गौतमधर्मसूत्रGautamadharmasūtra

GautDhS, 3, 5

23 of 28 · 34 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सुरापस्य ब्राह्मणस्योष्णाम् आसिञ्चेयुः सुराम् आस्ये मृतः शुध्येत् ॥ (१।१)

surāpasya brāhmaṇasyoṣṇām āsiñceyuḥ surām āsye mṛtaḥ śudhyet ||

2.1२.१

अमत्या पाने पयो घृतम् उदकं वायुं प्रति त्र्यहं तप्तानि स कृच्छ्रस् ततो ऽस्य संस्कारः ॥ (२।१)

amatyā pāne payo ghṛtam udakaṃ vāyuṃ prati tryahaṃ taptāni sa kṛcchras tato 'sya saṃskāraḥ ||

3.1३.१

मूत्रपुरीषरेतसां च प्राशने ॥ (३।१)

mūtrapurīṣaretasāṃ ca prāśane ||

4.1४.१

श्वापदोष्ट्रखराणां चाङ्गस्य ॥ (४।१)

śvāpadoṣṭrakharāṇāṃ cāṅgasya ||

5.1५.१

ग्राम्यकुक्कुटसूकरयोश् च ॥ (५।१)

grāmyakukkuṭasūkarayoś ca ||

6.1६.१

गन्धाघ्राणे सुरापस्य प्राणायामा घृतप्राशनं च ॥ (६।१)

gandhāghrāṇe surāpasya prāṇāyāmā ghṛtaprāśanaṃ ca ||

7.1७.१

पूर्वैश् च दष्टस्य ॥ (७।१)

pūrvaiś ca daṣṭasya ||

8.1८.१

तप्ते लोहशयने गुरुतल्पगः शयीत ॥ (८।१)

tapte lohaśayane gurutalpagaḥ śayīta ||

9.1९.१

सूर्मीं वा श्लिष्येज्ज्वलन्तीम् ॥ (९।१)

sūrmīṃ vā śliṣyejjvalantīm ||

10.1१०.१

लिङ्गं वा सवृषणम् उत्कृत्य अञ्जलाव् आधाय दक्षिणाप्रतीचीं व्रजेद् अजिह्मम् आ शरीरनिपातात् ॥ (१०।१)

liṅgaṃ vā savṛṣaṇam utkṛtya añjalāv ādhāya dakṣiṇāpratīcīṃ vrajed ajihmam ā śarīranipātāt ||

11.1११.१

मृतः शुध्येत् ॥ (११।१)

mṛtaḥ śudhyet ||

12.1१२.१

सखीसयोनिसगोत्राशिष्यभार्यासु स्नुषायां गवि चगुरुतल्पसमः ॥ (१२।१)

sakhīsayonisagotrāśiṣyabhāryāsu snuṣāyāṃ gavi cagurutalpasamaḥ ||

13.1१३.१

अवकर इत्येके ॥ (१३।१)

avakara ityeke ||

14.1१४.१

श्वभिर् आदयेद् राजा निहीनवर्णगमने स्त्रियं प्रकाशम् ॥ (१४।१)

śvabhir ādayed rājā nihīnavarṇagamane striyaṃ prakāśam ||

15.1१५.१

पुमांसं घातयेत् ॥ (१५।१)

pumāṃsaṃ ghātayet ||

16.1१६.१

यथोक्तं वा ॥ (१६।१)

yathoktaṃ vā ||

17.1१७.१

गर्दभेनावकीर्णी निरृतिं चतुष्पथे यजेत् ॥ (१७।१)

gardabhenāvakīrṇī nirṛtiṃ catuṣpathe yajet ||

18.1१८.१

तस्याजिनम् ऊर्ध्ववालं परिधाय लोहितपत्रः सप्तगृहान् भक्षं चरेत्कर्माचक्षाणः ॥ (१८।१)

tasyājinam ūrdhvavālaṃ paridhāya lohitapatraḥ saptagṛhān bhakṣaṃ caretkarmācakṣāṇaḥ ||

19.1१९.१

संवत्सरेण शुध्येत् ॥ (१९।१)

saṃvatsareṇa śudhyet ||

20.1२०.१

रेतःस्कन्दने भये रोगे स्वप्ने ऽग्नीन्धनभैक्षचरणानि सप्तरात्रम् अकृत्वाज्यहोमः समिधो वारेतस्याभ्याम् ॥ (२०।१)

retaḥskandane bhaye roge svapne 'gnīndhanabhaikṣacaraṇāni saptarātram akṛtvājyahomaḥ samidho vāretasyābhyām ||

21.1२१.१

सूर्याभ्युदितो ब्रह्मचारी तिष्ठेद् अहरभुञ्जानो ऽभ्यस्तमितश् च रात्रिं जपन् सावित्रीम् ॥ (२१।१)

sūryābhyudito brahmacārī tiṣṭhed aharabhuñjāno 'bhyastamitaś ca rātriṃ japan sāvitrīm ||

22.1२२.१

अशुचिं दृष्ट्वा आदित्यम् ईक्षेत प्राणायामं कृत्वा ॥ (२२।१)

aśuciṃ dṛṣṭvā ādityam īkṣeta prāṇāyāmaṃ kṛtvā ||

23.1२३.१

अभोज्यभोजने ऽमेध्यप्राशने वा निष्पुरीषीभावः ॥ (२३।१)

abhojyabhojane 'medhyaprāśane vā niṣpurīṣībhāvaḥ ||

24.1२४.१

त्रिरात्रावरम् अभोजनम् ॥ (२४।१)

trirātrāvaram abhojanam ||

25.1२५.१

सप्तरात्रं वा स्वयं शीर्णान्य् उपभुञ्जानः फलान्य् अनतिक्रामन् ॥ (२५।१)

saptarātraṃ vā svayaṃ śīrṇāny upabhuñjānaḥ phalāny anatikrāman ||

26.1२६.१

प्राक्पञ्चनखेभ्यश् छर्दनं घृतप्राशनं च ॥ (२६।१)

prākpañcanakhebhyaś chardanaṃ ghṛtaprāśanaṃ ca ||

27.1२७.१

आक्रोशानृतहिंसासु त्रिरात्रं परमं तपः ॥ (२७।१)

ākrośānṛtahiṃsāsu trirātraṃ paramaṃ tapaḥ ||

28.1२८.१

सत्यवाक्ये वारुणीमानवीभिर् होमः ॥ (२८।१)

satyavākye vāruṇīmānavībhir homaḥ ||

29.1२९.१

विवाहमैथुननर्मार्तसंयोगेष्व् अदोषम् एके ऽनृतम् ॥ (२९।१)

vivāhamaithunanarmārtasaṃyogeṣv adoṣam eke 'nṛtam ||

30.1३०.१

न तु खलु गुर्वर्थेषु ॥ (३०।१)

na tu khalu gurvartheṣu ||

31.1३१.१

सप्त पुरुषानितश् च परतश् च हन्ति मनसापिगुरोर् अनृतं वदन्न् अल्पेष्व् अप्य् अर्थेषु ॥ (३१।१)

sapta puruṣānitaś ca parataś ca hanti manasāpiguror anṛtaṃ vadann alpeṣv apy artheṣu ||

32.1३२.१

अन्त्यावसायिनीगमने कृच्छ्राब्दः ॥ (३२।१)

antyāvasāyinīgamane kṛcchrābdaḥ ||

33.1३३.१

अमत्या द्वादशरात्रः ॥ (३३।१)

amatyā dvādaśarātraḥ ||

34.1३४.१

उदक्यागमने त्रिरात्रस् ॥ (३४।१)

udakyāgamane trirātras ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

GautDhS, 3, 5

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit