गौतमधर्मसूत्रGautamadharmasūtra
GautDhS, 3, 7
Select a line for its word-by-word analysis.
मरुतः प्राणेनेन्द्रे बलेन बृहस्पतिं ब्रह्मवर्चसेनाग्निम् एवेतरेण सर्वेणेति ॥ (२।१)
marutaḥ prāṇenendre balena bṛhaspatiṃ brahmavarcasenāgnim evetareṇa sarveṇeti ||
सो ऽमावास्यायां निश्यग्निम् उपसमाधाय प्रायश् चित्ताज्याहुतीर् जुहोति ॥ (३।१)
so 'māvāsyāyāṃ niśyagnim upasamādhāya prāyaś cittājyāhutīr juhoti ||
कामावकीर्णो ऽस्म्यवकीर्णो ऽस्मि कामकामाय स्वाहा ॥ (४।१)
kāmāvakīrṇo 'smyavakīrṇo 'smi kāmakāmāya svāhā ||
कामाभिदुग्धो ऽस्मि अभिदुग्धो ऽस्मि कामकामाय स्वाहेति समिधम् आधाय अनुपर्युक्ष्य यज्ञवास्तु कृत्वोपोत्थाय समासिञ्चतु इत्येतया त्रिर् उपतिष्ठेत ॥ (५।१)
kāmābhidugdho 'smi abhidugdho 'smi kāmakāmāya svāheti samidham ādhāya anuparyukṣya yajñavāstu kṛtvopotthāya samāsiñcatu ityetayā trir upatiṣṭheta ||
त्रय इमे लोका एषां लोकानाम् अभिजित्या अभिक्रान्त्येति ॥ (६।१)
traya ime lokā eṣāṃ lokānām abhijityā abhikrāntyeti ||
एतद् एवैकेषाम् कर्माधिकृत्य यो ऽप्रयत इव स्यात् स इत्थं जुहुयाद् इत्थम् अनुमन्त्रयेत वरो दक्षिणेति प्रायश्चित्तमविशेषात् ॥ (७।१)
etad evaikeṣām karmādhikṛtya yo 'prayata iva syāt sa itthaṃ juhuyād ittham anumantrayeta varo dakṣiṇeti prāyaścittamaviśeṣāt ||
अनार्जवपैशुनप्रतिषिद्धाचारान् आद्यप्राशनेषु शूद्रायां च रेतः सिक्त्वा अयोनौ च दोषवति च कर्मण्य् अपि संधिपूर्वे ऽब्लिङ्गाभिर् अप उपस्पृशेद् वारुणीभिर् अन्यैर् वा पवित्रैः ॥ (८।१)
anārjavapaiśunapratiṣiddhācārān ādyaprāśaneṣu śūdrāyāṃ ca retaḥ siktvā ayonau ca doṣavati ca karmaṇy api saṃdhipūrve 'bliṅgābhir apa upaspṛśed vāruṇībhir anyair vā pavitraiḥ ||
प्रतिषिद्धवाङ्मनसापचारे व्याहृतयः पञ्चसत्यान्ताः ॥ (९।१)
pratiṣiddhavāṅmanasāpacāre vyāhṛtayaḥ pañcasatyāntāḥ ||
सर्वास्व् अपो वाचामेद् अहश् च मादित्याश् च पुनात्विति प्राता रात्रिश् च मा वरुणश् च पुनात्विति सायम् ॥ (१०।१)
sarvāsv apo vācāmed ahaś ca mādityāś ca punātviti prātā rātriś ca mā varuṇaś ca punātviti sāyam ||
अष्टो वा समिध आदध्याद् देवकृतस्येति हुत्वैव सर्वस्माद् एनसो मुच्यते ॥ (११।१)
aṣṭo vā samidha ādadhyād devakṛtasyeti hutvaiva sarvasmād enaso mucyate ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.