ठस्य च धीमतः । (८।१)

devānāṃ varadānaṃ ca vasiṣṭhasya ca dhīmataḥ |

8.2८.२

पराशरस्य चोत्पत्तिर्व्यासस्य च महात्मनः ॥ (८।२)

parāśarasya cotpattirvyāsasya ca mahātmanaḥ ||

9.1९.१

वसिष्ठकौशिकाभ्यां च वैरोद्भवसमापनम् । (९।१)

vasiṣṭhakauśikābhyāṃ ca vairodbhavasamāpanam |

9.2९.२

वाराणस्याश्च शून्यत्वं क्षेत्रमाहात्म्यवर्णनम् ॥ (९।२)

vārāṇasyāśca śūnyatvaṃ kṣetramāhātmyavarṇanam ||

10.1१०.१

रुद्रस्य चात्र सांनिध्यं नन्दिनश्चाप्यनुग्रहः । (१०।१)

rudrasya cātra sāṃnidhyaṃ nandinaścāpyanugrahaḥ |

10.2१०.२

गणानां दर्शनं चैव कथनं चाप्यशेषतः ॥ (१०।२)

gaṇānāṃ darśanaṃ caiva kathanaṃ cāpyaśeṣataḥ ||

11.1११.१

कालीव्याहरणं चैव तपश्चरणमेव च । (११।१)

kālīvyāharaṇaṃ caiva tapaścaraṇameva ca |

11.2११.२

सोमनन्दिसमाख्यानं वरदानं तथैव च ॥ (११।२)

somanandisamākhyānaṃ varadānaṃ tathaiva ca ||

12.1१२.१

गौरीत्वं पुत्रलम्भश्च देव्या उत्पत्तिरेव च । (१२।१)

gaurītvaṃ putralambhaśca devyā utpattireva ca |

12.2१२.२

कौशिक्या भूतमातृत्वं सिंहाश्च रथिनस्तथा ॥ (१२।२)

kauśikyā bhūtamātṛtvaṃ siṃhāśca rathinastathā ||

13.1१३.१

गौर्याश्च निलयो विन्ध्ये विन्ध्यसूर्यसमागमः । (१३।१)

gauryāśca nilayo vindhye vindhyasūryasamāgamaḥ |

13.2१३.२

अगस्त्यस्य च माहात्म्यं वधः सुन्दनिसुन्दयोः ॥ (१३।२)

agastyasya ca māhātmyaṃ vadhaḥ sundanisundayoḥ ||

14.1१४.१

निसुम्भसुम्भनिर्याणं महिषस्य वधस्तथा । (१४।१)

nisumbhasumbhaniryāṇaṃ mahiṣasya vadhastathā |

14.2१४.२

अभिषेकश्च कौशिक्या वरदानमथापि च ॥ (१४।२)

abhiṣekaśca kauśikyā varadānamathāpi ca ||

15.1१५.१

अन्धकस्य तथोत्पत्तिः पृथिव्याश्चैव बन्धनम् । (१५।१)

andhakasya tathotpattiḥ pṛthivyāścaiva bandhanam |

15.2१५.२

हिरण्याक्षवधश्चैव हिरण्यकशिपोस्तथा ॥ (१५।२)

hiraṇyākṣavadhaścaiva hiraṇyakaśipostathā ||

16.1१६.१

बलिसंयमनं चैव देव्याः समय एव च । (१६।१)

balisaṃyamanaṃ caiva devyāḥ samaya eva ca |

16.2१६.२

देवानां गमनं चैव अग्नेर्दूतत्वमेव च ॥ (१६।२)

devānāṃ gamanaṃ caiva agnerdūtatvameva ca ||

17.1१७.१

देवानां वरदानं च शुक्रस्य च विसर्जनम् । (१७।१)

devānāṃ varadānaṃ ca śukrasya ca visarjanam |

17.2१७.२

सुतस्य च तथोत्पत्तिर्देव्याश्चान्धकदर्शनम् ॥ (१७।२)

sutasya ca tathotpattirdevyāścāndhakadarśanam ||

18.1१८.१

शैलादिदैत्यसम्मर्दो देव्याश्च शतरूपता । (१८।१)

śailādidaityasammardo devyāśca śatarūpatā |

18.2१८.२

आर्यावरप्रदानं च शैलादिस्तव एव च ॥ (१८।२)

āryāvarapradānaṃ ca śailādistava eva ca ||

19.1१९.१

देवस्यागमनं चैव वृत्तस्य कथनं तथा । (१९।१)

devasyāgamanaṃ caiva vṛttasya kathanaṃ tathā |

19.2१९.२

पतिव्रतायाश्चाख्यानं गुरुशुश्रूषणस्य च ॥ (१९।२)

pativratāyāścākhyānaṃ guruśuśrūṣaṇasya ca ||

20.1२०.१

आख्यानं पञ्चचूडायास् तेजसश् चाप्यधृष्यता । (२०।१)

ākhyānaṃ pañcacūḍāyās tejasaś cāpyadhṛṣyatā |

20.2२०.२

दूतस्यागमनं चैव संवादो ऽथ विसर्जनम् ॥ (२०।२)

dūtasyāgamanaṃ caiva saṃvādo 'tha visarjanam ||

21.1२१.१

अन्धकासुरसंवादो मन्दरागमनं तथा । (२१।१)

andhakāsurasaṃvādo mandarāgamanaṃ tathā |

21.2२१.२

गणानामागमश्चैव संख्यानश्रवणं तथा ॥ (२१।२)

gaṇānāmāgamaścaiva saṃkhyānaśravaṇaṃ tathā ||

22.1२२.१

निग्रहश्चान्धकस्याथ युद्धेन महता तथा । (२२।१)

nigrahaścāndhakasyātha yuddhena mahatā tathā |

22.2२२.२

शरीरार्धप्रदानं च अशोकसुतसंग्रहः ॥ (२२।२)

śarīrārdhapradānaṃ ca aśokasutasaṃgrahaḥ ||

23.1२३.१

भस्मसोमोद्भवश्चैव श्मशानवसतिस्तथा । (२३।१)

bhasmasomodbhavaścaiva śmaśānavasatistathā |

23.2२३.२

रुद्रस्य नीलकण्ठत्वं तथायतनवर्णनम् ॥ (२३।२)

rudrasya nīlakaṇṭhatvaṃ tathāyatanavarṇanam ||

24.1२४.१

उत्पत्तिर्यक्षराजस्य कुबेरस्य च धीमतः । (२४।१)

utpattiryakṣarājasya kuberasya ca dhīmataḥ |

24.2२४.२

निग्रहो भुजगेन्द्राणां शिखरस्य च पातनम् ॥ (२४।२)

nigraho bhujagendrāṇāṃ śikharasya ca pātanam ||

25.1२५.१

त्रैलोक्यस्य सशक्रस्य वशीकरणमेव च । (२५।१)

trailokyasya saśakrasya vaśīkaraṇameva ca |

25.2२५.२

देवसेनाप्रदानं च सेनापत्याभिषेचनम् ॥ (२५।२)

devasenāpradānaṃ ca senāpatyābhiṣecanam ||

26.1२६.१

नारदस्यागमश्चैव तारकप्रेषितस्य ह । (२६।१)

nāradasyāgamaścaiva tārakapreṣitasya ha |

26.2२६.२

वधश्च तारकस्योग्रो यात्रा भद्रवटस्य च ॥ (२६।२)

vadhaśca tārakasyogro yātrā bhadravaṭasya ca ||

27.1२७.१

महिषस्य वधश्चैव क्रौञ्चस्य च निबर्हणम् । (२७।१)

mahiṣasya vadhaścaiva krauñcasya ca nibarhaṇam |

27.2२७.२

शक्तेरुद्धरणं चैव तारकस्य वधः शुभः ॥ (२७।२)

śakteruddharaṇaṃ caiva tārakasya vadhaḥ śubhaḥ ||

28.1२८.१

देवासुरभयोत्पत्तिस्त्रैपुरं युद्धमेव च । (२८।१)

devāsurabhayotpattistraipuraṃ yuddhameva ca |

28.2२८.२

प्रह्लादविग्रहश्चैव कृतघ्नाख्यानमेव च । (२८।२)

prahlādavigrahaścaiva kṛtaghnākhyānameva ca |

28.3२८.३

महाभाग्यं ब्राह्मणानां विस्तरेण प्रकीर्त्यते ॥ (२८।३)

mahābhāgyaṃ brāhmaṇānāṃ vistareṇa prakīrtyate ||

29.1२९.१

एतज् ज्ञात्वा यथावद्धि कुमारानुचरो भवेत् । (२९।१)

etaj jñātvā yathāvaddhi kumārānucaro bhavet |

29.2२९.२

बलवान्मतिसम्पन्नः पुत्रं चाप्नोति संमतम् ॥ (२९।२)

balavānmatisampannaḥ putraṃ cāpnoti saṃmatam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

SkPur, 2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit