गौतमधर्मसूत्रGautamadharmasūtra

GautDhS, 2, 7

16 of 28 · 49 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्रावणादि वार्षिकं प्रोष्ठपदीं वोपाकृत्याधीयीत छन्दांसि ॥ (१।१)

śrāvaṇādi vārṣikaṃ proṣṭhapadīṃ vopākṛtyādhīyīta chandāṃsi ||

2.1२.१

अर्धपञ्चमान् मासान् पञ्च दक्षिणायनं वा ॥ (२।१)

ardhapañcamān māsān pañca dakṣiṇāyanaṃ vā ||

3.1३.१

ब्रह्मचार्युत्सृष्टलोमा न मांसं भुञ्जीत ॥ (३।१)

brahmacāryutsṛṣṭalomā na māṃsaṃ bhuñjīta ||

4.1४.१

द्वैमास्यो वा नियमः ॥ (४।१)

dvaimāsyo vā niyamaḥ ||

5.1५.१

नाधीयीत वायौ दिवा पांसुहरे ॥ (५।१)

nādhīyīta vāyau divā pāṃsuhare ||

6.1६.१

कर्णश्राविणि नक्तम् ॥ (६।१)

karṇaśrāviṇi naktam ||

7.1७.१

वाणभेरीमृदङ्गगर्तार्तशब्देषु ॥ (७।१)

vāṇabherīmṛdaṅgagartārtaśabdeṣu ||

8.1८.१

श्वशृगालगर्दभसंह्रादे ॥ (८।१)

śvaśṛgālagardabhasaṃhrāde ||

9.1९.१

रोहितेन्द्रधनुर्नीहारेषु ॥ (९।१)

rohitendradhanurnīhāreṣu ||

10.1१०.१

अभ्रदर्शने चापर्तौ ॥ (१०।१)

abhradarśane cāpartau ||

11.1११.१

मूत्रित उच्चारिते ॥ (११।१)

mūtrita uccārite ||

12.1१२.१

निशायां संध्योदकेषु ॥ (१२।१)

niśāyāṃ saṃdhyodakeṣu ||

13.1१३.१

वर्षति च ॥ (१३।१)

varṣati ca ||

14.1१४.१

एके वलीकसंतानाम् ॥ (१४।१)

eke valīkasaṃtānām ||

15.1१५.१

आचार्यपरिवेषणे ॥ (१५।१)

ācāryapariveṣaṇe ||

16.1१६.१

ज्योतिषोश् च ॥ (१६।१)

jyotiṣoś ca ||

17.1१७.१

भीतो यानस्थः शयानः प्रौढपादः ॥ (१७।१)

bhīto yānasthaḥ śayānaḥ prauḍhapādaḥ ||

18.1१८.१

श्मशानग्रामान्तमहापथाशौचेषु ॥ (१८।१)

śmaśānagrāmāntamahāpathāśauceṣu ||

19.1१९.१

पूतिगन्धान्तःशवदिवाकीर्त्यशूद्रसंनिधाने ॥ (१९।१)

pūtigandhāntaḥśavadivākīrtyaśūdrasaṃnidhāne ||

20.1२०.१

भुक्तके चोद्गारे ॥ (२०।१)

bhuktake codgāre ||

21.1२१.१

ऋग्यजुषं च सामशब्दो यावत् ॥ (२१।१)

ṛgyajuṣaṃ ca sāmaśabdo yāvat ||

22.1२२.१

आकालिका निर्घातभूमिकम्पराहुदर्शनोल्काः ॥ (२२।१)

ākālikā nirghātabhūmikamparāhudarśanolkāḥ ||

23.1२३.१

स्तनयित्नुवर्षविद्युतश् च प्रादुष्कृताग्निषु ॥ (२३।१)

stanayitnuvarṣavidyutaś ca prāduṣkṛtāgniṣu ||

24.1२४.१

अहर् ऋतौ ॥ (२४।१)

ahar ṛtau ||

25.1२५.१

विद्युति नक्तं चापररात्रात् ॥ (२५।१)

vidyuti naktaṃ cāpararātrāt ||

26.1२६.१

त्रिभागादिप्रवृत्तौ सर्वम् ॥ (२६।१)

tribhāgādipravṛttau sarvam ||

27.1२७.१

उल्का विद्युत्समेत्येकेषाम् ॥ (२७।१)

ulkā vidyutsametyekeṣām ||

28.1२८.१

स्तनयित्नुर् अपराह्णे ॥ (२८।१)

stanayitnur aparāhṇe ||

29.1२९.१

अपि प्रदोषे ॥ (२९।१)

api pradoṣe ||

30.1३०.१

सर्वं नक्तम् आर्धरात्रात् ॥ (३०।१)

sarvaṃ naktam ārdharātrāt ||

31.1३१.१

अहश् चेत् सज्योतिः ॥ (३१।१)

ahaś cet sajyotiḥ ||

32.1३२.१

विषयस्थे च राज्ञि प्रेते ॥ (३२।१)

viṣayasthe ca rājñi prete ||

33.1३३.१

विप्रोष्य चान्योन्येन सह ॥ (३३।१)

viproṣya cānyonyena saha ||

34.1३४.१

संकुलोपाहितवेदसमाप्तिछर्दिश्राद्धमनुष्ययज्ञभोजनेष्व् अहोरात्रम् ॥ (३४।१)

saṃkulopāhitavedasamāptichardiśrāddhamanuṣyayajñabhojaneṣv ahorātram ||

35.1३५.१

अमावास्यायां च ॥ (३५।१)

amāvāsyāyāṃ ca ||

36.1३६.१

द्व्यहं वा ॥ (३६।१)

dvyahaṃ vā ||

37.1३७.१

कार्तिकी फाल्गुन्याषाढी पौर्णमासी ॥ (३७।१)

kārtikī phālgunyāṣāḍhī paurṇamāsī ||

38.1३८.१

तिस्रो ऽष्टकास् त्रिरात्रम् ॥ (३८।१)

tisro 'ṣṭakās trirātram ||

39.1३९.१

अन्त्याम् एके ॥ (३९।१)

antyām eke ||

40.1४०.१

अभितो वार्षिकम् ॥ (४०।१)

abhito vārṣikam ||

41.1४१.१

सर्वे वर्षाविद्युत्स्तनयित्नुसंनिपाते ॥ (४१।१)

sarve varṣāvidyutstanayitnusaṃnipāte ||

42.1४२.१

प्रस्यन्दिनि ॥ (४२।१)

prasyandini ||

43.1४३.१

ऊर्ध्वं भोजनाद् उत्सवे ॥ (४३।१)

ūrdhvaṃ bhojanād utsave ||

44.1४४.१

प्राधीतस्य च निशायां चतुर्मुहूर्तम् ॥ (४४।१)

prādhītasya ca niśāyāṃ caturmuhūrtam ||

45.1४५.१

नित्यम् एके नगरे ॥ (४५।१)

nityam eke nagare ||

46.1४६.१

मानसम् अप्यशुचिः ॥ (४६।१)

mānasam apyaśuciḥ ||

47.1४७.१

श्राद्धिनाम् आकालिकम् ॥ (४७।१)

śrāddhinām ākālikam ||

48.1४८.१

अकृतान्नश्राद्धिकसंयोगे ऽपि ॥ (४८।१)

akṛtānnaśrāddhikasaṃyoge 'pi ||

49.1४९.१

प्रतिविद्यं च यान् स्मरन्ति ॥ (४९।१)

pratividyaṃ ca yān smaranti ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

GautDhS, 2, 7

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit