गौतमधर्मसूत्रGautamadharmasūtra

GautDhS, 1, 3

3 of 28 · 35 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तस्याश्रमविकल्पम् एके ब्रुवते ॥ (१।१)

tasyāśramavikalpam eke bruvate ||

2.1२.१

ब्रह्मचारी गृहस्थो भिक्षुर् वैखानसः ॥ (२।१)

brahmacārī gṛhastho bhikṣur vaikhānasaḥ ||

3.1३.१

तेषां गृहस्थो योनिर् अप्रजनत्वाद् इतरेषाम् ॥ (३।१)

teṣāṃ gṛhastho yonir aprajanatvād itareṣām ||

4.1४.१

तत्रोक्तं ब्रह्मचारिणः ॥ (४।१)

tatroktaṃ brahmacāriṇaḥ ||

5.1५.१

आचार्याधीनत्वम् आन्तम् ॥ (५।१)

ācāryādhīnatvam āntam ||

6.1६.१

गुरोः कर्मशेषेण जपेत् ॥ (६।१)

guroḥ karmaśeṣeṇa japet ||

7.1७.१

गुर्वभावे तदपत्यवृत्तिस् तदभावे वृद्धे सब्रह्मचारिण्यग्नौ वा ॥ (७।१)

gurvabhāve tadapatyavṛttis tadabhāve vṛddhe sabrahmacāriṇyagnau vā ||

8.1८.१

एवंवृत्तो ब्रह्मलोकम् आप्नोति जितेन्द्रियः ॥ (८।१)

evaṃvṛtto brahmalokam āpnoti jitendriyaḥ ||

9.1९.१

उत्तरेषां चैतदविरोधि ॥ (९।१)

uttareṣāṃ caitadavirodhi ||

10.1१०.१

अनिचयो भिक्षुः ॥ (१०।१)

anicayo bhikṣuḥ ||

11.1११.१

ऊर्ध्वरेताः ॥ (११।१)

ūrdhvaretāḥ ||

12.1१२.१

ध्रुवशीलो वर्षासु ॥ (१२।१)

dhruvaśīlo varṣāsu ||

13.1१३.१

भिक्षार्थी ग्रामम् इयात् ॥ (१३।१)

bhikṣārthī grāmam iyāt ||

14.1१४.१

जघन्यम् अनिवृत्तं चरेत् ॥ (१४।१)

jaghanyam anivṛttaṃ caret ||

15.1१५.१

निवृत्ताशीः ॥ (१५।१)

nivṛttāśīḥ ||

16.1१६.१

वाक्चक्षुःकर्मसंयतः ॥ (१६।१)

vākcakṣuḥkarmasaṃyataḥ ||

17.1१७.१

कौपीनाच्छादनार्थे वासो बिभृयात् ॥ (१७।१)

kaupīnācchādanārthe vāso bibhṛyāt ||

18.1१८.१

प्रहीणम् एके निर्णिज्य ॥ (१८।१)

prahīṇam eke nirṇijya ||

19.1१९.१

नाविप्रयुक्तम् ओषधिवनस्पतीनाम् अङ्गम् उपाददीत ॥ (१९।१)

nāviprayuktam oṣadhivanaspatīnām aṅgam upādadīta ||

20.1२०.१

न द्वितीयाम् अपर्तु रात्रिं ग्रामे वसेत् ॥ (२०।१)

na dvitīyām apartu rātriṃ grāme vaset ||

21.1२१.१

मुण्डः शिखी वा ॥ (२१।१)

muṇḍaḥ śikhī vā ||

22.1२२.१

वर्जयेद् बीजवधम् ॥ (२२।१)

varjayed bījavadham ||

23.1२३.१

समो भूतेषु हिंसानुग्रहयोः ॥ (२३।१)

samo bhūteṣu hiṃsānugrahayoḥ ||

24.1२४.१

अनारम्भी ॥ (२४।१)

anārambhī ||

25.1२५.१

वैखानसो वने मूलफलाशी तपःशीलः ॥ (२५।१)

vaikhānaso vane mūlaphalāśī tapaḥśīlaḥ ||

26.1२६.१

श्रावणकेनाग्निम् आधाय ॥ (२६।१)

śrāvaṇakenāgnim ādhāya ||

27.1२७.१

अग्राम्यभोजी ॥ (२७।१)

agrāmyabhojī ||

28.1२८.१

देवपितृमनुष्यभूतर्षिपूजकः ॥ (२८।१)

devapitṛmanuṣyabhūtarṣipūjakaḥ ||

29.1२९.१

सर्वातिथिः प्रतिषिद्धवर्जम् ॥ (२९।१)

sarvātithiḥ pratiṣiddhavarjam ||

30.1३०.१

वैष्कम् अप्युपयुञ्जीत ॥ (३०।१)

vaiṣkam apyupayuñjīta ||

31.1३१.१

न फालकृष्टम् अधितिष्ठेत् ॥ (३१।१)

na phālakṛṣṭam adhitiṣṭhet ||

32.1३२.१

ग्रामं च न प्रविशेत् ॥ (३२।१)

grāmaṃ ca na praviśet ||

33.1३३.१

जटिलश् चीराजिनवासाः ॥ (३३।१)

jaṭilaś cīrājinavāsāḥ ||

34.1३४.१

नातिसंवत्सरं भुञ्जीत ॥ (३४।१)

nātisaṃvatsaraṃ bhuñjīta ||

35.1३५.१

एकाश्रम्यं त्वाचार्याः प्रत्यक्षविधानाद् गार्हस्थस्य गार्हस्थस्य ॥ (३५।१)

ekāśramyaṃ tvācāryāḥ pratyakṣavidhānād gārhasthasya gārhasthasya ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

GautDhS, 1, 3

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit