गौतमधर्मसूत्रGautamadharmasūtra

GautDhS, 3, 1

19 of 28 · 20 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

उक्तो वर्णधर्मश् चाश्रमधर्मश् च ॥ (१।१)

ukto varṇadharmaś cāśramadharmaś ca ||

2.1२.१

अथ खल्वयं पुरुषो याप्येन कर्मणा लिप्यते यथैतद् अयाज्ययाजनम् अभक्ष्यभक्षणम् अवद्यवदनं शिष्टस्याक्रिया प्रतिषिद्धसेवनम् इति ॥ (२।१)

atha khalvayaṃ puruṣo yāpyena karmaṇā lipyate yathaitad ayājyayājanam abhakṣyabhakṣaṇam avadyavadanaṃ śiṣṭasyākriyā pratiṣiddhasevanam iti ||

3.1३.१

तत्र प्रायश्चित्तं कुर्यात् न कुर्याद् इति मीमांसन्ते ॥ (३।१)

tatra prāyaścittaṃ kuryāt na kuryād iti mīmāṃsante ||

4.1४.१

न कुर्याद् इत्याहुः ॥ (४।१)

na kuryād ityāhuḥ ||

5.1५.१

न हि कर्म क्षीयत इति ॥ (५।१)

na hi karma kṣīyata iti ||

6.1६.१

कुर्याद् इत्यपरम् ॥ (६।१)

kuryād ityaparam ||

7.1७.१

पुनःस्तोमेनेष्ट्वा पुनः सवनम् आयान्तीति विज्ञायते ॥ (७।१)

punaḥstomeneṣṭvā punaḥ savanam āyāntīti vijñāyate ||

8.1८.१

व्रात्यस्तोमैश् चेष्ट्वा ॥ (८।१)

vrātyastomaiś ceṣṭvā ||

9.1९.१

तरति सर्वं पाप्मानं तरति ब्रह्महत्यां यो ऽश्वमेधेन यजते ॥ (९।१)

tarati sarvaṃ pāpmānaṃ tarati brahmahatyāṃ yo 'śvamedhena yajate ||

10.1१०.१

अग्निष्टुताभिशस्यमानं याजयेद् इति च ॥ (१०।१)

agniṣṭutābhiśasyamānaṃ yājayed iti ca ||

11.1११.१

तस्य निष्क्रयणानि जपस् तपो होम उपवासो दानम् ॥ (११।१)

tasya niṣkrayaṇāni japas tapo homa upavāso dānam ||

12.1१२.१

उपनिषदो वेदान्तः सर्वच्छन्दःसु संहिता मधून्यघमर्षणम् अथर्वशिरो रुद्राः पुरुषसूक्तं राजतरौहिणे सामनीबृहद्रथन्तरे पुरुषगतिर् महानाम्न्यो महावैराजं महादिवाकीर्त्यं ज्येष्ठसाम्नाम् अन्यतमद् बहिष्पवमानं कूष्माण्डानि पावमान्यः सावित्री चेति पावमानानि ॥ (१२।१)

upaniṣado vedāntaḥ sarvacchandaḥsu saṃhitā madhūnyaghamarṣaṇam atharvaśiro rudrāḥ puruṣasūktaṃ rājatarauhiṇe sāmanībṛhadrathantare puruṣagatir mahānāmnyo mahāvairājaṃ mahādivākīrtyaṃ jyeṣṭhasāmnām anyatamad bahiṣpavamānaṃ kūṣmāṇḍāni pāvamānyaḥ sāvitrī ceti pāvamānāni ||

13.1१३.१

पयोव्रतता शाकभक्षता फलभक्षता प्रसृतयावको हिरण्यप्राशनं घृतप्राशनं सोमपानम् इतिमेध्यानि ॥ (१३।१)

payovratatā śākabhakṣatā phalabhakṣatā prasṛtayāvako hiraṇyaprāśanaṃ ghṛtaprāśanaṃ somapānam itimedhyāni ||

14.1१४.१

सर्वे शिलोच्चयाः सर्वाः स्रवन्त्यः पुण्या ह्रदास्तीर्थान्य् ऋषिनिवासा गोष्ठपरिस्कन्धा इति देशाः ॥ (१४।१)

sarve śiloccayāḥ sarvāḥ sravantyaḥ puṇyā hradāstīrthāny ṛṣinivāsā goṣṭhapariskandhā iti deśāḥ ||

15.1१५.१

ब्रह्मचर्यं सत्यवचनं सवनेषूदकोपस्पर्शनम् आर्द्रवस्त्रताधःशायितानाशक इति तपांसि ॥ (१५।१)

brahmacaryaṃ satyavacanaṃ savaneṣūdakopasparśanam ārdravastratādhaḥśāyitānāśaka iti tapāṃsi ||

16.1१६.१

हिरण्यं गौर् वासो ऽश्वो भूमिस् तिला घृतम् अन्नम् इति देयानीति ॥ (१६।१)

hiraṇyaṃ gaur vāso 'śvo bhūmis tilā ghṛtam annam iti deyānīti ||

17.1१७.१

संवत्सरः षण्मासाश् चत्वारस् त्रयो वा द्वौ वैकश् चतुर्विंशत्यहो द्वादशाहः षडहस् त्र्यहो ऽहोरात्र इति कालाः ॥ (१७।१)

saṃvatsaraḥ ṣaṇmāsāś catvāras trayo vā dvau vaikaś caturviṃśatyaho dvādaśāhaḥ ṣaḍahas tryaho 'horātra iti kālāḥ ||

18.1१८.१

एतान्य् एवानादेशे विकल्पेन क्रियेरन् ॥ (१८।१)

etāny evānādeśe vikalpena kriyeran ||

19.1१९.१

एनःसु गुरुषु गुरूणि लघुषु लघूनि ॥ (१९।१)

enaḥsu guruṣu gurūṇi laghuṣu laghūni ||

20.1२०.१

कृच्छ्रातिकृच्छ्रौ चान्द्रायणम् इति सर्वप्रायश्चित्तं ॥ (२०।१)

kṛcchrātikṛcchrau cāndrāyaṇam iti sarvaprāyaścittaṃ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

GautDhS, 3, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit