गौतमधर्मसूत्रGautamadharmasūtra

GautDhS, 2, 8

17 of 28 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

प्रशस्तानां स्वकर्मसु द्विजातीनां ब्राह्मणो भुञ्जीत ॥ (१।१)

praśastānāṃ svakarmasu dvijātīnāṃ brāhmaṇo bhuñjīta ||

2.1२.१

प्रतिगृह्णीयाच् च ॥ (२।१)

pratigṛhṇīyāc ca ||

3.1३.१

एधोदकयवसमूलफलमध्वभयाभ्युद्यतशय्यासनावसथयानपयोदधिधानाशफरीप्रियङ्गुस्रञ्मार्गशाकान्य् अप्रणोद्यानि सर्वेषाम् ॥ (३।१)

edhodakayavasamūlaphalamadhvabhayābhyudyataśayyāsanāvasathayānapayodadhidhānāśapharīpriyaṅgusrañmārgaśākāny apraṇodyāni sarveṣām ||

4.1४.१

पितृदेवगुरुभृत्यभरणे ऽप्यन्यत् ॥ (४।१)

pitṛdevagurubhṛtyabharaṇe 'pyanyat ||

5.1५.१

वृत्तिश् चेन्नान्तरेण शूद्रात् ॥ (५।१)

vṛttiś cennāntareṇa śūdrāt ||

6.1६.१

पशुपालक्षेत्रकर्षककुलसंगतकारयितृपरिचारका भोज्यान्नाः ॥ (६।१)

paśupālakṣetrakarṣakakulasaṃgatakārayitṛparicārakā bhojyānnāḥ ||

7.1७.१

वणिक् चाशिल्पी ॥ (७।१)

vaṇik cāśilpī ||

8.1८.१

नित्यम् अभोज्यम् ॥ (८।१)

nityam abhojyam ||

9.1९.१

केशकीटावपन्नम् ॥ (९।१)

keśakīṭāvapannam ||

10.1१०.१

रजस्वलाकृष्णशकुनिपदोपहतम् ॥ (१०।१)

rajasvalākṛṣṇaśakunipadopahatam ||

11.1११.१

भ्रूणघ्नावेक्षितम् ॥ (११।१)

bhrūṇaghnāvekṣitam ||

12.1१२.१

भावदुष्टम् ॥ (१२।१)

bhāvaduṣṭam ||

13.1१३.१

गवोपघ्रातम् ॥ (१३।१)

gavopaghrātam ||

14.1१४.१

शुक्तं केवलम् अदधि ॥ (१४।१)

śuktaṃ kevalam adadhi ||

15.1१५.१

पुनः सिद्धम् ॥ (१५।१)

punaḥ siddham ||

16.1१६.१

पर्युषितम् अशाकभक्षस्नेहमांसमधूनि ॥ (१६।१)

paryuṣitam aśākabhakṣasnehamāṃsamadhūni ||

18.1१८.१

अपङ्क्त्यानां प्राग्दुर्वालात् ॥ (१८।१)

apaṅktyānāṃ prāgdurvālāt ||

19.1१९.१

वृथान्नाचमनोत्थानव्यपेतानि ॥ (१९।१)

vṛthānnācamanotthānavyapetāni ||

20.1२०.१

समासमाभ्यां विषमसमे पूजातः ॥ (२०।१)

samāsamābhyāṃ viṣamasame pūjātaḥ ||

21.1२१.१

अनर्चितं च ॥ (२१।१)

anarcitaṃ ca ||

22.1२२.१

गोश् च क्षीरम् अनिर्दशायाः सूतके ॥ (२२।१)

goś ca kṣīram anirdaśāyāḥ sūtake ||

23.1२३.१

अजामहिष्योश् च ॥ (२३।१)

ajāmahiṣyoś ca ||

24.1२४.१

नित्यम् आविकम् अपेयम् औष्ट्रम् ऐकशफं च ॥ (२४।१)

nityam āvikam apeyam auṣṭram aikaśaphaṃ ca ||

25.1२५.१

स्यन्दिनीयमसूसंधिनीनां च ॥ (२५।१)

syandinīyamasūsaṃdhinīnāṃ ca ||

26.1२६.१

विवत्सायाश् च ॥ (२६।१)

vivatsāyāś ca ||

27.1२७.१

पञ्चनखाश् चाशल्यकशशश्वाविद्गोधाखड्गकच्छपाः ॥ (२७।१)

pañcanakhāś cāśalyakaśaśaśvāvidgodhākhaḍgakacchapāḥ ||

28.1२८.१

उभयतोदत्केश्यलोमैकशफकलविङ्कप्लवचक्रवाकहंसाः ॥ (२८।१)

ubhayatodatkeśyalomaikaśaphakalaviṅkaplavacakravākahaṃsāḥ ||

29.1२९.१

काककङ्कगृध्रश्येना जलजा रक्तपादतुण्डा ग्राम्यकुक्कुटसूकराः ॥ (२९।१)

kākakaṅkagṛdhraśyenā jalajā raktapādatuṇḍā grāmyakukkuṭasūkarāḥ ||

30.1३०.१

धेन्वनडुहौ च ॥ (३०।१)

dhenvanaḍuhau ca ||

31.1३१.१

अपन्नदन्नवसन्नवृथामांसानि ॥ (३१।१)

apannadannavasannavṛthāmāṃsāni ||

32.1३२.१

किसलयक्याकुलशुननिर्यासाः ॥ (३२।१)

kisalayakyākulaśunaniryāsāḥ ||

33.1३३.१

लोहिता व्रश्चनाः ॥ (३३।१)

lohitā vraścanāḥ ||

34.1३४.१

निचुदारुबकबलाकाशुकमद्गुटिट्टिभमान्धालनक्तचरा अभक्ष्याः ॥ (३४।१)

nicudārubakabalākāśukamadguṭiṭṭibhamāndhālanaktacarā abhakṣyāḥ ||

35.1३५.१

भक्ष्याः प्रतुदविष्किरजालपादाः ॥ (३५।१)

bhakṣyāḥ pratudaviṣkirajālapādāḥ ||

36.1३६.१

मत्स्याश् चाविकृताः ॥ (३६।१)

matsyāś cāvikṛtāḥ ||

37.1३७.१

वध्याश् च धर्मार्थे ॥ (३७।१)

vadhyāś ca dharmārthe ||

38.1३८.१

व्यालहतादृष्टदोषवाक्प्रशस्तान् अभ्युक्ष्योपयुञ्जीतोपयुञ्जीत ॥ (३८।१)

vyālahatādṛṣṭadoṣavākpraśastān abhyukṣyopayuñjītopayuñjīta ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

GautDhS, 2, 8

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit